Day and Nedungadi (1994)
Catignon and Xuereb (1997)
Morgan and Strong (1997)
Moorman (1998)
Ruekert (1992)
Webster (1992)

مشتری گرایی (۱۹۹۳)

Deshpande and Farley (1998a)
Deshpande and Farley (1998b)
Deshpande et al. (1993)
Siguaw et al. (1994)

علاوه بر پنج دیدگاه فوق سه دیدگاه دیگر نیز در زمینه بازارگرایی وجود دارد که عبارتند از:
دیدگاه ترکیبی
دیدگاه قابلیت های سازمانی
دیدگاه فرهنگ سازمانی بازارگرا
اینک مروری مختصر بر هر یک از دیدگاه های فوق داشته و عناصر تشکیل دهنده ى سازه ی بازارگرایی را در هر دیدگاه مورد بررسی قرار می دهیم.
۲-۲-۶- دیدگاه تصمیم گیری شاپیرو و گلازر
یکی از دیدگاه های موجود در ادبیات بازارگرایی، دیدگاه تصمیم گیری است که به وسیله شاپیرو در سال ۱۹۸۸ م. مطرح شد. شاپیرو مفهوم عملیاتی بازارگرایی را یک فرایند تصمیم گیری سازمانی می داند. در قلب این فرایند، مدیریت خود را متعهد به تصمیم گیری در زمینه مسائل بازارگرایی می کند. شاپیرو شرکت های بازارگرا را دارای سه ویژگی زیر می داند که عبارتند از:
الف- اطلاعات حاصل از مشتری برای سازمان بسیار مهم بوده و بر تمام بخش های سازمان تأثیر می گذارد.

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

ب- تمام تصمیم گیری های استراتژیکی و تاکتیکی در سازمان به صورت بین بخشی و بین فردی گرفته می شود.
ج- بخش ها و دوایر سازمان به صورت هماهنگ تصمیم می گیرند و خود را نسبت به آن متعهد می دانند(شاپیرو، ۱۹۸۸).
اولین ویژگی این دیدگاه، نیاز سازمان به شناخت بازار و مشتریان است. مهم ترین منبع اطلاعاتی برای بخش های سازمانی، ایده های مشتریان است. ایده های مشتریان از طریق مکانیسم های متعددی همانند گزارش های تحقیقات بازاریابی، ضبط صدای مشتری، تجزیه و تحلیل وضعیت صنعت و … به دست آمده و از طریق مدیریت ارشد سازمان به سرتاسر سازمان انتقال پیدا می کند. دومین ویژگی این دیدگاه، تصمیم گیری مشارکتی اعضای سازمان است. تمام تصمیم گیری های استراتژیکی و تاکتیکی بازاریابی به گونه ای است که تضاد منافع و اهداف را به حداقل ممکن برساند. به منظور تصمیم گیری، دوایر و بخش ها به حرف های یکدیگر گوش می کنند و یکدیگر را تشویق به ابراز عقیده و ایده می نمایند. تفاوت ها و
تمایلات بخش ها و دوایر را هم در فرایند تصمیم گیری دخالت می دهند. سومین ویژگی این دیدگاه، هماهنگی تصمیم گیری ها است. هماهنگی تصمیم گیری بخش ها و دوایر موجب ایجاد تعهد مشترک در بین بخش ها و دوایر می شود. شرکت های بازارگرا از طریق مشارکت کارکنان در تصمیم گیری و مباحثه و ارائه راه حل ها به یک اهرم قدرت دست پیدا می کنند. شاپیرو اشاره دارد که هماهنگی قوی بین تصمیم گیری ها موجب ایجاد تعهد بالا، ارتباطات روشن تر در بین کارکنان، شناخت نقاط قوت و ضعف رقبا و تمرکز بیشتر بر مشتری می شود. اما عکس آن، هماهنگی ضعیف بین تصمیم گیری ها، موجب تخصیص نامناسب منابع و شکست در استفاده از فرصت های بازار می شود(شاپیرو، ۱۹۸۸).
۲-۲-۷- دیدگاه هوشمندی بازار کوهلی و جاورسکی
کوهلی و جاورسکی در سال ۱۹۹۰ م. اقدام به ارائه تعریف رسمی از بازارگرایی کردند که در حد وسیع مورد استفاده پژوهشگران بازاریابی قرار گرفت.این تعریف از سه عنصر کلیدی زیر تشکیل شده است.
الف- ایجاد هوشمندی؛
ب- توزیع هوشمندی؛
ج- پاسخگویی.
بر طبق نظر کوهلی و جاورسکی نقطه شروع بازارگرایی، هوشمندی نسبت به بازار است؛ یعنی در اسرع وقت بتوان نیازها و خواسته های مشتری را در مقایسه با رقبا شناسایی کرد ( کوهلی و جاورسکی، ۱۹۹۰).
لذا هوشمندی بازار شامل بررسی دقیق اعمال رقبا، شناسایی اقدامات رقبا در شناخت نیازهای مشتریان و تجزیه و تحلیل نیروهای محیطی ما نند قوانین و مقرارت دولتی، تکنولوژی و …. می باشد. کوهلی و جاورسکی هوشمندی بازار را فقط شامل شناخت نیازهای فعلی مشتریان نمی داند بلکه به نیازهای آتی آنان نیز توجهی خاص دارد و معتقد است که سازمان ها باید ابتدا نیازها و خواسته های مشتریان را شناسایی کرده و سپس محصولاتی را تولید کنند که بتواند آن نیازها را ارضا کند (کوهلی و جاورسکی، ۱۹۹۰) .
بر اساس تعریف پیشنهادی کوهلی و جاورسکی، اولین عنصر کلیدی بازارگرایی ،ایجاد هوشمندی بازار در سازمان است. این هوشمندی از طریق مکانیزم های رسمی و غیر رسمی چون بررسی میدانی مشتریان، ملاقات و مباحثه با مشتریان، تجزیه و تحلیل گزارش های فروش، تحقیقات رسمی بازار و … به دست می آید. مهم ترین نکته در ایجاد هوشمندی بازار این است که این هوشمندی نباید فقط مختص به بخش بازاریابی باشد بلکه باید تمام بخش ها و دوایر سازمان نسبت به بازار و مشتری هوشمند باشند و اطلاعات حاصل از مشتری را بین تمام بخش ها و دوایر سازمان توزیع و پخش نمایند. این منجر به ایجاد عنصر دوم بازارگرایی، یعنی توزیع هوشمندی (اطلاعات) بین اعضا و بخش ها می شود. توزیع هوشمندی (اطلاعات) به معنای سازگاری سازمان با نیازهای بازار و مشتری است؛ یعنی می توان اطلاعات مربوط به مشتری و رقبا را بین تمام بخش ها توزیع کرد و آن را مبنای اعمال کارکنان قرار داد. سومین عنصر بازارگرایی، پاسخگویی به هوشمندی بازار است. دو عنصر قبلی به تنهایی بدون اعتبار است؛ به خصوص وقتی که سازمان نتواند به نیازهای بازار و مشتری پاسخ دهد. براساس نظر کوهلی و جاورسکی تمام بخش ها، پاسخگوی نیازهای بازار و مشتری می باشند و باید بتوانند بازارهای هدف مناسبی را انتخاب کرده، محصولی را طراحی، توزیع و تبلیغ کنند که بتواند نیازهای جاری و پیشبینی شده بازار و مشتری را
برآورده کند (کوهلی و جاورسکی، ۱۹۹۰).
۲-۲-۸- دیدگاه رفتاری مبتنی بر فرهنگ نرور و سلاتر
این دو پژوهشگر، بازارگرایی را یک پدیده رفتاری می دانند که از سه جزء زیر تشکیل شده است.
الف- مشتری گرایی؛
ب- رقابت گرایی؛
ج- هماهنگی بین بخشی.
ترکیب سه عنصر فوق، بازارگرایی را شکل می دهد. بر اساس نظر نرور و سلاتر مشتری گرایی مستلزم شناخت کافی سازمان از مشتری جهت ایجاد ارزش برتر (محصول و خدمات برتر) برای آنان است. ایجاد ارزش و افزایش منافع برای خریداران و مشتریان از طریق کاهش بهای تمام شده صورت می گیرد. برای توسعه شناخت سازمان نسبت به مشتریان، اطلاعات از نیازها و خواسته های مشتریان و محیط اقتصادی، سیاسی نیاز می باشد. از این طریق می توان مطمئن شد که سازمان، نسبت به نیازهای جاری و آتی مشتریان شناخت پیدا کرده و قادر به برآوردن نیازهای آنان است. رقابت گرایی در دیدگاه نرور و سلاتر به معنای شناخت سازمان از قوت ها، ضعف های جاری و آتی رقبا به خصوص در مورد استراتژی ها و ظرفیت های بلند مدت آنان است. رقابت گرایی به موازات مشتری گرایی مورد تجزیه و تحلیل قرار می گیرد. این تجزیه و تحلیل از طریق جمع آوری اطلاعات و ارزیابی ظرفیت های تکنولوژیکی رقبا و توانایی آنان در ارضای نیازها و خواسته های مشتریان صورت می گیرد. منظور از هماهنگی بین بخشی، استفاده هماهنگ از منابع سازمانی جهت ایجاد ارزش برتر برای مشتریان است. هر شخص در سازمان به طور بالقوه می تواند برای مشتری ایجاد ارزش کند. ادغام هماهنگ منابع سازمانی منجر به برقراری ارتباط
مشتری گرایی با رقابت گرایی می شود. ایجاد اطلاعات، توزیع اطلاعات و استفاده هماهنگ از منابع سازمانی منجر به هماهنگی بین بخشی می شود (جاورسکی و کوهلی، ۱۹۹۳، مالتر و کوهلی^[۳۸]، ۱۹۹۶).
۲-۲-۹- دیدگاه بازاریابی استراتژیک روکرت
روکرت بازارگرایی را متشکل از سه جزء می داند که عبارتند از:
الف- ایجاد بانک اطلاعات مربوط به مشتری و بازار بر اساس مجموعه اهداف سازمان؛
ب- طراحی استراتژی های تمرکز بر بازار و مشتری؛
ج- اجرای استراتژی های مربوط به بازار و مشتری ( والکر و روکرت^[۳۹]، ۱۹۸۷).
در اولین جزء، مدیران از محیط بیرونی بر حسب مجموعه اهداف سازمانی، اطلاعات را جمع آوری کرده، آن را تجزیه و تحلیل و تفسیر می کنند تا از این طریق بتوانند به تخصیص منابع مطلوب دست پیدا کنند. دومین جزء بازارگرایی، طراحی استراتژی های تمرکز بر بازار و مشتری است. این جزء در فرایند برنامه ریزی استراتژیک قرار دارد. در این فرایند، شناسایی نیازها، خواسته های مشتری و طراحی استراتژی های خاص جهت برآوردن آن نیازها و خواسته ها مورد تأکید قرار می گیرد. جزء سوم مربوط به اجرای استراتژی های بازارگرایی است. در این جزء اقدامات سازمان جهت عملی ساختن و برآوردن نیازها و خواسته های مشتری مشخص می شود ( روکرت ، ۱۹۹۲).
۲-۲-۱۰- دیدگاه مشتری گرایی دیشپند و همکاران
دیشپند و همکارانش بازارگرایی را همان مشتری گرایی می دانند و معتقدند که رقابت گرایی می تواند با مشتری گرایی در تناقض باشد و بهتر است به جای لفظ بازارگرایی از مشتری گرایی استفاده شود؛ زیرا در مفهوم بازارگرایی تمرکز بر رقباست نه مشتریان. آن ها موافق هماهنگی بین بخشی می باشند؛ زیرا آن را مربوط به مشتری گرایی می دانند و معتقدند مشتری گرایی قسمتی از فرهنگ سازمانی است که می تواند به عنوان یک ارزش تقویت شود ( دیشپند و همکاران^[۴۰]، ۱۹۹۳).
بر این اساس بازارگرایی فرهنگی است که:

نخود فرنگی

۱۰-۱۲۰

خیار

۲۰-۳۰۰

سبزی‌های ریشه‌ای و غده‌ای

لوبیا

۸۰-۸۲۲

هویج

۳۰-۸۰۰

ترب و تربچه

۲۶۱-۱۱۸۶

کلم قمری

۲۰۰-۱۷۰۰

سبزی‌های برگی

چغندر سالادی

۱۵۰-۵۶۹۰

کلم چینی

۴-۲۴۰۰

کاهو پیچ

۳۸۲-۳۶۲۰

اسفناج

۳۴۵-۳۸۹۰

۱-۹-۳ اثر کود
مقدار کود، نوع کود، سرعت آزاد شدن و روش استفاده کود بر تجمع نیترات در گیاه تأثیر می‌گذارند. بنابراین باید از مصرف زیاد کودهای نیتروژن‌دار اجتناب کرد و بیشتر از کودهای آمونیومی یا کُندرها استفاده شده و کود را متناسب با مرحله رشد و موقعی در اختیار گیاه قرار داد که به آن نیاز دارد.

۱- ۱۰ خطرات نیترات برای انسان و دام
در صورت ورود بیش از حد نیترات به بدن انسان و دام از طریق آب آشامیدنی و غذا می‌تواند باعث اختلالاتی در آنها شود.
۱-۱۰- ۱ خطرات نیترات برای انسان
مهمترین بیماری انسان و دام در اثر نیترات زیاد در آب یا غذا، بیماری متا‌هموگلوبینمیا است (سلف, ۱۹۹۲). در این بیماری نیترات در دستگاه گوارش احیاء شده و تولید نیتریت می‌کند. حلالیت نیتریت هم مانند نیترات در آب زیاد بوده و به آسانی از دیوار دستگاه گوارش عبور و وارد خون می‌شود و آهن موجود در هموگلوبین را اکسید و به آهن سه ظرفیتی تبدیل و ایجاد رنگریزه‌های قهوه‌ای متا‌هموگلوبین می کند که قادر به انتقال اکسیژن در خون نبوده و رسیدن اکسیژن به بافت‌های بدن مختل شده و در نتیجه ممکن است منجر به خفگی و مرگ شود (طراوتی, ۱۳۷۷). علایم بیماری متا‌هموگلوبینمیا رنگ متمایل به آبی پوست مخصوصاً دور چشم‌ها، دهان و لب‌ها، سردرد، سرگیجه و ضعف یا سختی تنفس می‌باشند [۱۰۳].
اثر دیگر نیترات زیاد این است که در داخل سیستم گوارشی به نیتریت تبدیل و نیتریت با آمیدهای ثانویه ترکیب و ماده ای به نام نیتروزآمین^[۳۸] تولید می‌شود که یک ماده سمی‌, خطرناک و سرطان‌زا می‌باشد.
این فرایند به نام کارسینوژنز^[۳۹] مشهور است (کران, ۱۹۸۱). این عمل توسط هیل^[۴۰] و همکاران (۱۹۷۳) به عنوان یک دلیل احتمالی برای میزان زیاد مرگ در اثر سرطان معده در آن عده از افراد که در آب آشامیدنی آنها نیترات زیاد است، در نظر گرفته شده است.

کاهش هزینه های تبلیغات
از طرفی ویژگیهای خاص صنایع کوچک و متوسط باعث شده است که این شرکتها در پذیرش تجارت الکترونیک با موانع و مشکلات خاص خود روبرو شوند. بررسی پذیرش تکنولوژی‌های نوین در میان اندازه‌های مختلف سازمان‌های اقتصادی و خدماتی (کسب و کارهای اقتصادی) نشان می‌دهد که صنایع کوچک و متوسط تکنولوژی‌ها را نسبتاً کندتر می‌پذیرند و ارتباط معناداری بین پذیرش فناوری اطلاعات و اندازه شرکت وجود دارد (آنکتاد ۲۰۰۴). آنکتاد در گزارش تجارت الکترونیکی و توسعه سال ۲۰۰۴ بر این عقیده است که با وجود رشد فزاینده تجارت الکترونیکی و افزایش روز به روز اهمیت آن، توسعه این پدیده در بین شرکتهای کوچک و متوسط به کندی اتفاق می‌افتد.
در سال ۲۰۰۱ در اروپا ۷۹ درصد از شرکتهای بزرگ به اینترنت دسترسی داشتند در حالی که همین رقم برای شرکتهای کوچک و متوسط ۲۵ درصد گزارش شده است (UNCTAD E-Commerce and Development Report ,2004).پذیرش تجارت الکترونیک در شرکتهای کوچک و متوسط محدود به به کارگیری ایمیل و وب می باشد و این شرکتها اینترنت را برای ارتباط و تبلیغات استفاده می کنند (Lawson , Alcock , Cooper & Burgess , 2003). اما آنچه که غیر قابل انکار است، اثرات و فشار ناشی از محیط رقابتی تجارت جهانی برای بکارگیری تجارت الکترونیکی (بخصوص در بخش B2B) است که بدون توجه به اندازه شرکتها به آنها تحمیل می‌شود. بنابراین شرکتهای کوچک و متوسط در نهایت مجبور به بکارگیری تجارت الکترونیکی خواهند بود.

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

با توجه به آنکه سیاستهای اتخاذی در حمایت از پذیرش تجارت الکترونیک توسط SMEs، باید بر پایه آگاهی از مزایا، موانع و مشکلات باشند تا بتوانند فواید بالقوه بیشتری برای SMEs داشته باشند(CISC Department of Economics , 2006) تحقیقات زیادی در کشورهای مختلف به بررسی دلایل پذیرش کند تجارت الکترونیک و ICT توسط SMEs پرداخته است.
در نتیجه تحقیقی که در در مورد موانع پذیرش ICT و استفاده از اینترنت انجام شده است، کار در یک بازار مناسب و داشتن دیدگاه مناسب از توانایی های اینترنت ، هنگامیکه با استراتژی مناسب، تعهد مدیریت، زیرساخت ها، صلاحیت و توانایی همراه شود بیشترین تاثیر را بر پذیرش اینترنت دارد (Doherty & Chadwik , 2003).
در تحقیق دیگری مشخص شده است که که ویژگیهای شخص مدیر از قبیل سن ، پیش زمینه اخلاقی ، تجربیات شخصی اینترنتی و فشارهای رقابتی درک شده توسط او بر پذیرش ICT و تجارت الکترونیک نقش بسزایی دارد( Jesse , 2008& Weltevreden) . به طور کلی متغیرهای داخل و خارج از سازمانی متعددی از قبیل اندازه سازمان ، درجه تاثیر شخصی ، تکنولوژی قبلی مورد استفاده و همچنین میزان فشار رقابت درک شده از جمله عوامل تاثیر گذار بر پذیرش تجارت الکترونیکاست (Dholakia& Nir , 2004).
مطالعات نشان می دهد موانع توسعه تجارت الکترونیک در شرکتهای کوچک و متوسط به شرح زیر است:
هزینه زیاد اجرای تجارت الکترونیک، پیچیدگی اجرا، مقاومت اعضاء در برابر تغییر، نبودن مهارتهای تکنیکی و تخصصی، کمبود وقت برای اجرای تجارت الکترونیک، نا مناسب بودن تجارت الکترونیک برای محصولات و خدمات شرکتهای کوچک و متوسط، ناآگاهی نسبی از منافع تجارت الکترونیک، نبودن اعتماد و مسائل مالی و نبودن حمایت مدیریت ارشد(Thulani et al , 2008).
مدلی در زمینه موانع توسعه تجارت الکترونیک در شرکتهای کوچک و متوسط در دوگروه عمده ارائه شده است: موانع درون سازمانی و موانع برون سازمانی (حنفی زاده و رضایی ، ۸۶).
در تحقیقی که در مورد عوامل موفقیت پذیرش تجارت الکترونیک در SMEs ایرانی صورت گرفته، عوامل موثر بر استفاده از تجارت الکترونیک به سه دسته عوامل سازمانی، عوامل محیطی و عوامل فنی تقسیم بندی شده است. در این تحقیق از مهمترین عوامل عدم پذیرش تجارت الکترونیک، وجود نداشتن کارتهای اعتباری در ایران است. این تحقیق بیان می کند تنها ۷% شرکتهای کوچک و متوسط ایرانی ، تجارت الکترونیک را به عنوان هسته مرکزی تجارت خود قرار داده اند در حالیکه ۹۱% تنها از اینترنت برای فرستادن و دریافت ایمیل استفاده می نمایند (Sanayei & Rajabion , 2009).
موانع مذکور در واقع مسایلی هستند که کشورهای مختلف سعی کرده اند با اتخاذ سیاستهای مناسب آنها را حل نمایند. بنابراین لازم است که هر کشور و حتی منطقه ای ، نیازها و چالشها ی خود را شناسایی نموده و در جهت رفع آن سیاستگزاری نماید.

تعریف مسئله و بیان موضوع اصلی تحقیق
همانگونه که در بخش ضرورت و اهمیت تحقیق مطرح شده است توسعه تجارت الکترونیک در شرکتهای کوچک و متوسط می تواند عملکرد آنها را بهبود بخشد. شناسایی موانع توسعه این امر در شرکتهای کوچک و متوسط می تواند به راهکارهای اجرایی منجر شود تا با بهره گیری از آن پیشرفت توسعه تجارت الکترونیک بیشتر شود.
مدتهاست که صنعت نساجی و زوال تدریجی آن در محافل صنعتی و اقتصادی کشور مورد بحث قرار گرفته است. مسئله مهم آنست که این صنعت رو به اضمحلال است و باید هرچه زودتر برای آن چاره ای اندیشیده شود. با توجه به این مسئله که استان یزد از قطبهای نساجی کشور محسوب می شود و بنا به تجمع واحدها به صورت خوشه در این استان، به منظور رفع مشکلات این واحدها با رویکرد بهبود با بهره گرفتن از تجارت الکترونیک، لزوم انجام چنین تحقیقی آشکار است. بنابراین این پژوهش به دنبال شناسایی موانع توسعه تجارت الکترونیک در شرکتهای کوچک و متوسط ایران و ارائه یک مدل تجاری به عنوان راهکار اجرایی می باشد.

سئوالات تحقیق
این تحقیق به سئوالات زیر پاسخ خواهد داد:
موانع توسعه تجارت الکترونیک در شرکتهای کوچک و متوسط ایران چیست؟
مدل مفهومی مناسب برای این موانع چیست؟
اولویت بندی این موانع به چه نحو است؟
راهکارهای اجرایی جهت رفع این موانع چیست؟
اهداف تحقیق
هدف از انجام پژوهش حاضر بررسی و تعیین مدل مناسب موانع توسعه تجارت الکترونیک در شرکتهای کوچک و متوسط ایرانی می باشد که مدل مذکور در خوشه نساجی استان یزد مورد تحلیل قرارا خواهد گرفت. بطور کلی اهداف این تحقیق را میتوان به شرح زیر خلاصه نمود:
شناسایی موانع توسعه تجارت الکترونیک در شرکتهای کوچک و متوسط
تطبیق موانع شناخته شده با شرکتهای مستقر در خوشه نساجی یزد
تحلیل نتایج حاصل و پیشنهاد مجموعه اقدامات اجرایی
پژوهش حاضر در شش فصل تهیه شده است که در فصل اول کلیات تحقیق مطرح می شود.در فصل دوم به مبانی نظری تحقیق پرداخته می شود. فصل سوم به بررسی تحقیقات گذشته و جمع بندی مدلها و نظرات سایر پژوهشگران اختصاص دارد. فصل چهارم روش تحقیق و نحوه گردآوری داده را بیان نموده و فصل پنجم به تحلیل داده ها خواهد پرداخت. در نهایت در فصل ششم به ارائه راهکارهای عملی در راستای ارتقاء تجارت الکترونیک در صنایع کوچک و متوسط در خوشه نساجی یزد اختصاص می یابد.
مبانی نظری تحقیق
۲-۱- مقدمه
با توجه به اینکه در اکثر کشورها بخش قابل ملاحظه ای از فعالیت های اقتصادی توسط شرکت های کوچک و متوسط انجام می شود و این شرکت ها برای ورود به عرصه رقابت جهانی مسائل خاص خود را پیدا می کنند، دولت ها با تدابیر مختلفی همواره به فکر حمایت از این شرکت ها بر می آیند تا رقابت پذیری آنان را به گونه ای بالا برند که توان رقابت در بازار جهانی را بدست آورند.
تجارت الکترونیک باعث تغییرات چشمگیر در شرایط رقابتی شده است و با توانایی در افزایش روش های معمول فروش، حذف دوباره کاریها، توانایی معرفی و تبلیغ محصولات به صورت کارا، تصمیم گیران و سیاستگزاران را برآن داشته تا در امور تجاری از آن استفاده نمایند.
ویژگیهای خاص صنایع کوچک و متوسط باعث شده که این شرکت‌ها در پذیرش تکنولوژی‌‌‌‌‌‌های نوین با موانع و مشکلات زیادی روبرو شوند. کشورهای مختلف با علم به اینکه عدم رفع این موانع در راستای استفاده تجاری از اینترنت، توان رقابتی کسب و کارهای کوچک و متوسط را کاهش داده و می‌تواند ضربات جبران‌ ناپذیری به اقتصاد ملی وارد نماید، سیاست‌های حمایتی وسیعی را جهت استفاده از اینترنت در این بخش (شرکتهای کوچک و متوسط) اتخاذ نموده‌اند.
با پدید آمدن موج عظیم تجارت الکترونیک در سالهای اخیر ضروری است اقدامات و تدابیر مناسب در خصوص توسعه بکارگیری آن در کشور اتخاذ گردد. عدم توجه به این مقوله می تواند واحدهای صنعتی کشور را با چالش روبرو نماید.
این فصل در سه بخش تدوین شده است. در بخش اول تعاریف تجارت الکترونیکی و کاربردهای آن ارائه شده است. در بخش دوم تعریف شرکتهای کوچک و متوسط(SMEs) و نقش آنها در توسعه اقتصادی آمده سپس در بخش نهایی کاربرد تجارت الکترونیک در شرکتهای کوچک و متوسط، مورد توجه قرار گرفته است.
۲-۲- تجارت الکترونیک
۲-۲-۱- تاریخچه تجارت الکترونیکی
تجارت الکترونیک از حدود سال ۱۹۶۵ آغاز شد که با نوآوری هایی مانند انتقال الکترونیکی وجوه (EFT) مصرف کنندگان توانستند پول خود را از طریق ماشین های خودپرداز دریافت کرده و خرید خود را بوسیله کارت های اعتباری انجام دهند(حنفی زاده و رضایی، ۸۶).
پیش از توسعه تکنولوژی های صنعتی بر اینترنت در سالهای آغازین دهه ۹۰ شرکت های بزرگ به ایجاد شبکه های کامپیوتری با ارتباطات مشخص ، محدود و استاندارد برای مبادله اطلاعات تجاری میان یکدیگر پرداختند. این روش مبادله الکترونیکی داده ها (EDI) نامیده شد(حنفی زاده و رضایی، ۸۶). با ابداع سیستم مبادله الکترونیکی داده ها و امکان پذیر شدن مبادله اسناد سازمانها به صورت الکترونیکی کاربردهای تجارت الکترونیک به معاملات غیر از معاملات مالی گسترش یافت (معمار نژاد، ۸۵).
یکی از اتفاقات مهم در حوزه تبادلات الکترونیکی پدیده اینترنت بود. اینترنت اولین بار توسط دولت آمریکا در سال ۱۹۶۹ پا به عرصه وجود نهاد. در آن زمان کاربران اینترنتی را تنها آژانس های دولتی آمریکا و محققان دانشگاهی تشکیل می دادند (حنفی زاده و رضایی، ۸۶). تجارت الکترونیکی با ورود اینترنت به دنیای بازرگانی و تجارت از ابتدای دهه ۱۹۹۰ شکل گرفت و کاربردهای تجارت الکترونیک به دلیل توسعه استانداردها و شبکه های جدید، نرم افزارهای تجارت الکترونیک و افزایش رقابت بین بنگاهها به سرعت گسترش یافت (معمار نژاد، ۸۵).
از سال ۱۹۹۵ کاربران اینترنتی شاهد پیشرفت چشمگیر کاربردهای اینترنت در زمینه های گوناگون از جمله بازارهای فروش آنی و آموزش الکترونیک بودند. هم اینک اکثر سازمانهای متوسط و بزرگ در جهان دارای وب سایت شخصی هستند (حنفی زاده و رضایی، ۸۶). از سال ۱۹۹۹ تاکید و اهمیت تجارت الکترونیکی از B2C به B2B منتقل و از سال ۲۰۰۱ نیز از B2B به B2E انتقال یافت (معمار نژاد، ۸۵).
به طور کلی جهش فناوری اطلاعات دو دوره بیست ساله را پشت سر گذاشته و اکنون وارد دوره سوم شده است:
۱۹۵۵ – ۱۹۷۴ : عصر انتقال الکترونیکی وجوه
۱۹۷۵ – ۱۹۹۴ : عصر سیستم های اطلاعاتی مدیریت (MIS)
۱۹۹۵ – ۲۰۱۴ : عصر اینترنت

رضایی و خلیل زاده (۱۳۸۸) در پژوهشی تحت عنوان «رابطه بین هوش اجتماعی مدیران با رضایت شغلی معلمان مدارس» دریافتند که (۱) بین هوش اجتماعی مدیران و رضایت شغلی معلمان رابطه مثبت و معناداری وجود دارد (۲) از بین سه مؤلفه هوش اجتماعی، مؤلفه مهارت اجتماعی و پردازش اطلاعات بهترین پیشبین برای رضایت شغلی میباشند.

( اینجا فقط تکه ای از متن فایل پایان نامه درج شده است. برای خرید متن کامل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

خالصی و همکاران(۱۳۸۸) پژوهشی با عنوان بررسی رابطه رفتار شهروندی سازمانی و توانمندسازی کارکنان در مراکز بهداشت دانشگاه علوم پزشکی تهران انجام دادند، نتایج به دست آمده نشان می دهد که بین رفتار شهروندی سازمانی و توانمندسازی کارکنان رابطه معناداری وجود دارد. همچنین نتایج حاکی از آن است که از میان ابعاد رفتار شهروندی سازمانی، ابعاد نوع دوستی، وجدان کاری، رادمردی و گذشت در سطح مطلوبی قرار دارد ولی بعد رفتار مدنی پایین تر از سطح مطلوب است.
محقر و همکاران(۱۳۸۸) در پژوهشی با عنوان بررسی تأثیر رفتار شهروندی سازمانی بر اجرای موفقیت آمیز مدیریت کیفیت جامع و عملکرد سازمانی دریافتند که اقدامات مدیریت کیفیت جامع اثری مثبت و معناداری بر عملکرد سازمانی دارد، ولی رفتار شهروندی سازمانی اثری مستقیم بر عملکرد سازمانی ندارد و به صورت غیر مستقیم و تأثیر بر مدیریت کیفیت جامع می تواند اثری مثبت و معناداری بر عملکرد سازمانی داشته باشد.
نیکنامی و همکاران (۱۳۸۸) در طراحی و ارزیابی مدل علی خلاقیت و نوآوری مدیران آموزش شهر تهران نشان دادند که وضعیت خلاقیت و نوآوری در مدیران مدارس شهر تهران در حد متوسط بوده است.
هاشمی و همکاران (۱۳۸۸) در مطالعات خود تحت عنوان بررسی ارتباط بین سبک تفکر و خلاقیت و نوآوری مدارس نشان دادند که بین انواع سبک تفکر و خلاقیت و نوآوری مدیران مدارس رابطه معناداری وجود دارد.
اله یاری (۱۳۸۹) در پژوهشی تحت عنوان «بررسی رابطه هوش اجتماعی و رهبری اخلاقی مدیران گروه های آموزشی در دانشگاه اصفهان و علوم پزشکی اصفهان» نشان داد که: ۱) بین هوش اجتماعی و رهبری اخلاقی مدیران گروه های آموزشی در دانشگاه اصفهان و علوم پزشکی اصفهان رابطه وجود دارد. ۲) بین مؤلفه های پردازش اطلاعات اجتماعی و مهارتهای اجتماعی با رهبری اخلاقی رابطه مثبت و معناداری وجود دارد. اما بین مؤلفه آگاهی اجتماعی و رهبری اخلاقی هیچگونه رابطه معناداری وجود ندارد. ۳) هیچ تفاوت معناداری در هوش اجتماعی و رهبری اخلاقی و مؤلفههایش در میان مدیران گروه های آموزشی با مراتب علمی مختلف وجود ندارد. ۴) تنها تفاوت موجود در پردازش اطلاعات اجتماعی (از مؤلفه های هوش اجتماعی) در میان مدیرانی با سوابق مدیریت دانشگاهی مختلف معنادار میباشد. در سایر مؤلفه ها از هوش اجتماعی و رهبری اخلاقی هیچ تفاوت معناداری در میان مدیران با سوابق مدیریتی مختلف وجود ندارد. ۵) تفاوت میان مدیران گروه زن و مرد در متغیر هوش اجتماعی معنادار میباشد و میانگین هوش اجتماعی زنان نسبت به مردان همکار خود بالاتر بود و از هوش اجتماعی بالاتر برخوردار بودند.
رضایی (۱۳۸۹) در پژوهش خود با عنوان «مقیاس هوش اجتماعی ترومسو: ساختار عاملی و پایایی نسخه فارسی مقیاس در جامعه دانشجویان» پی برد که ۱- خرده مقیاسهای هوش اجتماعی به طور معنی داری با همدیگر همبسته هستند. با این حال این همبستگیها در سطح ضعیف و متوسط بودند. ۲- سن با خرده مقیاسهای پردازش اطلاعات اجتماعی و مهارتهای اجتماعی رابطۀ معنی داری نداشت. امّا با نمرات خرده مقیاس آگاهی اجتماعی همبستگی ضعیف و معنی داری مشاهده میشود. ۳- تفاوت معنی داری بین دانشجویان زن و مرد در خرده مقیاسهای هوش اجتماعی وجود ندارد.
در پژوهش سید نقوی و جعفری فارسانی (۱۳۸۹) رابطه بین سبک رهبری رابطه متقابل رهبر – عضو با رفتار شهروندی سازمانی در بین استادان دانشگاه علامه طباطبایی (ره) بررسی شد. نتیجه نشان داد که بین ابعاد رابطه متقابل رهبر- عضو و ابعاد رفتار شهروندی سازمانی رابطه مثبتی وجود دارد.
نادری و روشنی (۱۳۹۰) در پژوهشی با عنوان رابطه هوش معنوی و هوش اجتماعی با اضطراب مرگ زنان سالمند دریافتند که بین هوش معنوی و اضطراب مرگ سالمندان رابطه معنی داری وجود دارد. اما بین هوش اجتماعی و اضطراب مرگ سالمندان رابطه معناداری به دست نیامد. همچنین نتایج تحلیل رگرسیون نشان داد که از میان متغیرهای پیش بین تنها متغیر هوش معنوی پیش بینی کننده اضطراب مرگ بود.
عباداله و همکاران (۱۳۹۰) با بررسی رابطه بین خلاقیت سازمانی و رضایت شغلی با استرس شغلی در بین کارکنان سازمان جهاد کشاورزی استان فارس به این نتیجه دست یافتند که بین متغییر رضایت شغلی و استرس شغلی رابطه معکوسی وجود دارد و همچنین بین خلاقیت سازمانی و استرس شغلی رابطه معکوس و منفی وجود دارد.
کریمی (۱۳۹۱) پژوهشی با عنوان رابطه بین خلاقیت و هوش هیجانی مدیران با میزان کاربست مولفه های سازمان های یادگیرنده در مدارس راهنمایی متوسطه دولتی اراک انجام داده است. نتایج بدست آمده نشان داد بین خلاقیت و هوش هیجانی مدیران با میزان کاربست مولفه های سازمان های یادگیرنده رابطه وجود دارد، کنار گذاشتن شیوه های سنتی مدیریت و به کار گیری اصول، مهارت ها و ابزار ها در مدارس یادگیرنده که بدلیل نقش حساس و حیاتی مدارس در ساختن جوامع زمینه حرکت جوامع به محیط های یادگیرنده نیز فراهم می شود و در هوش هیجانی مدیران مهارتهای وجود دارد که پردازش اطلاعات هیجانی را تسهیل کرده و مجموع این عوامل موجب بکارگیری هر چه بیشتر مولفه های سازمانهای یادگیرنده در آموزش و پرورش خواهد شد.
در پژوهشی آقا محمدی(۱۳۹۲) رابطه بین سبک رهبری مدیران مدارس و خلاقیت دبیران دوره متوسطه شهرستان دیواندره را مورد بررسی قرار داد. نتیجه نشان دادکه بین سبک رهبری مدیران و خلاقیت دبیران رابطه مستقیم و معناداری وجود دارد.
گیلانی(۱۳۹۲) در پژوهشی تحت عنوان «رابطه بین هوش اجتماعی و هوش فرهنگی کارکنان با اثربخشی سازمانی، سازمان آموزش و پرورش استان ایلام» نشان داد که (۱) میانگین هوش اجتماعی بالاتر از حد متوسط اما هوش فرهنگی در حد متوسط می باشد (۲) بین هوش اجتماعی و هوش فرهنگی با اثربخشی سازمانی رابطه مثبت و معناداری وجود دارد.
در پژوهشی کچویی (۱۳۹۲) رابطه بین ذهنیت فلسفی مدیران و رفتار شهروندی سازمانی معلمان با اثربخشی سازمانی در مدارس ابتدایی شهر اصفهان را مورد بررسی قرار داد.نتیجه نشان داد که (۱) بین ذهنیت فلسفی مدیران و اثربخشی سازمانی مدارس رابطه معناداری وجود دارد (۲) بین رفتار شهروندی سازمانی معلمان و اثربخشی سازمانی مدارس رابطه معناداری وجود دارد (۳) متغیرهای ذهنیت فلسفی مدیران و رفتار شهروندی سازمانی معلمان توان پیش بینی اثربخشی سازمانی مدارس را دارند.
تحقیقات انجام شده در کشورهای خارجی
مداسیر و سینگ^[۱۴۰] (۲۰۰۰) در مطالعه ای تحت عنوان (ارتباط بین هوش عاطفی با رهبری تحولی و رفتار شهروندی سازمانی) به این نتیجه رسیدند که بین هوش عاطفی با رفتارشهروندی سازمانی رابطه وجود دارد.
کویز^[۱۴۱] (۲۰۰۱) در مطالعه خود با عنوان اثر رضایت شغلی و رفتار شهروندی سازمانی و تغییر بر روی اثربخشی سازمانی دریافتند که رفتار شهروندی سازمانی به طور معناداری با اثربخشی سازمانی مرتبط است.
چو مپو کیوم و در^[۱۴۲] (۲۰۰۴) به بررسی ارتباط جهت گیری شغلی درونی و رفتار شهروندی سازمانی پرداختند. این تحقیق در هشت سازمان در تایلند انجام شد، نتایج نشان داد که جهت گیری شغلی درونی بر رفتارهای شهروندی سازمانی تأثیر دارد.
جاکوب^[۱۴۳] (۲۰۰۴) در طی تحقیقی نشان داد که از طریق رفتار همدلانه و برقراری روابط بین گروهی می توان زوایای جدیدی را در نحوه نگرش و ساخت اجتماعی به وجود آورد. همدلی و برقراری روابط ویژگی است که از طریق آن می توان خلاقیت ها را با شریک کردن و درگیر کردن اذهان مختلف از طریق روابط اجتماعی به وجود آورد.
آبراهام و ژاسمن^[۱۴۴] (۲۰۰۶) در مطالعه ای تحت عنوان (رابطه بین هوش هیجانی و عملکرد شغلی با رفتار شهروندی سازمانی) به این نتیجه رسیدند که هوش هیجانی و عملکرد شغلی نقش مؤثری در افزایش رفتار شهروندی سازمانی دارد.
ویز و سوب^[۱۴۵] (۲۰۰۷) به بررسی چند وجهی و چند خصوصیتی در ساختار و اعتبارسازی هوش اجتماعی در کشور آلمان پرداختند و به این نتیجه رسیدند که بین هوش اجتماعی و هوش آکادمیک تفاوت معنی داری وجود دارد.
میجس و همکاران^[۱۴۶] (۲۰۰۸) تأثیرات هوش اجتماعی و هوش شناختی را بر میزان محبوبیت نوجوانان مدرسه از طریق سنجش پیشرفت تحصیلی مقایسه کردند. نتایج نشان داد که بین هوش اجتماعی با محبوبیت به طور معناداری رابطه وجود دارد اما با پیشرفت تحصیلی ارتباطی وجود نداشت.
در تحقیقی که توسط ریچارد هامر^[۱۴۷] (۲۰۰۸) با عنوان رفتار شهروندی سازمانی، هوش هیجانی و معنوی؛ رابطه شان چیست؟ نتایج نشان داد که ﺑﻴﻦ ﻣﺘﻐﻴﺮ ﻫﻮش ﻣﻌﻨﻮی و رﻓﺘﺎر ﺷﻬﺮوﻧﺪی ﺳﺎزﻣﺎﻧﻲ راﺑﻄﻪ ﻣﻌﻨﺎداری ﮔﺰارش ﺷـﺪ.
پولات^[۱۴۸] (۲۰۰۹) در تحقیقی تحت عنوان بررسی سطوح رفتار شهروندی سازمانی دبیران دبیرستان ها از نظر مدیران به این نتایج رسید که به عقیده مدیران مدرسه، دبیران دبیرستان ها رفتار شهروندی سازمانی بالایی را نشان دادند. این دبیران بیشتر احترام و سپس نوع دوستی، نگرش مدنی، وجدان کاری و رفتار جوانمردی را به ترتیب نشان می دهند.
زیلیزن مهد جلس و همکاران^[۱۴۹] (۲۰۱۰) به اهمیت تأثیر مهارتهای ارتباطی(مولفه دوم هوش اجتماعی) در انگیزش و بالا بردن عملکرد معلمان در تحقیقی با عنوان مهارتهای ارتباطی و انگیزه کار در میان معلمان خبره اشاره میکنند.
گانگلینک^[۱۵۰] (۲۰۱۰) مطالعه ای با عنوان ارتباط بین احساس کارمندان از عدالت سازمانی و رفتار شهروندی سازمانی در شرکت های خصوصی انجام داده است. نتایج نشان دادند احساس عدالت سازمانی یک نقش پیش گویی مثبت در هویت سازمانی،نقش میانجی در ارتباط عدالت سازمانی و رفتار شهروندی سازمانی بازی می کند.
نومان^[۱۵۱] (۲۰۱۲) در مطالعهای تحت عنوان الگوهای هوش اجتماعی و سبک رهبری مؤثر بر مدیریت طرحهای مجازی به این نتیجه رسید که هوش اجتماعی و سبکهای رهبری (وظیفه مدار و رابطه مدار) نقش مؤثری در مدیریت طرحهای مجازی دارند و میزان هوش اجتماعی در هر دو متغیر بالاتر از حد متوسط می باشد. همچنین هوش اجتماعی به بالا بردن انگیزه، کاهش موانع فرهنگی، حل و فصل اختلافات، ایجاد کار گروهی، همکاری و افزایش ارتباطات در میان اعضای تیم پروژه های مجازی کمک میکند.
نتیجه گیری
فعالیتهای آموزشی هر کشور را می توان سرمایه گذاری یک نسل برای نسل دیگر دانست. در واقع تمامی هزینه های مادی (پول) و غیر مادی (فرصت های از دست رفته) که در جریان آموزش صرف میشوند، سرمایه گذاری روی منابع انسانی به حساب می آیند، زیرا در شرایط مطلوب، آموزش فرصت بهره وری را برای شخص و در نهایت برای سازمان و جامعه ایجاد می کند. پیشرفت و توسعهی دانشگاه ها و مؤسسات آموزشی از طریق برخورداری نیروی انسانی از مهارتها و خصوصیات ویژهای صورت می گیرد، از جمله خصوصیات و ویژگیهای مؤثر در کارایی و اثربخشی آموزشی، هوش اجتماعی و رفتار شهروندی می باشد که هریک تأثیر بسزایی در خلاقیت سازمانی دارند. هوش اجتماعی یک مؤلفه مربوط برای رفتار شایستۀ اجتماعی است و شایستگی اجتماعی به عنوان پتانسیل یک شخص و توانایی لازم برای عملکرد اجتماعی تعریف شده است (هامپل و همکاران^[۱۵۲]، ۲۰۱۱: ۴۵). از عوامل مؤثر دیگری که در اثربخشی سازمان ها نقش اساسی دارد و بسیاری از محققان آن را رفتاری فراتر از وظایف رسمی می دانند رفتار شهروندی است. این مقوله به رفتارهای فردی اشاره دارد که برخاسته از بصیرت افراد بوده و علاوه بر اینکه اثر بخشی عملکرد سازمان را افزایش می دهند، مستقیم و به صورت صریح، از طریق سیستم رسمی پاداش تشویق نمی شوند (ارگان، ۱۹۸۸، بورنس و کارپنتر^[۱۵۳] ، ۲۰۰۸). همچنین همه سازمانها برای بقا نیازمند اندیشه های نو و نظرات بدیع و تازه اند، افکار و نظرات جدید همچون روحی در کالبد سازمان دمیده می شوند و آنها را از نیستی و فنا نجات می دهند. درعصر حاضر برای بقا پیشرفت و حتی حفظ وضع موجود باید جریان نوجویی و نوآوری را در سازمان تداوم بخشیم تا از رکود و نابودی آن جلوگیری شود (الوانی، ۱۳۸۶: ۲۳۹). بنابراین انتظار میرود که سازمان ها به نیروی انسانی که از هوش اجتماعی بالایی برخوردار باشند مجهز شوند تا از این طریق میزان رفتار شهروندی سازمانی و خلاقیت سازمانی کارکنان بالا برود و در نهایت احتمال موفقیّت، بقا و ارتقای سازمان افزایش پیدا کند.

فصل سوم
روش پژوهش

مقدمه
پی بردن به قاعده و نظم میان داده ها و رویدادها در علوم انسانی و اجتماعی به خصوص علوم رفتاری بر خلاف سایر علوم به سختی انجام میشود، زیرا موضوع اصلی در این علوم، رفتار پیچیده آدمی است که عوامل بسیاری در ایجاد آن دخالت دارند. اما می توان با روش مناسب به شناخت آن پرداخت (دلاور، ۱۳۸۹). یکی از عمده ترین این روش ها، روش علمی است که درصدد کشف قوانین، اصول و نظریه های حاکم بر پدیده هاست. تحقیق علمی عبارت است از مشکل گشایی و پیگیری گام به گام، منطقی و دقیق برای شناسایی مشکلات، گردآوری داده ها، تجزیه و تحلیل داده ها و استنتاج معتبر از آن ها. از این رو تحقیق علمی هدفمند و دقیق است. در این فصل ابتدا به روش تحقیق که مورد استفاده قرار گرفته است اشاره می شود و سپس جامعه آماری، نمونه آماری، چگونگی گزینش آنها، روش های گردآوری اطلاعات و نوع ابزار جمع آوری اطلاعات و روش های تجزیه و تحلیل داده ها مطرح می شود.
روش تحقیق
انتخاب روش تحقیق بستگی به هدف ها، ماهیت موضوع پژوهش و امکانات اجرایی آن دارد. به سخن دیگر، هدف از انتخاب روش تحقیق آن است که محقق مشخص نماید چه شیوه و روشی را اتخاذ کند تا او را هرچه دقیق تر، آسان تر، سریع تر و ارزان تر در دست یابی به پاسخ یا پاسخ هایی برای پرسش های تحقیق مورد نظر کمک کند (نادری و سیف نراقی، ۱۳۹۰: ۳۱).
با توجه به این که پژوهش بررسی رابطه بین هوش اجتماعی با رفتار شهروندی سازمانی و خلاقیت سازمانی است، محقق سعی می کند آنچه را که هست بدون دخالت یا استنتاج ذهنی گزارش کند، بنابراین از روش تحقیق^[۱۵۴] توصیفی از نوع همبستگی^[۱۵۵] استفاده شد. مسئله پژوهش زمانی از نوع همبستگی است که پژوهشگر با بهره گرفتن از گروهی از آزمودنی ها دست کم درباره دو متغیر بدون آنکه هیچ یک از آنها دستکاری یا کنترل شود، اطلاعاتی بدست آورد. این گونه اطلاعات را می توان برای بررسی این مطلب به کار برد که آیا متغییرهای مورد مطالعه با یکدیگر ارتباط دارند یا نه؟ در صورتی که رابطهای کشف شود آیا این رابطه مثبت است یا منفی و شدت و قدرت آن چه اندازه است؟ (نادری و سیف نراقی، ۱۳۹۰: ۴۶). بنابراین روش تحقیق مورد استفاده در این پژوهش توصیفی از نوع همبستگی می باشد.
جامعه آماری
تعریف جامعه بنابر نظر اغلب محققان عبارت است از همه اعضای واقعی یا فرضی که محقق علاقه مند است تا یافته های پژوهشی را به آنها تعمیم دهد (دلاور، ۱۳۸۷: ۱۲۰). جامعه آماری پژوهش حاضر، شامل کلیه کارکنان دانشگاه بوعلی سینا همدان ۹۳- ۹۲ است. برابر آمار موجود، در زمان پژوهش کارکنان این سازمان مجموعا ۷۷۷ نفر شامل ۵۸۷ نفر مرد و ۱۹۰ نفر زن بوده است.

4-برنامه نويس ها:برنامه نويس شخصي است که مستندات تحليل گر سيستم ها رابه عنوان يک راهنما به کارگرفته ودستورات برنامه که باعث انجام عمليات لازم توسط رايانه مي شود را تهيه مي نمايد (مک لويد، 1387، ص 186). اکثر شرکتها که از رايانه‌هاي بزرگتر استفاده مي کنند،کارمندان متخصص اطلاعاتي دارند. اکثر اين متخصصان درواحدهاي خدمات اطلاعاتي هستند امابيشتر آنها درقسمت کاربران مي باشند. وظيفه متخصصان طراحي سيستم هاي رايانه‌اي براي رفع نيازهاي خاص شرکت مي باشد. محصول تلاشهاي آنهايک کتابخانه نرم‌افزاري از برنامه هاي معمول درشرکت مي‌باشد که به اين کار،کاربرنامه نويسي مي گويند که نرم افزار خاص براي رفع نيازهاي خاص شرکت که ممکن است درديگر نرم افزارهاي ازپيش نوشته شده لحاظ نشده باشد طراحي مي کنند. امروزه عموماً استقبال ازنرم افزارهاي ازپيش نوشته شده بيشتر از طراحي نرم افزارهاي خاص براي يک شرکت خاص مي باشد.
5-اپراتورها: تجهيزات رايانه‌اي بزرگ چون رايانه‌هاي مين فريم وريزرايانه‌ها رااداره مي کنند. اپراتورها، تجهيزات راکنترل مي کنند، برگه هاي کاغذي چاپگرها راعوض مي کنند، کتابخانه هاي نوار وديسکها رامديريت کرد. بعضي وظايف مشابه راانجام مي دهند(مک لويد، 1387، ص 186).
ح. کاربرد سيستم اطلاعاتي رايانه‌محور
همانطور که قبلاً ذکرشد کاربرد سيستم هاي اطلاعاتي رايانه‌محور امروز درپنج محيط مي باشد پردازش داده هاي حسابداري، سيستم هاي اطلاعات مديريت MIS، سيستم هاي پشتيباني تصميم، اداره مجازي و سیستم مدیریت اطلاعات پروژه. پردازش داده هاي حسابداري ازاولين کاربردهاي رايانه وسيستم هاي اطلاعاتي بود. به چهار کاربرد دیگر در ذیل اشاره می گردد :

1. 1. سيستم هاي اطلاعات مديريت MIS

دربخش هاي قبل نکاتي درباره نگرش سيستمي، سيستم، سيستم هاي اطلاعاتي آمد. سيستمي که کنترل وبازسازي اطلاعات رااز دنياي محيطي وعمليات داخل سازمان بعهده دارد، بطريقي که باسازماندهي وانتخاب داده ها اطلاعات لازم را جهت اتخاذ تصميم، برنامه ريزي وکنترل براي مديران آماده سازد سيستم اطلاعاتي مديريت ناميده مي شود. مديران همواره بدنبال اطلاعات هستند واتخاذ تصميمات آنان براساس داده هاي مرتبط وبا موضوع تصميم است. درگذشته منابع اطلاعاتي آنان اتفاقي وغيرمطمئن وبه‌طرق مختلف وگوناگون بوده واطلاعات آنان از طريق مقامات مافوق ويا مرئوسين وساير پرسنل سازمان تامين مي شد. که عدم اطمينان واتکاء به صحت اطلاعات راتشديد مي کرد زيرا افراد اطلاعات رابا افزايش ويا کاهش به مقامات ومسئولين منتقل مي کردند. لذااطميناني ازدرستي آن نبود. تجهيزمديريت به يک سيستم اطلاعاتي صحيح ومطمئن که توانايي مديريت رادراتخاذ تصميم برنامه ريزي وکنترل سازمان ياري دهد داراي يک روند تاريخي است واين سير تاريخي بامفاهيم دفترداري دوبل که توسط پروز لوکاپاکليلي^[22] درسال 1494 ارائه شد آغاز گرديد. سيستم هاي اطلاعات مديريت تاقرن بيستم با تأني به حرکت خودادامه دادوشايد علت آن عدم توانايي بشر درحفظ، نگهداري وبازيابي اطلاعات بود. باتوسعه رايانه‌هاي باظرفيت، سرعت ودقت بالا دراواسط قرن بيستم تکامل وکاربرد مفاهيم سيستمهاي اطلاعاتي مديريت،با روندي ديگر وباسرعت بيشتري توسعه يافت که حاصل آن تغييرات درعمليات وفعاليتها ووظايف سازمانهاي تجاري دنيا به شرح زيرشد(مومني، 1372، ص23،26):

1. 1. مديريت متمرکز وتکيه برمحورهاي تمرکز اطلاعات وبهره گيري ازفن‌آوري پيشرفته

1. 1. طراحي اطلاعات وارائه گزارشات لازم موردنياز براي اتخاذ تصميم مديريت، برنامه ريزي وکنترل سازمان

1. 1. طراحي سيستم اطلاعات مديريت باتکيه برکنترل وسيستم هاي اطلاعاتي مديريت کنترل پروژه ها

نتايج حاصل ازاين مفاهيم، MIS يا سيستمهاي اطلاعاتي مديريت ناميده مي شوند. هدف سيستمهاي اطلاعاتي مديريت افزايش روند ارائه واداره اطلاعات وکاهش حدس وگمان درحل مشکلات درسطوح مختلف سازماني ازطريق سيستمهاي بازخوراطلاعات وبازتاب بازيابي اطلاعات درجهت تکامل داده هاي جديد به سيستم است. MIS شامل سه جزء است:مديريت، اطلاعات وسيستم.
MIS نه تنها مديران رادرامور استراتژيک حمايت مي کند، بلکه درتصميمات تکراري وروزمره نيز اطلاعات لازم رادراختيار مديران تاکتيکي قرارمي دهد وآنها راقادر مي سازد تابه اطلاعاتي دست يابند که جهت تصميماتشان کمک موثري باشد. MIS مي تواند تصاويري از مغايرتها وانحرافات از برنامه هاي تعيين شده رانيز آشکار سازد چنين اطلاعاتي ازطريق تهيه گزارشات مديريت درقالبها وتصاوير منطقي وقابل تعبير وتفسير وتجربه وتحليل دراختيار مديريت قرار مي گيرد. زيرمجموعه هاي سيستم MIS عبارتند از: سيستمهاي اطلاعاتي مديريت نيروي انساني، سيستمهاي اطلاعاتي مديريت مالي وحسابداري، سيستمهاي اطلاعاتي مديريت توليد وسيستمهاي اطلاعاتي بازاريابي وفروش که متکي برپايگاههاي مشترک ومتقابل است. مديران MIS بايستي ازدنياي حقيقي وسيستمهاي موجود درسازمان مطلع باشند تابتوانند نقش موثري راايفا کنند وبهمين دليل بايستي اطلاعات صحيح دراختيارشان قرارگيرد. يکي از نقشهاي مهم مديرMIS، آگاهي وتفسير ازعوامل محيطي وبيروني سازمان است. مديران MIS بايستي ازارزشهاي سيستمهاي موجود مطلع گردند واينکه سيستمهاي دستي موجود چه اطلاعات ونقشي رابعهده دارند. عملاً مديرMIS براي طراحي وکنترل شرکت به معاون خدمات اجرايي يامعاون ارشد گزارش مي دهد دربسياري از شرکتها، شاخه معاونت MIS بوجود مي آيد که گزارش خود رامستقيماً به مديريت عالي تسليم مي‌دارد (مومني، 1372، ص32).
به سبب مزاياي MIS چون ارتباطات نزديکتر، کنترل دقيقتر وگردآوري داده هاي مطمئن تر وپردازش سريعتر داده ها وتبديل آنها به اطلاعات مديران، از سيستمهاي اطلاعاتي مديريت در برنامه ريزي سازماندهي، رهبري وايجاد انگيزه، گزارش‌دهي و کنترل استفاده کرده واين اعمال مديريتي رابا نهايت دقت وکارآيي، درمدت زمان بسيارکمتري درسازمان انجام مي دهد. حال براي انجام اين کارها مديريت يايد واسطي به نام مديرسيستم اطلاعاتي مديريت براي ارائه بهتروخدمات براي مديريت ، ضروري مي باشد. موسساتي که به سيستمهاي اطلاعات مديريت اوليه مبادرت نمودند چيزهاي ديگري فراگرفتند.در اين دوره مشخص شد که مانع عمده در استفاده از سيستم‌هاي اطلاعات مديريت، مديران هستند. مديران به عنوان يک گروه درمورد رايانه اطلاعي نداشتند آنان ازکارهاي خودآگاه ومي دانستند چگونه مسائل راحل کنند؛ لکن به اندازه کافي درمورد نقش اطلاعات درحل مسائل تأمل نکرده بودند. درنتيجه براي مديران بيان اين که دقيقاً‌ازسيستم اطلاعات مديريت چه مي خواهند دشواربود. اين وضعيت براي متخصصين اطلاعات غيرقابل تحمل بود زيراکه دانسته هاي آنان از مديريت کم بود، آنها نمي دانستند چه سؤالاتي راپرسش نمايند، با طي زمان مديران درباره رايانه ودرمورد فرآيندهاي مورد اجرا درحل مسائل تجربه آموختندو متخصصين اطلاعات نيز مباني مديريت رافراگرفتند. سيستم هاي اطلاعات مديريت براي انطباق بيشتر بانيازهاي مديران اصلاح وتوسعه يافت. عاقبت جايگاه سيستم اطلاعات مديريت به عنوان يک زمينه عمده استفاده ازرايانه مستحکم شد. سيستم اطلاعات مديريت به دوطريق عمده درحل مساله کمک مي کند: يک منبع اطلاعات درپهنه سازمان فراهم مي نمايد ونيز به شناسايي ودرک مساله کمک مي‌کند. نورساطع از سيستم اطلاعات مديريت بااين هدف است که براي مديران علائم مساله يا متحمل الوقوع بودن مسائل را اعلام دارد. ضعف عمده سيستم اطلاعات مديريت آن است که نمي‌تواندنيازهاي خاص هرفرد را برطرف کند، مساله رابرآورد سازد. اغلب اوقات سيستم اطلاعات مديريت اطلاعات دقيق موردنياز رافراهم نمي کند مفهوم سيستم پشتيبان تصميم درپاسخ به چنين نيازي بوجود آمد(مک لويد، 1378،صص 434،411).
ازآنجا که سيستم اطلاعات مديريت بشر تحت تاثير رايانه واتوماسيون مي‌باشد، ممکن است ناخواسته بعضي تغييرات رفتاري درکارمندان بوجود آيد که لزوم توجه به فاکتورانساني رادرمؤسسات مي رساند. کارکنان شرکتهايي که براي اولين بارسيستم هاي پردازش داده ها رانصب کرده بود، احساس ترس کردند. کارکنان ازاين مي ترسيدند که رايانه‌ها باعث بي کاري آنها شود که عملاً دربعضي موارد همينطور شد. حتي درجاهايي که مديران نخواهند ازحجم نيروي انساني خود به علت رايانه‌اي شدن بکاهند، به علت اينکه سيستم اطلاعات مديريت آنها را مخفيانه کنترل کرده وبه حريم شخصي آنها وارد شود، مي ترسيدند. ساده ترين راه ابراز ترس کارکنان از سيستم جديد اعلام اين ترس به مدير خواهد بود. البته بايد اين رادرنظر داشت که اکثر کارکنان ترس خودرا پنهان مي کنند. درصورت اول مشکل اينجاست که بعضي مديران هم ممکن است ازسيستم جديد، خود ترس داشته باشند. درچنين مواقعي چنين مديري نمي‌خواهد اطلاعات راباديگران تقسيم کند. دليل آنها اين است که آنها اطلاعات راجمع کرده اند وبايد توانايي استفاده ازآن راداشته باشند. بايد برنامه اي براي کاهش يا زدودن اين ترس از طرف مديران انديشه شود. مديريت شرکت مي تواند بااجراي تدابير زيراز ترس کارکنان بکاهد ( Mcleod, 1998, p.348,34):
1-استفاده ازرايانه به عنوان يک وسيله ارتقاي شغلي بادان کارهاي تکراري خسته کننده به رايانه ودادن کارهايي که تواناييهاي آنهارابه چالش برمي‌انگيزد؛
2-استفاده ازارتباطات رسمي براي حفظ آگاهي کارکنان ازتوجهات شرکت ؛
3-ساخت يک رابطه مطمئن بين کارکنان، متخصصان اطلاعاتي ومديريت؛
4-اهداف شرکت رادرراستاي نيازهاي کارکنان مشخص کنند.
درنهايت قابل توجه است که امروزه وظايف MIS ازمديران فراتررفته وکلاً MIS با کاربرد رايانه درخدمات تجارت وشرکتها درآمده است امروزه دردفتر هرشرکتي بخش MIS يامعاونت MIS رامي توان مشاهده کرد.

1. 1. سيستم هاي پشتيباني تصميم^[23]

همانگونه که گفتيم سيستم هاي اطلاعات مديريت اشکالاتي دارد که سيستم هاي پشتيباني تصميم براي رفع آنها بوجود آمده است. سيستم اطلاعات مديريت به منظورتدارک پشتيباني شخصي براي هر مديرنمي باشد. اين ضعف سيستم اطلاعات مديريت، اقداماتي راباعث شد که منتهي به مفهوم سيستم پشتيباني تصميم گشت. سيستم پشتيباني تصميم به عنوان يک سيستم متکي بر رايانه به منظور استفاده توسط يک مدير خاص ياگروهي ازمديران درهرسطح سازماني براي اتخاذ تصميم درفرآيند حل يک مساله نيمه ساختاري، تعريف مي شود. سيستم پشتيباني خروجي به شکل گزارشات ادواري يا خاص، يا نتايج مشابه سازيهاي رياضي راايجاد مي کند. استيون. ال. آلر پس از مطالعه پنجاه وشش موسسه، شش نوع سيستم پشتيباني تصميم را شناسايي نمود. ساده ترين سيستم پشتيباني تصميم ازطريق ايجاد توانايي بازيابي عناصر داده ها از پايگاه اطلاعات به مدير کمک مي کند. پيچيده ترين سيستم پشتيباني تصميم عملاً تصميماتي رابراي مديراتخاذ مي نماييد. سيستم پشتيباني تصميم درمقابل سيستم اطلاعات مديريت موارد ذیل را انجام می دهد (مک لوید، 1387، صص 440، 442):

1. 1. فرد را حمايت مي‌کند

1. 1. حمايت مستقيم ايجاد مي کند

1. 1. تمام مراحل حل مساله راحمايت مي‌نمايد

1. 1. مسائل نيمه ساختاري راحمايت مي کند

1. 1. برپشتيباني تصميم تاکيد دارد.

مفهوم سيستم پشتيباني تصميم ،شکستهاي اوليه سيستم اطلاعات مديريت راتجربه نکرد. به احتمال قوي دليل اصلي آن، دامنه محدودترسيستم پشتيباني تصميم است. برخورد ملايم تر سيستم پشتيباني تصميم، شانس موفقيت خودراحداکثر مي کند (مک لوید، 1387، ص444).

1. 1. اداره مجازي^[24]

گفتيم که امروزه MIS ازمفهوم اوليه خودگسترش پيداکرده کلاً به کاربرد رايانه درزمينه تجارت وموسسات درآمده است اولين پديده اي که بعداز ورود اين نگرش به موسسه دربرخواهد دانست اتوماسيون خواهد بود که درنهايت منجر به دفتر مجازي مي شود اولين اتوماسيون اداره^[25] درفعاليتهاي دفتري ومنشي‌گري بکاربرده مي شد. بعدها نيازهاي ارتباطي مديران وديگر به کاربرندگان دانش تشخيص داده شد. درسالهاي اخير، دامنه کار اداري از مکانهاي ثابت به موقعيتهاي ازراه دورگسترش يافته است که پيوند دراين نوع ادارات ازطريق ارتباطات داده ها صورت مي گيرد. موقعيتهاي ازراه دورکه شامل خانه ها، اتاقهاي متصل، خودروها وهرمکان ديگري که کارکنان اداره ممکن است باشند، اداره مجازي ناميده مي‌شود. اداره مجازي براي شرکتها مزايايي چون کاهش هزينه امکانات وتجهيزات يک شبکه رسمي ارتباطي، کاهش توقف کاري ويک نوع کمک اجتماعي رادارد. البته دربرابراين مزايا اشکالاتي هم دربردارد. اشکالات عمدتاً شامل کارکنان مي شوند به طوريکه آنها احساس عدم تعلق به شرکت، ترس از دست رفتن شغل، وجدان کاري کمتر، وتنش خانوادگي خواهند داشت.که البته شرکتهامي توانند حلقه ارتباط خودرابا کارکنان از طريق تماسهاي تلفني مداوم، بکاربردن کنفرانس هاي تلفني، ملاقات هاي منظم هميشگي ، حفظ کرده و با اين کار اشکالات راکاهش دهند. هدف اصلي اتوماسيون اداري بدون توجه به اينکه چه کسي آن رابکارمي برد، افزايش بهره وري مي باشد. اولين کاربرد اتوماسيون اداري واژه‌پرداز بود که روشي استاندارد توليد اسنادچاپي مانند نامه ها، يادداشتها وگزارشها بود. نامه الکترونيکي ونامه صوتي، راهکارهايي بودند که ارتباط تلفني رابه چالش طللبيدند. درهردومورد فوق، جعبه پستي کاربران درحافظه رايانه قراردارد. تقويم الکترونيکي شخص رادرشرکت براي دسترسي به تقويمهاي ملاقات ديگران براي ملاقات وجلسه با آنان ياري مي کند.کنفرانس ازراه دور از ديگر امکانات اداره مجازي مي‌باشد .سه نوع کنفرانس ازراه دور وجود دارند:کنفرانس ازراه دورصوتي، تصويري ورايانه‌اي .لازمه کنفرانسهاي صوتي دسترسي شخص به تلفن مي‌باشد. کنفرانس ويدئويي دو عنصر صوت و تصوير را با هم ترکيب مي‌کند. کنفرانس رايانه‌اي مشابه نامه الکترونيکي مي باشد به جزاينکه شرکت کنندگان وموضوعات آنها خيلي محدودتر هستند. فاکس يک دستگاه کپي ازراه دورمي باشد که مي تواند با بهره گرفتن از دستگاه فاکس يا رايانه‌ها انجام شود. اگرچه فاکس يک برنامه باارزش براي اتوماسيون اداري است ولي عموميت آن از بوجودآمدن يک اداره بدون کاغذ جلوگيري مي کند. ويدئوتکست، موادمتني وگرافيکي رااز طريق حافظه رايانه قابل دسترس مي سازد. سيستم هاي تصويري مدرن برمحدوديتهاي کاغذ وذخيره ميکروفرم، بابه‌کاربردن OCR وفن‌آوريهايي ديسک فشرده غلبه کرده است. نشرروميزي برنامه کاربردي دراتوماسيون ادارات مي باشد که توانايي توليد ارتباطات چاپي يا تصويري حرفه‌اي وتخصصي رادارد. اتوماسيون اداري مي تواند باارائه پيوندهاي ارتباطي به حل مشکل کمک نمايد. ترکيب اتوماسيون اداري براي يک مدير براساس خصوصيات سازمان، سليقه هاي شخصي ومنابع قابل دسترسي شکل مي گيرد. بعضي برنامه هاي کاربردي اتوماسيون اداري، جايگزين هايي براي روشهاي ارتباطي سنتي هستند درحالي که ديگر برنامه ها فرصتهاي جديدي را ارائه مي دهند (Mcleod, 1998, p.393,394).

1. 1. سیستم مدیریت اطلاعات پروژه

این سیستم که موضوع مورد بررسی در تحقیق حاضر است؛ یک چهارچوب منسجم از اطلاعات مورد نیاز جهت اجرای موفقیت آمیز پروژه در سازمان است و به عنوان یک سیستم اطلاعاتی تعریف می شود که از ابزارها و روش هائی جهت جمع آوری، ترکیب و انتشار اطلاعات پروژه استفاده می کند (Project management institute, 2008) . این سیستم یک نظام مدیریتی در پروژه است که با مدیریت اطلاعات پروژه و استفاده مناسب از ابزارها مدیریت کارآمدتری در پروژه ها خواهد داشت(حمیدی فر، 1389).
با پیچیده تر شدن سیستم های مدیریت پروژه که نتیجه مستقیم آن افزایش بیشمار متغیرهای تصمیم گیری است، ضرورت یک سیستم که بتواند اطلاعات مورد نیاز سازمان مدیریت پروژه را در زمان، کیفیت و شکل مناسب در اختیار قرار دهد، بیش از پیش نمود پیدا می کند. بدین منظور طراحی و اجرای اینگونه سیستم ها در راستای پاسخگویی به نیازهای اطلاعاتی مدیران پروژه ها امری غیرقابل اجتناب است. این سیستم بر آن است تا با جامع نگری در گردش اطلاعات، عوارض ناشی از عدم شفافیت و گردش نادرست اطلاعات در پروژه ها را به حداقل رسانده و در مدیران پروژه ها این اعتماد را ایجاد کند که اطلاعات مورد نیاز آنها را برای تصمیم گیری در زمان مناسب و شکل مطلوب در اختیارشان قرار می دهد (ذاکر زاده، 1380).

( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

گسترش فن آوری اطلاعات و سیستم های اطلاعاتی به صورت وسیع در بخش های مختلف صنعت، افزایش سود و قدرت رقابت صنایع و همچنین کاهش هزینه های مورد استفاده هر سازمان را می توان از مزایای سیستمهای اطلاعاتی دانست. این قاعده در مورد سازمان های پروژه محور و کلیه پروژه های مختلف نیز مصداق داشته به طوری که انتظار می رود استفاده از این سیستم ها بتواند به بهبود بهره وری و کارایی در فاکتورهای زمان، هزینه و کیفیت در بخش مدیریت آن پروژه ها کمک نماید. وظیفه سیستمهای مدیریت اطلاعات پروژه گردآوری، پردازش و پالایش داده های خام پروژه و ایجاد اطلاعات پایه ای و تحلیل شده مورد نیاز مدیریت در تمامی سطوح است. این اطلاعات با گذشت زمان و گذشت چند پروژه، دانش سازمانی ایجاد می کند. تسهیل کارهای پروژه نیز از وظایف این گونه سیستم ها به شمار می رود (زارعی، قربانی و عظیمیان زواره، 1391). در کنار این وظایف میتوان به مهمترین اهداف و رسالت این سیستم ها به شرح ذیل اشاره کرد؛

• • ایجاد فرایند و بانک یکپارچه اطلاعات برای پروژه‌ها

• • بهبود کارآیی و اثربخشی پروژه

• • تصمیم‌سازی و تدارک اطلاعات مفید و مؤثر برای تصمیم‌گیری‌های خرد و کلان مدیریتی

• • استخراج گزارش وضعیت پروژه در چرخه عمر پروژه منطبق بر ساختار شکست کار

• استخراج گزارش‌های متنوع و مفید به تناسب نیاز