عدم رعایت شرایط مندرج در گواهینامه از قبیل استفاده از عینک، سمعک یا تجهیزات خاص

۳

۷

۱۹

عدم توجه به فرمان ایست یا پرچم مراقبان عبور و مرور محصلان یا پلیس مدرسه

۳

۵

۲۰

عدم رعایت مقررات حمل بار

۵

۸

منبع:(محمدی، ۱۳۹۱)
جدول(۱۳-۲):جریمه متخلفین براساس نمرات منفی کسب شده

میزان نمره منفی

نوع جریمه

۳۰ نمره منفی

۳ ماه ضبط گواهینامه برای بار اول و پرداخت ۴۰ هزار تومان جریمه

۲۵ نمره منفی برای بار دوم

۶ ماه ضبط گواهینامه و پرداخت ۶۰ هزار تومان

۲۰ نمره منفی برای بار سوم

ابطال گواهینامه و پرداخت ۱۰۰ هزار تومان

مرور نظری
هدف از تدوین یک چارچوب تئوریکی آن است که محقق از مطالعه دانشمندانی که در موضوع مورد تحقیق بررسی کرده‌اند، کمک بگیرد و بر اساس مطالعه آنها بداند که در تحقیق مورد نظرش به دنبال چه متغیرها و فرضیه‌هایی باشد. هدف نظریه‌های جامعه شناسی تبیین واقعیت‌های اجتماعی می‌باشد. نظریه‌ها نیز جهت تبیین واقعیت‌های اجتماعی ارائه شده‌اند که خود عبارتند از قانون‌هایی که بر مبنای قواعد منطق با یکدیگر در ارتباط بوده، مبین بخشی از واقعیت باشند(توسلی، ۱۳۷۶: ۲۵).
با توجه به اینکه تحقیق حاضر به دنبال بررسی تاثیر اعمال نمره منفی بر رفتارهای ترافیکی مردم می‌باشد و به علت اعتقاد به وجود روابط پیچیده میان عوامل و پدیده‏های اجتماعی و به طور کلی پیچیدگی روابط میان پدیده‏های انسانی به رویکرد نظری واحدی تکیه نخواهد شد، بلکه در تبیین مسأله فوق از نظریه‌های متعددی استفاده خواهد شد تا در نهایت به یک مدل تحلیلی ـ تبیینی دست پیدا کند که در ادامه به خلاصهای از نظریات مورد استفاده اشاره میشود:
–نظریه انتخاب عقلانی و تفسیرهای موقعیتی جرم
بسیاری از تئوریهای کجروی، به رفتار کجروانه به عنوان عملی عمدی و حساب شده اهمیت چندانی نمیدهند و بیشتر عمل کجروانه را به عنوان واکنش به محیط پیرامون می نگرند تا به عنوان یک کنش عمدی.نظریه انتخاب عقلانی فرض میکند که افراد تنها به سوی فعالیتهای خلاف قانون رانده نمیشوند، بلکه فعالانه دست زدن به این اعمال را انتخاب میکنند.آنها صرفاً فکر میکنند که این کار ارزش خطر کردن دارد. افرادی که ذهنیت مجرمانه دارند،کسانی هستند که با آگاهی از خطر گرفتار شدن تصور میکنند از موقعیتهایی که قانون را نقض میکنند، میتوانند مزایایی را کسب کنند (گیدنز،۱۳۸۶: ۱۶۴).
الگوی تبیینی انتخاب عاقلانه یک اصل محوری و یک رشته شیوه های تحلیلی دارد. آن اصل این است که رفتار آدمیان هدفدار و سنجیده است. فرض بر این است که آدمیان در چند راهیها ، راهی را که با اغراضشان موافق است، اختیار میکنند. برای رفتن به هر راهی، محاسبه سود و زیان میکنند و پس از بررسی ادله موافق و مخالف به راهی میروند. عملی عاقلانه و سنجیده است که در چارچوب اطلاعات مشخص از شقوق مختلف، وسیله مناسبی برای رسیدن به هدفی مناسب باشد(لیتل،۱۳۷۰ :۶۴).
این نظریه فرض را بر این میگیرد که هر فاعلی، دستگاهی سامان یافته و بی تناقض از اهداف دارد که یا از حیث فایده بخشی و یا از حیث اولویتبندی، آنها را خردپسند ساخته است و همچنین هر فاعل عاقلی، همواره و مختارانه به دستهای از افعال و عواقبشان میاندیشد و سپس بر حسب سهمی که اعمال در برآوردن غایت او دارند، یکی را انتخاب میکنند. سپس ناچاراً باید توجه خود را معطوف اهداف و اعتقادات و قواعد اختیار کند. چون فاعل عاقل به کمک اینها، شقی را از میان شقوق عدیده اختیار میکند. بدین ترتیب باید از مساله تعیین هدف شروع کنیم، یعنی مصالح و فوایدی که عمل در پی تحصیل آنهاست. افراد در مقام عمل،اهداف گوناگونی دارند. تحصیل، درآمد، فراغت، فرهیختگی و امثال آن. و در عمل محتمل خسارات و زحماتی میشوند:کار زیاد،درباختن مزد،استقبال خطر و … حال تصمیمگیری عاقلانه در باب اعمال مختلف منوط به سنجش منافع و مضار ناهمگون آنهاست؛ چراکه پاره ای از مضار و منافع، لازمه مشترک همه کارهای ممکن و متصور است. قائلان به نظریه اختیار عاقلانه، مفهوم فایده را بر مبنای مقایسه دخل و خرجها و مضار و منافع ناهمگون قرار دادهاند(همان: ۱۳۷۰).
خلافکاران نیز برای ارتکاب بزه، هم موقعیت تحقق بزه و احتمال به نتیجه رسیدن آنرا میسنجند و هم توانایی و مهارتها و نقاط ضعف خود را.حاصل آنکه دست یازیدن یا نیازیدن به یک رفتار کجروانه تا حد زیادی بستگی به نسبت نهایی تفاضل میان منافع و مقررات حاصل از رفتارهای بزهکارانه و غیر بزهکارانه دارد( سلیمی و داوری،۳۸۲:۱۳۸۰).
در واقع کجرو پس از ملاحظه متغیرهای شخصی(مانند نیاز به پول، انتقام، هیجان و تفریح) و موقعیتی(مانند نحوه محافظت از قربانی جرم، کارامد نبودن نیروهای پلیس و…) و همچنین سنجیدن خطراتی مانند خطر دستگیری و سخت بودن مجازات و امثال آن تصمیم میگیرد خطر کجروی را تجربه کند(همان :۳۷۹).
از جمله مشهورترین نظریهپردازان نظریه انتخاب عقلانی میتوان به کلارک و مایهیو اشاره کرد که دو نکته در نظریه آنها وجود داردکه آن را از سایر نظریه‌ها متمایز میکند:
اول آنکه افراد باآگاهی و اراده و اختیار دست به انحراف می‌زنند.
نکته دیگر اینکه افراد،قبل ازدست زدن به انحراف،به حسابگری وسبک وسنگین کردن فواید و زیانهای ارتکاب انحراف می‌پردازند و همیشه بدون اندیشه وآگاهی وبه طور ناخواسته،مرتکب انحراف نمی‌شوند. کلارک و مایهیو،هرگونه تلاش برای تمییز رفتار مجرمانه از رفتار غیرمجرمانه را بیمعنی و واهی دانسته و معقدندکه«جرم شکل بهنجاری از رفتار مخاطرهآمیز است که افراد ممکن است در هر زمان در پیش گیرند.هرقدر پاداش‌های مفروض زیادتر باشد،افراد بیشتر آمادگی تن در دادن به خطر را دارند و بالعکس هر قدر احتمال خطر زیادتر باشد،ارتکاب جرم از سوی افراد کمتر می‌شود.هرکسی ارتکاب جرم را دارد، مگر اینکه عوامل دیگری مداخله کنند.
مدل انتخاب عقلانی کلارک، مایهیو و گیدنز

نظریه مبادله اجتماعی^[۱۵] و کژرفتاری جورج هومنز^[۱۶]
از صاحبنظران برجسته نظریه مبادله می‌توان جرج هومنز و پیتر بلاو را نام برد. نظریه مبادله، متأثر از نظریه رفتارگرایی اسکینر است. نقطه عزیمت نظریه اسکینر متکی بر این فرض است که رفتار با توجه به نتایج آن شکل می‌گیرد و ادامه می‌یابد. اعمالی که از ارگانیزم سر می‌زند، متأثر از محیط است و این تأثیرات به صورت محرک و انگیزه، دوباره ارگانیزم را تحت تأثیر قرار می‌دهد. اگر رفتاری عوامل تقویت کننده مثبت یا منفی را به دنبال داشته باشد، احتمال تکرار آن بیشتر خواهد بود. هومنز با تکیه بر نظریه اسکینر در اصل اول خود می‌گوید:
«هر رفتاری که پاداش بیشتری برای فرد به دنبال داشته باشد یا آن فرد معتقد باشد که چنین پاداشی در انتظار اوست، احتمال این که آن رفتار از فرد سر بزند، بیشتر خواهد بود»(توسلی، ۱۳۶۹: ۳۸۲).

۱-۶- روش تحقیق:
درباره ادبیات و فرهنگ عامّه مردم هرمود صحرای باغ تحقیقی صورت نگرفته است، لذا در همین راستا مطالبی چند از کتبی همچون: لار شهری به رنگ خاک، لارستان، فرهنگ لارستانی، زبان لارستانی و فرهنگ عامّه مردم بستک استفاده نمودم اما بیشتر اطلاعات را به روش میدانی با بهره گرفتن از ضبط صوت، دوربین عکاسی، مصاحبه های متعدّد و باتلاش بسیار جمع­آوری کردم که خود معترفم خالی از عیب و ایراد نیست. مطالب جمع­آوری شده را پس از فیش برداری تنظیم کرده و به صورت تحقیق حاضر ارائه داده­ام تا شاید گوشه¬ای از ادبیات و فرهنگ و سنن این مردم نجیب و شریف از آسیب درامان بماند.
۱-۷- اهداف تحقیق:
هرکس به زادگاه و محل آباء و اجدادی خویش عشق می­ورزد و با سیر و سفر در زاد بومش بزرگان و نیاکان خویش را در خیال به تصویر می­کشد و آداب و رسوم و فرهنگ آنان در خاطرش تداعی می­ شود که نزدیک است به دست نسیان و فراموشی سپرده شود. به منظور پاسداری از فرهنگ و رسوم و آئین مردم هرمود صحرای باغ این مجموعه را گرد آوردم تا اندکی از دین خود را به آن دیار محبوب و ساکنانش و به ویژه مادر بزرگوارم ادا نمایم. لذا اهداف این تحقیق را در چند مورد بیان می­کنم.
نشان دادن عناصر فرهنگ عامّه روستای هرمود صحرای باغ از توابع لارستان.
جلوگیری از فراموش شدن بسیاری از آداب و رسوم.
پی بردن به افکار و اندیشه­ها، رفتار و منش و احساس مردم منطقه هرمود.
شناساندن مذهب، اعتقادات، اخلاق و باورهای مردم منطقه هرمود.
نشان دادن ارزش­های اجتماعی، ‌نوع زندگی، رفتار­های اجتماعی، محدودیت­ها و ناکامی­ها، نابرابری­های اجتماعی و اقتصادی و محرومیت­های گوناگون که در قالب افسانه­ها، قصه­ها و ترانه­ها جلوه گر می­ شود.
فصل دوّم
مبانی نظری تحقیق
۲-۱- تعاریف فرهنگ عامّه:
در زبان فارسی فرهنگ عوام، ‌معادل کلمه بین المللی «فولکلور» گرفته شده است. فولکلور از دو جزء «فولک^[۱]» و «لور^[۲]» ترکیب یافته است. در زبان انگلیسیفولک به معنی مردم است و لور به معنی دانش. پس فولکلور یعنی دانش عوام. نخستین کسی که تحت تأثیر رمانتیسم کلمه فولکلور را به کار برد، وی. جی. توماس^[۳] در انگلستان بود و نخستین انجمن فولکلوری در حدود یک قرن پیش یعنی به سال ۱۸۷۸ تأسیس یافت. در فرانسه نخستین مجله فولکلوری به نام ملوزین^[۴] در سال ۱۸۷۵ انتشار یافت و نخستین کنگره بین المللی فولکلور به سال ۱۸۸۶ تشکیل گردید.
فولکلور در زبان فارسی به نام­های گوناگونی چون «فرهنگ عامّه»، «فرهنگ عوام» و«دانش عوام» ترجمه شده است.
«فرهنگ مردم»، فرهنگ توده، «دانش توده»، «فرهنگ شفاهی» و… نام­های دیگر فولکلور در زبان فارسی می­باشند.
۲-۲- پیشینۀ گردآوری فرهنگ عامّه:
سالهاست که پژوهش­های فرهنگ عامّه توسط پژوهشگران علاقمند به این حوزه انجام می­گیرد و به چاپ می­رسد. این پژوهش­ها که نوعی بازنمایی هویت قومی و محلی و طایفه­ای است در معرفی و شناخت اقوام و فرهنگ­های بومی، کمک شایانی می­ کند، اما پژوهش­های فرهنگ مردم بیشتر به علاقه ­مندی شخصی پژوهشگر بر می­گردد.
توجه کردن به آداب و رسوم عامّه، از روزگاران گذشته مدنظر سفرنامه نویسان، سیاحان و نویسندگانی که در مسائل اجتماعی مردم، دقت می­کردند، بوده است به طوری که از قرون وسطی مورخّان، سیاحان و جغرافی­دانانی که معمولاً به عنوان سفرنامه نویس از آن­ها یاد می­کنیم در نوشته­ های خود که ناشی از مشاهداتشان بوده است، به موضوعات فرهنگ عامّه پرداخته­اند. افرادی چون، ابن خلدون، ابوریحان بیرونی، مسعودی و افراد دیگری که از متقدّمان بودند، در کتاب­های خود به فرهنگ عامّه پرداخته¬اند. در کنار این افراد سیاحان اروپایی که به ایران آمده اند، نوشته هایشان مملو از موضوعات فولکوریک درباره ایران است. مثلاً سفرنامه هایی چون دیولافوا، اوژن فلاندن، تاونیه و دیگران موضوعات فرهنگ مردمی فراوانی در آن یافت می شود.
از ابتدای قرن حاضر هم عده¬ای از محققان ایرانی به گردآوری موضوعات فرهنگ مردم پرداختند که نوشته­هایشان موجود است، افرادی چون: امیرقلی امینی، جمال­زاده، هدایت، کوهی کرمانی، آل احمد، محجوب، شاملو و دیگرانی که امروزه از کتاب¬های آنان به عنوان منابع پژوهش¬های فرهنگ عامّه استفاده می­ شود.
درحال حاضر هم افرادی چون آقای دکتر بلوک باشی، در زمینۀ ادبیات عامیانه و فرهنگ عامّه تحقیقات و کتاب­های درخور توجهی را انتشار داده­اند. بنابراین پرداختن به پژوهش¬های فرهنگ عامّه پیشینه­ای طولانی دارد و مختص به یکی دو دهه اخیر نیست.

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

مطالعات تاریخی نشان می­دهد که انقلاب مشروطه مطالعات فولکلوریک را در ایران گسترش می­دهد و دلیل آن هم این است که نویسندگان و روشنفکران آن زمان دریافته بودند که برای ترغیب و علاقه ­مندی مردم به انقلاب لاجرم باید به زبان مردم کوچه و بازار با مردم سخن بگویند. سپس در زمان پهلوی اول موزه مردم شناسی تأسیس می­ شود. در دوره­ای که به نام جنبش روشنفکری مشهور است. صادق هدایت با توجه خود به فرهنگ مردم چراغ این نوع پژوهش­ها را پرنورتر می­ کند تا دیگران نیز مشتاقانه در این راه قدم بردارند. انجوی شیرازی در ادامه مرکز فرهنگ مردم در رادیو به راه می­ اندازد.
فعالیت­ها و پژوهش¬های فرهنگ مردمی هم­چنان در جریان است. وبلاگ­ها و سایت­هایی با این موضوع توسط پژوهشگران ایجاد می­ شود و حتی قدم محکم­تری همچون بخش و فرهنگ مردم در دایره المعارف بزرگ اسلامی برداشته می­ شود یا از مراکزی مثل کرمان شناسی در مرکز استان­ها به همّت علاقمندان ایجاد می­ شود.
۲-۳- اهمیّت فرهنگ عامّه:
فرهنگ عامّه یکی از وجوه مشخصه­ی یک ملّت،‌ قوم یا منطقه است. فرهنگ عامّه شعبه­ای است از جامعه شناسی و بررسی معتقدات و اندیشه­ها و گفتار مردم کوچه و بازار که از نظر روانشناسی و جامعه شناسی اهمیّت بسزایی دارد. تأمّل در گفتار و کردار مردم عامی بسیاری از مشکلات تاریخی و فلسفی و به خصوص اجتماعی را حل می­ کند و تاریکی­ها را روشن می­سازد. دیگر آن که ما هرگز نخواهیم توانست پیشرفت­های امروزی را ارج نهیم و قدر بشناسیم مگر این که از گذشته­مان آگاه باشیم؛ یعنی بدانیم که دیروز چه بودیم و امروز چه هستیم؟
۲-۴- عناصر فرهنگ عامّه:
صاحب نظران فرهنگ عامّه را شامل عناصر متعددی دانسته ­اند، از جمله:
۱-آداب و رسوم
۲- اساطیر، ‌افسانه­ها و قصه­ها
۳- امثال و حکم
۴- عقاید و باور­ها
۵- خرافات
۶- ترانه­ها و تصنیف­ها
۷- چیستان
۸- بازی­ها
۹- مثل­ها
۱۰- طنز
۱۱- رقص
۱۲- جادوگری
۱۳- شوخی­ها
۱۴- طبابت
۱۵- لالایی­ها
۱۶- خوردنی­ها و آشامیدنی­ها
۱۸- تفریحات و سرگرمی­ها
۱۹- اصطلاحات عامیانه
۲۰- قسم­ها، دعاها و نفرین­ها
۲۱- هنر­ها و صنایع دستی
۲۲- فال­گیری
۲۳- جشن­ها و اعیاد
۲۴- مکتب و مکتب خانه
۲۵- خواب و تعبیر خواب

هیدرولیز چربی‏های شیر(تری گلیسریدها)در پنیر و تبدیل آنها به اسیدهای چرب آزاد توسط لیپاز حاصل از باکتری‌ها و کپک‌ها یک پدیده مهم در تکنولوژی تولید پنیر در طول دوره رسانیدن محسوب می‏شود. در اغلب انواع پنیر،لیپولیز نسبتاً ملایمی در طول رسیدن اتفاق می‏افتد.در پنیرهایی که حد رسیده‏اند چنانچه اسیدهای چرب با محصولات پروتئولیز و سایر واکنش‌ها در تعادل باشند در ایجاد طعم مطلوب نقش مثبت دارند (Mc Sweeney et al., ۲۰۰۴). مهمترین عامل ایجاد آروما در پنیر را عمل لیپولیز می‏دانند. به دلیل این که آنزیم لیپاز طبیعی موجود در شیر در فرایند پاستوریزاسیون غیرفعال می‏شود، بنابراین عامل اصلی لیپولیز در شیر آنزیم‏های میکروبی هستند. (البته در پنیر لیقوان، بدلیل عدم پاستوریزاسیون لیپاز شیر حفظ می‏شود). در پنیر روکفورت آنزیم لیپاز توسط پنی سیلیوم روکفورت سنتز می‏شود که نقش مهمی در تولید آروما ایفا می‏کند. این پنیر دارای بالاترین میزان اسید چرب آزاد میباشد. در اثر تجزیه چربی در پنیر، هیدرولیز روی میدهد که نتیجه آن تولید گلیسرول و اسید چرب آزاد خواهد بود. بیشتر اسید‌های چرب آزاد (مخصوصاً اسیدهای با زنجیره مولکولی کوتاه ) دارای مزه و بوی نسبتاً قوی میباشند. بنابراین حتی مقدار کمی از این اسیدها نیز تأثیر زیادی برروی مزه خواهد داشت. برخی از این اسیدها آمادگی تجزیه شدن بیشتری دارند. حاصل این تجزیه ترکیباتی مانند: متیل کتون‌ها، لاکتون‌ها و آلدئید‌هاست. اغلب این ترکیبات دارای مزه و بوی ویژه و متفاوت هستند. لیپولیز کم دامنه تر از پروتئولیز و گلیکولیز میباشد، اما آزاد شدن مقادیر جزئی اسیدهای چرب در پیدایش خواص ارگانولپتیکی پنیر بسیار حائز اهمیت است ( ۱۳۸۲و فرهنودیMarilley et al., ۲۰۰۴; ).

( اینجا فقط تکه ای از متن فایل پایان نامه درج شده است. برای خرید متن کامل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

لیپولیز به سه طریق روی طعم پنیر تاثیر می‏گذارند:
١) لیپیدها سرشار از اسیدهای چرب هستند که در میان اسیدهای چرب کوتاه زنجیر دارای طعم مشخص و محسوس هستند.
٢)اسیدهای چرب به خصوص اسیدهای چرب غیر اشباع تحت فرآیندهای اکسیداسیون قرار می‏گیرند و باعث تولید انواع آلدئیدها می‏شوند که دارای طعم بخصوصی بوده و ایجاد تندی می‏کنند.
٣)لیپیدها به عنوان حلال ترکیبات خوشمزه و خوش بو می‏باشند که این عمل به وسیله پروتئین‏ها و لاکتوز نیز صورت می‏گیرد.
طبق بررسی‏های انجام گرفته مشخص شده است که هر چه وزن مولکولی اسیدچرب بیشتر باشد عطر و طعم ضعیف تری ایجاد خواهد کرد.در پنیرهای تازه اسید بوتیریک بیشترین اسید چرب فرار را تشکیل می‏دهد.
اسیدهای چرب آزاد شده (FFA)^[21] طی لیپولیز به همراه ترکیبات فرار و محصولات حاصل از چرخه پروتئولیز، به طور مستقیم در عطر و طعم پنیر دخالت دارند.
عوامل ایجاد لیپولیز در پنیر عبارتند از آنزیم‏های چربی شکن که به طور طبیعی در شیر وجود دارند (لیپاز شیر)، رنت (استراز پیش معده‏ای)^[۲۲] و فلور میکروبی.
مشارکت لیپاز شیر در لیپولیز به حرارت دهی شیر پنیر سازی بستگی دارد و پاستوریزاسیون باعث کاهش فعالیت آن می شود. در فرایند پاستوریزاسیون(۷۲درجه سانتیگراد به مدت ۱۵ ثانیه)، فعالیت لیپاز به میزان ۸۲ درصد کاهش می یابد و پس از حرارت دهی در دمای۷۸ درجه سانتیگراد به مدت ۱۵ ثانیه، ۱۰۰ درصد فعالیت آن از بین می رود (Erkan et al., ۲۰۱۲).
گلبول‌های چربی و رطوبت به عنوان فاز پرکننده در ماتریکس کازئین عمل می کنند که موجب نرمی پنیر می شود(Madadlou et al., ۲۰۰۵).
با هیدرولیز چربی در طی رسیدن، رطوبت به میزان مساوی جایگزین چربی نمی شود و در نتیجه، میزان فاز پرکننده در ماتریکس کاهش می یابد و باعث متراکم تر شدن شبکه می شود و در نتیجه بافت سفت می گردد(Kotb et al., ۲۰۱۱).
۱-۴-۴-۳-گلیکولیز
اصول کلی تولید انواع پنیر، تکیه بر کنترل رشد و فعالیت باکتری‌های اسید لاکتیک دارد و بایستی به طور همزمان درجه و سرعت تخمیر لاکتوز مدنظر باشد. تخمیر لاکتوز باید تحت کنترل بوده و تجزیه لاکتوز در زمان فشردن پنیر و نهایتا در مدت زمان اولین هفته یا در دو هفته اول نگهداری، به وقوع بپیوندد (Gösta and Bylund,1995). مهم‏ترین تجزیه گلیکولیتیکی، تبدیل لاکتوز به لاکتات (معمولاً از نوع ایزومر L-لاکتات) بوده و این عمل توسط باکتری‌های مایه کشت در زمان آماده کردن دلمه یا زمان رسیدن ظرف چند روز اول اتفاق می افتد (Watkinson. et al., ۲۰۰۱). زمانی که لاکتوز به اسید لاکتیک تبدیل می شود، متابولیت‏های ثانویه در این تجزیه که شامل دی اکسید کربن،اسیداستیک و اتانول است تولید می‏گردند.در مواردی که گلیکولیز توسط باکتری‌های مایه کشت به طور کامل صورت نگیرد باکتری‌های لاکتیکی دیگر در این کار شرکت می‏کنند.
اسید لاکتیک تولید شده در پنیر به طور گسترده‌ای به وسیله ترکیبات بافری موجود در شیر پنیرسازی که به داخل لخته راه یافته اند خنثی می‏گردد. معمولا اسید لاکتیک به صورت لاکتات‌ها در پنیر حضور دارند. در مراحل بعدی لاکتات‌ها به عنوان مواد اولیه مناسب برای باکتری‌ها، قسمت مهمی از فلور میکروبیولوژیکی پنیرها را تشکیل می‏دهند و از طرف دیگر اسید پروپیونیک، اسید استیک و به طور قابل ملاحظه‌ای گاز دی اکسید کربن تولید میکنند که این گاز مسئول شکل دادن چشمک(حفرات) در انواع پنیرها میباشد. همچنین لاکتات‌ها ممکن است در صورت وجود شرایط مناسب بوسیله باکتریهای اسید بوتیریک، تخمیر و تجزیه شوند(تخمیر بوتیریکی). تولیدات حاصل از این تخمیر ناخواسته، گاز هیدروژن، اسید چرب فرار و دی اکسید کربن می‏باشد. کشت استارتر که به طور معمول در تولید بیشتر پنیرهای سخت و انواع متوسط و نرم بکار برده میشود علاوه بر توانایی تخمیر لاکتوز، با حمله به اسید سیتریک موجود در پنیر، در تولید دی اکسید کربن و شکل گیری چشمک شرکت مینماید. تخمیر لاکتوز به وسیله آنزیم لاکتاز موجود در باکتری‌های لاکتیکی شکل میگیرد(Gösta and Bylund,1995). حدود ٩۸درصد لاکتوز شیر به صورت لاکتات یا لاکتوز وارد آب پنیر می‏شود. در پایان تولید پنیر دلمه هنوز دارای ٨/٠درصد تا ۵/١درصد لاکتوز می باشد که لاکتوز باقی مانده سریعاً متابولیزه شده و عمدتاً تحت تاثیر فعالیت آغازگر به لاکتات تبدیل می شود و متابولیسم سریع و کامل لاکتوز و مونو ساکاریدهای تشکیل دهنده آن برای تولید پنیر با کیفیت مطلوب ضروری است. اسیدهای آلی تولید شده در این مرحله همراه با سایر ترکیبات آلی، یک عطر و طعم خوب بسته به غلظت‏شان به پنیر می‏دهند.
با وجود این که تقریباً در حدود ۹۸درصد لاکتوز از طریق آب پنیر خارج میشود، متابولیسم لاکتوز در لخته پنیر برای تولید محصولی با کیفیت خوب ضروری میباشد. تبدیل لاکتوز به اسید لاکتیک عمدتاً به واسطه فعالیت باکتری‌های لاکتیکی انجام میپذیرد. این عمل از شروع پنیر سازی آغاز شده و تا تخمیر کامل لاکتوز ادامه می یابد. کاهش pH لخته عمدتاً به علت انجام این واکنش میباشد. این امر باعث جلوگیری از فعالیت میکروب‌های نامطلوب عامل گندیدن پنیر میشود. گلیکولیز در تولید عطر در پنیر دارای نقش مهمی است زیرا اسید لاکتیک تنها محصول تخمیر لاکتوز نبوده و همراه با آن محصولات فرعی دیگری مانند اسید استیک ، استوئین و دی استیل نیز تولید میشود. این ترکیبات مهم ترین مسئولان رایحه پنیر و بعضی محصولات شیری دیگر میباشند (فرهنودی، ۱۳۸۲؛ Marilley et al., ۲۰۰۴).
از نظر تقدم زمانی ، تخمیر لاکتوز و سیترات در هنگام پنیر سازی اولین فرایند تجزیه‌ای میباشد.
شکل:۲-۱۱ لاکتوز و تجزیه آن (Gösta and Bylund,1995)
شکل۱-۳ فرایند رسیدن پنیر و تولید ترکیبات مختلف
۱-۵- تغییر در عطر و طعم پنیر
پنیر تازه طعم اسیدی ملایمی دارد که در طول رسیدن طعم و مزه پنیر رسیده را پیدا می کند طعم و مزه پنیر رسیده مخلوطی از مواد مختلف نظیر دی استیل در پنیر ملایم، مقدار کمی اسیدبوتیریک و اسیدکاپروئیک، استرالکل، نمک‏های اسید پروپیونیک و اسید استیک در پنیرهای کاملاً رسیده و بوهای تند آمونیاکی در پنیرهای خیلی کهنه است. طعم پنیر در نتیجه تجزیه ترکیبات شیر به وسیله آنزیم‏های داخلی و خارجی ناشی از شیر، رنت یا میکروارگانیسم‏هایی است که یکسری از ترکیبات فرار و غیر فرار تولید می‏کنند. آنزیم‏های ناشی از میکروارگانیسم‏های مرتبط با پنیر مخصوصاً باکتری‏های اسیدلاکتیک عامل و فاکتور بسیار مهمی برای تشکیل ترکیبات موثر در طعم پنیر هستند. لاکتوباسیلوس‏ها به عنوان گونه‏های غالب در پنیرهای تهیه با شیر خام گزارش شده‏اند، زیرا این ارگانیسم‏ها قادرند که تحت شرایط انتخابی شدید نیز به رشد ادامه دهند و با ویژگی‏های پروتئولتیک عالی،نقش اساسی در ایجاد خصوصیات حسی محصول از خود نشان می‏دهند.پروتئولیز از طریق تولید پپتیدها و اسیدهای آمینه آزاد،ترکیبات عطر و طعم داری مانند آمین‌ها،اسیدها،تیول‌ها و تیواسترها،نقش مهمی را در ایجاد عطر و طعم پنیر ایفا می‏کندپروتئولیز از طریق ایجاد اسیدهای آمینه آزاد مخصوصاَ اسیدهای آمینه‏ای که عطر و طعم واقعی دارند روی عطر و طعم پنیر تأثیر می گذارد (Madadlou et al, ۲۰۰۵).
.اسیدهای چرب شاخه دار مانند ۴-اتیل اکتانوئیک و ۴-متیل اکتانوئیک اسید که در طی دوره رسیدن در اثر عمل لیپولیز تولید می‏گردند عطر و طعم شدیدی دارند و حتی مقادیر کم آنها می‏تواند در عطر و طعم پنیر حاصله اثر بگذارد۲۰ اسید چرب آزاد شده (FFA) طی لیپولیز به همراه ترکیبات فرار و محصولات حاصل از چرخه پروتئولیز، به طور مستقیم در عطر و طعم پنیر دخالت دارند (Mc Sweeney et al., ۲۰۰۰).
عطر و طعم و بافت شاخص پنیرها تحت تاثیر نوع شیر مورد استفاده (گاو،میش و بز)، شرایط رسیدن، واکنش‏های بیوشیمیایی پیچیده (پروتئولیز،لیپولیز و گلیکولیز) در طول رسیدن که در اثر آنزیم‏های طبیعی موجود در شیر پنیرسازی، مایه پنیر مورد استفاده، میکروارگانیسم‏های آغازگر و غیرآغازگر به وقوع می‏پیوندند، می‏باشد.
۱-۶- تغییر در بافت پنیر
بافت پنیر یکی از خواص حسی یا ارگانولپتیکی است که به وسیله حواس بینایی، لامسه و شنوایی درک می شود بنابراین به طور مستقیم به وسیله آنالیز حسی قابل اندازه گیری است.تغییرات فیزیکوشیمیایی متعددی در اجزا ساختمانی پنیر طی دوره رسیدن اتفاق می افتد که ناشی از مایه پنیرهای باقی مانده، میکروارگانیسم‌ها و آنزیم‌های آنها و تغییرات در تعادل مواد معدنی بین سرم و پاراکازئین می باشند.در طول رسیدن پنیر، به تدریج بافت لاستیکی و سفت پنیر تازه به بافت ترد در پنیر رسیده تبدیل می گردد
(Fox et al., 2000).
برای مصرف کنندگان، بافت یک نقش کلیدی را در خرید پنیر ایفا می کند. بافت عمدتاً به وسیله شدت پروتئولیز، محتوای نمک طعام، ماده خشک، محتوای کلسیم، چربی و pH تحت تاثیر قرار می‏گیرد
(Pachlova et al., ۲۰۱۲).
بافت هویت و پذیرش پنیر را تعیین می کند. این ملاک برای شناسایی و قضاوت اولیه مصرف کننده از انواع خاص پنیر می‏باشد. بافت‌های انواع مختلف پنیر به وضوح متفاوت هستند.
سطح pH نقش مهمی را در بافت پنیر ایفا می کند.گلیکولیز از زمان افزودن استارتر شروع شده و تا تجزیه کامل لاکتوز ادامه مییابد و مهمترین متابولیت این فرایند اسیدلاکتیک است. تولید اسید و تنظیم pH مناسب در هنگام رسیدن پنیر باعث هدایت پروتئولیز در مسیر صحیح میشود. pH اثر زیادی بر روی خواص بافتی و برش پذیری پنیر دارد زیراpH تاثیر بسیار زیادی روی تحمل بار کازئین دارد (Watkinson et al., ۲۰۰۱). با کاهش pH دلمه پنیر، به طور همزمان فسفات کلسیم کلوئیدی(CCP) از ساب میسل‌های کازئین با پیشرفت تجزیه ساب میسل‌های داخلی کازئین در pH کمتر از ۵/۵ جدا می شود و باعث تغییر دلمه از یک محصول نرم لاستیکی به پنیر با خصوصیات بافت، عطر و طعم کامل می گردد (Lim et al., ۲۰۰۷).
کاهش در مقدار کلسیم در ارتباط با مولکول‌های کازئین می تواند دافعه الکترواستاتیکی بین کازئین‌ها را افزایش داده و باعث تضعیف ساختاری پیوندها شود اثر کلسیم بر فعل و انفعالات درون ماتریکس پروتئین پنیر بیش از پروتئین است به طوری که افزودن کلسیم باعث انعقاد سریعتر و همچنین سفت تر شدن دلمه پنیر میگردد (Karahadian et al., ۱۹۸۷).
غلظت و توزیع نمک علاوه بر بهبود طعم و مزه پنیر، تاثیر بزرگی روی جنبه‌های مختلف کیفی پنیر از جمله بافت دارد و باعث تغییر ظرفیت اتصال آب کازئین در ماتریکس پنیر می شود. بنابراین خصوصیات فیزیکی پنیر را تغییر می دهد. نمک داخل پنیر در طی رسیدن، دفع الکترواستاتیکی بین مولکول‌های پروتئین را کاهش می دهد. نمک باعث کنترل سرعت تخمیر اسید لاکتیک، بهبود طعم، جسمیت و بافت پنیر در طی دوره رسیدگی میشود. در صورتی که غلظت نمک در پنیر کاهش یابد خصوصیات فیزیکوشیمیایی، حسی، رئولوژیکی و میکروبی ممکن است تحت تاثیر قرار گیرد (شهاب – لواسانی و همکاران، ۱۳۸۵).
ساختار پنیر یک ماتریکس پروتئین ( کازئین) فشرده آمیخته با گلبول‌های چربی و آب است که برخی از آنها متصل به مولکول‌های کازئین است. شبکه کازئین به طور عمده از زنجیره‌های مارپیچی تشکیل شده است که به ماتریکس یک سطح معینی از الاستیسیته را می دهند (خسروشاهی و همکاران ۱۳۸۸) پروتئولیز به وسیله شکسته شدن پیوسته کازئین به تکههای کوچکتر مشخص میشودمیزان ترکیبات حاصل از تجزیه پروتئین معیاری برای تعیین طول دوره رسیدگی پنیر میباشد (Ceruti et al., ۲۰۱۲).
پروتئولیز به سه طریق منجر به تغییر بافت پنیر می شود : ۱- از طریق هیدرولیز ماتریکس پروتئین پنیر، ۲- از طریق کاهش a_w به علت هیدرولیز باندهای پپتیدی، اسیدکربوکسیلیک جدید و گروه های آمینه آزاد شده آب متصل تغییر میکند، ۳- به طور غیر مستقیم از طریق افزایش pH ناشی از آزاد سازی آمونیاک از اسیدهای آمینه تولید شده از پروتئولیز (Upadhyay et al., ۲۰۰۴).
با پیشرفت پروتئولیز در طی ذخیره سازی به دلیل کاهش سهم حجمی پروتئین در ساختار پنیر در طی رسیدن استحکام پنیر کاهش یافته و بافت پنیر تولیدی نرمتر می شود. نشان داده شده است که بطور کلی اسیدیته، پروتئین و ماده جامد کل بالا بافت پنیر را سخت تر و تغییر شکل آنرا مشکل می کند (Martin et al., ۲۰۰۶) با بالا رفتن دما تاثیر آن بر ویژگیهای بافتی پنیر حاصله محسوستر میگردد زیرا دما به طور غیر مستقیم فعالیت آنزیمها و میکروارگانیسمها را تحت تاثیر قرار داده و بر شدت آنها می‏افزاید. مرحله رسانیدن پنیر طولانی و نسبتاً کند میباشد و از نظر صرف زمان، فرایند پرهزینهای به شمار میآیدو منجر به گرانی پنیر تولیدی میشود (Creuti et al., ۲۰۱۲).
۱-۷- تسریع رسیدن پنیر
رسیدن پنیرهای سنتی به طور تجربی۸-۶ ماه به طول می‏انجامد. این مرحله به حجم عظیمی از انبار و سردخانه نیاز داشته و بسیار پرهزینه می باشد که بدین دلیل هزینه تمام شده محصول به شدت افزایش می یابد و از طرفی مقدار زیادی سرمایه به مدت طولانی راکد در انبارها باقی می ماند. کوتاه کردن زمان رسیدن پنیر بدون کاهش کیفیت آن، به نحو قابل توجهی سبب کاهش هزینه تمام شده خواهد شد.تلاش‌های زیادی به منظور سرعت بخشیدن به رسیدن پنیر انجام شده، از آنجایی که این مرحله طولانی است منجر به گرانی پنیر تولیدی می شود.
تولید کنندگان پنیر سعی در کاهش زمان رسیدن دارند، بنابراین می توان به میزان کافی پنیر رسیده را به شبکه‌های توزیع عرضه کرد (آذرنیا و همکاران، ۱۳۷۴).
تسریع فرایند رسیدن برای حل مشکلات ذکر شده بدون کاهش کیفیت پنیر پیشنهاد شده است که دوره رسیدن را می تواند فشرده کند و در عین حال فراورده‌ها می توانند به سطح رضایت بخشی برسند.
روش‌های مورد استفاده برای تسریع رسیدن پنیر به ۶ گروه طبقه بندی می شوند
افزایش دمای رسیدن
آنزیم‌های خارجی^[۲۳]
سلول‌های باکتریایی تغییر یافته از طریق شیمیایی یا فیزیکی
باکتری‌های آغازگر تغییر یافته از طریق ژنتیکی
کشت‌های کمکی^[۲۴]
محلول‌های آبکی پنیر^[۲۵] و پنیرهای تغییر یافته با آنزیم^[۲۶] (Fox et al., ۱۹۹۶)
۱-۷-۱- افزایش دمای رسیدن
از نقطه نظر تکنیکی، افزایش درجه حرارت به عنوان ساده ترین و موثرترین روش برای تسریع فرایند رسیدن در نظر گرفته شده است.
افزایش دمای نگهداری باعث تسریع واکنش‌های بیوشیمیایی از قبیل پروتئولیز، لیپولیز و گلیکولیز میگردد و بدین طریق سرعت رسیدن را افزایش می دهد. به طوری که نتایج نشان داد فقط افزایش اولیه درجه حرارت در ۴ هفته اول ذخیره سازی در پنیر رجیانیتو^[۲۷] به میزان ۸درجه سانتیگراد سطح محصولات پروتئولیز را در ۱۲۴ روز پس از رسیدن مشابه ۱۸۰ روز پس از رسیدن پنیرهای شاهد می‏نماید (Sami et al., ۲۰۱۰).
گروهی از محققین گزارش کردند، افزایش ˚c 6 سرعت رسیدن پنیر هلندی را ممکن است دو تا سه برابر افزایش دهد. این روش سادهترین و آسان ترین روش موجود برای شدت بخشیدن به رسیدن محسوب می شود و با توجه به مدت زمان طولانی رسیدن پنیرهای آب نمکی در شرایط عادی چنانچه شرایط نگهداری آنها در آب نمک در دمای بالاتری مهیا شود، هم مدت زمان رسانیدن کوتاه شده و هم از لحاظ اقتصادی کمک قابل توجهی به صنعتی کردن پنیرهای سنتی میگردد و منجر به تولید بیشتر، صرفه جویی حاصل از کاهش هزینه های سرد کردن، افزایش مصرف پنیر، افزایش سلامت جامعه می گردد و از طرفی منع قانونی در مورد استفاده از این روش وجود ندارد(Sihufe et al., 2010)
ماتریکس کازئین خاصیت الاستیکی بافت پنیر را فراهم می‌کند، با افزایش دمای نگهداری سرعت پروتئولیز افزایش می یابد و سطح اشغال شده به وسیله ماتریکس پروتئین کاهش یافته و سهم حجمی مولفه‌های تحمل نیرو(پروتئین) در ساختار پنیر کاهش می یابد (Sousa et al., ۲۰۰۱) و از طرف دیگر بالا بردن دما باعث افزایش گلیکولیز می گردد و مهمترین متابولیت این فرایند اسیدلاکتیک است. تولید اسید و تنظیم pH مناسب در هنگام رسیدن پنیر باعث هدایت پروتئولیز در مسیر صحیح میشود. سطح pH همچنین نقش مهمی را در بافت پنیر ایفا می کند. زیرا pH اثر بسیار زیادی بر روی تحمل بار کازئین دارد و از طرفی با کاهش pH دلمه پنیر به طور همزمان فسفات کلسیم کلوئیدی از ساب میسل‌های کازئین با پیشرفت تجزیه ساب میسل‌های داخلی کازئین در pHکمتر از ۵/۵ جدا می شود و بافت پنیر شکل می‌گیرد می‌شود (Attaie et al., ۲۰۰۵).
رسیدن را می توان با افزایش یا کاهش دما در هر مرحله طی فرایند شدت بخشید یا به تاخیر انداخت.
با توجه به واکنش‌های متعدد و پیچیده بیوشیمیایی که طی رسیدن اتفاق می افتد بعید است که تمامی واکنش‌ها به طور مساوی در دمای بالا تشدید شوند. و طعم‌های غیر متعادل یا طعم‌های نامطلوب ممکن است به وجود آیند. رشد باکتری‌های غیر استارتر در دماهای بالا تشدید می شود . ولی تعداد نهایی باکتری‏های لاکتیک غیر استارتر^[۲۸] حداقل تا دمای۲۰درجه سانتیگراد به دمای رسیدن بستگی ندارد به طوری که ترکیب و وضعیت میکروبی رضایت بخشی را امکان پذیر می سازد.
پنیر مورد نظر برای رسیدن در دمای بالا باید از ترکیب شیمیایی خوبی برخوردار (پنیر با pH بالا، NaCL پایین، یا رطوبت بالا نامناسب است) و تعداد باکتری‏های لاکتیک غیر استارتر اولیه پایین باشد.

۲.۱- مروری بر کارهای گذشته:
جابجایی آزاد بدلیل کاربرد گستردهی که در صنعت و در محیط پیرامون بشر دارد بسیار مورد توجه قرار گرفته است. از طرفی با توجه به معادلات پارهای حاکم بر این پدیده و مشکل بودن ارائه یک حل تحلیلی برای معادلات حاکم بر این جریان، بشر مجبور به استفاده از روش های عددی برای حل این جریان شده است. از طرفی، حل عددی معادلات حاکم بر جابجایی آزاد دارای پیچیدگیهایی است. علت این امر وابسته بودن معادلهی مومنتم به معادلهی انرژی از طریق نیروی بویانسی است و بنابراین میبایست معادلهی انرژی و مومنتم باید همزمان حل شوند. از طرفی یکی از عوامل اثر گذار در پیچیدهتر شدن معادلات هندسهی است که جریان بر روی بررسی میشود. به عنوان مثال جریان بر روی کره نسبت به جریان برروی هندسههای چون صفحات اعم از افقی، عمودی یا مایل و حتی استوانههای با همین وضعیت پیچیدهتر میباشد.

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

در ادامه تعدادی از تحقیقاتی که جریان بر روی هندسههایی چون کره را بررسی کردهاند، معرفی میشوند. گارنر و گرفتن ]۱[ به بررسی اثر انتقال جرم بر روی کرهی غیر متخلخل پرداختند. آماتو و چی ]۲[ به بررسی اثر جابجایی آزاد اطراف کرهی غوطهور در آب پرداختند. برومهام و میهو]۳[ جریان جابجایی آزاد هوا را بر روی کره بررسی کردند. گیولا و کورنیش ]۴[ با بهره گرفتن از روش عددی تفاضل محدود^[۱۰] به بررسی جریان و انتقال حرارت اطراف کره پرداختند. سینگاه و حسن ]۵[ به بررسی جریان جابجایی آزاد در اطراف کره با گراشفهای پایین پرداختند. هیوانگ و چن ]۶[با بهره گرفتن از روش عددی تفاضل محدود اثر مکش و دمش بر روی کره را بررسی کردند. چن و چن ]۷[جریان جابجایی آزاد سیال غیرنیوتنی اطراف کره و استوانه با بهره گرفتن از روش رانگ کوتا^[۱۱] مرتبهی چهار مورد مطالعه قرار دادند. جعفرپور و یووانوویچ ]۸[ با بهره گرفتن از سریها یک حل نیمه تحلیلی برای جریان جابجایی آزاد بر روی کرهی همدما ارائه دادند. جیا و گوگس ]۹[ جریان جابجایی آزاد اطراف کرهی همدما را بررسی کردند. نظر و همکاران ]۱۰[جریان جابجایی آزاد سیال میکروپولار^[۱۲] در اطراف کره با شار ثابت مطالعه کردند. ایشان با استفاده روش عددی کلرباکس^[۱۳] به حل این مساله پرداختند. نظر و همکاران ]۱۱[ در ادامه کار قبل جریان جابجایی آزاد سیال میکروپولار در اطراف کرهی همدما با بهره گرفتن از همان روش قبل بررسی کردند. مولا و همکاران ]۱۲[ به بررسی اثر تولید حرارت بر جریان جابجایی آزاد در میدان مغناطیسی اطراف کره پرداختند. چنگ ]۱۳[ انتقال حرارت و انتقال جرم جریان جابجایی آزاد اطراف کره در مجاورت سیال میکروپولار را با بهره گرفتن از روش جمعآوری اسپیلاین مکعبی^[۱۴] بررسی کرد. بگ و همکاران ]۱۴[ به بررسی اثر جذب و تولید حرارت بر جابجایی آزاد اطراف کره درون میدان مغناطیسی که در محیط متخلخلی قرار دارد، پرداختهاند.
تمامی تحقیقات بیان شده، جریان جابجایی آزاد اطراف کره در حالت دایم را بررسی کردهاند. با توجه به اهمیت جریان در مدت زمانی که جریان به حالت دایم برسد و واقعیتر بودن جریان گذرا این جریان مورد توجه پژوهشگرانی واقع شد. از جمله تحقیقاتی عددی یا آزمایشگاهی که جریان خارجی گذرا بر روی هندسههای مختلف بررسی کردهاند، میتوان به کارهای ]۱۵-۲۳[ اشاره کرد. از جمله پژوهشهایی که به بررسی جریان جابجایی آزاد گذرا اطراف هندسههایی همچون کره پرداختهاند میتوان به کارهای پژوهشگران زیر اشاره کرد. اینگهام و همکاران ]۲۴[ به بررسی جریان جابجایی آزاد گذرا اطراف سطوح همدمای سه بعدی در گراشفهای بالا پرداختند. یان و همکاران ]۲۵[ به بررسی جریان جابجایی آزاد گذرا اطراف کره در محیط متخلخل دارسی پرداختند و از روش تفاضل محدود برای مدلسازی خود استفاده کردند. سانو و مکینزو ]۲۶[ جریان جابجایی گذرا را اطراف کره در محیط متخلخل در پکلتهای پایین بررسی کردند. تخر و همکاران ]۲۷[ به بررسی جریان جابجایی آزاد گذرا اطراف کرهی چرخنده در سیال پرداختند و برای حل این مساله از تفاضل محدود کمک گرفتند. سلوتی و همکاران ]۲۸[ به بررسی جریان جابجایی آزاد گذرا اطراف نقطهی سکون جسم سه بعدی که توسط سیالی خنک میگردد، پرداختند. نیازمند و رینکسیزبولیت ]۲۹[ به بررسی اثر دمش بر روی کرهی چرخنده در سیال پرداختند. آنان از حجم محدود برای حل مسالهی مذکور استفاده کردند. چن ]۳۰[ به بررسی جابجایی آزاد گذرا در مابین کرهی هم مرکز و خارج از مرکز با بهره گرفتن از روش تفاضل محدود پرداخت. سم اس و ازترک ]۳۱[ به مدلسازی جریان جابجایی اجباری اطراف قطرات سوخت در حالت گذرا پرداختند. ایشان در این مدلسازی قطرات را با کرههای همدما مدل کردند و با کمک سریها این مساله را حل کردند. ینگ و همکارن ]۳۲[ به بررسی جریان جابجایی آزاد گذرا اطراف کرهی همدما پرداختند، ایشان برای حل این مساله از روش حجم محدود استفاده کردند. سایتو و همکاران ]۳۳[ به بررسی جریان جابجایی آزاد گذرا اطراف کره با شار ثابت پرداختند و از روش حجم محدود برای مدلسازی استفاده کردند. ژو و همکاران ]۳۴[ با بهره گرفتن از روش هام^[۱۵] به ارائه جوابی نیمه تحلیلی برای برای جریان جابجایی آزاد گذرا اطراف سطوح خمیدهی سهبعدی پرداختهاند.
از طرفی اثر جریان جابجایی آزاد تحت میدان مغناطیسی مورد توجه پژوهشهای بسیاری با گرایش ژیوفیزیک واخترفیزیک شده است. چنین مسالهی در بررسی فرمولهای ژیوفیزیکی، اکتشاف و استحصال نفت، مراکز نگهداری زبالههای زیر زمینی و … میباشد. از طرفی جریانهای مگنتوهیدرودینامیک^[۱۶] در مسایل مهندسی مثل سرمایش ژنراتورها، طراحی مبدلهای حرارتی، سرمایش راکتورهای هستهی با سدیم مایع، جریان سنجهای القایی که بر اساس تفاضل پتانسیلی عمود بر جهت حرکت جریان در سیال و میدان مغناطیسی کار میکنند،کاربرد دارند. پژوهشگران ]۳۵-۳۸[ از جمله پژوهشگرانی هستند که اثر میدان مغناطیسی بر جریان دایم روی هندسه های مختلف را بررسی کردهاند. در زمینهی اثر میدان مغناطیسی بر جابجایی آزاد گذرا میتوان به کارهای زیر اشاره کرد. هلمی]۳۹[ به مطالعهی جریان جابجایی آزاد گذرا در محیط متخلخل بر روی صفحهی عمودی با دمای ثابت با بهره گرفتن از روش تفاضل محدود پرداخت. تخر ]۴۰[ به مطالعه جریان جابجایی مرکب بر روی مخروط چرخنده با سرعت زاویهی متناسب با زمان در حضور میدان مغناطیسی پرداخت. وی از تفاضل محدود برای حل عددی خویش استفاده کرد. گانسن و پلانی ]۴۱[ جریان جابجایی آزاد بر روی صفحهی نیمه بی نهایت عمودی درمیدان مغناطیسی را با بهره گرفتن از تفاضل محدود بررسی کردند. گانسن و پلانی ]۴۲[ مساله انتقال حرارت و انتقال جرم جریان جابجایی آزاد گذرنده از روی یک صفحهی شیبدار با بهره گرفتن از تفاضل محدود را بررسی کردند. روی و انیکامور ]۴۳[ به بررسی جابجایی مرکب گذرا از مخروط دوار که سرعت زاویهی آن متناسب با زمان تغییر میکند، پرداختند و در این حل از روش عددی تفاضل محدود کمک گرفتند. جردن ]۴۴[ اثر اتلافات ویسکوز و تشعشع بر جریان جابجایی آزاد گذرا از روی صفحهی نیمه بینهایت عمودی مورد مطالعه قرار داد. وی از روش شبیهسازی شبکه^[۱۷] استفاده کرد. ژو و همکاران ]۴۵[ جریان و انتقال حرارت گذرای درون لایهی مرزی سیال بر روی صفحهی تحت میدان مغناطیسی بررسی کردند. ایشان با بهره گرفتن از روش هام برای ارائه یک حل نیمه تحلیلی در رابطه با این مساله کمک گرفتند. الکبیر و همکاران ]۴۶[ به بررسی جریان جابجایی آزاد از روی سطح شیبدار درمحیط متخلخل تحت میدان مغناطیسی با بهره گرفتن از تحلیل لای گروپ^[۱۸] که یک روش نیمه تحلیلی برای حل معادلات پارهی است، پرداختند. دیناروند و همکاران ]۴۷[ اثر نیروی بویانسی و میدان مغناطیسی را بر جریان گذرای لایهی لزج اطراف نقطهی سکون کرهی چرخنده بررسی کردند. ایشان از روش هام برای حل این مساله کمک گرفتند.
اثر تولید حرارت در جریان سیال دارای حرکت در برخی از فرایندهای فیزیکی از اهمیت شایانی برخوردار است که از آن جمله می توان به فرایندهای که حاوی واکنش های شیمیایی می باشند اشاره کرد. این اثر بر روی توزیع دما و نرخ ته نشینی ذرات اثر میگذارد. که کاربرد این اثر را میتوان در کاربردهای مرتبط با راکتورهای هستهای، مدلسازی احتراق، چیپهای الکترونیکی و… مشاهده کرد. واجراولو و هاجینیکلو ]۴۸[ اثر اتلافات ویسکوز و تولید حرارت داخلی بر انتقال حرارت درون لایهی مرزی دایم بر روی صفحهی بینهایت را مورد مطالعه قرار دادند. در این تحقیق ایشان نرخ انتقال حرارت حجمی را به صورت تابع خطی با دما تقریب زدند.
همچنین ایشان در مقالهیشان گزارش دادهاند که تقریب خطی با دما در تقریب برخی از فرایندهای گرمازا معتبر است. سایر محققینی که در زیر به کارهای آنها اشاره میکنیم از جمله پژوهشگرانی هستند که بطور مستقیم و یا غیر مستقیم از مدل نرخ انتقال حرارت حجمی ]۴۸[ استفاده کردهاند. چمخواه ]۴۹[ اثر تشعشع و نیروی بویانسی را بر روی صفحهی مشبک با تولید و یا جذب حرارت بررسی کرد و از روش تفاضل محدود در حل این مساله استفاده کرد. یه ]۵۰[ به بررسی اثر تولید حرارت در محیط متخلخل اطراف کره مشبک درون میدان مغناطیسی همراه با اتلافات ویسکوز و اتلافات ژول پرداخت. ایشان روش حل خود را بر مبنای کلرباکس قرار دادند. کامل ]۵۱[ بحث انتقال حرارت و انتقال جرم گذرا بر روی صفحهی مشبک عمودی در محیط متخلخل تحت میدان مغناطیسی همرا با ترم تولید و جذب حرارت را مورد مطالعه قرار دادند. وی با بهره گرفتن از روش لاپلاس ترانسفورم^[۱۹] به ارائه یک حل تحلیلی برای مسالهی مذکور پرداخت. چمخواه ]۵۲[ جریان سیال تحت میدان مغناطیسی بر روی صفحهی عمودی با در نظر گرفتن تولید و جذب حرارت و واکنش شیمیایی مرتبهی اول را مورد مطالعه قرار داد. وی این مساله را کاملا تحلیلی حل میکند. ابوذهب و سالم ]۵۳[ جریان جابجایی آزاد سیال غیرنیوتنی در میدان مغناطیسی بر روی صفحه بررسی کردند. مولا و همکاران ]۵۴[ جریان جابجایی آزاد اطراف کرهی همدما درمیدان مغناطیسی با در نظر گرفتن تولید حرارت را بررسی کردند. ایشان از روش کلرباکس برای حل این مساله بهره گرفتند. مولا و همکاران ]۵۵[ در کار دیگری اثر تولید حرارت بر جریان جابجایی آزاد اطراف کره با شار ثابت در میدان مغناطیسی را بررسی کردند. روش حل در این مساله نیز کلرباکس انتخاب شده است. مولا و همکاران ]۵۶[ جریان جابجایی آزاد اطراف استوانهی افقی همدما را با در نظر گرفتن ترم تولید حرارت را بررسی کردند. ایشان از دو روش نیمه تحلیلی(سری) و عددی (بر مبنای تفاضل محدود) به مطالعهی جریان پرداختند. هادی و همکاران ]۵۷[ به بررسی اثر تولید و جذب حرارت بر جریان جابجایی آزاد گذرنده از یک صفحهی عمودی موجدار پرداختند. ایشان از رانگ-کوتا برای حل این مساله کمک گرفتند. عالم و همکاران ]۵۸[ اثر تولید حرارت در اطراف کرهی درون میدان مغناطیسی را مورد مطالعه قرار دادند. برای حل این مساله از کلرباکس کمک گرفتند. محمد و همکاران ]۵۹[ اثر تولید حرارت بر جریان سیال بر روی صفحه درون محیط متخلخل را بررسی کردند.ایشان از اصول المان محدود^[۲۰] برای حل مسالهی مذکور استفاده کردند. ابدالخالک ]۶۰[ اثر تولید حرارت بر جریات سیال درون محیط متخلخل تحت میدان مغناطیسی بر در حوالی نقطهی سکون اجسام دوبعدی را بررسی کرد. وی از روش اغتشاشات^[۲۱] برای حل این مساله کمک گرفت. مامون و همکاران ]۶۱[ اثر اتلافات ویسکوز و تولید حرارت را بر انتقال حرارت از صفحهی عمودی در سیال تحت میدان مغناطیسی را بررسی کردند. ایشان از روش کلرباکس برای حل این مساله کمک گرفتند. ابراهیم و همکاران ]۶۲[ مسالهی جریان جابجایی آزاد گذرا از صفحهی مشبک تحت میدان مغناطیسی همراه با واکنش شیمیایی و تولید حرارت را به صورت تحلیلی حل نمودند. مولا و همکاران ]۶۳[ جریان جابجایی آزاد اطراف استوانهی افقی شارثابت را با در نظر گرفتن ترم تولید حرارت را بررسی کردند. ایشان از دو روش نیمه تحلیلی(سری) و عددی (برمبنای تفاضل محدود) به مطالعهی جریان پرداختند.
در تحقیقات ذکر شده لزجت سیال ثابت در نظر گرفته شده است. واضح است که ثابت گرفتن لزجت سیال تنها فرضی به منظور سادهسازی معادلات میباشد و از لحاظ فیزیکی در اکثر قریب به اتفاق موارد این فرض صحیح نمیباشد. پس محققین به ناچار برای پیدا کردن حل دقیقتر و فیزیکیتر جریان به جستجوی مدلهایی برای پیشبینی تغییرات لزجت سیال افتادند. از طرفی با توجه به تغییرات شدیدتری که لزجت سیال با تغییرات دما نسبت به سایر پارامترها از خود نشان میدهد در بیشتر مدلهای در نظر گرفته شده تغییرات لزجت با دما را مشهودتر مورد بررسی قرار دادهاند. در نهایت مدلهای متفاوتی برای مدلسازی لزجت متغیر سیال در نظر گرفته شده است. که این مدلها بسته به نوع سیال و خواص فیزیکی آن با هم متفاوت هستند. از جملهی این مدلها میتوان به مدل تغییرات نمایی لزجت با دما که در پژوهشهای ]۶۴-۶۸[ و یا مدل تغییرات خطی لزجت با دما که در ]۶۹-۷۵[ بکار گرفته شده است اشاره کرد. مدل پرکاربرد دیگری که تغییرات لزجت با دما را به خوبی نشان میدهد و در اکثر پژوهشها از آن استفاده شده است، مدل تغییر لزجت با تابع معکوس خطی تغییرات دما است. از جمله کارهایی که در این زمینه انجام شده است میتوان به کارهای این پژوهشگران اشاره کرد. یاو و کاتن ]۷۶[ اثر ویسکوزیتهی متغیر بر لایهی مرزی آب را روی استوانهی افقی بررسی کردند. ایشان از تفاضل محدود در مدلسازی خود استفاده کردند. لینگ و دایب ]۷۷[ اثر تغییرات ویسکوزیته را بر جابجایی اجباری از روی صفحهی تخت درون محیط متخلخل را بررسی کردند. ایشان از جملهی اولین محققینی بودند که از این مدل برای طیف متنوعی از سیالات استفاده کردند و در مدل خود از تفاضل محدود استفاده کردند. کار ایشان الگوی سایر محقیقین برای مدل کردن تغییرات لزجت با دما قرار گرفت که در سایر کارهایی که در زیر به آنها اشاره میشود به طور مستقیم و یا غیر مستقیم از ]۷۷[ استفاده کردند. جایانثی و کوماری ]۷۸[ اثر ویسکوزیتهی متغیر را بر روی جابجایی آزاد و مرکب در محیط متخلخل بصورت عددی با بهره گرفتن از کلرباکس مورد مطالعه قرار دادند. چنگ ]۷۹[ اثر ویسکوزیتهی متغیر را بر جابجایی آزاد بر روی استوانهی افقی همدما را بررسی کرد. وی از روش مجموعهی اسپیلاین مکعبی برای حل این مساله استفاده کرد. مولا و حسین ]۸۰[ به بررسی اثر ویسکوزیتهی متغیر بر انتقال حرارت و انتقال جرم جابجایی آزاد از کرهی همدما با بهره گرفتن از کلرباکس پرداختند. افیفی ]۸۱[ به بررسی اثر ویسکوزیتهی متغیر بر جابجایی آزاد از روی صفحهی عمودی درون محیط متخلخل تحت میدان مغناطیسی پرداخت. وی از متد تفاضل محدود برای حل معادلات پارهای استفاده کرد. چین و همکارن ]۸۲[ اثر ویسکوزیتهی متغیر را بر روی جابجایی مرکب از صفحهی عمودی درون محیط متخلخل بررسی کردند. ایشان برای حل معادلات لایهی مرزی از روش تفاضل محدود کمک گرفتند. چنگ ]۸۳[ با بهره گرفتن از روش مجموعهی اسپیلاین مکعبی به بررسی اثر ویسکوزیتهی متغیر بر جریان روی مخروط ناقص عمودی که در محیط متخلخل قرار دارد، پرداخت. احمد و همکاران ]۸۴[ با بهره گرفتن از روش کلرباکس به حل معادلات پارهی لایهی مرزی جریان جابجایی مرکب اطراف استوانهی همدمای افقی با ویسکوزیتهی متغیر با دما پرداختند.
از طرف دیگر ثابت گرفتن هدایت حرارتی سیال فرضی به منظور سادهسازی معادلات حاکم بر جریان میباشد و با یک سری فرضیات این تقریب میتواند درست باشد اما از لحاظ فیزیکی در قریب به اتفاق موارد این فرض صحیح نمیباشد. پس محققین برای بدست آوردن حل فیزیکیتر جریان سعی در به دست آوردن مدلی به منظور تعیین تغییرات هدایت حرارتی سیال با دما کردند. از جمله مدلی که در این پیش بینی بسیار توسط محققین بکار گرفته شده است، مدل تغییر هدایت حرارتی سیال با دما به صورت خطی میباشد که سلاتری ]۸۵[ برای طیف وسیعی از سیالات آنرا پیشنهاد میدهد.
از جمله کارهای که بدنبال این محقق از این رابطه استفاده کردهاند بدین شرح است. حسین و همکاران ]۸۶[ به بررسی اثر لزجت متغیر و هدایت حرارتی متغیر با دما بر جریان لزج غیرقابل تراکم بر روی گوهی تحت شار ثابت پرداختند، ایشان از تفاضل محدود در حل معادلات لایهی مرزی کمک گرفتند. حسین و همکاران ]۸۷[ اثر لزجت و هدایت حرارتی متغیر را بر جریان جابجایی آزاد بر روی مخروط عمودی موجی مورد مطالعه قرار دادند و از روش کلرباکس در حل معادلات لایهی مرزی استفاده کردند. البربری و الغزاری ]۸۸[ با بهره گرفتن از روش تفاضل محدود چبشفی^[۲۲] اثر تشعشع لزجت و هدایت متغیر با دما را بر انتقال حرارت از دیواره متحرک را بررسی کردند. اودا و فرهان ]۸۹[ اثر مشخصات فیزیکی متغیر بر سیال میکروپولار عبورکننده از صفحهی مشبک بررسی کردند. ایشان از تفاضل محدود چبشفی استفاده کردند. داندوپات و همکاران ]۹۰[ اثر لزجت و هدایت حرارتی متغیر با دما را بر روی فیلمی از سیال که بر روی صفحه قرار دارد را بررسی کرد. سالم ]۹۱[ اثر لزجت و هدایت حرارتی متغیر با دما و تولید و جذب حرارت و اتلافات ویسکوز را بر روی جریان سیال ویسکوالاستیک^[۲۳] بر روی صفحه را مورد مطالعه قرار داد. وی از رانگ کوتا مرتبهی چهار برای حل این مساله کمک گرفت. صدیق و سلما ]۹۲[ جریان جابجایی گذرا تحت میدان مغناطیسی بر روی صفحهی عمودی مشبک با در نظر گرفتن لزجت و هدایت حرارتی متغیر با دما مورد بررسی قرار دادند. ایشان این مساله را از طریق روش اغتشاشات معادلات پارهای را به صورت معادلات معمولی تبدیل کرده و آنگاه به صورت عددی آن را حل نمودند. شارما و سینگه ]۹۳[ اثر مشخصات لزجت و هدایت حرارتی متغیر با دما را بر جریان روی صفحهی درون میدان مغناطیسی بررسی کردند. ایشان با کمک روش رانگ کوتای مرتبهی چهار به حل این مساله پرداختند. شوباس آول و همکاران ]۹۴[ اثر هدایت حرارتی متغیر با دما را بر جریان سیال غیر نیوتنی بر روی صفحهی درون میدان مغناطیسی با منبع حرارتی غیر یکنواخت را بررسی کردند. ایشان اثرات دو شرط مرزی متفاوت را به صورت عددی در این مقاله بررسی کردند. تسای و همکاران ]۹۵[ اثر اتلافات اهمی و لزجت و هدایت حرارتی متغیر با دما را بر جریان سیال بر روی صفحه در میدان مغناطیسی با بهره گرفتن از روش تفاضل محدود چبشفی^[۲۴] بررسی کردند.
از طرفی با توجه به عدم حل تحلیلی مسایل، میبایست معادلات پارهای مربوطه را به صورت عددی،حل نمود. معادلات پارهای مربوط به مسایل گذرا علاوه بر متغیر مکانی، متغیر زمانی نیز دارند بنابراین گسستهسازی معادلات پارهی زمانمند را میتوان به دو بخش تقسیم کرد، گسستهسازی مکانی و گسستهسازی زمانی. در گسستهسازی مکانی معمولا محققان به سراغ روش های مرتبهی پایین رفتهاند. این درحالی است که روش های مرتبه پایین برای بدست آوردن دقت کافی در محاسبات نیازمند تعداد گره های محاسباتی بسیاری میباشند. در حالی که در روش های مرتبه بالا، حتی با بهره گرفتن از تعداد گره های محاسباتی کم نیز، نتایج عددی از دقت خوبی برخوردار است. روش مربعات دیفرانسیل از جملهی همین روش های مرتبهی بالا میباشد که نخستین بار توسط بلمن و همکاران ]۹۶ [ ارائه شد. بلمن و همکاران ]۹۷[ دو روش را در تعیین ضرایب وزنی برای مشتق مرتبهی اول ارائه کردند. اولین روش دستگاه معادلات جبری را حل میکرد. در حالی که روش دوم با بهره گرفتن از فرمول جبری ساده به تعیین توابع وزنی میپرداخت. اما در این روش مختصات گرهها ثابت بود و توسط ریشه های چند جملهای لژاندر انتقال یافته صورت میگرفت. در کارهایی که در سالهای اولیه در مسایل مهندسی از روش مربعات دیفرانسیل استفاده میکردند ]۹۸-۱۱۳[، از تقریبهای بهره میگرفتند که از این میان روش اول بیشتر مورد استفاده قرار می گرفت که علت این امر انتخاب آزادانهی گرهها بود. متاسفانه، وقتی که مرتبهی سیستم معادلات جبری بزرگ میشود، ماتریس بدوضع میگردد. بنابراین در این حالت مشکلات بسیاری در بدست آوردن ضرایب وزنی وجود دارد. به همین دلیل حداکثر تعداد گره های محاسباتی درکارهای اولیه ۱۳ عدد بوده است. به دلیل همین محدودیتها این روش تا سالیان متمادی مورد توجه محققین قرار نگرفت. تا اینکه شو و همکاران ]۱۱۴-۱۱۹ [اثبات کردند که تمامی روش های تعیین ضرایب وزنی یکی هستند و همهی آنها زیر مجموعهی حالت کلی میباشند که به عنوان تقریب کلی شو شناخته میشوند. در تقریب کلی شو، ضرایب وزنی مشتق مرتبهی اول با بهره گرفتن از فرمول جبری سادهی تعیین میشود بدون اینکه هیچگونه محدودیتی بر انتخاب گره های محاسباتی وجود داشته باشد. از طرفی ضرایب وزنی مشتقهای بالاتر با بهره گرفتن از فرمول بازگشتیای به سادگی تعیین میشوند. این روش در دامنههای منظم قادر به بدست آوردن جوابهای عددی با دقت بسیار زیاد اما با تعداد گره های کم و هزینه محاسباتی پایین میباشد]۱۱۹[. برطرف شدن محدودیتهایی که در محاسبهی ضرایب وزنی قرار داشت، منجر به معرفی روش مربعات دیفرانسیل بهعنوان ابزاری قدرتمند در دههی اخیر شده است. در مسایل سازه‏ای وارتعاشات از روش مربعات دیفرانسیل بطور گسترده‏ای استفاده شده است. سیواک ]۱۲۰[کمانش، خمش و ارتعاشات آزاد ورق های نازک با بهره گرفتن از روش مربعات دیفرانسیل مورد بررسی قرار دادند. ونگ و همکاران]۱۲۱[ ارتعاشات ورقهای نازک تحت تنشهای صفحهای خطی با بهره گرفتن از مربعات دیفرانسیل بررسی کردند. ملکزاده و همکاران ]۱۲۲[ به بررسی ارتعاشات آزاد پوستههای سیلندری مدور لایهای با بهره گرفتن از این روش پرداختند. کی و همکاران ]۱۲۳[ با بهره گرفتن از این روش ارتعاشات غیرخطی نانوتیوبهای دوجدارهی کربنی را مطالعه کردند. همچنین این روش برای حل عددی معادلات ناویر-استوکس غیرقابل‏تراکم دوبعدی، با بهره گرفتن از روابط ورتیسیتی- تابع جریان ( ) در دامنه‏های منظم و با بهره گرفتن از نگاشت‏ها در دامنه‏های نامنظم، بطور موثر و با راندمان محاسباتی بالا بکار گرفته شده است]۱۲۴-۱۳۰[. اما به‏هر‏حال، بدلیل عدم وجود یک رابطه انتقال برای فشار و یا یک رابطه برای فشار در معادلات ناویر-استوکس غیرقابل‏تراکم با متغیرهای اولیه و همچنین عدم وجود یک مکانیزم بالادستی^[۲۵] در این روش، روش مربعات دیفرانسیل با گستردگی زیاد برای حل عددی مسایل مرتبط با جریان سیال مورد استفاده قرار نگرفته است. اما برای حل این دومشکل کارهای بسیار خوبی انجام شده است]۱۳۱و۱۳۲[.
در مقایسه با گسستهسازی مکانی، توجهی کمتری نسبت به گسستهسازی زمانی انجام گرفته است. در اکثر مسایل گذرا که روش مربعات دیفرانسیل بر روی آنها اعمال شده است از مربعات دیفرانسیل برای گسستهسازی دامنهی مکانی استفاده شده است و از روش‏های مختلف تفاضل محدود در گسستهسازی دامنهی زمانی استفاده شده است. این روشها تحت عنوان روش های مربعات دیفرانسیل هیبریدی شناخته میشوند]۱۳۳و۱۳۴[. از جملهی مهمترین معایب روش های مربعات دیفرانسیل هیبریدی ناپایداری آنها است] ۱۳۵[. بنابراین محققان بفکر استفاده از روش های مربعات دیفرانسیل غیرهیبریدی افتادند، از جملهی بروزترین وکارآترین این روشها میتوان به ترکیب مربعات دیفرانسیل تکهای(IDQ) با مربعات دیفرانسیل(DQ) اشاره کرد. ایدهی روش مربعات دیفرانسیل تکهای در سال ۲۰۰۶ توسط هاشمی و همکاران ]۱۳۶ [ بکار گرفته شده است. ایشان از این مدل در بررسی امواج در آبهای کم عمق استفاده کردند. بدلیل نوپا بودن ایدهی این روش تعداد مقالاتی که در این زمینه است محدود است. ]۱۳۷-۱۳۹[ از این روش در انتقال حرارت هدایت گذرا استفاده کردند. این روش با تکه تکه کردن دامنهی محاسباتی بر زیر دامنهها و اعمال روش مربعات دیفرانسیل بر هر زیر دامنه به بالابردن کارایی این روش کمک شایانی میکند. این روش در مسایلی که گرادیان متغیرها در بازهی از دامنهی اصلی دارای تغییرات شدیدی باشد، از اهمیت ویژهای برخوردار است.
۳.۱- اهداف پایان نامه:
با توجه به اینکه بررسی لایهی مرزی جریان جابجایی آزاد گذرا اطراف کره کمتر توسط پژوهشگران بررسی شده است و با توجه به اهمیت و جذابیت این نوع جریان، در این پایان نامه به بررسی مسایل گوناگونی از این نوع جریان پرداخته شده است. این مسایل شامل حالتهای زیر است

• • جریان جابجایی آزاد گذرا اطراف کره با در نظر گرفتن میدان مغناطیسی

• • جریان جابجایی آزاد گذرا اطراف کره با در نظر گرفتن جذب و تولید حرارت

• • جریان جابجایی آزاد گذرا اطراف کره با در نظر گرفتن لزجت متغیر با دما

• • جریان جابجایی آزاد گذرا اطراف کره با در نظر گرفتن هدایت حرارتی متغیر با دما

برای بررسی این مسایل از روش DQ-IDQ به عنوان روشی بسیار کارامد و بهینه در حل مسایل لایه مرزی گذرا استفاده شده است. با توجه به اینکه تاکنون از این روش در حل مسایل جابجایی آزاد استفاده نشده است. این پایان نامه کارآمدی این روش در حل اینگونه جریانها را بهعنوان هدف ثانویه دنبال میکند. بنابراین ابتدا کارایی این روش برای جریانهای لایهی مرزی جابجایی طبیعی بررسی میگردد، سپس کارایی روش مربعات دیفرانسیل تکهای به عنوان روش مربعات دیفرانسیل غیرهیبریدی بررسی شده است. پس از بررسی کارایی این روش در حل مسایل جریان جابجایی آزاد گذرا، مسایل مطرح شده از جریان جابجایی آزاد اطراف کره بررسی شده است.
فصل دوم:
روش مربعات دیفرانسیل
و
روش مربعات دیفرانسیل تکهای
۱.۲- مقدمه:
اکثر مسایل مهندسی بر اساس مجموعه معادلات دیفرانسیل پارهای با شرایط مرزی مناسب تعریف میشوند. در حالت کلی بدست آوردن حل تحلیلی برای این معادلات خیلی مشکل است. با توجه به نیاز بشر به حل این معادلات دیفرانسیل پارهای، نیاز به استفاده از روش های عددی بیش از پیش احساس میشود. برای مثال در طراحی یک هواپیما، به منحنی ضریب بالابرندگی (c_l) برحسب ضریب اصطکاکی (c_d) برای شکل ایرفویل داده شده نیاز است. مقادیر c_l و c_d از حل معادلات ناویر استوکس بدست میآیند.
شایان ذکر است که روش های گسستهسازی عددی بسیاری شناخته شدهاند که از آن میان میتوان به تفاضل محدود، المان محدود و حجم محدود اشاره کرد. روش تفاضل محدود بر مبنای بسط سری تیلور است در حالی که المان محدود بر مبنای اصول باقیماندههای وزنی است و حجم محدود مستقیما قوانین بقای فیزیکی را بر سلول محدودی اعمال میکند. اغلب شبیهسازیهای عددی در مسایل مهندسی با یکی از ۳ روش مذکور با تعداد گره های نسبتا زیادی انجام میشود. با وجودی که در حل عددی معادلات پارهای برخی مسایل فیزیکی، تنها به تعداد گره های محدودی بر روی دامنهی فیزیکی نیاز است. روش های مرتبه پایین برای رسیدن به دقت مطلوب خود به تعداد گره های خیلی بیشتری نیاز دارند. در نتیجه حافظهی مجازی بیشتر و محاسبات عددی بیشتر نیاز است. به نظر میرسد که این معایب روش های مرتبهی پایین را با انتخاب روش های مرتبه بالا بهبود بخشید. در حالت کلی مرتبهی خطای برش روش های مرتبه بالا، از مرتبهی بالاتری است. بنابراین برای اینکه به دقت مطلوب برسند فاصلهی بین گرهها در آنها را میتوان افزایش داد. در نتیجه این روشها قادر به حل مسایل با تعداد گره های کمتر هستند. از جملهی این روشها میتوان به روش مربعات دیفرانسیل اشاره کرد، این روش برگرفته شده از روش انتگراگیری مربعی میباشد. در این روش مشتق در یک راستای معین از تمامی گره های محاسباتی در این راستا اثر میپذیرد. میزان اثرپذیری گره های محاسباتی را ماتریس ضرایب وزنی تعیین میکند.
۲.۲- انتگرالگیری مربعی:
همانطور که ذکر شد ایدهی اولیهی روش مربعات دیفرانسیلی از انتگراگیری مربعی گرفته شده است. مسالهی که عموما در مهندسی و علوم مختلف با آن سروکار داریم بر روی بازهی محدود میباشد. اگر تابع F موجود باشد بنحوی که باشد، آنگاه مقدار این انتگرال برابر است با F(b)-F(a) . متاسفانه در مسایل کاربردی بدست آوردن یک عبارت صریح برای F امری فوقالعاده مشکل است. درحقیقت، در برخی شرایط تنها مقادیر تابع f را در برخی نقاط گسسته داریم و تنها راه محاسبه این امر تقریبهای عددی میباشد. از طرف دیگر، انتگرال نشان دهندهی سطح زیر نمودار است که این مساله در شکل ۱.۲ نمایش داده شده است. بنابراین تخمین انتگرال هم ارز با محاسبهی سطح زیر نمودار است. با بهره گرفتن از این اصل، روش های عددی گوناگونی برای محاسبهی انتگرال عددی پیشنهاد داده شده است. در حالت کلی، انتگرال را میتوان به صورت زیر تقریب زد:

(۱.۲)

که ، ، … و ضرایب وزنی و ، ، … و مقادیر تابع در نقاط گسستهی ، ، … و هستند. معادلهی (۱.۲) معادلهی انتگرالگیری مربعی خوانده میشود. در این انتگرالگیری از کلیهی نقاط درون بازهی انتگرالگیری به منظور تخمین انتگرال در آن دامنه استفاده شده است.
در حالت کلی نقاط گسسته به گونهی انتخاب میشود تا توزیع یکنواختی داشته باشند. به عنوان مثال و که h طول گام خوانده میشود. تمامی قوانین مرسوم انتگرالگیری مربعی به صورت معادلهی (۱.۲) نوشته میشود. در ادامه دو حالت مخصوص این معادله آورده میشود.
الف) قانون ذوزنقه: برای این حالت ضرایب وزنی به صورت زیر انتخاب میشود:

ب) قانون سیمپسون : برای این حالت ضرایب وزنی به صورت زیر انتخاب میشود:

۳.۲- مربعات دیفرانسیلی:
با فرض اینکه تابع بر روی کل دامنه به اندازهی کافی هموار باشند. با توجه به ایدهی انتگرالگیری مربعی (۱.۲) بلمن و همکاران ]۹۷[ پیشنهاد کردند که مشتق مرتبهی اول تابع نسبت به x در گرهی x_i ام با بهره گرفتن از مجموع حاصلضرب مقادیر تابع در ضرایب وزنی مرتبط با آن گره در تمام گره های آن دامنه محاسبه کرد.

(۲.۲)

نقّاشی، مجسّمه سازی، خط،رقص، موسیقی، تئاترو سینما.
نقّاشی مغزانسان را به تکاپو می‌اندازد تا آنکه در دل دارد به صورت تصویر نشان دهد و مجسّمه سازی تکامل هنر نقّاشی است. کشیدن خطوط و ارتباط دادن آنها بهم الفبا را به وجودآورد تا هنر نوشتن آغاز گردید.
حرکات موزون یکیدیگر از هنرها به شمار می‌رود که حاصل آن رقص و پایکوبی است و هنر چهارم به شمارمی‌رود. امروزه اقوام وحشی اگر چه از مزایای زندگی خوب محروم هستند و به صورت نیمه وحشی زندگی خود را ادامه می‌دهند امّا علاقه مفرط به رقص و پایکوبی دارند و ازمردمان متمدّن بیشتر می‌رقصند و شادی می‌کنند.
۲-۱۴- هفت در داستانها:
عدد هفت چنان با داستان‌ها و افسانه‌های ایرانی آمیخته شده است که کم تر افسانه‌ای وجود دارد که در جایی از آن به عدد هفت برنخوریم و با دست کم داستان با هفت شبانه روز جشن به پایان نرسد، معمولاً قهرمان داستان‌ها هفت خواهر یا برادر دارد یا مثل سندباد هفت سفر برای او پیش می‌آید.

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

داستان‌های شاهنامه هم خالی از هفت نیستند، فردوسی برای آن که قدرت و حقانیت قهرمانانش را نشان دهد آنان را از هفت خواب با هفت منزلگاه خطر می‌گذارند و پادشاهان بزرگ داستان‌هایش را پادشاه هفت کشور می‌خواند.
گیو مدت هفت سال در توران به جست و جوی کیخسرو پرداخت. گیو هفت تازیانه داشت.
۲-۱۵- هفت خوان:
در سفری که رستم ازسیستان به مازندران می‌رود تا کیکاوس را از بند شاه مازندران رها سازد در هفت مرحله برای او حوادثی پیش می‌آید که آن را هفت خوان رستم می‌نامیم:
۱) کشتن شیر توسط رخش
۲) نجات از گرماو تشنگی با یافتن چشمه به راهنمایی غرم
۳) کشتن اژدها
۴) هلاک کردن گنده پیر جادو یا زن جادو
۵) اسیر کردن اولاد دیو
۶) کشتن ارژنگ دیو
۷) هلاک کردن دیو سفید
وقتی که کیکاووس در مازندران به بنـد افتـاده بـود و رستـم برای خـلاص او می‌رفت در اثنای راه چند جا دیوان و جادوان را کشت و به «هفت روز» به مازندران رفت و کیکاوس را نجات داد و آن را هفت خوان عجم نیز گویند به سبب آن که از هر منزلی که می‌گذشت شکرانه‌ی آن مهمانی و ضیافتی می‌کرد. (برهان)
۲-۱۶- هفت اجرام یا هفت سیاره:
سومریان متوجه سیارات شده، آنها را به صورت ارباب انواع میپرستیدند. بابلیان هم نظر به علاقه وافر به علم نجوم توجه بیشتری به سیارات کردند … [آنها] سیارات را پنج میشمردند: عطارد، زهره، مریخ، مشتری و زحل ولی بعدها سیارات را هفت عدد به حساب آوردند؛ یعنی: ماه و آفتاب را بر این عده افزودند اعتقاد و توجه به هفت سیاره از بابلیان به همهی ملل دیگر از جمله ایرانیان سرایت کرد … مردم کلده سیارات را از ثوابت فرق گذاشتهاند، صور مختلف آسمان را رسم یا محل آنها و فواصلشان را تعین کرده …
۲-۱۷- هفت در ادب فارسی:
عدد هفت در حوزه ادب فارسی اهمیت ویژه ای دارد کتابهای زیادی با این عدد نامگذاری شده است، از جمله: هفت پیکر نظامی، هفت بنده محتشم، هفت حصار خواجه عبدالله، هفت اورنگ جامی، هفت اقلیم محمدامین رازی.
با عدد هفت اصطلاحات زیادی شکل گرفته است: هفت خوان رستم و اسفندیار در شاهنامه، هفت منظر هاتفی خرجردی، اژدهای هفت سر، هفت وادی در منطق الطیر، هفت شهر عشق (طلب، تخلیه وتجلیه، عشق، معرفت، حیرت و سکر و محو، فنای فی الله و بقای بالله، توحید).
در متن های ادبی ترکیب های فراوانی وجود دارد از جمله: هفت آسمان، هفت چرخ آبگون هفت چرخ، هفت حصار، هفت خراس، هفت خرگاه، هفت خزینه، هفت خم، هفت سیاره، هفت رواق، هفت عالم، هفت میدان، هفت هفت پرده ازرق، هفت پرگار، هفت اژدها، هفت پوست، هفت پیروزه کاخ، هفت الوان، هفت بام، هفت بنا، هفت بنیان و بسیاری دیگر.
در این پژوهش تعدادی از این ترکیبات و هفت های رایج در ادبیات وبویژه آنهایی که در آثار شاعران سبک عراقی نمود بیشتری دارند بیان می شود.
شیخ محمود شبستری در گلشن راز در باره‌ی ترتیب سیارات هفت‌گانه گفته است:
بـه هفتـم چـرخ کیـوان پاسبـان است ششم برجیس را جا و مکـان است
بــود پنجــم فلــک مریــخ را جــای چهــارم آفتـــاب عالـــم آرای
سیــم زهـــره دوم جــــای عطـــارد قمـر بـر چـرخ دنیـا گشـت وارد
زحـل را جـدی و دلـو و مشتـری باز به قوس و حوت کرد انجام و آغاز
حمــل بـا عقـرب آمـد جـای بهـرام اسـد خورشیـد را شـد جـای آرام
چو زهره ثور و میزان ساخت گوشه عطــارد رفــت در جــوزا و خوشــه
قمر خرچنگ را همجنس خود دیـد ذنب چون رؤس شد یک عقده بگزید
(شبستری :۱۷۵:۱۳۹۰)
۱- قمر(ماه): تأثیرش بیشتر در جزر ومدّ آبهاست.خانه‌ی او سرطان است و شرف او در ثور است (لغت نامه). نام فارسی‌اش ماه و به اعتقاد قدم جایگاه آن در فلک اول است.
۲- عطارد (تیر): «معنای آن نافذ در امور» (لغت نامه) کوچکترین منظومه شمسی است آن را دبیر فلک گویند «علم عقل بدو تعلق دارد و شرف او در سنبله و وبال او در قوس.» (غیاث اللغات) «او را دبیر فلک خوانند و گویند مربی علما و مشایخ و قضات و ارباب قلم باشد.» (برهان) « به تازیش عطارد نامند.» (فرهنگ جهانگیری) شرف عطارد در سنبله و خانه‌ی او جوزا و سنبله است. نام فارسی‌اش تیر و به اعتقاد قدما جایگاه آن در فلک دوم است.
نظامی در مخزن الاسرار چنین آورده است:
چون ز کمان تیر شکر زخمه ریخت زهر ز بزغاله‌ی خانش گریخت
(نظامی؛ ۱۳۷۲: ۱۷۹)
«بلاد روم بدان منسوب است و در علم احکام نجوم، رب روز چهارشنبه است … یونانیان وی را هرمیس، یعنی مفسر اراده‌ی خدایان می‌نامیدند … عطارد در نزد یونانیان رب النوع سخنوری و بازرگانی بوده است.» (لغت نامه)
۳- زهره: در عربی نام ناهید است. (آنندراج) «زهره دو خانه دارد یکی ثور دوم میزان». (لغت نامه) شرف زهره در حوت است. نام فارسی‌اش ناهید و به اعتقاد قدما جایگاه آن در فلک سوم است.
تا شب او را چه قدر قدر هست زهره‌ی شب سنج ترازو به دست
(نظامی؛ ۱۳۸۳: ۱۸)
آناهیتا و ونوس نام‌های دیگر این سیاره ‌اند ونوس رب النّوع زیبائی و عشق و شادی و اصالت و هم ردیف آفرودیت «الهه زیبائی و عشق» در یونان باستان است. ناهید رب النّوع موسیقی نیز نامیده‌اند.
خنده به غم خوارگی لب نشاند زهره به خنیاگری شب نشاند
(نظامی؛ ۱۳۷۰: ۲۰)
بابل من گنجه‌ی هاروت سوز زهره‌ی من خاطر انجم فروز
(نظامی؛ ۱۳۸۳: ۴۳)
۴- شمس: خور، خورشید و آفتاب رب النّوع زندگی و منبع نور و انرژی است.