• • آن میزانی از اموال اغنیا که باید پرداخت شود، مالی است که مالک اصلی آن نیازمندان‌اند و خداوند در اموال اغنیا قرار داده، و اگر همه اغنیا این تکلیف الهی را ادا کنند دیگر نیازمندی در جامعه باقی نمی‌ماند. فلذا به نظر می‌رسد یکی از بهترین راه‌کارها برای فقر زدایی در جامعه اسلامی اقداماتی است که موجب آگاهی دادن، انگیزه دهی و تشویق مردم به پرداخت این حقوق می‌شود.

  (( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

• پرداخت این حقوق در عین این که یک وظیفه دینی برای اغنیا است موجب برکت و رشد اموال و دارایی‌های آنان نیز می‌شود.

• دستور به جمع‌ آوری پرداخت‌های مالی توسط کارگزاران و اصلاح نظام مالیاتی

امام در نامه ۵۱ و ۵۳ نهج‌البلاغه ضمن فرمان به جمع آوری مالیات توسط کارگزاران حکومتی به نکات مهمی جهت نحوه جمع آوری و اصلاح نظام مالیاتی اشاره می‌فرمایند که از این قرار است:

• برای گرفتن مالیات از مردم، لباس‌های تابستانی یا زمستانی، و مرکب سواری، و برده کاری او را نفروشید، و برای گرفتن درهمی، کسی را با تازیانه نزنید، و به مال کسی «نمازگزار باشد، یا غیر مسلمانی که در پناه اسلام است» دست اندازی نکنید، جز اسب یا اسلحه‌ای که برای تجاوز به مسلمان‌ها به کار گرفته می‌شود.

• مالیات را به گونه‌ای تنظیم کن که به صلاح مالیات دهندگان باشد.

• تا نظام مالیاتی و امور مالیات دهندگان اصلاح نشود، امور دیگر اقشار جامعه اصلاح نشود. زیرا همه مردم نان خور مالیات و مالیات دهندگان‌اند.

• باید هدف آبادانی کشور باشد نه جمع آوری مالیات، چرا که مالیات جز با آبادانی فراهم نمی‌گردد.

• اگر مردم از سنگینی مالیات، خشک‌سالی و… شکایت کردند، به ایشان تخفیف بده تا امورشان سامان گیرد.

• هرگز تخفیف دادن در مالیات تو را نگران نسازد، زیرا این سبب آبادانی شهرها، گسترش عدالت میان مردم و تعریف و ستایش مردم از تو می‌گردد… و اگر در آینده کاری پیش آید و بر عهده مرم بگذاری با شادمانی خواهند پذیرفت.

چنین توصیه‌های دقیقی درباره هدف و نحوه جمع آوری مالیات، نشان دهنده اهمیت بالای این منبع مالی برای حکومت است که می‌تواند در کمک به فقرا و محرومین از آن استفاده کند.
۴-۲-۲-۲- برقراری عدالت و عدم تبعیض
وفور ثروت در جامعه دارای اهمیت بالایی است؛ اما این رویکرد از آنجایی که باعث می‌شود از عوامل مهم دیگری که به رفاه و آزادی انسان کمک می‌کند- همچون بهداشت عمومی، تعلیم و تربیت همگانی- غفلت شود، ناقص و عقیم است و از آنجایی که تنها به حداکثر کردن ثروت تأکید دارد – بدون توجه به این که چگونه توزیع می‌شود- یک غفلت جدی از مردم به نفع تراکم ثروت در اختیار معدودی به وجود می‌آید که به نوبه خود به محرومیت تعدادی از مردم منجر می‌شود. (راغفر، ۱۳۸۴) به عبارت ساده‌تر عدالت و توزیع عادلانه ثروت لازمه جلوگیری از گسترش فقر جامعه است. رهبر انقلاب حضرت آیت الله خامنه‌ای (دام ظله) در این باره می‌فرمایند: «مادامی که نتوانیم عدالت اسلامی را در کشور پیاده کنیم، شاهد چهره کریه فقر در بخشی از جامعه خواهیم بود^[۵۵].»
امام صادق (ع) در روایتی اهمیت عدالت را این‌گونه بیان می‌فرمایند:
إِنَ النَّاسَ یَسْتَغْنُونَ إِذَا عُدِلَ بَیْنَهُم (کلینی، ۱۴۰۷ ق، ج ۳، ص ۵۶۸)
به درستی که مردم اگر عدالتی در میان باشد، همه بی‌نیاز خواهند گشت.
امیر مؤمنان علی (ع) نیز درباره عدالت می‌فرماید:
الْعَدْلُ مَأْلُوفٌ الْجَوْرُ عَسُوف (تمیمی، ۱۴۱۰ ق، ج ۱، ص ۱۱)
«عدل، دل‌پذیر است و ستم، از راه بیرون برنده.»
[توضیح این‌که چون عدل چنین است، مردم به صاحب آن رغبت می‌نمایند؛ از آن طرف چون مردم از ستم متنفرند، از ستمکار هم روی می‌گردانند.]
الْعَدْلُ یُصْلِحُ الْبَرِیَّه (تمیمی، ۱۴۱۰ ق، ج ۱، ص ۱۳۳)
«عدل، جامعه را اصلاح می‌کند»
[یعنی اعضای جامعه را، جامعه پذیر و هم‌نوا می کند، و مانع کج‌روی و انحراف می‌گردد.]
الْعَدْلُ أَغْنَی الْغِنَاء (تمیمی، ۱۴۱۰ ق، ج ۱، ص ۱۸۱)
«عدل، بهترین توانگری‌هاست.»
توصیه‌ها و جملات فراوان امیرالمؤمنین (ع) پیرامون عدالت نشانگر اهمیت بالای این اصل ضروری در جامعه اسلامی است. در مکتب امام علی (ع) همه افراد بشر، حق دارند از یک زندگی انسانی بهره‌مند باشند. این که زمامداران در تدبیر اداره امور و برقراری «عدالت اجتماعی» عاجزند، افراد شایسته‌ای نیستند و در مکتب امام (ع) تأمین زندگی عدالت محور به عهده حکومت اسلامی است، چنان‌که آن حضرت (ع) در فرمان تاریخی‌شان^[۵۶] به مالک اشتر تأکید می‌کند. امام (ع) نه تنها حق بهره‌مندی از یک زندگی انسانی و دور از فقر را برای همه افراد جامعه ضروری می‌داند، بلکه این حق را شخصاً حتی برای غیر مسلمین نیز در دوران حکومت پنج ساله‌شان پیاده کرده‌اند. (دشتی، ۱۳۷۹). اقداماتی که حضرت (ع) در این راستای انجام دادند عبارت‌اند از:
الف) بازگرداندن ثروت‌های نامشروع و بادآورده
امیرالمؤمنین (ع) در نخستین خطبه‌ها در میان مردمان قاطعانه ابراز داشتند که اموال به تاراج رفته را بیت‌المال باز خواهد گرداند:
إِنَّ کُلَ قَطِیعَهٍ أَقْطَعَهَا عُثْمَانُ أَوْ مَالٍ أَخَذَهُ مِنْ بَیْتِ مَالِ الْمُسْلِمِینَ فَهُوَ مَرْدُودٌ عَلَیْهِمْ فِی بَیْتِ مَالِهِم (مجلسی، ۱۴۰۳ ق، ج ۳۲، ص ۱۶)
«بدانید هر بخشش که عثمان داشته و هر مالی از مال خدا که به کسی عطا شده، به خزانه عمومی مسترد خواهد شد.»
و یا در آغازین سخنرانی عمومی‌شان فرمودند:
وَ اللَّهِ لَوْ وَجَدْتُهُ قَدْ تُزُوِّجَ بِهِ النِّسَاءُ وَ مُلِک بِهِ الْإِمَاءُ لَرَدَدْتُهُ فَإنَ فِی الْعَدْلِ سَعَهً وَ مَنْ ضَاقَ عَلَیْهِ الْعَدْلُ فَالْجَوْرُ عَلَیْهِ أَضْیَق (صبحی صالح، ۱۴۱۴ ق، ص ۵۷)
«به خدا سوگند حتی اگر دارایی‌ها را بیابم که کابین زنان قرار گرفته و یا با آن کنیزان خریداری شده و یا در شهرها پراکنده گشته، آن‌ها را به دامن ملت بر خواهم گرداند زیرا در عدالت گشایش برای عموم است و آن کس که عدالت بر او گران آید، تحمل ستم برای او سخت‌تر است.»
سیره حکومتی امیرالمؤمنین (ع) نشان می‌دهد که حضرت (ع) حقیقتاً عامل به این سیاست‌ها و برنامه‌ها بوده و با جدیت تمام بازگردانی اموال غارت شده را دنبال کردند. ایشان به این نکته توجه داشتند که اگر جلوی این فسادهای مالی را نگیرند اقتصاد جامعه بیمار شده و روز به روز بر شدت آن افزوده می‌شود. در نتیجه منابع و ثروت‌های جامعه کم شده و فقر گسترش می‌یابد.
ب) کنترل کارگزاران و جلوگیری از سوءاستفاده عمال
امیرالمؤمنین (ع) علاوه بر این که اموال دزدیده شده به بیت‌المال از چنگ ستمکاران و سودجویان درآوردند، تدابیری هم برای جلوگیری از تکرار دوباره این مسأله اندیشیدند که در ادامه به توضیح آن‌ها می‌پردازیم:
ب-۱- دقت در گزینش
یکی از موضوعاتی که در مسائل حکومتی بسیار مهم است چینش افراد صالح و متخصص در ساختار حکومتی است. اگر افرادی که برای پست‌ها و مسئولیت‌ها انتخاب می‌شوند افرادی ناصالح باشند باعث مفاسد سیاسی، اقتصادی و… شده و اعتماد مردم را نسبت به حکومت از بین می‌برند و اگر افرادی غیر متخصص باشند باعث پایین آمدن بازدهی در کار و بالا رفتن هزینه‌ها و مخارج می‌شوند؛ لذا دقت در گزینش عمال و کارگزاران حکومتی امری مهم به شمار می‌رود.
امام علی (ع) در آیین نامه‌ای که برای مأموران گردآوری زکات می‌نوشت این طور بیان فرموده‌اند:
انْطَلِقْ عَلَی تَقْوَی اللَّهِ وَحْدَهُ لَا شَرِیک لَهُ وَ لَا تُرَوِّعَنَّ مُسْلِماً وَ لَا تَجْتَازَنَّ عَلَیْهِ کَارِهاً وَ لَا تَأْخُذَنَّ مِنْهُ أَکْثَرَ مِنْ حَقِّ اللَّهِ فِی مَالِهِ فَإِذَا قَدِمْتَ عَلَی الْحَی فَانْزِلْ بِمَائِهِمْ مِنْ غَیْرِ أَنْ تُخَالِطَ أَبْیَاتَهُمْ… لَا تَأْمَنَنَّ عَلَیْهَا إِلَّا مَنْ تَثِقُ بِدِینِهِ رَافِقاً بِمَالِ الْمُسْلِمِینَ حَتَّی یُوَصِّلَهُ إِلَی وَلِیِّهِمْ فَیَقْسِمَهُ بَیْنَهُمْ وَ لَا تُوَکِّلْ بِهَا إِلَّا نَاصِحاً شَفِیقاً وَ أَمِیناً حَفِیظاً … ثُمَ احْدُرْ إِلَیْنَا مَا اجْتَمَعَ عِنْدَک نُصَیِّرْه حَیْثُ أَمَرَ اللَّه (صبحی صالح، ۱۴۱۴ ق، ص ۳۸۱)
با تقوای خدا- خدای یگانه بی‌شریک- به راه بیفت، هیچ مسلمانی را مترسان، و به صورتی ناپسندیده بر او مگذر، و بیش از حقّی که خدا در مال او قرار داده است از او مگیر؛ هنگامی که نزد قبیله‌ای می‌روی، بر سر آبشخور ایشان فرود آی، لیکن به محوطه خانه‌های ایشان مرو… و بر آن‌ها (اموال عمومی) جز کسی را مگمار که به دین‌داری او اعتماد داشته باشی، کسی که مال مسلمانان را با مدارا همراه خود بیاورد و به ولی ایشان بسپارد، تا او آن را میان آنان تقسیم کند؛ و جز انسانی خیرخواه و مهربان و امانت‌دار و نگهبان، کسی را بر این کار مگمار.
از سفارش‌های حضرت (ع) مشاهده می‌شود که ایشان هم به این نکته یعنی دقت در گزینش توجه داشته‌اند و مؤلفه‌هایی چون دین‌داری، ملاطفت و خیرخواهی، امانت‌دار و حافظ بودن را از ویژگی‌های لازم برای کسی که برای جمع آوری زکات تعیین می‌شود، توصیه می‌کنند؛ چرا که اگر چنین کسی در مسئولیتش خیانت کند به یکی از مهم‌ترین سرمایه‌های حکومت برای رفع فقر آسیب زده است.
ب-۲- کنترل مالی و برخورد با متخلفین
یکی از نقاط ضعف حاکمان، برتری دادن اطرافیان بر دیگران در امور مادی سیاسی و اجتماعی است، بستگان حاکمان و قدرتمندان حق خود می‌دانند که از بیت‌المال بیشتر بهره برند و به ویژه که در دوره خلیفه سوم چنین امتیازی رسمی شده بود. امّا امام با این سیاست هم مبارزه نمود و برای برادر و خواهر و فرزندان خود هیچ امتیاز ویژه‌ای قائل نشد و آنان را همانند سایر مردمان به شمار آورد. داستان تقاضای عقیل در نهج‌البلاغه گویای این حقیقت است؛ حضرت (ع) این‌گونه نقل می‌کنند:
وَ اللَّهِ لَقَدْ رَأَیتُ عَقِیلًا وَ قَدْ أَمْلَقَ حَتَّی اسْتَمَاحَنِی مِنْ بُرِّکمْ صَاعاً وَ رَأَیتُ صِبْیانَهُ شُعْثَ الشُّعُورِ غُبْرَ الْأَلْوَانِ مِنْ فَقْرِهِمْ کأَنَّمَا سُوِّدَتْ وُجُوهُهُمْ بِالْعِظْلِمِ وَ عَاوَدَنِی مُؤَکداً وَ کرَّرَ عَلَی الْقَوْلَ مُرَدِّداً فَأَصْغَیتُ إِلَیهِ سَمْعِی فَظَنَّ أَنِّی أَبِیعُهُ دِینِی وَ أَتَّبِعُ قِیادَهُ مُفَارِقاً طَرِیقَتِی فَأَحْمَیتُ‏ لَهُ حَدِیدَهً ثُمَّ أَدْنَیتُهَا مِنْ جِسْمِهِ لِیعْتَبِرَ بِهَا فَضَجَّ ضَجِیجَ ذِی دَنَفٍ مِنْ أَلَمِهَا وَ کادَ أَنْ یحْتَرِقَ مِنْ مِیسَمِهَا فَقُلْتُ لَهُ ثَکلَتْک الثَّوَاکلُ یا عَقِیلُ أَتَئِنُّ مِنْ حَدِیدَهٍ أَحْمَاهَا إِنْسَانُهَا لِلَعِبِهِ وَ تَجُرُّنِی إِلَی نَارٍ سَجَرَهَا جَبَّارُهَا لِغَضَبِهِ أَتَئِنُّ مِنَ الْأَذَی وَ لَا أَئِنُّ مِنْ لَظَی (صبحی صالح، ۱۴۱۴ ق، ص ۳۴۶)
«به خدا سوگند برادرم عقیل را در نهایت تهیدستی دیدم که یک منّ از گندم شما را می‌خواهد تا به او بدهم کودکانش را با موهای غبارآلود و رنگ‌های تیره از فقر، دیدم چنانچه گویی رخسارشان را با نیل سیاه کرده بودند عقیل چند بار نزد من آمد و خواسته‌اش را برایم مکرر باز گفت و من همچنان به او گوش می‌دادم چندان که پنداشت دینم را به او می‌فروشم و از روش خود کناره می‌گیرم و به خواسته او تن می‌دهم. در این هنگام آهن پاره‌ای را در آتش گداختم و به جسم او نزدیک ساختم تا از آن پند گیرد. عقیل همانند بیماری، از حرارت آن فریاد برآورد و ناله کرد و نزدیک بود از آن آهن گداخته بسوزد. به او گفتم: ای عقیل مادران داغدار بر تو گریه کنند آیا تو از گرمای آهن پاره‌ای که انسانی آن را به شوخی گداخته؛ ناله می‌کنی و فریاد می‌کشی اما مرا به سوی آتشی می‌کشانی که خدای جبار به خشم خود را افروخته است؟ تو از این درد اندک ناله می‌زنی و من از آتش سوزنده دوزخ ناله نزنم.»
و یا هنگامی که دخترشان ام‌کلثوم از علی بن ابی رافع خزانه دار امام گردنبندی را به رسم عاریت برای سه روز در ایام عید قربان درخواست می‌کند و او عطا می‌کند، امام آن گردنبند را می‌بیند و اعتراض می‌کند و می‌فرماید:
لَوْ کانَتْ أَخَذَتِ الْعِقْدَ عَلَی غَیرِ عَارِیهٍ مَضْمُونَهٍ مَرْدُودَهٍ لَکانَتْ إِذاً أَوَّلَ هَاشِمِیهٍ قُطِعَتْ‏ یدُهَا فِی سَرِقَه (حر عاملی، ۱۴۰۹ ق، ج ۲۸، ص ۲۹۲)
«اگر چنین نبود (به رسم عاریت) انگشتان دست تو را به خاطر سرقت از بیت‌المال می‌بریدم و تو اول هاشمی‌های بودی که به جرم سرقت دستش بریده می‌شد.»
ایشان در نامه ۵۳ نهج‌البلاغه می‌فرمایند:
ثُمَّ إِنَّ لِلْوَالِی خَاصَّهً وَ بِطَانَهً فِیهِمُ اسْتِئْثَارٌ وَ تَطَاوُلٌ وَ قِلَّهُ إِنْصَافٍ فِی مُعَامَلَهٍ فَاحْسِمْ [مَئُونَهَ] مَادَّهَ أُولَئِک بِقَطْعِ أَسْبَابِ تِلْک الْأَحْوَالِ وَ لَا تُقْطِعَنَّ لِأَحَدٍ مِنْ حَاشِیتِک وَ حَامَّتِک قَطِیعَهً وَ لَا یطْمَعَنَّ مِنْک فِی اعْتِقَادِ عُقْدَهٍ تَضُرُّ بِمَنْ یلِیهَا مِنَ النَّاس‏ (صبحی صالح، ۱۴۱۴ ق، ص ۴۴۱)
«زمامدار را خواص و نزدیکانی است که خوی برتری طلبی دارند، خود را بر دیگران مقدم سازند، به اموال مردم دست اندازی نمایند و در معامله با مردمان کمتر رعایت انصاف کنند. موجبات این احوال را قطع کن و بدین وسیله ریشه این مردمان را برکن. به هیچ یک از اطرافیان و خویشانت زمینی از زمین‌های مسلمانان را واگذار مکن و نباید در تو طمع کنند که قرار دادی به سود آنان منعقد سازی که سبب زیان همسایگان شود…»
و در جایی دیگر امام (ع) به کارگزارانش احتیاط بیت‌المال را چنین تذکر می‌دهد:

برنامه ­های تعدیل اغلب با آهنگ رشد به شدت منفی آغاز می­شوند و در دوره­هایی که سیاست­های تعدیل کلان اقتصادی اجرا می­شوند، امکان شکل گرفتن رشد اقتصادی منفی و ادامه یافتن آن در سال­های پس از تعدیل افزایش پیدا کند. میزان تاثیر منفی تعدیل کلان اقتصادی بر رشد اقتصادی و سطح مصرف در اقتصاد، به میزانی تعدیلی که انجام گرفته است بستگی دارد. هرچه نیاز به تعدیل کمتر باشد، اختلال و گسستگی کمتری در اقتصاد به ­وجود خواهد آمد. بررسی­های آماری انجام گرفته روی کشورهایی که در دهه 80 میلادی به اجرای سیاست­های تعدیل کلان اقتصادی پرداخته­اند حاکی از آن است که؛ تاثیر تعدیل خارجی در رشد، قطعا منفی بوده است و هرچه سرعت و روند تعدیل سریعتر انجام شده، این تاثیر منفی­تر شده است. (وودوارد، 1375 : صفحه 134 و 135)
2-9-3) انواع استقراض خارجی:
نحوه دستیابی کشورهای در حال توسعه به منابع مالی خارجی حائز اهمیت فراوانی است. چهار نوع استقراض خارجی وجود دارد که در طول زمان مورد استفاده کشورهای مختلف بوده ­اند:

1. 1. اعتبارات صادرات : در طول زمان همواره درصد بسیار کمی از خالص جریان منابع خارجی را تشکیل داده است.

1. 1. وام­های تجاری : در دهه 1970 این نوع وام به شدت افزایش پیدا کرد. پس از آن در دهه 1980، پس از وقوع دو شوک نفتی، مهم­ترین عامل ایجاد بحران بدهی گردید. زیرا پس از وقوع شوک­های نفتی، وام­های سالانه بانک­های تجاری به کشورهای در حال توسعه نسبت به دهه 1970، ده برابر شد. پس از آن­که بسیاری از بدهکاران قادر به انجام تعهدات خود نبودند، بانک­های تجاری از پرداخت وام داوطلبانه به این کشورها خودداری کردند.

1. 1. 1. تامین مالی از طریق اوراق بهادار : این نوع سرمایه ­گذاری در کشورهایی انجام شده است که هیچ­گونه مشکلی در بازپرداخت اصل و فرع دیون خود نداشته­اند. در سال­های اخیر نیز این نوع تامین مالی برای مصون­­سازی استقراض­کننده از نوسانات نرخ بهره بازار بار دیگر احیا شده است.

      (( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

1. 1. وام­های رسمی : منابع مالی خارجی از طریق سازمان­های دولتی شامل بانک­های چند جانبه توسعه­ای مانند بانک­ جهانی، صندوق بین ­المللی پول و نهادهای وابسته به آن­ها، در دسترس کشورها قرار گرفت. این وام­ها اغلب امتیازی هستند و با نرخ­های کمتر از نرخ بهره بازار اعطا می­شوند. (افشاری، 1380 : صفحه 9-11)

اهمیت این چهار نوع تامین مالی خارجی برای کشورهای در حال توسعه به عنوان یک گروه در طول زمان تغییر کرده است. (افشاری، 1380 : صفحه 11)
2-9-4) مراحل شکل­ گیری بحران بدهی:
بحران بدهی­ها در دو مرحله به اقتصاد کشورها تحمیل شد:

1. 1. موج اول بحران یدهی خارجی:

زمینه بحران بدهی­ها در دهه 1970 میلادی با تسریع جریان وام از سوی موسسات مالی خصوصی به سوی کشورهای در حال توسعه آغاز شد. در این دوران پس از خصوصی­ شدن سیستم پولی بین ­المللی، افزایش نقدینگی بانک­ها ناشی از سپرده­های کشورهای صادرکننده نفت و تغییرات مقررات بانکی، وام­های بانکی که در اختیار کشورهای در حال توسعه قرار می­گرفتند، افزایش پیدا کرد. (مهرآرا، 1378 : صفحه 3) پس از تحریم نفتی اپک و در پی آن، چهار برابر شدن قیمت­های نفت در سال­های 1973 و 1974، اولین مرحله بحران بدهی­ها آغاز شد. (مهرآرا، 1378 : صفحه 3)
موج تمدید مهلت بازپرداخت بدهی­ها، پس از شوک نفتی 1974 آغاز شد. ولی به دلیل منفی بودن نرخ­های بهره واقعی روی قرض خارجی و خالص ورود سرمایه به کشورهای بدهکار در طول این دهه افزایش یافت و اثر شوک­ به مقدار قابل ملاحظه­ای تحلیل رفت. (مهرآرا، 1378 : صفحه 4)

1. 1. موج دوم بحران بدهی خارجی:

مرحله دوم بحران بدهی­ها در سال 1979 آغاز شد. در این زمان اپک قیمت­های نفت را دو برابر کرد. به علاوه، در این زمان مرحله دیگری از چرخش­ دلارهای نفتی شکل گرفت. (مهرآرا، 1378 : صفحه 4) در این دوره، با افزایش نرخ بهره وام­ها، بدهی کشورهای مقروض چند برابر شد.
2-9-5) ارتباط بدهی با تعدیل
تجربه اتکا به سرمایه خارجی به عنوان وسیله­ای برای رشد اقتصادی به گذشته­ های بسیار دور بازمی­گردد. استدلال اولیه کشورها برای توجیه سرمایه خارجی، تامین مالی شکاف پس­انداز بود. (افشاری، 1380 : صفحه 21) تحلیل کشورها از این روش تامین مالی این بود که با این کار، امکان سرمایه ­گذاری برای رشد اقتصادی مداوم شکل خواهد گرفت. رشد اقتصادی، حجم پس­اندازها را افزایش خواهد داد و منجر به ایجاد مازاد سرمایه ­گذاری خواهد شد. مازاد سرمایه ­گذاری به ­وجود آمده هم برای بازپرداخت استقراض اولیه به کار گرفته خواهند شد.
استدلال دیگر برای توجیه سرمایه خارجی، شکاف ارز خارجی است. (افشاری، 1380 : صفحه 22) به دلیل آن­که برای واردات کالاهای سرمایه­ای و تکنولوژی برای دستیابی به رشد سریع اقتصادی، نیاز به ارز خارجی وجود دارد، کشورها با این استدلال که در طول زمان افزایش محصول موجب افزایش خالص صادرات لازم برای بازپرداخت بدهی اولیه خواهد شد، اقدام به استقراض خارجی کردند.
در واقع کشورهای در حال توسعه با بهره گرفتن از وام­های بانک جهانی، صندوق بین ­المللی پول و نهادهای وابسته به آن خواهند توانست سرمایه بیشتری را در نرخ­ بهره پایین­تر از بانک­های تجاری قرض بگیرند. (افشاری، 1380 : صفحه 7) اما اقتصادهایی که با کسری تجاری مواجه ­شوند، برای بازپرداخت وام­ها با مشکل مواجه خواهند شد، بنابراین برای تامین این کسری، مجددا باید دست به استقراض از نهادهای مالی بین ­المللی یا خصوصی زنند. افزایش تعداد وام­های خارجی می ­تواند کشورها را در معرض ورشکستگی قرار دهد و فشار نهادهای بین ­المللی بر کشورهای مقروض با افزایش مقدار بدهی، افزایش خواهد یافت. (دینی­ترکمانی، 1390 : صفحه 107) در نتیجه آن­ها برای بازپرداخت بدهی­های خارجی خود مستلزم به ایجاد تعدیل در بخش­های مختلف اقتصادی، از قبیل کاهش واردات و تخصیص درآمدهای صادراتی به بازپرداخت وام­ها، خواهند شد. اما اعمال این تغییرات و انتقال خالص منابع از کشورهای بدهکار به کشورهای توسعه ­یافته، موجب ایجاد رکود در کشورهای بدهکار خواهد شد و اوضاع اقتصادی در وضعیتی بدتر از قبل قرار خواهد گرفت. (افشاری، 1380 : صفحه 21)
با وجود اینکه تعدیل فقط به دلیل بدهی خارجی انجام نمی­ شود، اما یکی از اصلی­ترین دلایل کشورها برای اجرای سیاست­های تعدیل، بدهی خارجی یا نیاز به استفاده از وام­های سازمان­های بین ­المللی است. همچنین وجود بدهی هم نشان­دهنده اوضاع نابسامان اقتصادی و مشکلات ساختاری در اقتصاد، قبل از اجرای سیاست­های تعدیل است.
2-9-6) اهداف برنامه تعدیل:
اهداف اساسی و عمده­ای که صندوق بین ­المللی پول و بانک جهانی برای اجرای سیاست­های تعدیل اقتصادی عنوان کرده ­اند، در واقع همان اهدافی است که هر نظام اقتصادی بدنبال دستیابی به آن است. این اهداف شامل موارد زیر است:

1. 1. توزیع عادلانه ثروت

1. 1. دستیابی به اشتغال کامل عوامل تولید

1. 1. توزیع عادلانه ثروت

1. 1. تامین رشد اقتصادی (میرزاابراهیمی،1384 : صفحه 69)

تیلور^[69](1991) راه­کارهای ارائه شده صندوق بین ­المللی پول و بانک جهانی برای حل مشکلات کشورهای در حال توسعه را ناکارآمد معرفی کرده است. او این­چنین استدلال کرده که سازمان­های مذکور، برای دستیابی به این اهداف از فرض وجود اشتغال کامل در اقتصاد استفاده کرده ­اند و در این اقتصادها، برای تامین سرمایه ­گذاری­ از پس­اندازهای موجود استفاده می­ شود و سایر عوامل نیز ثابت در نظر گرفته می­شوند. بر اساس رویکرد نئوکلاسیکی، پس­اندازهای مورد نیاز از طریق بازنگری و بررسی مجدد محدودیت­ها و موانعی که به لحاظ زمانی در بودجه وجود دارند، اما این رویکرد، برای کشورهایی که در شرایط اقتصادی ایده­آلی قرار ندارند، نتایج مورد انتظار را به دنبال نخواهد داشت. (مومنی، 1386 : صفحه 45) کشور­های مختلف در جهان به­ دلیل تفاوت در شرایط اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و نهادی، نتایج یکسانی از اجرای سیاست­های تعدیل به دست نخواهند آورد و فقط در شرایطی که سیاست­های تعدیل در طولانی­مدت، بر نارسایی­های داخلی که در اقتصاد کشور وجود دارند و مشکلاتی که از خارج بر اقتصاد کشور وارد می­شوند فائق آید و شرایط مطلوب برای سرمایه ­گذاری را ایجاد کند، خواهد توانست زمینه افزایش رفاه در جامعه را فراهم نماید.
در چنین شرایطی انگیزه سرمایه ­گذاران برای سرمایه ­گذاری­های مولد افزایش خواهد یافت و افزایش تولید زمینه منسجم­تری برای رشد پایا و بادوام را فراهم خواهد کرد. اما هنگامی که کشور با بی­ثباتی اقتصادی، کمبود سرمایه ­گذاری و کمبود منابع ارزی مواجه باشد، رسیدن به اهداف مذکور، به سادگی امکان­ پذیر نخواهد بود.
2-9-7) تعارض­های موجود در سیاست­های تعدیل:
سیاست­های تعدیل برای دستیابی به اهداف گوناگونی شکل گرفته­اند. اما این اهداف لزوما در کوتاه­مدت با هم سازگاری
و همخوانی ندارند. علاوه بر این، اجرای سیاست­های تعدیل آثار جانبی متعددی به همراه دارد که اثربخشی برنامه ­های تعدیل را کاهش خواهد داد. (وودوارد، 1375 : صفحه 73)
استیگلیتز (2008) بیان کرده است که از نظر اقتصاددانان کنترل تورم به­خودی­خود هدف نیست، بلکه وسیله­ای است برای رسیدن به هدف. (استیگلیتز، 1387 : صفحه50) چون تورم شدید، در اکثر موارد منجر به کاهش رشد خواهد شد و رشد پایین نیز موجب افزایش بیکاری خواهد شد. بنابراین چنین تورمی به­شدت مخرب خواهد بود. استیگلیتز در کتاب جهانی­سازی و مسائل آن به انتقاد از سیاست­های صندوق بین ­المللی پول پرداخته و بیان کرده ­است که؛ این صندوق در تعیین وسیله و هدف مرتکب خطا شده است.
تعارض بین سیاست­ها به­ ویژه سیاست آزادسازی تجارت با سیاست­­های مالی و تعدیل خارجی کاملا مشهود است، اما در این برنامه­ ها توجهی به آن نشده است. نمونه دیگر از تعارض­های موجود در این برنامه­ ها در اصلاح و آزادسازی تجارت با بهبود در ترازپرداخت­ها دیده می­ شود. آزادسازی تجارت با هدف دسترسی ساده­تر و ارزان­تر به واردات انجام می­ شود؛ در حالی که این بخش از برنامه تعدیل با اقداماتی که برای بهبود ترازپرداخت­ها انجام می­ شود، در تعارض است. (وودوارد، 1375 : صفحه 89) بنابراین این سیاست­ها و شیوه ­های اجرای آن در قالب برنامه ­های تعدیل، مشکلات فراوانی را برای کشورهای اجرا کننده ایجاد خواهد کرد. این مشکلات را می­توان در چهار گروه زیر دسته­بندی کرد:

1. 1. تعارض­های درونی فرایند تعدیل کلان اقتصادی

1. 1. تعارض­های بین تعدیل ساختاری و تعدیل کلان اقتصادی

1. مشکلات ناشی از روند شتابان تعدیل کلان اقتصادی

ردیف

شاخص‌های افشای اختیاری

حداکثر امتیاز

۱

عناصر مربوط به پیشینه اطلاعاتی

۲۰

۲

عناصر مربوط به اطلاعات بخش ها

۳۴

۳

عناصر مربوط به اطلاعات پیش‌بینی

۶

۴

عناصر مربوط به خلاصه ای از نتایج تاریخی مهم

۳۸

۵

عناصر مربوط به بحث و تحلیل مدیریت

۱۸

۶

آماره های کلیدی غیر‌مالی

۲۴

مطالب مربوط به نحوه امتیازدهی و شاخص‌های مربوط به هر یک از عناصر شش گانه مذکور، در فصل اول به تفصیل ارائه شده است.
ج- متغیرهای کنترل:
“در یک تحقیق، اثر تمام متغیرها را بر یکدیگر نمی توان به طور همزمان مورد مطالعه قرار داد. بنابراین محقق اثر برخی از متغیرها را کنترل نموده، آن ها را خنثی می‌کند. این نوع متغیرها متغیر کنترل نامیده می‌شود” (سرمد و دیگران،۱۳۸۹). در این پژوهش ویژگی‌هایی از شرکت که در مطالعات قبلی به این نتیجه رسیده‌اند که با سیاست افشای شرکت همبستگی دارد، به عنوان متغیر کنترلی مد‌نظر قرار می‌گیرد.

( اینجا فقط تکه ای از متن فایل پایان نامه درج شده است. برای خرید متن کامل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

مالکیت مدیر: به دلیل اینکه مالکیت مدیریت می‌تواند بر ترجیحات مدیران در خصوص افشا برای ذینفعان تاثیر بگذارد (ناجار و همکاران^[۱۱۸] ۲۰۰۳، هویی و همکاران^[۱۱۹] ۲۰۰۹)، مالکیت مدیران در شرکت‌های سهامی (CEO_HOLD) به عنوان متغیر کنترلی لحاظ می‌شود. هم چنین بمبر و همکاران^[۱۲۰](۲۰۱۰) یافتند که مدیران ارشد بر سیاست افشای اختیاری تاثیر می‌گذارند. در این پژوهش، در صورتیکه حداقل یکی از مدیران مالک بیش از۵درصد سهام باشد، متغیر کنترلی برابر یک و در غیر این صورت صفر می‌باشد.
متوسط بازدهی سهام: تحقیقات قبلی (لانگ و لاندهولم^[۱۲۱] ،۱۹۹۳؛ ناجار و همکاران،۲۰۰۳؛ برجمن و ریچادهاری^[۱۲۲]، ۲۰۰۸؛ چن و همکاران^[۱۲۳]،۲۰۰۸) بدین نتیجه رسیدند که افشای شرکت با عملکرد آن همبستگی دارد. بنابراین متوسط بازدهی سالانه سهام (RET) برای پنج سال کنترل می‌شود. هم چنین اگر متوسط بازدهی سالانه سهام منفی باشد، متغیر NEG_RET نیز در معادله منظور می‌گردد. به علاوه نوسانات عملکرد شرکت، STD_RET، به منظور لحاظ کردن عدم تقارن اطلاعاتی بین شرکت و ذینفعانش، به عنوان متغیر کنترلی در نظر گرفته می‌شود.
نسبت ارزش بازار به دفتری: به منظور کنترل فرصت های رشد شرکت در معادله لحاظ می‌شود. چراکه فرصت های رشد نیاز به تامین مالی خارجی ایجاد می‌کند که آن هم، انگیزه برای افشای اختیاری را افزایش می‌دهد (فرانکل و همکاران^[۱۲۴]،۱۹۹۵).
اندازه شرکت: تحقیقات قبلی(کازنیک و لو^[۱۲۵]، ۱۹۹۵؛ احمد و کورتیز^[۱۲۶]،۱۹۹۹؛ ثقفی و ملکیان،۱۳۷۶) نشان دادند که بین اندازه شرکت و افشای اختیاری رابطه وجود دارد. بنابراین لگاریتم طبیعی اندازه شرکت به عنوان متغیر کنترلی منظور می‌شود.
۹-۳- روش‌های آماری تحلیل اطلاعات
از نظر آماری در این پژوهش عمدتا از تکنیک های تحلیل همبستگی و رگرسیون چند متغیره استفاده می‌شود. “تحلیل همبستگی ابزاری آماری برای تعیین نوع و درجه رابطه یک متغیر کمی با متغیر کمی دیگر است”(مومنی،۱۳۸۹). در رابطه با آزمون فرضیه مربوط به این پژوهش می بایست از تحلیل همبستگی جزیی (تفکیکی) استفاده نمود. همبستگی جزیی، همبستگی میان دو متغیر با حذف اثرات سایر متغیرهاست. در صورتی که تحلیل های همبستگی، وجود رابطه بین رتبه شرکت و میزان افشای اختیاری را تایید نمود، در ادامه به منظور تعیین نوع رابطه از آزمون رگرسیون چندگانه (چندمتغیره) استفاده خواهیم کرد.
۱۰-۳- تحلیل عاملی
در برخی تحقیقات به دلایل مختلف با حجم زیادی از متغیرها روبرو هستیم. برای تحلیل دقیق تر و رسیدن به نتایج علمی تر و در عین حال عملیاتی تر، پژوهشگر به دنبال کاهش حجم متغیرها و تشکیل ساختار جدیدی برای آنها است و به این منظور از روش تحلیل عاملی استفاده می کند.
نخستین کار درباره تحلیل عاملی توسط چارلز اسپیرمن (۱۹۰۴) صورت گرفت، به گونه ای که وی را « پدر» این روش شناخته اند. بعد از او کارل پیرسن (۱۹۱۰)، روش «محورهای اصلی» را پیشنهاد کرد و هُتلینگ (۱۹۳۳) آن را به گونه کاملتری توسعه داد.

والدین باید کودک را از همان آغاز زندگی به تعالیم دین آشنا کنند و موازین مذهبی را به آنان بیاموزند و هم به آن‌ها تفهیم کنند که سعادت در پذیرش راه قانون، شرع و ایمان به آن‌هاست و این شیوه در تربیت اسلامی مطرح و مورد نظر است در ضمن آموزش این گونه مسائل، باید آنان به تمرین اراده بپردازند. والدین باید کاری کنند که اراده‌شان نیرومند و قوی باشد. با هر دعوتی تسلیم نشوند و به هر امر و دستوری خود را نبازند. ضعف اراده، به ویژه هنگامی که با ضعف ایمان آمیخته شود رسوائی پدید می‌آورد. ^[۹]
چه بسیار افرادی که تن به بزهکاری می‌دهند و یا مرتکب جنایت‌هایی می شوند و اگر مذهب در آنان قوی باشد می‌تواند این بزهکاری را تحت کنترل درآورد و در مسیر درست این انرژی مصرف شود.
مذهب می‌تواند محرکات نامشروع را مهار کند. موفقیت کودک و نوجوان برای زندگی روحانی بیشتر با اعتقاد به مذهب صورت می‌پذیرد. آموزش‌های مذهبی برای امروز شاید کمتر ولی برای طفل بسیار ضروری است و از آن جهت که سبب رشد اندیشه، ایجاد نظم، ارتقاء منطق است. او را در حل مسائل حیات و دادن آگاهی لازم برای زندگی کمک می‌کند.

فرزندان نیاز به ایمان دارند تا در سایه‌ی آن بتوانند زندگی خویش را اداره نمایند، با اعتماد به نفس آرامش روان پیدا می‌کنند. خود را با تعلیم حیات بخشی مأنوس نمایند و بالاخره به صلاح و رستگاری برسند، به هر میزان که به سن کودک اضافه شود، این احساس نیاز بیشتر خواهد شد، به خصوص در سنین نوجوانی که او در وضعی اضطراب‌آمیز ناشی از احساس بی عدالتی در جامعه است.^.[۱۰]
علائق مذهبی در کودکان
در کودکان علاقه‌ای است که در سایه‌ی آن می‌خواهند دریابند جهان را چه‌کسی آفریده و او چگونه کسی است؟ دوست دارند به او نزدیک شوند او را بیابند ، منابع عقاید و ایده‌های خود را در جنبه‌ی حقیقت و اخلاق از او به دست آورند که قدرت بالاتری است و بر این اساس از پدر و مادر بی نیاز شوند و این حلقه تا مدت‌های دراز آنان را به خود مشغول می‌دارد.^[۱۱]
از حدود سنین ۸ به بعد شوقی در کودک پدید می‌آید که برای تکامل روانی خود تلاش کنند و جنبه‌هایی از ابعاد وجودی خویش را که مخفی است آشکار سازند. تلاش‌شان متوجه ایجاد در روابط استوار و جاودان با خداست و این تلاش در سنین ۱۲ سالگی به صورت عالی خود متجلی می‌شود و عشق و نیرومندی را در رابطه با خدا پیدا می‌کند و حتی عبادات خوبی انجام می‌دهند. این تلاش‌ها اغلب در این رابطه است که هویت خود را به دست آورند و برای جاودانگی خود فکر می‌کنند.
پرورش زمینه‌ی مذهبی در کودکان
زمینه برای مذهب در کودک فراهم است از آن بابت که فطرتش او را بدین می‌خواند این زمینه فطری به قدری در کودک قوی است که حتی می‌توان گفت کودک خردسال مفهومی از مذهب ندارد جز همان‌هایی که در فطرت او به ودیعه نهاده شده‌اند و او را به سوی رشد و تعالی سوق می‌دهند.
اگر چه غریزه‌ی مذهب را باید از دوران طفولیت در کودک پروراند، امّا این امر نباید به شیوه‌های پرورش زمینه مذهبی غیر اسلامی انجام شود. به طور مثال کودک ده ساله‌ی ضعیف را نباید بازور، وادار کردکه در هوای داغ تابستان ۳۰ روز روزه بگیرد این راه تربیت و رشد غریزه مذهب نیست. بلکه باید کودک را با تشویق، ترغیب و تلطّف تربیت کرد و غرایز او بر این اساس رشد کند و هدایت شود. برای این امر به کارگیری روزهای چند ساعتی، که میان کودکان مرسوم است، مفید و مناسب است. با همین نوع روزه می‌توان کودکان را به این عادت بزرگ تشویق کرده و غریزه‌ی مذهبی آنان را رشد داد.^[۱۲]
جنبه‌های فطری، کودک را وا می‌دارد که مسائل را دریابد، حقایق مذهبی را دوست بدارد و به نیک و بد امور آن چنان که باید باشد پای بند گردد. سنین ۴ سالگی با چرا جوئی‌های کودکان که ناشی از کنجکاوی او و میل به سر در آوردن از اسرار طبیعت و راهیابی به سوی خداست همراه می‌شود.^[۱۳]
در حدود سنین ۵ سالگی علاقه به خدا در او شدید می‌شود و سؤالات او اغلب در این باره است که خدا چه شکلی است؟ کجاست؟ چرا او را نمی‌بینیم و …از حدود ۶ سالگی در پی کشف منابع قدرت است و در رابطه با پدر که منبع قدرتی عظیم که در خانه است تصور می‌کند که برای آسمان‌ها هم قدرتی و عظمتی باید مطرح باشد که خداست در اصل کودکان ۴-۵-۶ ساله مجذوب خدا هستند و در شگفتند که خدا چه‌ها کرده و می‌کند.^[۱۴]
ضرورت تربیت
تربیت برای انسان از دیدگاه فردی، اجتماعی، سیاسی، معنوی، فرهنگی ضرورت دارد. در جنبه‌ی فردی برای رشد و نمو تن، پرورش مغز، رشد پرورش شخصیت، آشنایی آدمی به وظایف شخصی، یافتن اعتماد به نفس، شناخت خود، یافتن یک فلسفه صحیح حیاتی برای زندگی بهتر و …تربیت لازم است. در جنبه‌ی اجتماعی تربیت جهت پرورش فرد به عنوان عضو مؤثر و مفید برای جامعه‌ی خود و جامعه‌ی انسانی، روح سازش، و خیرخواهی برای جمع، آشنایی به وضع جامعه، داشتن روح همدردی و تفاهم برای آدمی ضروری است.
از نظر اقتصاد پرورش فردی که به معنای اعم کلمه مولد باشد، قادر به رفع نیازمندی اقتصادی، دارای سازگاری و تطابق شغلی باشد نهایت ضرورت را دارد. از نظر سیاسی تربیت انسانی که آگاه به مسائل روز، جریانات و نظامات سیاسی، تابع نظامات اندیشیده، در تلاش برای ایجاد و تقویت روح دموکراسی اندیشیده، نحوه‌ی ایجاد رابطه با حکومت، شناخت حدود وظایف حاکم، اجرای صحیح قوانین چه به هنگام رهبری و چه در دوران رهروی سیاسی لزوم عقلی دارد. در جنبه‌ی فرهنگی تربیت لازم است تا میراث فرهنگی، دائم در حال رشد و توسعه باشد و از کاربرد‌های آن استفاده شود.
و بالاخره در جنبه‌ی معنوی تربیت ضروری است چرا که در سایه‌ی آن رابطه‌ی انسان با آفریدگار و با پدیده‌های مادی و ماوراء مادی بر اساس ضوابطی قرار گیرد و در کشاکش زندگی آدمی با تکیه بر آن ضوابط به ساحل آرام رسد.^[۱۵]
لزوم تربیت کودک
اگر والدین در تربیت شایسته کودک همت گمارند، به قوانین تربیتی اسلام آشنا باشند و از آن‌ها مددگیرند، بسیاری از نارسائی‌های ناشی از وراثت و غذای شبهه‌ناک و … جبران پذیر است. به سخنی دیگر، چنان چه به هر وسیله‌ای زمینه‌ی شقاوت در کودک به وجود آمده باشد، تربیت صحیح اسلامی عاملی است برای از بین بردن آن زمینه به طوری که حتّی محیط فاسد، رفیق بد، معلّم بی‌دین و … در انحراف انسان کارگر نیفتد. بنابراین، تربیت عامل اساسی است و باید بدان توجه بسیاری شود.^[۱۶]
نخست از معنی و مفهوم تربیت سخن به میان می‌آید. درباره‌ی این که تربیت چیست؟ صاحبان مکاتب و ادیان و متخصصان شاخه‌های مختلف علوم انسانی پاسخ‌های گوناگون دارند: برخی از جامعه‌شناسان گفته‌اند: تربیت عبارت است از پرورش عضوی مفید برای جامعه. بعضی از روان‌شناسان آن را مراقبتی دائم از حیات در حال رشد و ایجاد تغییر در فرد به منظور یافتن قدرت درک مسائل و ایجاد زمینه جهت استقلال فکری دانسته‌اند. برخی هم تربیت را به طور خلاصه عبارت از ایجاد تغییرات مطلوب دانسته‌اند.
از نظر اسلام می‌توان گفت تربیت عبارت است از هدایت و اداره جریان ارتقایی و تکاملی بشر یا ایجاد وهیئتی تازه در فرد به منظور فراهم آوردن زمینه جهت رشد و تکامل همه جانبه او.^[۱۷]
با ملاحظه مجموعه تعاریف درباره‌ی تربیت می‌توان به این نتایج دست یافت که تربیت:
۱-عملی آگاهانه است.
۲-از سوی عاملی بر فردی یا افرادی اعمال می‌شود.
۳-دارای هدف، منتها و غایت است.
۴-ایده‌ی آن اصلاح فرد و رشد و تکامل همه جانبه‌ی اوست.
۵-عملی است مداوم که استعداد و دوام از مختصات آن است.
وقتی افراد یک جامعه- از نظر جسم و روح و عقل- سالم باشند، آن جامعه مترقی، و از انحراف مصون خواهد بود. وظیفه‌ی تربیت این است که سلامت روانی افراد را حفظ نموده و وجدان آن‌ها را برای آن که دارای احساس و شعور دقیق و رقیق گردند، تغذیه کند. و میان فرد و محیط هماهنگی و تناسب ایجاد نماید و پدیده‌های مختلف طبیعت را تفسیر نموده و بشر را بر مکنونات آنها واقف گرداند، تا این که بتواند از آن چه در طبیعت است از آب و خاک و گیاه و حیوان و پدیده‌های مختلف دیگر، بهره‌برداری کردو همه‌ی آنها را به نفع و مصلحت خود و اجتماع تفسیر نماید.
هم چنین تربیت می‌خواهد فرد را طوری پرورش دهد که بتواند خود را در اجتماع منسجم ساخته و در میان افراد جامعه کامیاب گردد تا در پیشرفت جامعه سهیم بوده و نیرویی باشد که به ضمیمه‌ی نیروهای دیگر، جامعه را به منتهای ترقی و کمال برساند. ضرورت تربیت برای فرد کمتر از ضرورت غذا برای جسم نیست، همان طوری که حفظ و بقاء حیات انسان به غذا و خوراک بستگی دارد، همین گونه تربیت نیز، ضامن نوعی از حیات و زندگی است، و زندگی بارور و سالمی را برای انسان فراهم می‌سازد.
دوره‌ی کودکی که می‌توان گفت طولانی‌ترین و بهترین دوره‌ی زندگانی بشر است. عالی‌ترین فرصت برای بهره‌ور ساختن حیات و زندگی می‌باشد. کودک در این دوره به پدر و مادر خود متکی است و دوران اتکاء کودک به پدر و مادر طولانی است و لذا فرصت تربیت نیز طولانی خواهد بود. و اگر از این فرصت به طور شایسته بهره‌برداری شود بهترین نتایج و ثمرات تربیتی به دست خواهد آمد.^[۱۸]
نکات مورد توجه در تربیت
در تربیت اسلامی نوع پرورش دختر و پسر متفاوت است و این تفاوت به مناسبت وجود تفاوت‌های طبیعی و تفاوت‌های وظیفه‌ای است.
در جنبه‌ی تفاوت‌های طبیعی مذهب نیز مانند علم قائل است که پسر و دختر از نظر جسم و مغز و روان با هم تفاوت‌هایی آشکار دارند.رشد آنها در مراحل مختلف سنی، احساس و عاطفه آنها و از همه مهم‌تر بلوغ جنسی و عقلی آنها با هم فرق دارد و عالی‌ترین نظام تربیتی آن نظامی است که این تفاوت‌ها و این نکات را در نظر داشته باشد.
در جنبه‌ی تفاوت‌های وظیفه‌ایی هم از نظر علم و هم از نظر مذهب پسران و دختران با هم تفاوت دارند. دختران برای مادر شدن و بچه‌دار شدن آماده می‌شوند و پسران برای انجام وظایف سنگین اجتماعی آمادگی می‌یابند.^[۱۹]
اهمیت دوران کودکی
اساس وجودی همه موجودات عالم به جز خداوند بر تحول و تغییر نهاده شده است. انسان نیز در تمام دوران زندگی خود، دست خوش تغییرات مداوم است. هر تغییری مقدمه دگرگونی بعدی و محصول و نتیجه ی تحول قبلی است. این تغییرات را در مراحل چندی به وضوح می‌توان مشاهده کرد: نطفه، جنین ، نوزاد، کودک، نوجوان ، جوان ، بزرگسال و پیر. هر یک از این مراحل چنان که گفته شد متأثر از مرحله‌ی قبل و مؤثر در مرحله‌ی بعدی است و بنابراین می‌توان گفت:
«ارکان و پایه‌های اصلی شخصیت انسان بالغ و رشید، به چگونگی دوران کودکی او بستگی دارد.»^[۲۰]
در این دوره است که بر اثر حضور والدین و اطرافیان رفتار کودک و به ویژه رفتار عاطفی و اجتماعی او تکوین می‌یابد. انسان بیشتر عادات زندگی خود را در دوران طفولیت کسب می‌کند و تقریباً در این مرحله است که کیفیت سازگاری با محیط را فرا می‌گیرد. از این رو می‌توان در خردسالی، حتی کیفیت رفتار شخص در دوران سالمندی را پیش‌بینی کرد ، همان گونه که حالات کودکی یک سالمند را می‌توان از رفتار او تشخیص داد.^[۲۱]
چرا که انسان در مقایسه با سایر جانوران یک دوره‌ی طولانی وابستگی را طی می‌کند و بسیاری از اعمال مانند راه رفتن که در جانوران به طور خود به خودی انجام می‌گیرد در انسان باید به تدریج به وجود آید. لذا مکاتب فکری روان‌شناسی در این مورد توافق دارند که دوران شیر‌خوارگی و کودکی، در تعیین و شکل‌دادن رفتار و رشد منش آینده دارای اهمیت بیشتری است.^[۲۲]
کاربرد تربیت
درباره‌ی وظیفه و کاربرد تربیت مسائل مختلفی را می‌توان عرضه کرد که از آن جمله عبارت است از : ۱-جنبه‌ی هدایت ۲-جنبه‌ی سازندگی ۳-جنبه‌ی تحول آفرینی ۴-دادن آگاهی لازم ۵- ساختن ابعاد انسانی.
۱-جنبه‌ی هدایت :
مهم‌ترین وظیفه هدایت و اداره‌ی جریان ارتقایی جنبه‌های مختلف جسمی، فکری، روانی انسان ، انتقال میراث بشری از آداب و رسوم، افکار و عقاید، سنن و ارزش‌های دینی و اخلاقی و اجتماعی و طرز فکر علمی، راه درست اندیشیدن ، نیکو زیستن و جان سالم داشتن است.
۲-جنبه‌ی سازندگی :
تربیت وظیفه دارد در آدمی سازندگی و آفرینندگی و سازمان دادن ایجاد کند و او را از مرحله حیوانی به مرحله انسانی کامل و متحرک و مؤثر و مانده و جهت بقای وجود، صیانت نفس، انجام وظایف والدینی، زندگی اجتماعی آماده نماید به گونه‌ای که قادر باشد زندگی خود و دیگران را دلنشین سازد. تربیت وظیفه دارد به افراد انسان به خاطر تمایزش با حیوان درس همزیستی، تعاون و خیرخواهی بیاموزد. قوا را بیدار، غرائز را تعدیل و با پرورش جامع آن را به ثمر رساند.^[۲۳]
۳-جنبه‌ی تحول آفرینی
در قدیم گمان می‌کردند که انسان‌هاخجول ، مستبد و ….به دنیا می‌آیند. البته این امر تا حدودی به علت نقش وراثت قابل قبول است ولی واقعیت این است که تربیت حتی وراثت را هم تحت تأثیر قرار می‌دهد و نقش آن را خنثی می‌سازد. امروزه قائلند که تربیت قادر به ایجاد تحولات ثمر بخش در محیط مادی و معنوی بوده و موجد تغییرات فکری، ایجاد مهارت‌ها، ترکیب سنت‌های کهنه و نو برای پدید‌آوردن ارزش های مطبوع و در جمع توانایی‌ برای دگرگونی‌هاست.
۴-دادن آگاهی لازم
تربیت وظیفه دارد از یکسو دانش لازم را به فرد برای یافتن گمشده خویش بدهد و از سوی دیگر او را به روابط و کیفیات زندگی و نیز حسن و قبح اشیاء ، منافع و مضار امور آگاه سازد و راه مناسب برای وصول به سعادتمندی را به او عرضه کند.

بسامد بالای این عبارت علاوه براین که، داستان را در بیشتر مواقع کاملا به شعر نزدیک میکند، شرح حال شخصیت ارمیاست که ابتدا معنای آن برایش واضح نیست، اما با آن آرامش مییابد و بعد به حال و شرایط ارمیا تغییر شکل می دهد؛ زیرا ارمیا در سراسر این داستان در سختی است و مورد امتحان و آزمایش الهی….
(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت nefo.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

این عبارت، بیش از۶۷ بار در صفحات مختلف تکرار شده است : «۲۶، ۳۵(۳بار)-۴۶(۲بار)-۴۴، ۶۰، ۹۰و ۱۲۰(۲بار)-۱۴۹(۴بار)-۱۵۰، ۱۵۶(۵بار)-۲۱۱(۴بار)-۲۴۲، ۲۵۲(۳بار)-۲۵۳(۳بار)-۲۶۰، ۲۶۳، ۲۷۳، ۲۷۴و ۲۷۸(۶بار)-۲۸۰، ۲۸۱(۲بار)-۲۸۲(۳بار)-۲۸۴(۴بار)-۳۳۱، ۳۳۹، ۳۷۸، ۳۷۹، ۳۹۸، ۴۱۴، ۴۱۷، ۴۲۱، ۴۳۵، ۴۶۸و ۴۷۰»
«فریاد میکشد: آلبالا لیل والا… آلبالا لیل والا … از ته دل و با همهی خشونت حنجره.
شب قدر است و به جای ذکر مأثورهای جیغ میکشد: آلبالا لیل والا… آلبالا لیل والا…
با صدایی که از شدت خشم و بغض دورگه شده است، فریاد میکشد: آلبالا لیل والا… آلبالا لیل والا… »
تعداد صفحه
–و دیگر آسمان را نخواهی دید ۶ بار ۲۳، ۴۷(۳بار)، ۱۶۹و ۳۷۱
این عبارت را بار اول خشی به زبان میآورد؛ وقتی وارد خیابان۵م نیویورک میشوند. جایی که وجود آسمان خراشها امکان دیدن آسمان را نمیدهد، اما بعداً بارها در داستان تکرار میشود. با وجود این که بهظاهر میشود آسمان را دید، اما تکرار این جمله میتواند نشانگر این مطلب باشد که آسمان، نماد انسانیت و تمام خصلتهای انسانی است که حضور در این مکان ، امکان دیدن آسمان را از آدمی میگیرد.
کعبهی آمال منی لاسوگاس
–قبلهی حاجات منی لاسوگاس ۷ ۹۱، ۹۲، ۱۰۴، ۲۵۷، ۳۲۰، ۴۳۶و۴۳۷
عبارتی که خشی در سفر طولانی لاسوگاس، -بارها- آن را بدون هیچ فراز و فرودی تکرار میکند. مثل ربوت، مثل صدای ضبط سیلورمنها، خالی از هر احساسی، مطابق با شخصیت خود او.
– شلوار شش-جیب/ شش-جیب بیش از۱۴ ۲۴۸، ۲۸۰، ۲۸۶، ۲۸۹، ۲۹۰(۳بار)، ۲۹۷، ۲۹۹، ۳۲۴، ۴۱۴، ۴۱۶، ۴۱۸و ۴۲۸
« شش-جیب است که میچرخد و میچرخد و میچرخد. از کربلای پنج تا استون نیویورک …و حالا ارمیا میاندیشد که فردا چه بپوشد؟ شلوار شش-جیب را که روزگاری بچههای جنگ حتا توی عقد هم میپوشیدندش، یا کت و شلوار هاکوپیان را که ته چمدانش افتاده است؟ البته شش-جیب به عقد و ازدواجهای مسجدی آن زمانها خوب میآید» ص۲۹۰
احتمالا تأکید بر رزمنده بودن ارمیا و شاید هم نمادی از جبهه و جنگ و حال و هوای بچههای جنگ.
– مزرعهی اندی و پسران ۵ ۱۹۷(۲بار)، ۲۱۸،۲۸۰، ۲۹۹،۳۴۸ و۴۱۵
– البلاء للولاء ۱۰ ۲۸۴(۵بار)،۳۷۱،۳۷۸(۳بار)و۴۶۸
– هبله ابیه هبلا ۳ ۲۷۲، ۲۷۳
این دو عبارت، شکل دیگر و در واقع شکل اصلی عبارت مهمل آلبالا لیل والا ست. این جمله بارها در داستان تکرار میشود بدون این که ارمیا و خواننده معنی آن را دریابد. اما وقتی جیسن میگوید: هبله ابیه هبلا و جانی کلام او را موزونتر میکند و تکرار میکند هابالا آبیه هابالا … ارمیا میگوید: از آن آلبالا لیل والا خلاصمان کردی! جمله آهنگینتر ومعنادار میشود؛ اما معنی اصلی آن که خطاب به ارمیاست و مصائبی که در این سفر(رجعت) گریبان گیرش میشود، زمانی مشخص میشود که سهراب میگوید: « داداش! گرفتاری که ناراحتی نداره … گرفتاری مال عشق است، مال رفاقت است …. فرمود البلاء للولاء … .»
–کجایی سهراب؟ ۲۰ بار، ۹۳، ۲۴۱، ۲۸۳(۲بار، ۲۸۴(۲بار)، ۲۹۲(۳بار)، ۲۹۷، ۲۹۸(۲بار)، ۲۹۹، ۳۳۱، ۳۶۰(۲بار)، ۳۶۲و ۳۷۲
این عبارت مثل یک ترجیع بند، درسراسر داستان بهکار رفته و کمتر جایی است که ارمیا این عبارت را با خود زمزمه نکند. یقیناً حس تنهایی، بیهم زبانی و شاید گم گشتگی را در میان آدمهایی که از جنس او نیستند انعکاس میدهد.
« کجایی سهراب؟! کجایی سهراب؟! چه قدر بگویم آلبالا لیل والا …..» ص۲۸۲
تعداد صفحه
–همه میخندند ۲ ۳۳۱-۳۳۰
۲باردر۱ صفحه اما با, بارمعنایی متفاوت
–متعجب نگاه میکند ۳۶۵
-«افسرده است، خسته است، بیحوصله است ….
روز عید فطر است. روز عقد کنان است. روز مزد است. ۳۶۷
افسرده است، خسته است، بیحوصله است….(برای توصیف یک حالت)»
–خط زمین- خط هوا- خط دریا هرکدام۳ بار ۱۴۲
«ببین سه خط دارد این کف! خط زمین، خط هوا، خط دریا … خط زمینت خیلی عمیق است. یعنی عمرت دراز است. این خط دریا هم مال همانی است که میخواهیش. بهش میرسی، سپید بخت میشوید و برای یک عمر کنار هم میمانید. این خط هوا هم برمیگردد به یک جای دور ..»
– اگر نیایی، توی این غربت دق میکنم ۲ ۳۷۹
باز هم بیان تنهایی و بیهم زبانی ارمیا، خطاب به سهراب.
–نویسنده مینویسد در یک صفحه۲ بار تکرار میشود ۳۸۷
این جمله نیز مثل ترجیع مدام تکرار میشود و علاوه بر تأثیر موسیقایی، حضور نویسنده را در همه جا میبینیم، او ناظر بر همه چیز است و میگوید که همه چیز در دست اوست و اوست که سرنوشت شخصیتها را رقم میزند؛ البته سرنوشت مقدّر آنها را …
-«نویسنده نمیتواند مسخ را قلم بگیرد»
-«نویسنده هنوز در فصل زبان است» با کمی تغییر ۴۰۲
-«نویسنده همیشه در فصل زبان است»
– هنوز چشمش دنبال سوزی است ۲ ۴۰۵
– پیاده میشود ۳ ۴۳۷
– بر میگردد ۳ ۴۵۳
– لباس جلو سینه دار آبی ۲ ۴۳۸،۴۴۰
– چه عرض کنم ! ۳ ۴۶۴
– یا علی ۴
– یا خودم ۳ ۴۷۳
– یا دولت ۴
– یا خدا ۲
« توی آمریکا صبح به صبح میگویند یا خودم! من فکر میکردم یا خودم، بهتر باشد از یا دولت! یاخودم را یک جورایی میشد تبدیلش کرد به یا علی … ! اما یا دولت با هیچ سریشی نمیچسبد به یا علی …. » (نگاه انتقادی به جامعه)
–فرصت خوبی است ۳ ۴۷۴
« خواهر گفتن حاج مهدی، فرصت خوبی است تا آرمیتا از حاج مهدی بپرسد از زندهگیش …
لبخند زدن فرصت خوبی است تا از ماه عسلش بگوید در اهواز ….»
«گریستن فرصت خوبی است برای آرمیتا تا او هم بدون شرم، سرش را خم کند روی شیشهی تاکسی زرد رنگ فورد و زار زار گریه کند.»
تعداد صفحه
–سهراب نیست ۳ ۱۰۴
« سهراب نیست که بگوید جای آسمان و زمین در ایالات متحده عوض شده است.»
«سهراب نیست که بگویید شعاری شد.»
«سهراب نیست و در همهی مکانها تو هستی … » (نقش راهنما و پیر)