ویژگی های مبتنی بر محتوا:
تعداد کلمات در صفحه، تعداد کلمات در عنوان، میانگین طول کلمات، کسری از تعداد کلمات در متن لنگر به کل کلمات در صفحه، کسری از متن قابل رویت، نرخ فشردگی، دقت و فراخوانی پیکره که k تا از پرتکرارترین کلمات در مجموعه داده یافته شده است، به استثنای stopword ها. دقت پیکره^[۸۰] بخشی از کلمات در یک صفحه نامیده می­ شود که در مجموعه­ کلمات محبوب وجود دارند. فراخوانی پیکره^[۸۱] بخشی از کلمات محبوب تعریف شده که در صفحه ظاهر شده است. برای هر دوی دقت پیکره و فراخوانی پیکره ۴ ویژگی استخراج شده است، برای.k =100, 200, 500, 1000

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

دقت پرسش و فراخوانی پرسش که مجموعه q را اصطلاحات محبوب پرتکرار در یک query log در نظر گرفته شده است (۸ ویژگی)، احتمال trigram مستقل، انتروپی trigram. به طورکلی ۲۴ ویژگی برای هر صفحه استخراج شد.
پس ویژگی های مبتنی بر محتوای صفحات برای رسیدن به ویژگی های مبتنی بر محتوای میزبان ترکیب می شود. فرض کنید h یک میزبان در برگیرنده m صفحه ی وب باشد ، به وسیله مجموعه P={p₁,….,p_m} مشخص شود. را صفحه ی خانگی میزبان h در نظر گرفته و را صفحه با بزرگترین رتبه صفحه مابین صفحات در P در نظر گرفته می شود. c(P) ویژگی های محتوایی ۲۴ بعدی از صفحه P می باشد. برای میزبان h بردار ویژگی های مبتنی بر محتوا c(h) مطابق زیر تشکیل می شود.
C(h)=<c(,c(,E[c(p)],Var[c(p)]>
در اینجا E[c(p)] میانگین همه بردارهای c(p) است و p P و Var[c(p)] واریانس c(p) است. بنابراین برای هر میزبان داریم ۴ *۲۴=۹۶ ویژگی محتوایی، به طور کلی ۱۴۰+۹۶=۲۳۶ ویژگی مبتنی بر لینک و ویژگی محتوا تعریف می شود.
در فرایند ترکیب ویژگی های صفحه، میزبان های h برای صفحه خانگی یا صفحه ی بیشینه رتبه صفحه را نادیده گرفته شده است که در نمونه خلاصه ارائه نشده است ]۴۴[.
طبقه بندی کننده:
به عنوان طبقه بندی کننده پایه پیاده سازی C4.5 (درخت تصمیم) در وکا را استفاده شده است ]۲۶[. با بهره گرفتن از هر دوی ویژگی های مبتنی بر لینک و محتوا، درخت نتیجه ۴۱ ویژگی واحد دارد که ۱۸ تای آنها ویژگی های مبتنی بر محتوا هستند. برای کمینه کردن خطای misclassify از درخت تصمیم حساس به هزینه استفاده شده و هزینه صفر را برای طبقه بندی به درستی در نظر گرفته شده و مجموعه هزینه misclassify یک میزبان هرزنامه را به عنوان نرمال R بار بزرگتر نسبت به misclassify یک میزبان نرمال به عنوان هرزنامه اعمال شده است. سپس طبقه بندی کننده پایه را با بهره گرفتن از bagging بهبود داده شده است.
bagging نتایج را به وسیله کاهش نرخ مثبت غلط بهبود می دهد. درخت تصمیم ایجاد شده به وسیله bagging اندازه ای مشابه با درخت تصمیم بدون bagging دارد و از ۴۹ ویژگی واحد استفاده می کند که ۲۱ تا از آنها ویژگی های محتوایی هستند.
طبقه بندی که پایه و اساس آزمایشات ما در آینده نیز می باشد از bagging با درخت تصمیم حساس به هزینه R=30 استفاده می کند.
خوشه بندی:
به طور مستقیم اگر اکثریت یک خوشه به عنوان هرزنامه پیش بینی شده است، پیش بینی برای همه میزبانها در خوشه به هرزنامه تغییر داده شده است. به طور مشابه اگر اکثریت یک خوشه به عنوان غیرهرزنامه پیش بینی شده است همه میزبانهای این خوشه را به عنوان غیرهرزنامه پیش بینی شده است.
گراف G با بهره گرفتن از الگوریتم­های خوشه بندی گراف METIS خوشه بندی شده ­اند. ۱۱۴۰۰ میزبان گراف را به ۱۰۰۰ خوشه تقسیم بندی شدند. براساس نتایج تعداد خوشه ­ها زیاد مهم نیست و به نتایج مشابهی برای تقسیم گراف به ۵۰۰ و ۲۰۰۰ خوشه دست یافته شده است.
فرض کنید که خوشه بندی G از m خوشه ی c₁ تا c_m تشکیل شده است که پارتیشن جدای v را شکل می دهند. فرض p(h) [0..1]، پیش بینی یک الگوریتم طبقه بندی ویژه C باشد، برای هر میزبان h یک میزان p(h) مساوی با صفر غیرهرزنامه بودن و یک مقدار ۱ هرزنامه بودن را نشان دهد ( به طور رسمی ، p(h) را درجه هرزنامه گی پیش بینی شده گراف h می خوانیم). برای هر خوشه ی Cj و j=1..m، میانگین هرزنامه گی به صورت زیر تعریف می شود.
(۳-۸)
p(Cj)=
الگوریتم ما از دو آستانه استفاده می کند، یک آستانه کمتر t₁ و یک آستانه بالاتر t_n. برای هر خوشه Cj اگر P(C_j)≤t_L همه میزبانها در C_j به عنوان هرزنامه برچسب می خوردند و P(h) با صفر تنظیم می شود برای همه hC_j. به طور مشابه اگر P(C_j)≥t_n همه میزبان ها در C_j به عنوان هرزنامه برچسب می خورند و p(h) مساوی ۱ تنظیم می شود.
انتشار
شبیه سازی قدم زدن تصادفی را از گرههایی که در طبقه بندی کننده پایه به عنوان “هرزنامه” برچسب گذاری شده است، شروع کرده، یک پیوند با احتمال α را دنبال نموده و با احتمال ۱-α به گره هرزنامه برگردانده می شود. زمان برگشت به یک گره هرزنامه ، گره با احتمال متناسب با پیش بینی “spamcity” برداشته می شود، بعد از این فرایند، از قسمت آموزشی داده برای یادگیری یک پارامتر آستانه استفاده می شود و از این آستانه برای طبقه بندی کردن قسمت تست به عنوان هرزنامه و غیرهرزنامه استفاده می شود.
یادگیری گرافیکی پشته ای
یک طرح یادگیری پایه C برای استخراج پیش بینی های اولیه برای اشیا در مجموعه داده استفاده می کند. سپس یک مجموعه ویژگی های اضافی را با ترکیب پیش بینی ها برای اشیا مرتبط در گراف برای هر شی خلق می کند. نهایتاً ویژگی های اضافی به ورودی C اضافه می کند و الگوریتم را برای بدست آوردن ویژگی های جدید اجرا می کند، پیش بینی ها برای داده ها بهتر هستند.
P(h) [0..1] پیش بینی الگوریتم طبقه بندی کننده ویژه C که در بالا شرح داده شده می باشد . فرض کنید r(h) مجموعه صفحات مرتبط با h باشد، در اینصورت:
f(h)=
سپس f(h) را به عنوان یک ویژگی اضافی برای نمونه h در الگوریتم طبقه بندی C اضافه کرده و دوباره الگوریتم اجرا می شود. این فرایند می تواند به دفعات تکرار شود اما اغلب بهبود با تکرار نخست بدست آمده است ]۴۴[.
۳-۴-۵ تشخیص هرزنامه وب از طریق آنالیز مدلهای زبانی:
در این مطالعه رویکرد مدل زبان برای منابع اطلاعاتی استخراج شده از یک صفحه وب به منظور ارائه شاخص های با کیفیت بالا در تشخیص صفحات هرزنامه وب به کار می برد. از واگرایی کولبک-لیبلر به منظور توصیف ارتباط دو صفحه که به هم لینک شده اند استفاده شده است. با توجه به ماهیت متفاوت لینکهای خارجی و داخلی سه نوع از لینکها را که یک بهبود قابل توجه در طبقه بندی بدست میدادند متمایز کرده اند. در این مقاله چند ویژگی جدید براساس مدل های زبانی برای بهبود تشخیص هرزنامه وب ارائه داده شده است. از زمانی که مدل های آماری ارائه شدند و در اوایل ۱۹۶۰ در بازیابی اطلاعات مورد استفاده قرار گرفتند هیچ مزیتی واضح و روشنی برای مدل فضای برداری نداشت تا وقتی که پونته و کرافت کار خود را ارائه دادند که از مدل های مختلف احتمالاتی برای بازیابی اطلاعات استفاده کردند به عنوان مثال روش رتبه دهی احتمال پرس و جو ]۹۱[. مدلهای آماری زبان برای ضبط ویژگیهای پنهان شده در متن ها توسعه یافته اند نظیر احتمال کلمات یا ترتیب کلمات در زبان. یک مدل آماری زبان (SLM) یک P(s) یک توزیع احتمالاتی روی رشته S است که تلاش میکند، منعکس کند که چگونه یک رشته S روی یک عبارت اتفاق می افتد .
یک مدل زبانی از هر منبع اطلاعاتی ساخته شده و سپس بررسی شده که این دو مدل زبانی چه تفاوتهایی نسبت به هم دارند.
طبقه بندی:
از دو مجموعه هرزنامه وب عمومی که در می ۲۰۰۶ و ۲۰۰۷ روی .uk دامین، خزش شده اند، استفاده شده است.
از یک الگوریتم طبقه بندی مبتنی بر درخت تصمیم حساس به هزینهبه همراه bagging بهره گرفته و برای آزمایش ها از ویژگی های لینک و محتوایی از پیش محاسبه شده استفاده شده که این ویژگی ها قبلاً در ۲ و ۱۴ ارائه شده اند ]۹۲[. برای تمام پیش بینی ها از اعتبارسنجی ten-fold استفاده شده است.
مدلهای زبانی و ویژگی ها:
یکی از موفق ترین روشها مبتنی بر تجزیه و تحلیل توزیع اصطلاحات از مفهوم واگرایی کوبلک – لیبلر (KLD) برای محاسبه واگرایی مابین توزیع های احتمالاتی اصطلاحات دو سند خاص استفاده می کند ]۹۳[. از KLD برای اندازه گیری واگرایی مابین دو واحد متن صفحات منبع و مقصد استفاده شده است. در طرح زیر دو نمونه از KLD به کار رفته به متن لنگر لینک و عنوان صفحه مورد اشاره توسط این لینک نمایش داده شده است.
KLD(T1||T2)=
P_T1(t) احتمال اصطلاح t در نخستین واحد متن، P_T2(t) احتمال اصطلاح t در دومین واحد متن می باشد.
KLD(Free Ringtones||Free Ringtones for Your Mobile Phone from remieringtones.com)=0.25
KLD(Best UK Reviews || Findabmw.co.uk-BMW Information Resoure)=3.89
واگرایی محاسبه شده KLD مابین متن لنگر یک پیوند و عنوان صفحه مورد اشاره به وسیله این لینک، نمونه استحراج شده از Web Spam UK2006.
مدلهای زبانی که استفاده شده بیشینه احتمال وقوع های unigram را تخمین می زند. نتایج نشان داده که با smoothing بهبود حاصل شده است هرچند تفاوت ناچیز است، علاوه بر این زمان محاسبه افزایش یافته است، به این دو دلیل ما تصمیم گرفته شده که از smoothing برای مدلهای زبانی در این کار استفاده نشود .
ویژگی ها:
مقادیر مختلف با محاسبه واگرایی KL مابین یک یا چند منبع اطلاعاتی از هر صفحه بدست آمده است. به ویژه به سه منبع اطلاعاتی از هر صفحه توجه شده i) متن لنگر ii) اطراف متن لنگر iiii)اصطلاحاتURL . همچنین سه منبع اطلاعاتی را از صفحه مقصد بدست آورده اند: i) عنوان ii) محتوای صفحه iii) برچسب های متا.
در این مطالعه مقادیر مختلف واگرایی برای “متن لنگر– محتوا” (محتوای صفحه مقصد)، محیط متن لنگر-محتوا، اصطلاحات URL–محتوا(محتوای صفحه مقصد)، متن لنگر – عنوان(عنوان صفحه هدف)، اطراف متن لنگر-عنوان، اصطلاحات URL – عنوان، عنوان–محتوا(ارتباط بین عنوان و محتوای صفحه در همان سایت)، متا برچسب ها و منابع اطلاعاتی دیگر نظیر متن لنگر و محیط متن لنگر از صفحه منبع و محتوای صفحه و اصطلاحات URL از صفحه هدف مورد محاسبه قرار گرفته است.
ترکیب منابع اطلاعاتی
منابع مختلف اطلاعاتی از صفحه ی منبع ترکیب شده اند.متن لنگر (A)، محیط متن لنگر (S) و اصطلاحات URL (U) به عنوان منابع اطلاعاتی استفاده کرده و همچنین دو منبع جدید اطلاعاتی را پیشنهاد داده اند : ترکیب متن لنگر و اصطلاحات URL (AU) و ترکیب محیط اطراف متن لنگر و اصطلاحات URL (SU).علاوه بر این منابع اطلاعاتی از صفحه هدف نیز مورد توجه قرار گرفته است (محتوای صفحه (P) ، عنوان صفحه (T) و متا برچسب ها (M)).
مابین لینک های داخلی و خارجی به منظور آنالیز واگرایی تمایز قائل شده و بنابراین برای هر صفحه وب ما ویژگی های سه گانه داریم: ۱۴ ویژگی برای لینک های خارجی، ۱۴ ویژگی برای لینک های داخلی و ۱۴ ویژگی برای لینک های داخلی و خارجی. میانگین توزیع هرزنامه در لینک های خارجی (KL≈۳) نسبت به لینک های داخلی (۵/۴ (KL≈ بالاتر است.
از Web Spam uk2007 و Web Spam uk2006 استفاده شده است. از ویژگیهای از پیش محاسبه شده موجود برای مجموعه داده های عمومی استفاده کرده. به ویژه از ویژگی های مبتنی بر محتوا و ویژگی های مبتنی بر لینک تغییریافته استفاده شده است. و سرانجام ویژگی های مدلهای زبانی و محتوا و لینک را به منظور رسیدن به طبقه بندی کننده با دقت بیشتر ترکیب کرده اند. برای طبقه بندی از الگوریتم های meta cost ( درخت تصمیم حساس به هزینه به همراه bagging) پیاده سازی شده در وکا استفاده کرده اند.
بهترین F-measure در آزمایشات زمانی بدست آمد که ویژگی های مدلهای زبانی و محتوایی ترکیب شدند (C U L U M) با بهبود ۲ درصد نسبت به پایه ]۹۴[.
۳-۴-۶ تاثیر زبان صفحه بر ویژگی های تشخیص هرزنامه وب:
تاثیر زبان صفحه بر ویژگی های شناسایی هرزنامه بررسی شده است. به بررسی نحوه توزیع مجموعه ویژگی های تشخیص انتخابی و تغییر آنها بر طبق زبان صفحه پرداخته شده و علاوه بر آن ما به مطالعه تاثیر زبان صفحه بر روی نرخ تشخیص طبقه بندی کننده فرضی با بهره گرفتن از مجموعه انتخابی ویژگی ها پرداخته شده است. نتایج تحلیلی نشان می دهند که انتخاب ویژگی های مناسب برای یک طبقه بندی کننده که تفکیک کننده صفحات هرزنامه است، بسیار زیاد وابسته به زبان صفحه وب است.

1. 1. جستجوی دانش جدید: در این مرحله مدیریت دانش باید در حوزه های مختلف به دنبال دانش های نو و جدید بگردد. این حوزه ها می تواند در درون سازمان سازمان یا بیرون از آن باشند.

1. 1. 1. تولید دانش و یادگیری: یکی از استراتژی های مهم برای تولید دانش، فرایند یادگیری است. یکی از تأکیدات اصلی این مدل دستیابی به سازمان یادگیرنده است. زیرا سازمان یادگیرنده به عنوان یکی از ابعاد اصلی مدیریت دانش حائز اهمیت است.

      (( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

1. 1. ذخیره سازی: وجود ساز و کار مناسب برای نگهداری و ذخیره سازی دانش در سازمان الزامی می باشد.

1. 1. توزیع: توزیع موفق دانش در سازمان، تا حدود زیادی به فرهنگ آن بستگی دارد. اگر توزیع دانش در یک فرهنگ مورد تأکید قرار نگرفته باشد، تلاش های مدیریت با شکست مواجه خواهد شد.

1. 1. حذف دانش های ذائد: تصور گذشتگان بر این بود که هرچه اطلاعات انسان بیشتر باشد، راه حل های بهتری را تدوین خواهد نمود. امروزه این تصور مورد انتقاد قرار گرفته است، زیرا اطلاعات زیاد الزاما باعث بهبود راه حل ها و تصمیم ها نمی شود. بلکه اطلاعات و دانش های صحیح و به هنگام مورد تأکید است. این استراتژی بر حذف دانش ها و همچنین نگرش های قدیمی و مخرب تأکید دارد. در مدیریت دانش تغییری مدنظر می باشد که در راستای اهداف سازمان باشد. لذا دانش های نامناسب و مخرب می تواند مسیر این تغییر را عوض کند.

1. 1. بکارگیری دانش: دانش، زمانی ارزشمند خواهد بود که به کار گرفته شود. دانشمندی که از دانش خود هیچ گونه استفاده ای نمی کند، قطعا دانش وی برای دیگران ارزشی نخواهد داشت.

جستجوی دانش جدید
توزیع
بکارگیری
ذخیره سازی
حذف دانش زائد
تولید دانش و یادگیری
شکل(۲-۹-) مدل مبتنی بر فرایندهای دانش(استیو هالس،۲۰۰۱)
۲-۱-۸-۸- مدل شش بعدی مدیریت دانش
فیل پری و ایلکاتومی معتقدند که هر گونه جزئی نگری، موفقیت مدیریت دانش را با مشکلات جدی روبرو خواهد ساخت. آنها بر اساس این نگرش شکل زیر را برای بکارگیری مدیریت دانش ارائه کرده اند.
چارچوب
مدیریت
دانش
ابزار دانش مدیریت تغییر
فرایند دانش اندازه گیری دانش
مفهوم دانش محتوای دانش
شکل (۲-۱۰-) مدل مدیریت دانش فیل پری و الیکاتومی(۲۰۰۱)
برای درک و بکارگیری دانش، اولین عامل درک مفهوم دانش است. دومین عامل، مدیریت تغییر سازمانی است. تغییر دانش یعنی تغییر نگرش و سیستم فعالیت های یک سازمان. سازمان برای بکارگیری مدیریت دانش نیازمند به کارگیری مدیریت تغییر سازمانی است. عامل سوم در ارتباط با اندازه گیری دانش است. این عامل میزان دستیابی به اهداف مدیریت دانش را مشخص می کند. بعد چهارم به فرایندهای دانش می پردازد. ساختارهای ارتباطی رسمی و غیررسمی باید بتواند فرایندهای پردازش دانش را بهبود بخشند و نقش ها و مسئولیت های جدیدی را که برای اثربخشی مدیریت دانش ضروری هستند تعریف کنند. این نقش ها می تواند شامل مدیران دانشی، کارکنان دانشی و مشتریان دانشی باشند. عامل پنجم محتوای دانش است. در این رابطه فیل پری و الیکاتومی به تقسیم بندی نوناکا و تاکه اوچی از دانش که آن را به دانش صریح و دانش نهفته تقسیم کرده اند اشاره نموده اند. در مورد دانش صریح و نهفته می توان گفت که دانش صریح دانشی است که به صورت عینی و روشن قابل انتقال است و به سادگی می توان آن را به دیگران یاد داد. در مقابل دانش نهفته اگر چه در عملکرد افراد منعکس و آثار آن قابل مشاهده است، ولی به صورت تدوین شده نیست و نمی توان آن را به شکل صریح بیان کرد. برای دستیابی به این دانش باید در تجارب دیگران سهیم شد و از این طریق آن را فرا گرفت. عامل ششم ابزار دانش می باشد. این ابزار می تواند شامل سیستم مستندات مدیریت، سیستم اطلاعات مدیریت، تکنولوژی اطلاعات و نظایر اینها باشد. البته باید توجه داشت که این بعد تنها بخش بسیار کوچکی از مدیریت دانش را به خود اختصاص می دهد زیرا مدیریت دانش بر خلاف مدیریت اطلاعات که بیشتر با این ابزارها سر و کار دارد، با مردم و ارزش های آنها در ارتباط است.(فیل پری و الیکاتومی،۲۰۰۱)
۲-۱-۸-۹- مدل کلی ساختار نظام های مدیریت دانش
این مدل نمای گسترده ای از نظام های مدیریت دانش را ارائه و نشان دهنده وابستگی بالای این گونه نظام ها بر تعاملات بین افراد است. بر اساس این مدل نظام های مدیریت دانش به وسیله استراتژی سازمان شکل می گیرد، و در نتیجه چگونگی تبدیل این استراتژی ها به دانش سازمانی را تسهیل می کند.کاربران دانش خود را به نظام می افزایند و در مقابل، با تقویت دانش خود، از این نظام منتفع می شوند. علاوه بر این، نظام های مزبور با در اختیار گذاردن امکان دسترسی به دانش، این مهم را برای کاربران فراهم می کنند که دسترسی به نظام های فنی نیز فراهم شود. دیگر نظام های مرتبط با سیستم مدیریت دانش، از عملکردهای مهم سازمانی مانند نظام های مالی و منابع انسانی برگرفته می شوند. در چنین نظام هایی از مدیریت دانش محتویات و اطلاعاتی که وارد نظام می شوند، مورد بررسی قرار می گیرند تا از صحت، امنیت و قابلیت دسترسی آنها اطمینان حاصل شود. لذا آخرین خروجی و کاربرد نهایی نظام های مدیریت دانش، حمایت کارآمد و اثربخش از گروه دانش است(۲۰۰۶،Debowski). این گروه دانش، عبارت است از کاربران نهایی نظام و اولویت های کلی دانش سازمان. مهم تر از هر چیز اینکه، نظام های مدیریت دانش بدون توجه به جایگاه سازمانی افراد، ارتباط تنگاتنگی بین آنها ایجاد می کند. شکل زیر ساختار کلی نظام های مدیریت دانش را نشان می دهد.
سیستم های کاربردی
ککاربرد دانش
خدمات کاربران نهایی
استراتژی سازمان
دانش سازمان
سیستم های مرتبط فنی
محتوای دانش
سیستم های فنی
شکل(۲-۱۱-) مدل ساختاری مدیریت دانش(debowski2006)
۲-۱-۸-۱۰- مدل KAFRA
مدلKAFRA در نتیجه تحقیقات گسترده ای بوده است که اکونومی در سال۲۰۰۲ در سه کشور نیجریه، هند و گامبیا انجام داده است. هدف این تحقیقات، دستیابی به مدلی برای مدیریت دانش بوده است که ضمن توجه به فرایندهای درون سازمانی عوامل برون سازمانی را نیز در نظر گیرد. ویژگی مدلKAFRA این است که تمام عناصر آن(شامل عوامل محیطی، متغییرهای سازمانی، فناوری اطلاعات، فرایندهای دانش و منابع دانش) در ارتباط متقابل با هم مطرح می شوند. عوامل محیطی دربرگیرنده متغییرهایی از قبیل رقبا، مشتریان، سهامداران و نظایر آنهاست. این عوامل متغییرهای سازمانی از قبیل فرهنگ، رهبری و سیستم های حقوق و دستمزد و جبران خدمت را تحت تأثیر قرار می دهد. در این مدل، فناوری اطلاعات به دلیل نقش مهمی که در برنامه های مدیریت دانش ایفا می کند، به صورت جداگانه مورد توجه قرار گرفته است. این متغییرها در عین تأثیرپذیری از عوامل محیطی بر آن نیز تاثیر می گذارند.
در مدلKAFRA فرایندهای مدیریت دانش از قبیل ایجاد، ذخیره، توزیع و انتقال و بکارگیری دانش تحت تاثیر متغییرهای سازمانی و فناوری اطلاعات قرار می گیرند. این فرایندها در یک رابطه متقابل، تا حدود زیادی کیفیت متغییرهای درون سازمانی و فناوری اطلاعات را تحت تأثیر قرار می دهند. هدف اصلی در مدلKAFRA بهبود توانمندسازی منابع دانش سازمانی است. منابعی که مزیت های رقابتی پایدار و تمام مزایای دیگر مدیریت دانش در آن نهفته است. این منابع می توانند فرایندهای دانش را به شدت تحت تأثیر قرار دهند(اکونومی،۲۰۰۳).
منابع دانش
شکل(۲-۱۲-) مدلKAFRA(اکونومی،۲۰۰۳)
۲-۱-۸-۱۱- مدل نوناکا و تاکه اوچی
نوناکا و تاکه اوچی(۱۹۹۵) بیان می کنند که برای اولین بار پولانی(۱۹۶۶) در تحقیقات خود به طور تلویحی دانش را به دو دسته آشکار و پنهان تقسیم کرده است. بر همین اساس آنها بیان می کنند که دانش آشکار(صریح) می تواند در قالب واژگان و اعداد بیان و به شکل داده ها، فرمول، مشخصات، دستورالعمل ها و نظایر آن تسهیم شود. این نوع دانش می تواند به آسانی کدگذاری شود و به سادگی بین افراد به طور رسمی و نظام مند منتقل شود. از طرف دیگر دانش پنهان(ضمنی) در ذهن افراد موجود است و به طور عمیق در اقدامات، تجارب، ارزش ها و مطلوب های افراد می باشد. مدل های ذهنی، شهود و تصورات در این حوزه از دانش قرار می گیرند. در این مدل فرض بر آن است که فقط افراد هستند که دانش را ایجاد می نمایند. بنابراین فرایند تولید دانش سازمانی می بایست به عنوان یک فرایند مستمری باشد که در آن به طور سازماندهی شده ای دانش ایجاد شده توسط افراد تقویت و هدایت گردد. بر اساس این مدل، مراحل زیر برای انتقال(تبدیل) این دو نوع دانش می بایست در سطوح مختلف سازمان انجام شود:
آشکارسازی
دانش آشکار فردی دانش پنهان فردی
دانش آشکار جمعی دانش پنهان جمعی
تبدیل کردن تتانهبغ اجتماعی کردن
درونی کردن

۲ـ۱ـ۱۴ـ۱۰٫ سیستم‌های اطلاعات تجاری (BIS)^[66]
هدف از این سیستم‌ها، تهیه و تأمین اطلاعاتی است که یک شرکت تجاری در زمینه اداره کارهای تجاری، کمک به انتخاب تولیدات و مشتریان، پیش‌بینی فروش، مدیریت کانال‌های توزیع، سیاست‌گذاری قیمت، تحلیل کارهای خرید و فروش، مدیریت محصول و مشتری، و برنامه‌ریزی بازاریابی نیاز دارد. سیستم‌ اطلاعات بازاریابی (MIS)^[67] و BIS از هم تفکیک‌ناپذیرند. هدف هر شرکتی فروش بیشتر با کمترین هزینه است، سیستم اطلاعات بازاریابی اطلاعات ارزشمندی را برای مدیران شرکت‌ها تهیه می‌کند تا بتوانند در عرصه رقابت‌های پیچیده، رقبا، بازارها، محصولات و مشتریان را به صورت جامع‌تری پژوهش کرده، با تحلیل‌های دقیق‌تری از آینده، نیازها و روند معاملات را پیش‌بینی کنند. از این‌رو کلیه سیاست‌ها و راهبردهای مهم در کارهای تجاری و بازاریابی با پشتیبانی و کمک این دو سیستم اطلاعات راهبردی تهیه و تدوین می‌شود. گفتنی است که با ابداع و توسعه سیستم‌های تجارت الکترونیکی، روش‌های تجارت و کسب و کار تغییر پیدا کرده، به گونه‌ای که امروزه حجم عظیمی از تبادلات و داد و ستدهای تجاری به کمک شبکه‌ها، اینترنت و وب‌سایت‌ها از راه دور و نزدیک و به صورت اتوماتیک و مجازی انجام می‌شود. ذکر این نکته نیز ضروری است که سیستم تجارت الکترونیکی هرگز جایگزین سیستم‌های اطلاعات تجاری و بازاریابی نمی‌شود، بلکه به عنوان مکمل این دو سیستم، تنها محیطی مجازی برای داد و ستدها و تبلیغات ایجاد می‌کند. در صورتی که دو سیستم اطلاعاتی ذکرشده اهداف و کاربردهای بسیار گسترده‌ای داشته و فقط محدود به پشتیبانی از کارهای خرید و فروش و تبلیغات نمی‌شوند. تعدادی از سیستم‌های جانبی BIS شامل سیستم سفارشات مشتری، سیستم فروش ـ تحویل، سیستم تدارکات و تأمین‌کنندگان، سیستم حسابداری که با یکی از زیرسیستم‌های AIS مرتبط می‌شود، سیستم انبارداری، سیستم‌ پژوهش‌ها و سیستم اطلاعات بازاریابی است.

( اینجا فقط تکه ای از متن پایان نامه درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

۲ـ۱ـ۱۴ـ۱۱٫ سیستم‌های اطلاعات تولید (PIS)^[68]
PIS به سیستم اطلاعاتی کاربردی مبتنی بر کامپیوتر گفته می‌شود که بر پایه دو محور اساسی، یعنی فرایند چرخه تولید صنعتی و فرایند هدایت، مدیریت و کنترل تولید، طراحی می‌شود. بنابراین اطلاعات موجود و یا تولیدشده در PIS به صورت بانک‌های اطلاعاتی جامعی سازمان‌دهی می‌شوند که هر کدام از این بانک‌ها را می‌توان معادل سیستم جانبی و یا زیرسیستم تلقی کرد که در بطن هر یک، چندین خرده‌سیستم وجود دارد. در اینجا به چند نمونه از زیرسیستم‌های مهم PIS می‌پردازیم:
ـ سیستم تأمین مواد اولیه، شامل اطلاعات مرتبط با کلیه مواد مورد نیاز، قیمت، نوع، تعداد تأمین‌کنندگان آنها؛
ـ سیستم مهندسی صنعتی، شامل طرح‌ها و برنامه‌های عملی در چرخه تولید؛
ـ سیستم هوشمند تولید که هم از نظر ساخت فیزیکی محصولات و هم از نظر تولید برنامه‌های مرتبط با طراحی و چرخه تولید، اطلاعات فنی و مهمی را تولید می‌کند. در این رابطه اشاره می‌کنیم به سیستم طراحی به کمک کامپیوتر (CAD)^[69] و سیستم ساخت به کمک کامپیوتر (CAM)^[70] که هر دو سیستم با کمک کامپیوتر فرایند ساخت نرم‌افزارها، برنامه‌ها، و پشتیبانی از فرایند ساخت به صورت اتوماتیک را محقق می‌کنند؛
ـ سیستم مدیریت و هدایت تولید که شامل اطلاعات طبقه‌بندی‌شده مهمی در زمینه چگونگی مدیریت و هدایت چرخه تولید از نظر سازماندهی و تقسیم کار نیروی انسانی، زمان‌بندی مراحل کار، نظارت بر کمیت و کیفیت و غیره است؛
ـ سیستم صورت اموال و صورت موجودی؛
ـ سیستم کنترل کیفیت؛
ـ سیستم هزینه‌ها؛
ـ سیستم مدیریت انبار، در مورد ورودی‌ها، خروجی‌ها و موجودی‌های انبار پیش‌بینی می‌شود.
۲ـ۱ـ۱۴ـ۱۲٫ سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS)^[71]
این سیستم‌ها نوع خاصی از سیستم‌های اطلاعات کاربردی هستند که بیشتر اطلاعات جغرافیایی را به صورت کمی، توصیفی و گرافیکی ذخیره‌سازی، تجزیه و تحلیل و پردازش کرده و امکان بازیابی آنها را به صورت اتوماتیک در اسرع وقت فراهم می‌کنند. کلیه داده‌های جغرافیایی چون مختصات منابع و مکان‌های طبیعی، نقشه‌ها، تأسیسات مختلف شهری و سرزمینی مانند ساختمان‌ها، شبکه‌های آب و برق و مخابرات و جاده‌ها و غیره به وسیله GIS ذخیره‌سازی، پردازش و مدیریت می‌شوند (برگرفته از: اُبرین، ۲۰۰۱: ۳۵۹). قلمرو و میدان عمل و کاربردهای GIS بسیار گسترده است. برای مثال این سیستم‌ها در مدیریت منابع طبیعی (جنگل‌داری، آبخیزداری، سدسازی)، آمایش سرزمین و برنامه‌ریزی ملی و منطقه‌ای، برنامه‌ریزی شهری و شهرسازی، مدیریت منابع معدنی، برنامه‌ریزی صنعتی و نظامی، مدیریت حوادث طبیعی (زلزله، سیل و غیره)، مدیریت محیط‌زیست، مدیریت حمل و نقل، مهندسی راه و ساختمان، مدیریت بحران، مدیریت توریسم، کشاورزی، امور اقتصادی و بازاریابی و غیره، کاربرد بسیار گسترده و معناداری دارند. گفتنی است GPS^[72]ها در سیستم‌های اطلاعات جغرافیایی کاربرد بسیار گسترده‌ای دارند. این سیستم‌ها که از تجهیزات الکترونیکی بی‌سیم، رادیویی و ماهواره‌‌ای برخوردارند، برای شناسایی و موقعیت‌یابی مکان‌ها در هر نقطه از جهان کاربرد دارند.
۲ـ۱ـ۱۴ـ۱۳٫ سیستم‌های اطلاعات اسنادی (DIS)^[73]
این سیستم‌ها کلیه داده‌ها و اطلاعات مرتبط با اسناد و مدارک را به صورت بانک‌های اطلاعاتی منسجم و یکپارچه سازمان‌دهی و ذخیره‌سازی کرده تا در مواقع لزوم از راه دور و نزدیک بی‌درنگ در اختیار کاربران قرار دهند. DISها با سیستم‌های اطلاعات اداری (OIS) روابط تنگاتنگی دارند و به عنوان منبع مکمل در تغذیه کلیه سیستم‌های اطلاعاتی، پشتیبان خوبی برای عملیات اداری و سازمانی محسوب می‌شوند. از جمله زیرسیستم‌های DIS می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
ـ اسناد اداری، شامل کلیه اسناد اداری چون بخش‌نامه‌ها، مصوبه‌ها، قوانین، گزارش‌ها، آیین‌نامه‌ها و قراردادها؛
ـ اسناد علمی، شامل نتایج پژوهش‌ها و دستاوردهای علمی و تجربی؛
ـ کتابخانه، شامل سیستم اعضای کتاب‌ها و مراجع، مؤلفان و مترجمان و سیستم امانی؛
ـ چندرسانه‌ها، شامل اطلاعات مرتبط با نوارهای صوتی، ویدئو‌ها و CDها (برگرفته از: محمودی، ۱۳۸۶: ۱۷۰ـ۲۱۴).
۲ـ۱ـ۱۵٫ فن‌آوری اطلاعات و ارتباطات (ICT)
فن‌آوری اطلاعاتی، موفقیت سیستم‌های اطلاعاتی را تعیین می‌کند. یک سیستم اطلاعاتی مطلوب تنها زمانی از نظر عملیاتی قابل اجراست که با انتخاب صحیح فن‌آوری اطلاعاتی پشتیبانی شود (جوادکار، ۱۳۸۲: ۱۹۸). واژه «فن‌آوری اطلاعات» اولین‌بار از سوی «لویت^[۷۴] و وایزلر^[۷۵]» در سال ۱۹۵۸ به منظور بیان نقش رایانه در پشتیبانی از تصمیم‌گیری‌ها و پردازش اطلاعات در سازمان به کار گرفته شد (زرگر، ۱۳۸۳: ۱۶؛ به نقل از: سرلک و فراتی، ۱۳۸۷: ۲۶). تکنولوژی اطلاعات و ارتباطات به مجموعه و ترکیبی از فنون، مهارت‌ها، عملیات و دانش مرتبط با ابزارها (سخت‌افزار، نرم‌افزار) گفته می‌شود که در جهت تهیه، تولید، ذخیره‌سازی، پردازش، بازیابی و تبادل اطلاعات در سیستم‌های اطلاعاتی و شبکه‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرند (محمودی، ۱۳۸۶: ۲۲۶).
اغلب صاحب‌نظران، عمده‌ترین ارکان اساسی ICT را شامل سیستم‌های کامپیوتری، شبکه‌ها، بزرگراه‌های اطلاعاتی، پایگاه‌ داده‌ها، هوش مصنوعی و چندرسانه‌ای‌ها می‌دانند که در تولید، پردازش و مبادله اطلاعات نقش کلیدی دارند (محمودی، ۱۳۸۶: ۲۲۸).
۲ـ۱ـ۱۶٫ مزایا و محدودیت‌های استفاده از سیستم‌های اطلاعات مدیریت در سازمان
به‌کارگیری سیستم‌های اطلاعات مدیریت و فن‌آوری‌های وابسته به آنها در سازمان، از یک طرف فواید و مزایای زیادی را برای سازمان به ارمغان می‌آورد و از طرف دیگر، ممکن است سازمان را با یک‌سری محدودیت‌ها و مشکلات مواجه سازد. در اینجا به تعدادی از این فواید و محدودیت‌ها اشاره می‌شود:
۲ـ۱ـ۱۶ـ۱٫ فواید و مزایا

1. 1. تسهیل یادگیری سازمانی و تبدیل سازمان سنتی به سازمان یادگیرنده؛

1. 1. به‌روز کردن اطلاعات و دانش سازمانی و ایجاد توانایی تحلیل اطلاعات؛

1. 1. ذخیره‌سازی حجم بالایی از اطلاعات در سازمان؛

1. 1. تسهیل برقراری ارتباطات سریع، صحیح و ارزان درون‌سازمانی و بین‌سازمانی؛

1. 1. رواج کار از راه دور نظیر انجام کارها در منزل؛

1. 1. افزایش بازارهای مجازی جهت خرید و فروش کالاها، نظیر خرید و فروش کالاها در شبکه اینترنت؛

1. 1. کارآفرینی در زمینه‌های مختلف سخت‌افزار، نرم‌افزار، شبکه، امنیت شبکه، مخابرات، کارت‌های هوشمند، شرکت‌های مشاوره و…؛

1. 1. سرعت بخشیدن به انجام کارها به دلیل استفاده از سیستم‌های پیپرلس؛

1. 1. کارآ شدن ساختارها به دلیل کوتاه‌تر شدن سطوح ساختاری و امکان استفاده از ساختارهای مجازی؛

1. 1. کمک به مدیران در انجام هر چه بهتر وظایف متداول نظیر برنامه‌ریزی، سازمان‌دهی، رهبری، کنترل و… (سرلک و فراتی، ۱۳۸۷: ۲۹).

۲ـ۱ـ۱۶ـ۲٫ محدودیت‌ها

1. 1. سردرگمی مدیران سازمانی به دلیل تغییرات سریع فن‌آوری‌های اطلاعاتی مورد استفاده در سازمان؛

1. 1. از بین رفتن حریم خصوصی افراد در سازمان؛

1. 1. امکان انتشار و یا صدمه دیدن اطلاعات مهم سازمانی به دلیل ورود غیرمجاز افراد سودجو و مغرض به حریم اطلاعاتی سازمان؛

1. 1. نیاز به مهارت‌های سطح بالا جهت کار با سیستم‌ها و فن‌آوری‌های اطلاعاتی؛

1. 1. نیاز به سرمایه‌های قابل توجه جهت خرید سیستم‌ها و فن‌آوری‌های پیشرفته اطلاعاتی؛

1. 1. نیاز به تدوین و اجرای مقررات جدید و به‌روز جهت برقراری امنیت سیستم‌های اطلاعاتی؛

1. 1. کاهش انگیزه‌های کارکنان به دلیل کاهش ارتباطات چهره‌‌به‌چهره در سازمان (سرلک و فراتی، ۱۳۸۷: ۳۰).

بخش دوم: تصمیم‌گیری

۲ـ۲ـ۱٫ تصمیم‌گیری
کلمه تصمیم (decision) از ریشه لاتین decido به معنی قطع کردن گرفته شده است (جوادکار، ۱۳۸۲: ۹۲). تصمیم‌گیری را می‌توان طریقه عمل و یا حرکت در مسیر خاصی تعریف کرد که با تأمل و آگاهانه، از میان راه و روش‌های مختلف برای نیل به یک هدف مطلوب، انتخاب شده است. در این تعریف سه مفهوم اصلی وجود دارد:

۰٫۰۰

DMU₁₅

نقاشی

۳۹۸

۱۵

۳٫۷۷

DMU₁₆

هنرهای تجسمی

۱۴۶

۱۰

۶٫۸۵

در این جدول نیز مانند جدول مربوط به هزینه­ها، منظور از تعداد دانشجو، کل دانشجویان مقطع کارشناسی شاغل به تحصیل در سطوح مختلف هر گروه آموزشی است. درصد نیز به نسبت همین عدد محاسبه شده است. محاسبه درصد بر حسب دانشجویان سال آخر یا فارغ­ التحصیلان، این اشکال را داشت که ممکن بود فارغ­التحصیلانی از سال­های قبل در آزمون تحصیلات تکمیلی پذیرفته شوند. بنابراین نمی­توانست معیار دقیقی باشد. از طرفی این­که درصد نسبت به همه دانشجویان محاسبه شده، اشکالی را در مدل ایجاد نمی­کند چرا که برای تمام گروه ­های آموزشی شرایط برابر است.

( اینجا فقط تکه ای از متن فایل پایان نامه درج شده است. برای خرید متن کامل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

در مورد پذیرفته­شدگان آزمون سراسری و آزمون دانشگاه آزاد، مجموع آن­ها به عنوان تعداد قبولی در نظر گرفته شده، یعنی هیچ وزنی برای هیچ­کدام قائل نشده است. می­توان برای دقیق­تر شدن این مدل برای هر کدام از آن­ها وزنی را در نظر گرفت و جمع وزن­دار قبولی­ها را محاسبه کرد. این کار، مدل را بسیار پیچیده می­ کند. با توجه به این­که هدف اصلی این تحقیق محاسبه کارایی واحدها نیست، از این کار اجتناب شده است. هر چندکه در بسیاری از موارد که هدف، محاسبه کارایی هم باشد، معمولا از این کار به علت پیچیده شدن مدل، صرف نظر می­ شود.
اطلاعات استفاده شده در این جدول، مربوط به آزمون کارشناسی ارشد سال ۱۳۹۰ است. فرض می­ شود طی سال­های متوالی، تغییرات گسترده در نسبت قبولی­ها برای رشته­ های مختلف صورت نگیرد. هرچند، در غیراین صورت نیز، بهترین سالی که می­توان آن را ملاک قرار داد، همان سالی است که هزینه­ها در آن انجام شده است. بنابراین استناد به اطلاعات سال ۱۳۹۰ صحیح به نظر می­رسد.
ذکر این نکته نیز ضروری است که فارغ التحصیلان برخی از گروه های آموزشی، به علت جدیدالتأسیس بودن، تا سال ۱۳۹۰ هنوز به مرحله کارشناسی ارشد نرسیده­اند. بدیهی است که برای چنین گروه­هایی، این احتمال وجود دارد که به زودی طی سال­های آتی قبولی­هایشان افزایش یابد و این به معنای بهبود عملکرد آن واحدها خواهد بود که می ­تواند کارایی سایر واحدها را تهدید کند.
جدول شماره ۴-۷، امتیاز هر نوع تألیف را بر اساس آیین­ نامه ارتقای اعضای هیأت علمی نشان می­دهد. در نهایت، جدول ۴-۸ میزان تألیفات هر گروه آموزشی(Y_3j) را به تفکیک نوع آن منعکس می سازد. ستون آخر، جمع امتیازی است که هر گروه از بخش تألیفات به دست آورده است. در این امتیازدهی، به آیین­ نامه ارتقای اعضای هیأت علمی استناد شده است. اطلاعات جدول ۴-۸، جمع تعداد تألیفات در سال­های ۱۳۸۹ و ۱۳۹۰ است.
جدول ۴-۷: امتیاز هر نوع تألیف مطابق با آیین نامه ارتقا

نوع تالیف

امتیاز

تالیف کتاب

۱۵

ترجمه کتاب

۷

مقاله علمی پژوهشی

۷

مقاله علمی مروری

۵

مقاله علمی تدریجی

۳

و نیز در جایی دیگر:
* «پانسیون.
استاد دلنواز منتظر رسیدن اعضای گروه میباشد، طاهر خان بحرنور و ناصرخان دیلمان نیز حضور دارند.
ناصرخان: چند دقیقه بیشتر فرجه نمیدم برای تجمع این جمع بیانتظام.

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

طاهرخان: بله، ایشون که ساعت و تقویم نیست، زمانسنج ایام!
ناصرخان: تعهد من در حال اتمامه.
طاهرخان: کدام تعهد؟ ایشان که برات نداده برای بهبود ما.
ناصرخان: عهدی هم با خود دارم. یک روز بیشتر از آنچه وعده کردم و معطل کار بینتیجه نمیمونم.»(۱۱۸۷)
نکتهی دیگر از ویژگیهای شخصیتی او، جدی بودن در امر موسیقی است. به عقیدهی او موسیقی امری بسیار مهم است تا جایی که در توصیف کلاس درس موسیقیاش چنین میگوید:
* «اینجا میدان مشقه، نه حجره درس و مشق»(۱۱۷۰)
این ویژگی اخلاقی را در گفتگویش با «شاهزاده»، هنگامیکه برای آموختن موسیقی به نزدش رفته بود نیز، مشاهده میکنیم:
* «شاهزاده: شرط انصاف نیست، میهمان اسباب خجالت میزبان باشه.
ناصرخان: اگه زحمت نیست، یک لیوان آب سرد.
شاهزاده: الساعه.
ناصرخان: باشه وقت تنفس. نقداً به مشقمون برسیم، در خونه وعده دارم.
شاهزاده: با کی؟ شما که اهل مراوده نیستین.
ناصرخان: با خودم. درس گفتن پنجه رو تنبل میکنه. چابکدستی مشق خاصی میخواد.»(۱۱۶۹-۱۱۶۸)
نکتهی قابلتوجه این است که همسر او نیز از رهگذر همین اهمیت و توجه «ناصرخان» است که وارد زندگی او میشود. همسر «ناصرخان» به سبب علاقه و شیفتگی فراوان به موسیقی، در گستردن بساط عشق با او، پیشقدم میشود و از همین رهگذر، عشقش در قلب «ناصرخان» جای میگیرد.
شخصیت «ناصرخان» به دلیل تحولاتی که در زندگی و منشش رخ میدهد، شخصیتی پویا بهشمار میرود؛ او با وجود خلق و خوی تندش که «متحمل خود نیز بالاجبار است»، پذیرای عشق میشود.
*« زن جوان: بپذیر.
ناصرخان: بپذیر.
زن جوان: این سر و مه را.
ناصرخان: سر و تاج و کله را.
زن جوان: همه در پای تو.
ناصرخان: بالای تو، همتا ندارد به جهان.
زن جوان: شاه شهان.
ناصرخان: چه بهتر که با خسروان روی خوش نداریم.
زن جوان: چه خوش داد دلت این دل مبتلا را تمیز.»(۱۱۷۰)
همچنین موافقت کردن با همراهی نمودن گروه نوازندگان در سفر به خارج و یکدل ماندن با آنها تا پایان رسالت موردنظر، دلیل دیگر بر پویایی شخصیت اوست؛ او که برای مدت معینی حاضر به همکاری با گروه شده بود، با دلیل پیش آمدن مشکلات و موانع کار، بیش از مدت زمان تعیین شده، همراه با دیگران در کشور غریب میماند.
همچنین به دلیل پرداختن نویسنده به وجوه مختلف شخصیتیاش، شخصیتی همهجانبه به شمار میرود.
خسرو خان رهاوی
«خسروخان رهاوی»، به عنوان نوازندهی سنتور، همراه با دیگر اعضای گروه عازم فرنگ میشود. وی به آموختن موسیقی علمی و آنچه به عنوان موسیقی در غرب رواج دارد، گرایش ویژهای دارد. عنوان «سرپرستی دستهی موزیک نظام ایران»، تناسب درخوری با این ویژگی شخصیتی دارد. همچنین سازی که او به عنوان نوازندهی ماهر آن به فرنگ اعزام میشود، «سنتور» است که نسبت به سازهای سنتی دیگر، تا حدی امروزیتر است و سازی است که توانسته است نسبت به دیگر آلات موسیقی سنتی، جایی در موسیقی جدید برای خود بیابد. خود او مقصودش را از سفر چنین بیان میکند:
* «خسروخان: معنای این سفر برای من و دوستانم یکی نیست. من فقط برای ثبت آنچه داریم نمیرم، باید چنتهام رو پر بکنم از اونچه که اونا دارن.»(۱۱۷۲)
وی در آموختن موسیقی غرب و گسترش دانسته های موسیقایی خود به حیطهی موسیقیِ مرسومِ جهان، بسیار جدی است و معتقد است اکتفا کردن به یک موقعیتِ راکد و همیشگی، مانع پیشرفت و سبب عقبماندگی میشود.
* «خسرو خان رهاوی با لباس تمامرسمی فرانسوی در مقابل آینه ایستاده، درحالی که سرو وضع خود را مرتب میکند با طاهرخان بحرنور صحبت میکند.
طاهرخان: کفش و کلاه نو واسه یار تازه است؟
خسروخان: آهان، پیانو رو که نمیشه با الیجه و کمرچین زد.
طاهرخان: بیوفایی نکن به استاد، مسئولیتش سنگینه، کوه باشه از پا در میاد.
خسروخان: کوه ما در برابر سلسلهجبال جهان، کُتل خاکی نباشه؟ یه وقتم دیدی این کوه، موش زائید دستِ آخر.»(۱۱۸۱-۱۱۸۰)
او در راه هدف موردنظر، بسیار مصمم گام برمیدارد و آن را بر هدف اصلیای که بهخاطر آن اعزام شده است، اولویت میدهد، حتی اگر باعث رنجش اعضای گروه شود.
* «خسروخان رهاوی: ببخشید استاد، درس پیانو طولانیتر شد، مسلط به مشق قبلی نبودم، وقتی فهمیدند ابزار کار در اختیارم نیست، اجازه دادند حضوراً مشق کنم. از فردا هم ربع ساعت اضافی مرحمت کردند.
استاد دلنواز: باید از اون مدرس بخواهیم قبول زحمت بفرمایند من بعد وقت تمرین مارو ایشون معین کنند. (مجموعه آثار علی حاتمی: ۱۱۹۲۹)
نکتهی دیگر از ویژگیهای شخصیتی خسروخان رهاوی، علاقه، وفاداری و پایبندی فراوان به شریک زندگیاش است؛ او با وجود علاقه و اشتیاقی که به موسیقی و بیشتر آموختنِ آن دارد، پس از شرح هدف و مقصود ویژهاش از سفر برای همسرش، در لحظهی وداع از او، چنین میگوید:
* «خسرو خان: هنوز هم اگه یک کلمه بگی بمون، موندگارم.
همسر خسروخان: بمون، پابند به عهدمون.»(۱۱۷۲)
به طور کلی، شخصیت «خسروخان»، شخصیتی پویا و همهجانبه است؛ پویا از این جهت که علاوه بر قبول دعوت به یک سفر پرزحمت، هدف مهم دیگری، یعنی آموختن موسیقی علمی و روز را قاطعانه انتخاب و دنبال میکند؛ همهجانبه است زیرا از طریق خواندن فیلمنامه به وجوه مختلفی از شخصیت او پی میبریم.
شخصیتهای فرعی درجهیک
از آنجایی که فیلمنامهی موردنظر ما به قصد به نمایش گذاشتن ارزش موسیقی است، لذا نویسنده به روایت سفری میپردازد که حوادث و اشخاص آن در خدمت نمایش، توصیف و جانبخشی به این هنر درمیآیند. داستان فیلمنامه مانند عموم داستانها نیست که شخصیتهای اصلی و فرعی در طیف وسیعی حضور داشته باشند و به حوادث داستان دامن بزنند و ما از طریق کنشها و واکنشهای آنان بتوانیم به ویژگیهای فردی هریک پی ببریم. در این فیلمنامه، هدف، هنر موسیقی و ارج نهادن به آن است، تاجایی که نویسنده، حتی شخصیتهای اصلی را برای بیان اهمیت این هنر به خدمت میگیرد و اگر جنبه های گوناگون شخصیتی آنها را نمایش میدهد، درواقع خواهان گفتن این نکته است که افراد اصلی داستان، در هر موقعیت اجتماعی و با هر خصوصیت فردی که هستند، در برابر جذبهی هنر، مطیع و ناتوان هستند. با این توصیف، میتوان انتظار داشت که حضور شخصیتهای فرعی در این فیلمنامه چشمگیر نباشد، زیرا مجالی برای عرضاندام آنها وجود ندارد. اما از میان شخصیتهای فرعی فیلمنامه، شایسته دانستیم که تنها به بررسی دو تن در داستان که از اهمیت ویژهای برخوردارند، بپردازیم؛ زیرا نبود آنها به ساختار حوادث داستان لطمه وارد میکند.

1. 1. عیسی خان وزیر

اهمیت حضور او به دلیل کشف «فرج بوسلیکی» و معرفی او به عرصهی هنر موسیقی است. او کسی است که به استعداد ذاتی و نهفتهی «آقا فرج» در نواختن تنبک پی میبرد و به اجبار او را مورد آموزش مستقیم خود قرار میدهد تا توانایی او را به فعلیت درآورد.
از سوی دیگر، نویسنده او را به عنوان سمبل ارتباط مظاهر درباری و سیاسی با علایق و سلایق عوامِ مردم به کار گرفته است. او یک وزیر است، پر از مشغلههای سیاسی و درباری، تا جاییکه به دلیل اوضاع نابسامان مملکت، از همسفری با یاران هنرمندش باز میماند. با وجود مسئولیتهایی که خرقهی وزارت بر دوش او نهاده است، با یاران نوازندهی غیردرباری نشست و برخاست دارد؛ ماهر در نواختن عامیانهترین ساز سنتی ایرانی، یعنی «تنبک» است و از همه مهمتر، با عامیترین فرد گروه، «آقا فرج»، خلوتهای دونفره برای آموختن هنر محبوب خود به او داشته است.