انتاریو^[۵۲] (۲۰۰۴) بیان می‌دارد: “حمایت سرپرست برای نگهداشت بسیار ضروری است به طوری که می‌توان گفت کارکنان رئیسشان را ترک می‌کنند نه شغلشان را” (فاطیما، ۲۰۱۱، ص ۲۷)

وظیفه مدیران این است که افراد را در جهت مشارکت مؤثر برای رسیدن به اهداف سازمان و نیازها و آرزوهایشان تشویق کنند. مدیران باید نقش افرادشان، اصالت فردی و شخصیت آن ها را درک کنند. وظیفه مدیران این است که افراد را در جهت مشارکت کارکنان یک سازمان که اعضای یک سیستم اجتماعی هستند مورد حمایت و احترام قرار دهند. در واقع مدیران و کارکنانشان اعضای یک سیستم وسیع هستند که با هم روابط دو طرفه دارند (گیوریان و تدبیری، ۱۳۸۴، صص ۲۳-۲۴)

از آنجا که ادراک افراد و گروه‌ها از رفتار مدیر نقش تعیین کننده ای در برقراری روابط سالم و سازنده میان آنان دارد، لذا مدیر مؤثر نه تنها می‌تواند افرادش را رشد دهد و برایشان استقلال به ارمغان آورد بلکه قادر است مراقب لغزشهای آنان باشد و به موقع اقدام کند تا مانع انحرافشان گردد (رضائیان، ۱۳۷۲، ص ۱۸۹). برگ و همکاران^[۵۳] (۲۰۰۳) در پژوهش خود دریافتند که درک کردن افراد توسط سرپرستان تاثیر مثبت روی ادراک کارکنان می‌گذارد ‌به این واسطه که شرکت در رسیدن آن ها به تعادل بین کار و خانواده کمک می‌کند (ناظم و قائد محمدی، ۱۳۸۷، ص ۱۷)

یک سرپرست حمایت کننده فرصت‌هایی را برای یادگیری، چالش‌ها و رشد در شغل کارکنان مطابق با توانایی‌ها و سخت کوشی آن ها به وجود می‌آورد. سرپرست از کارکنان به منظور توسعه وظیفه شان متناسب با قابلیت‌های آنان حمایت می‌کند و آنان تخصص شان را به روز رسانی می‌کنند (فاطیما، ۲۰۱۱، ص ۲۷)

کالیاس و بک^[۵۴] (۲۰۰۱) دریافتند که حمایت سرپرست می‌تواند فرسودگی و افسردگی کارکنان را به شدت کاسته و، تمایل کارکنان به ترک شغلشان را کاهش دهد. در عین حال، حمایت سرپرست، می‌تواند باعث شود که کارکنان احساس کنند، توسط سازمان مراقبت می‌شوند و دارای ارزش در سازمان هستند، که این امر خود موجب‌ایجاد احساس تعلق در آن ها خواهد کرد(سانجیوکومار، ۲۰۱۲، ص ۹۴)

در بررسی رملال^[۵۵] (۲۰۰۳) پاسخ دهندگان سه شکل متفاوت پاداش و به رسمیت شناختن را عنوان کرده‌اند که به طور کلی تحسین کلامی‌از طرف رئیس و دیگر مدیران، افزایش حقوق و کارت هدیه را می‌توان نام برد (رملال، ۲۰۰۳، ص ۶۷). کارمندانی که احساس می‌کنند مورد احترام قرار می‌گیرند به طور فعال با اهداف سازمان درگیر می‌شوند، رفتارهای کاری خوبی را به نمایش می‌گذارند، مانند: افزایش درگیری شغلی، کاهش غیبت و کاهش میزان گردش شغلی (شعیب و همکاران، ۲۰۰۹، ص ۴). ‌بنابرین‏ زمانی که افراد تحسین می‌شوند احساسات نیرومندی در حیطه وفاداری نسبت سازمان ممکن است در آن ها توسعه یابد. پاری و همکاران^[۵۶] (۲۰۰۱) نشان دادند که حمایت شدن از طرف سرپرست با تعهد عاطفی رابطه دارد اما بر تعهد مستمر تاثیری ندارد (دکل و همکاران، ۲۰۰۶، ص ۲۲)

همچنین پس از دو سال تحقیق بر روی بیش از دو هزار کارمند در فعالیت‌های شغلی و صنایع مختلف نشان داده شد که مدیر و روسا و رهبران گروه یا کسی که به طور مستقیم با کارگران کار می‌کند در رضایت یا عدم رضایت کارکنان با شغلشان تاثیر زیادی دارد. یا به طور مختصر می‌توان گفت: کارکنان نتیجه جستجوی فرصت‌های دیگر در جاهایی دیگر را “مشکلات با رئیس” می‌دانند. مسائل مربوط به اعمال و‌ایجاد رضایت و تعهد کارکنان به طور قوی تحت سیطره مدیر، سرپرست یا رهبر تیم می‌باشد (فاطیما، ۲۰۱۱، ص ۲۷)

استرون (۱۳۷۷) نیز تأکید می‌کند که هرچه کارکنان از سرپرستان خود و عدالت در ارزیابی بازده کاری خویش رضایت بیشتری داشته باشند، سطح تعهد آن ها بالاتر می‌رود(گل پرور و عریضی سامانی، ۱۳۸۵، صص ۴۳-۴۴).

۲-۱-۱۰- تعهد سازمانی^[۵۷]

نیروی انسانی مهم ترین سرمایه سازمان‌ها است و هر چه این سرمایه کیفیت مطلوب تری داشته باشد، احتمال موفقیت، بقا و ارتقای سازمان بیشتر خواهد شد. نیروی انسانی وفادار، سازگار با اهداف و ارزش‌های سازمانی و عضوی که حاضر، است فراتر از وظایف مقرر فعالیت کند، می‌تواند عامل مهمی‌در اثر بخشی سازمان باشد (سالاری و همکاران، ۱۳۸۸ ص ۸). و امروزه مهمترین منبع مزیت رقابتی در سازمان‌ها، کارکنان متعهد، برانگیخته و وظیفه شناس هستند (موغلی و همکاران، ۱۳۸۸، ص۱۲۰). ‌بنابرین‏ مهمترین عامل کسب مزیت رقابتی در سازما نها، منابع انسانی است. پس تعهد سازمانی یک نگرش درباره وفاداری کارکنان به سازمان و فرایند مستمری است که از طریق آن اعضای سازمان علاقه خود را به سازمان، موفقیت و کارایی پیوسته آن نشان می‌دهند (باقری و تولائی، ۱۳۸۹،ص ۷۳). از ‌آنجا که برای هر چیزی، داشتن هدف بدون داشتن تعهد، کار عبثی است. لذا نه فقط داشتن هدف بلکه داشتن تعهد، برای تحقق آن هدف منجر به پیشرفت و موفقیت می‌شود

(رهنمای رود پشتی و محمودزاده، ۱۳۸۷، ص ۵۲). دی گروت و کراس^[۵۸] (۲۰۰۰) می‌گویند: “حفظ سطح بالایی از تعهد سازمانی اثر بخش برای سعادت و بقای سازمانی حائز اهمیت است” (شمس احمرو همکاران،۱۳۹۰،ص ۱۵۲)

در دو دهه گذشته مفهوم تعهد سازمانی جایگاه مهمی ‌را در تحقیقات مربوط به رفتار سازمانی به خود اختصاص داده است. تعهد سازمانی مفهومی‌است که از طریق عمق وابستگی افراد به سازمان تعیین می‌شود و نشان می‌دهد کارمند تا چه حد خود را با اهداف سازمانی تطبیق داده، عضویت در ان سازمان را ارزشمند می‌داند و مایل است با تمام توان جهت نیل به اهداف کلی سازمان تلاش نماید، از این نظر تعهد با صرف پیوستن و با عضویت در سازمان متفاوت است (سجادی و همکاران، ۱۳۸۸، ص ۳۳)

تحقیقات نیز نشان داده است که کارکنان علاقمند و وفادار به سازمان عملکرد و بهره وری بالاتری دارند و تمایل به ماندگاری آن ها در سازمان بیشتر است، کمتر غیبت می‌کنند، از انگیزه بالاتری برخوردارند و موافقت و همراهی آنان با تغییرات سازمان بیشتر است. بدین ترتیب، سازمان‌ها می‌توانند با شناخت میزان تعهد سازمانی کارکنان خود و تغییر عوامل مؤثر بر آن، اهداف مورد نظر سازمان را تحقق بخشند (مدنی و زاهدی، ۱۳۸۴، ص۴).‌ایجاد و افزایش تعهد کارکنان (یعنی هماهنگ شدن هدف‌های کارکنان با هدف‌های شرکت به گونه ای که افراد بکوشند وظایف خود را به شکلی انجام دهند که گویی در شرکت شخصی و متعلق به خود کار می‌کنند) مستلزم فعالیت‌های گوناگون است، که در این میان، مدیریت منابع انسانی نقش اصلی را یفا می‌کند. (دسلر، ۱۳۸۶، صص ۱۹-۲۰)

گفتار دوم:تفاوت تحقیق محلی با شهادت شهود

با توضیحات فوق تحقیق محلى با شهادت فرق پیدا مى کند و در شهادت رعایت شرایط خاصى لازم است که در تحقیق محلى لازم نیست. ‌بنابرین‏ , گفته دکتر سید حسن امامى مبنى بر این که :اطلاعات اهل محلى مانند شهادت است و بـر این اساس بر قانون مدنى خرده گرفته و گفته است : قانون مدنى اطلاعات اهل محل را در ردیـف ادلـه اثبات دعوى به شمار نیاورده است وحال آن که مناسب بود اطلاعات اهل محل را در کـتـاب شهادت یا جداگانه متذکرمى گردید .صحیح به نظر نمى رسد چرا که اطلاعات اهل محل با شهادت فرق دارد.

در هـر حـال اگـر دلـیل را به معناى خاص آن یعنى آنچه که مورد استناد اصحاب دعوى در مقام اثـبـات یا دفاع قرار مى گیرد دانسته و آن را مقید به قانون بدانیم یعنى آنچه که قانون آن را دلیل بداند, تحقیق محلى از عداد ادله اثبات قانونى خارج خواهد بود. و اما اگر دلیل را به معناى عام آن تـفـسـیـر کنیم یعنى آنچه که در کشف مجهول قضائى مؤثر است ‌بنابرین‏ تحقیق محلى اطلاع مطلعین جز ادله اثبات محسوب مى گردد.

امـا مـعاینات فنى و نظر کارشناس را نیز قانون مدنى از ادله اثبات ندانسته وهمچنین قانون آیین دادرسـى مدنى , به دلیل بودن نظر کارشناس صراحت ندارد چنین به نظرمى رسد که حقوق ‌دانان آن را بـه عنوان دلیل مستقل تلقى ننموده اند ولى فقه اسلامى آن را دلیل دانسته است گر چه در مـبـنـاى اعـتـبـار آن مـیان فقها اختلاف نظر مى باشد.

عده اى آن را از مصادیق شهادت به شمار آورده انـد لـذا عـدالـت تعدد, ذکوریت وعدم اتهام را در اهل خبره شرط دانسته اند, در این زمینه مـحـقق ثانى صاحب جامع المقاصد مى گوید: در مقوم (کارشناس تعیین قیمت ) تعدد, ذکوریت , عـدالت ومعرفت به قیمت شرط است.و شهید اول عدم اتهام را نیز شرط دانسته است.

محقق ثانى نـیـز نـظر وى را تأیید کرده و مى گوید: وهو ظاهر فانه شاهد فیعتبر لقبول شهادته عدم التهمه , یعنى شخص مقوم چون شاهد است باید متهم نباشد. همچنین صاحب جواهر مى گوید: شرط است در مقوم , عدالت , معرفت به قیمت ,تعدد, ذکوریت و عدم اتهام^[۲۱۹]

عـلامه شیخ انصارى نیز در کتاب مکاسب مى گوید: چنانچه اهل خبره از نظروحدس خود اخبار کـنـد, لازم اسـت , عدالت , زیادتى معرفت و دانش در موضوع مورد اظهار نظر نسبت به وى مورد ملاحظه قرار گیرد و بر آن اساس بر او وصف اهل خبره اطلاق مى شود ^[۲۲۰]

بـرایـن اسـاس مـاده ۲۶۰ قانون اصلاح موادى از قوانین آیین دادرسى کیفرى مصوب سال ۱۳۶۱ مى گوید: به طور کلى در امور کیفرى و جرایم گزارش کتبى ضابطین دادگسترى و اشخاصى کـه بـراى تحقیق در امور کیفرى مامور شده اند وهمچنین اظهارات گواهان و کارشناسان معتبر است.

به شرط آن که ضابطین ,کارشناسان وگواهان لااقل دو نفر و عادل باشند…

‌بنابرین‏ ماده مذبور ‌در مورد نظر کارشناس ,طبق راى مشهور بین فقها تعدد را شرط نموده است.

در مـقـابـل ,عـلامه اصفهانى در تعلیقه خود بر مکاسب مى گوید که:اعتبار نظرکارشناس واهل خـبره مبنائى مستقل دارد و ربطى به شهادت ندارد و مبناى اعتبارآن رویه و سیره عقلا مى باشد چرا که عقلا در موارد احتیاج به نظر و راى اهل خبره مراجعه مى کنند.

تحقیق وافى ایجاب مى کند که موضوع را در سه مبحث مورد نظر و دقت قراردهیم : مبحث اول : در اصل دلیل بودن نظر کارشناس.

مبحث دوم:نظر کارشناس (دی ان ای)

با توجه به مطالب مطرح شده در گفتار قبلی نـظر کارشناس , خود دلیل قانونى بمعنى اخص مى باشد چرا که اگر آن راتنها در مـوارد حـصول اطمینان دلیل بدانیم قاضى نخواهد توانست با استناد به نظرکارشناس راى بدهد مگر آن که خود اطمینان پیدا کند و این براى قاضى در بسیارى از موارد غیر ممکن است چرا که نـظـر و راى کارشناس بر مبناى حرفه وتخصص است و چه بسا قاضى در آن حرفه تخصص ندارد پـس نـمـى تـواند به اطمینان برسد^[۲۲۱].

مثلا: اگر مدعى در دادخواستى ادعا کند که مدعى علیه به زمین ملکى وى تجاوز نموده و حاکم نیز مسئله را به کارشناس واگذار کند و کارشناس امور ثبتى پـس ازمعاینه محل وملاحظه پرونده ثبتى راى به تجاوز مدعى علیه (خوانده ) بدهد.

پس در این صـورت اگـر قـاضى در رشته امور ثبتى تخصصى نداشته باشد چطور مى تواندبه نظر کارشناس اطمینان پیدا کند.. واگـر نـظـر کـارشـناس را دلیل قانونى ندانیم قاضى چه وظیفه اى خواهد داشت.

‌بنابرین‏ نظر کـارشـناس را باید ازادله اثبات دانست یا از باب حجیت شهادت چنانچه عده اى از فقها همچون محقق ثانى آن را اختیار نموده اند یا از باب سیره و رویه عقلا بر رجوع جاهل به عالم در امورى که احتیاج به راى و نظر کارشناس دارد.

در خصوص آزمایش دی.ان.ای دو بحث نفی ولد و دیگری اثبات نسب مطرح است این آزمایش برای نفی ولد قطعا می‌تواند کاربرد دارد چراکه اگر رابطه پدر و فرزندی وجود نداشته باشد، در این آزمایش مشخص می‌شود فرزند تشابه ژنتیکی با پدر ندارد که قطعا به معنای نفی ولد خواهد بود.

برای اثبات نسب نیز متخصصان ژنتیک بر این باورند که آزمایش دی.ان.ای با دقتی بیش از ۹۹٫۹ درصد و قریب به ۱۰۰ درصد می‌تواند نسب را اثبات کند. هنگامی که ما اماره فراش را که صرفا یک نشانه است، می‌پذیریم به طریق اولی آزمایش دی.ان.ای را هم می‌توانیم بپذیریم.

گفتار اول:مبناى حجیت و اعتبار نظر کارشناس

مبناى حجیت و اعتبار نظر کارشناس غیر از مبناى حجیت و اعتبارشهادت مى باشد. بلکه نظر کارشناس موضوعا غیر از شهادت مى باشد. چرا که گاه شخص در مقام تعیین قیمت مثلا خبر مى دهد که قیمت جنس معین در بازار این مقدار معین است چنین اخبارى شهادت محسوب مى شود چون از یک واقع معینى خبر مى دهد.

ولى گاه مى شود که شخص در مقام تعیین قیمت در اثـر کـثـرت مـمـارسـت و دانـش مـربـوط به آن طبق نظر خود تعیین قیمت مى کندچنین اخـبـارى شهادت نبوده بلکه اظهار نظر مى باشد و مبناى اعتبار آن نیز همان سیره و رویه عقلا بر رجوع جاهل در موارد احتیاج به اهل خبره مى باشد.پـس نظر اهل خبره و کارشناس خود عنوانى مستقل و مبناى اعتبارش نیز مستقل مى باشد.

‌بنابرین‏ شرایط مربوط به باب شهادت از قبیل تعدد, ذکوریت عدالت وعدم اتهام در کارشناسى معتبر نیست^[۲۲۲] و تنها وثاقت کارشناس معتبر مى باشدچون سیره و رویه عقلا بر آن است که شخص جاهل در امـورى که احتیاج به نظر وکارشناسى دارد به اهل خبره مورد وثوق و اطمینان مراجعه کند.و شـایـد بـتـوان ازمـفـهـوم مـاده ۴۶۰ قـانـون آیـین دادرسى مدنى استنباط نمود که اگر قاضى احـتـمال بدهد که نظر کارشناس با اوضاع و احوال قضیه مطابقت دارد تبعیت از آن بر قاضى لازم باشد.

ماده ۴۶۰ قانون مذبور مى گوید: در صورتى که عقیده کارشناس بااوضاع و احوال محقق و مـعـلـوم مـساله موافقت نداشته باشد, دادگاه متابعت آن عقیده را نمى نماید و مفهوم آن چنین اسـت کـه اگر قاضى دادگاه احتمال بدهدعقیده کارشناس با اوضاع و احوال مطابقت دارد پس لازم است که از آن عقیده تبعیت نماید

گفتار دوم:کیفیت دلیل بودن نظر کارشناس

.یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُواْ لاَ تَقْرَبُواْ الصَّلاَهَ وَأَنتُمْ سُکَارَى حَتَّىَ تَعْلَمُواْ مَا تَقُولُونَ

ای اهل ایمان،هرگز در حال مستی به نماز نیایید تا بدانید چه می‌گویید.

O you who believe! Do not go near prayer when you are intoxicated until you know well what you say.

۴)مرحله چهارم: حکم تحریم شراب. (سوره ی مائده،آیه ی۹۰،۹۱،۹۲)

_ ۹۰ یا ایها الذین آمنوا انما الخمر و المیسر و الانصاب و الازلام رجس من عمل الشیطان فاجتنبوه لعلکم تفلحون._۹۱ انما یرید الشیطان ان یوقع بینکم العداوه و البغضاء فى الخمر و المیسر و یصدکم عن ذکر الله و عن الصلوه فهل انتم منتهون. _۹۲و اطیعوا الله و اطیعوا الرسول و احذروا فان تولیتم فاعلموا انما على رسولنا البلاغ المبین.

اى کسانى که ایمان آورده اید،جزاین نیست که شراب وقمار و بت ها،یا سنگ هائى که براى قربانى نصب شده وچوبه هاى قرعه،پلیدوازعملیات شیطان است.پس دورى کنیدازآنها،شایدکه رستگارشوید(۹۰). و جزاین نیست که شیطان می خواهدبه وسیله شراب وقماربین شماعداوت وخشم بیندازدوشما رااز ذکرخدا واز نماز باز دارد،پس آیا دست بردار از آن ها هستید؟(۹۱). فرمانبرى خدا و اطاعت رسول کنیدودورى کنید از منهیات،چه اگر گوش ندهیدواعراض کنید باید بدانید که تنها برعهده رسول ما ابلاغ آشکار است و بس(۹۲).

O you who believe! Intoxicants and games of chance and sacrificing to stones set up and dividing by arrows are only uncleanness, the Satan’s work; shun it therefore that you may be successful.

از منظر علوم تربیتی،این روش مؤثر چهار مرحله ای،در برخورد با پدیده‌های انحرافی درجامعه،می‌تواند الگوی مناسبی برای ایجاد تغییرات ومبارزه با مفاسد اجتماعی حاد باشد. (درتاج،۱۳۸۹،۱۳-۱۲)

در قرآن کریم خداوند طی چهارمرحله به صورت گام به گام باشراب خواری برخوردکرده که اثرات تربیتی ارزشمندی در جامعه گذاشته و تغییر و تحول عمیقی در جامعه ایجاد ‌کرده‌است.

۱)مرحله اول:نامطلوب بودن شراب. (سوره ی نحل،آیه ی ۶۷)

و من ثمرات النّخیل والاعناب تتخذون منه سکرا ً و رزقا ًحسنا ً انّ فی ذلک لایه ً لقوم ٍ یعقلون.

و از میوه های درخت خرما و انگور نیز نوشیدنی های مست کننده ورزق نیکو می گیرید.همانا در این امر نیز نشانه ای روشن برای اهل تفکر است.

And of the fruits of the palms and the grapes, You obtain from them intoxication and goodly provision, most surely. There is a sign in this for a people who ponder.

۲)مرحله دوم: اشاره به منافع اقتصادی و مضرات شراب خواری. (سوره ی بقره،آیه ی ۲۱۹)

یَسْئَلُونَکَ عَنِ الْخَمْرِ وَ الْمَیْسِرِ قُلْ فیهِما إِثْمٌ کَبیرٌ وَ مَنافِعُ لِلنَّاسِ وَ إِثْمُهُما أَکْبَرُ مِنْ نَفْعِهِما.

از تو درباره شراب و قمار می پرسند،بگو: در ارتکاب آن دو گناهی است بزرگ و سودهایی برای مردم،و گناه آن ها بزرگتر از سودشان است.

They ask you about intoxications and games of chance say: in both of them there is a great sin and means of profit far men and their sin is greater than their profit.

۳) مرحله سوم: نهی از شراب خواری هنگام نماز خواندن. (سوره ی نساء ،آیه ی ۴۳)

.یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُواْ لاَ تَقْرَبُواْ الصَّلاَهَ وَأَنتُمْ سُکَارَى حَتَّىَ تَعْلَمُواْ مَا تَقُولُونَ

ای اهل ایمان،هرگز در حال مستی به نماز نیایید تا بدانید چه می‌گویید.

O you who believe! Do not go near prayer when you are intoxicated until you know well what you say.

۴)مرحله چهارم: حکم تحریم شراب. (سوره ی مائده،آیه ی۹۰،۹۱،۹۲)

_ ۹۰ یا ایها الذین آمنوا انما الخمر و المیسر و الانصاب و الازلام رجس من عمل الشیطان فاجتنبوه لعلکم تفلحون._۹۱ انما یرید الشیطان ان یوقع بینکم العداوه و البغضاء فى الخمر و المیسر و یصدکم عن ذکر الله و عن الصلوه فهل انتم منتهون. _۹۲و اطیعوا الله و اطیعوا الرسول و احذروا فان تولیتم فاعلموا انما على رسولنا البلاغ المبین.

اى کسانى که ایمان آورده اید،جزاین نیست که شراب وقمار و بت ها،یا سنگ هائى که براى قربانى نصب شده وچوبه هاى قرعه،پلیدوازعملیات شیطان است.پس دورى کنیدازآنها،شایدکه رستگارشوید(۹۰). و جزاین نیست که شیطان می خواهدبه وسیله شراب وقماربین شماعداوت وخشم بیندازدوشما رااز ذکرخدا واز نماز باز دارد،پس آیا دست بردار از آن ها هستید؟(۹۱). فرمانبرى خدا و اطاعت رسول کنیدودورى کنید از منهیات،چه اگر گوش ندهیدواعراض کنید باید بدانید که تنها برعهده رسول ما ابلاغ آشکار است و بس(۹۲).

O you who believe! Intoxicants and games of chance and sacrificing to stones set up and dividing by arrows are only uncleanness, the Satan’s work; shun it therefore that you may be successful.

از منظر علوم تربیتی،این روش مؤثر چهار مرحله ای،در برخورد با پدیده‌های انحرافی درجامعه،می‌تواند الگوی مناسبی برای ایجاد تغییرات ومبارزه با مفاسد اجتماعی حاد باشد. (درتاج،۱۳۸۹،۱۳-۱۲)

گفتار دوم : دیدگاه معصومین پیرامون مشروبات الکلی

دربین مباحث تغذیه ای مسئله ای که درخصوص آن بیشترین روایت ‌از قول معصومان نقل شده،مسئله استفاده از مسکرات است.این امر می‌تواند به خاطر همین آثار سوء و عوارض جسمی و روانی فراوان این مواد باشد. (فتاحی معصوم و زروندی ،۱۳۸۴،۱۷۱)

برای جلوگیری از شیوع شراب خواری،برای این عمل حد شرعی معین شده است.

۱)” وجب الحد على من تناول المسکر أو الفقاع و إن لم یکن مسکرا بشرط أن یکون المتناول بالغا عاقلا مختار عالما بالحکم و الموضوع “. ‌بر کسی که مسکر یا آبجو بنوشد،هر چند که فقاع،مسکر نباشد،حد جاری می شوددر صورتی که بالغ،عاقل،مختاروعالم به حرمت شرب خمر باشد و بداندآنچه می نوشد خمراست. (مویدی،۱۳۸۳،۳۰)

۲)” لا إشکال فى أن المسکر قلیله و کثیره سواء فى ثبوت الحد بتناوله و لو کان قطره منه و لو یکن مسکرا فعلا ، فما کان کثیره مسکرا یکون فى قلیله حد “. بدون تردید میگساری موجب حد می‌گردد خواه مقدارآن کم باشدیازیاد،حتی اگر یک قطره ازآن باشدوبر اثر کم بودن،مست نکندزیرا هرچیزی که زیاد آن مست کننده باشد مقدار کم آن نیز موجب حد می شود. (مویدی،۱۳۸۳،۳۰)

۳)” الحد فى الشرب ثمانون جلده کان الشارب رجلا أو امرأه”.حد شراب خواری هشتاد ضربه شلاق است خواه مرد باشد یا زن. (مویدی،۱۳۸۳،۳۰)

۴)” یضرب الشارب على ظهره و کتفیه و سائر جسده ،و یتقى وجهه و رأسه و فرجه “. بر پشت و کتف ها و سایر اعضای بدن شراب خوار شلاق زده می شود اما از زدن به صورت،سر و عورت او اجتناب می‌گردد. (مویدی،۱۳۸۳،۳۱).

همانطوریکه جامعه نیاز به اداره کردن دارد ما نیز باید خودمان را اداره کنیم، مانند حکومت باید ‌بر اساس اولویتها تصمیم گیری کنیم ومنابعیرابدان اختصاصدهیم و نسبت به تغییرات پاسخگو باشیم(استرنبرگ، ۲۰۰۷ ترجمه سعیدی،۱۳۹۱).

کنش های خودگردانی به سه دسته تقسیم می‌شوند:

الف) قانون گذاری ب)اجرایی ج) قضایی

ویژگی های والدین

الف: والدین دارای فرزند پروری قانون‌گذار

والدین دارای اینگونه فرزند پروری مایلند کارها را به شیوه ای که ترجیح می‌دهند انجام دهند و خود تصمیم بگیرند که چه کاری انجام دهند و دوست دارند قوانین را وضع کنند و به مسائلی بپردازند که قبلا طرح ریزی و سازماندهی نشده باشند. سبک قانون‌گذار عملا به خلاقیت می‌ انجامد زیرا ‌به این مبحث علاقه دارند(اصغری،۱۳۸۴).

ب:ویژگی های افراد دارای فرزند پروری اجرایی

افراد دارای این سبک فرزند پروری مایلند از مقررات پیروی کنند و کارهایی انجام دهند که قبلا طرح ریزی و سازماندهی شده است، و نقش خود را به جای خلق ساختارهای نو، دردرون ساختارهای موجود ایفاء نماید. فشار گروه همسالان کودک را تشویق به پذیرش سبک فرزند پروری اجرایی و احترام به هنجارهای گروهی می‌کند ‌بنابرین‏ فشارهایی که از سوی بسیاری از منابع وارد می شود دانش آموزان را به پذیرفتن این سبکفرزند پروری هدایت می‌کند. به ویژه در مدارس امروزی سرزمین ما که این سبکفرزند پروری را تقویت می‌کند که در آن سی الی چهل دانش آموز را در آن جای می‌دهند که نقش معلم در آن به علت کثرت شاگردان و محتوای درسی به عنوان راهنما کاهش یافته و از روش کم هزینه سخنرانی استفاده می‌کند( اصغری،۱۳۸۴).

ج: ویژگی های والدین دارایفرزند پروری قضاوت نگر

والدین این گروه ازفرزند پروری مایلند قوانین و برنامه ها را ارزیابی کنند، آن ها اموری را ترجیح می‌دهند که در آن عقاید و امور موجود ارزیابی شود فردی که قضاوت نگر استفعالیت هایی مانند نوشتن مقالات انتقاد آمیز، ارائه عقاید، قضاوت ‌در مورد افراد و کارهای آنان و ارزیابی برنامه ها را ترجیح می‌دهد، و مدارس ایران برای این سبک فرزند پروری ارزش بسیار کمی قائل هستند

انواع خود گردانی ذهنی

۱ – فرد سالار، فردی با اراده و مصمم بوده و به کسی اجازه نمی دهد که در حل مسائل و مشکلات در کار او دخالت کند، او تصور می‌کند که ممکن است که دیگران ذهنیات خود را به او القاء کنند. کودکان فرد سالار در مدرسه با مشکلات مواجه هستند آن ها مایلند کار دیگری به جزء آن چه به آن ها گفته می‌شوند انجام دهند و هنگامی که تصور می شود در حال گوش دادن به حرف های معلم هستند احتمالا فکرشان جای دیگر است.

۲- فرد مرتبه سالار و پایورسالار، هدف ها را به صورت سلسله مراتب تنظیم می‌کند و نیاز به اولویت بندی هدفها را درک می‌کند و چون همیشه تمامی هدفها تحقق پیدا نمی کند فرد پایورسالار درمقایسه با فرد سالار بیشتر پیچیدگی ها را می پذیرد و نیاز به بررسی همه جانبه مسائل را تشخیص می‌دهد اولویت ها را مشخص می‌سازد. این افراد مایلند خود را با سازمان ها وفق دهند چون نیاز به اولویت ها رادرک می‌کنند با این حال مایلند اولویت ها را بر اساس میل خود سازماندهی کنند نه سازمان‌ها( منصوری،۱۳۸۶).

۳- دسته سالار(جرگه سالار)، این افراد علاقه دارند امور را در همان زمان تعیین شده انجام دهند ممکن است در مواردی برانگیخته شوند، اغلب مطمئن نیستند چه کاری را اول باید شروع کنند یا چه زمانی را صرف انجام یک کار کنند.

۴- هرج و مرج طلب، این افراد از طریق تنوع نیازها و هدف ها و هدف هایی که طبقه بندی اولویت آن ها مشکل است برانگیخته شود، مسائل را به صورت یک امر تصادفی در نظر می گیرند و از سیستم ها به طور جدی دوری می‌کنند و با آنچه سیستم ارائه می‌دهد مقابله می‌کند و فقط محدوده ی کار خود را در نظر می گیرند و در انطباق با کلاس درس با مشکل مواجه هستند بخصوص اگر محیط جدی و منظم باشد خلاقیت آن ها ممکن است نسبت به دیگران بیشتر باشد زیرا از هر موضوعی جزئیاتی را در نظر می گیرند و غالبا اجزاء متنوع و اطلاعات و عقاید را به شیوه ای خلاق در کنار هم قرار می‌دهند(حسینی،۱۳۸۵).

سطوح حیطه ها وتمایلات خود کنترلی ذهنی افراد کلی نگر: مسائل را در حد بسیار وسیع و انتزاعی مورد بررسی قرار می‌دهند و به جزئیات توجه ندارند دوست دارند درختان در متن جنگل توجه کنند. آن ها اغلب مجموعه درختان را که جنگل را تشکیل می‌دهند را از نظر دور می دارند.

افراد جزئی نگر روی جزئیات مسائل تأکید می‌کنند و مایلند به جهت های علمی یک موقعیت هدایت شوند و اهل عمل هستند خطری که این افراد را تهدید می‌کند این است که توجه به درخت باعث می شود که جنگل را نبینند.

افراد درون نگر: این افراد با امور درونی سر و کار دارند و به درون توجه می‌کنند آن ها به درون نگری، وظیفه مداری، کناره گیری از دیگران و نا آگاهی اجتماعی گرایش دارند و مایلند به تنهایی کار کنند.

افراد برون نگر: این افراد به محیط بیشتر گرایش دارند و مردم دارند، دارای حساسیت اجتماعی هستند و از آن چه برای دیگران اتفاق می افتد اگاهی دارند و با دیگران کار می‌کنند.

افراد آزاد اندیش: این افراد دوست دارند فراتر از قانون و برنامه های موجود فکر کنند و به دنبال حداکثر تغییر هستند و موقعیت های پیچیده و مبهم را دنبال می‌کنند و از نظر سیاسی آزادی خواه نیستند فردی که از نظر سیاسی محافظه کار است ممکن است در عمل سبکفرزند پروری آزاد اندیش داشته باشد.

افراد محافظه کار: این افراد به قوانین و برنامه های موجود وفا دارند و به دنبال حداقل تغییر هستند از برخورد با موقعیت های نا شناخته اجتناب می‌کنند و به موقعیت های آشنا در زندگی و کار تمایل دارند و از هر محیط سازمان یافته و قابل پیش‌بینی راضی هستند( محمدی،۱۳۸۴).

الگوهای والد- فرزند در دیدگاه دو سویه

رویکرد بازتابی یا آینه گونه” تأثیر کودکان بر والدین”

برخی از صاحب‌نظران به عوامل دیگری نیز اشاره دارند و آن؛ مالکیت، قابلیت ارزیابی، اهمیت زمان و کانال­های توزیع متفاوت است (لاولاک، کریستوفر، رایت، لارن، ۱۳۸۵).

۲-۱۲ ویژگی خدمات

خدمات دارای چهار ویژگی بارز هستند که برنامه ­های بازاریابی را تحت تأثیر قرار می­ دهند. این ویژگی­ها عبارتند از:

۲-۱۲-۱ غیرملموس بودن

خدمات، غیرمادی و غیرقابل لمس هستند، برای مثال نمی­ توان آن ها را دید یا چشید، این ویژگی ممکن است از اعتماد مشتری بکاهد.

۲-۱۲-۲ غیرقابل تفکیک بودن

خدمات در لحظه تولید، به مصرف می­رسند و بر عکس کالا، مراحل تولید، ذخیره و توزیع جداگانه­ ای ندارند. کلیۀ امور توسط خود شرکت­های خدماتی انجام می­ شود و خود مشتریان نیز به عنوان بخشی از خدمات محسوب می­شوند.

۲-۱۲-۳ غیرهمگن بودن، متغیر بودن

با توجه به اینکه خدمات به محض تولید به مصرف می­رسند؛ یعنی فاصله زمانی بین تولید و مصرف وجود ندارد و اشخاص نیز می ­توانند بخشی از عرضه باشند، ‌می‌توان ادعا کرد خدمات همیشه منحصربه­فردند و تکرار آن ها هرگز یکسان نیست. این امر باعث می­ شود به مسائل یکنواخت­بودن و کیفیت خدمات، بیشتر توجه شود. آموزش کارکنان، جلب کامل رضایت مشتری و عکس­العمل آن ها، کمک بزرگی برای حفظ استانداردهای ایده­آل خواهد بود.

۲-۱۲-۴ غیرقابل ذخیره بودن

خدمات از بین می­روند؛ به عبارت دیگر، غیرقابل ذخیره هستند. برای مثال، یک صندلی خالی هواپیما، فرصتی است که برای همیشه از دست رفته است. امروزه رستوران­ها برای رزروهایی که استفاده نمی­شوند، مبالغی مطالبه ‌می‌کنند. در مواردی که تقاضا برای خدمات خاصی پایدار باشد، مسئله غیرقابل ذخیره بودن، مشکل مهمی به شمار نمی­آید، اما برای شرکت­های خدماتی که تقاضا برای آن ها بسیار بالا یا بسیار پایین است، این مسئله ممکن است مشکلات بزرگی ایجاد کند (روستا و دیگران، ۱۳۸۱).

۲-۱۳ آمیخته بازاریابی خدمات

آمیخته بازاریابی خدمات شامل تمامی متغیرهایی است که سازمان می ­تواند در ارتباط با بازار هدف و نیز برای ارضای تقاضای بازار، آن را کنترل کند. زمانی که گروه خاص مشتریان (بازار) مشخص شده و مورد تحلیل قرار گرفته باشند، سازمان می ­تواند به طور مستقیم فعالیت­های خود را در جهت برطرف کردن نیازهای بازار به شکلی سودمند آغاز کند.

۲-۱۴ مفهوم الگوی بهینه عناصر آمیخته بازاریابی خدمات

مدیران بازار هنگام بحث درباره استراتژی­هایی که برای بازاریابی کالاهای ساخته شده به کار می­رود، معمولاً به چهار عنصر استراتژیک؛ یعنی محصول، قیمت، کانال‌های توزیع و روش­های پیشبرد فروش اشاره ‌می‌کنند. لاولاک و رایت معتقدند علاوه بر چهار عنصر مذکور، عناصر استراتژیک دیگری نیز در زمینۀ خدمات می ­توانند مورد توجه قرار گیرند. برای رسیدن ‌به این منظور، ایشان الگوی بهینه عناصر آمیخته بازاریابی خدمات متشکل از هشت متغیر تصمیم ­گیری را مطرح ساختند (لاولاک و رایت، ۱۳۸۵، ۴۹). همچنین صاحب‌نظران دیگری به نام­های «باتن» و «مک مانوس» الگویی متشکل از هفت متغیر را مطرح نمودند (باتن و مک مانوس، ۱۹۹۹، ۴۹ـ۴۷).

اجزای خدمت^[۱]

مدیران باید با توجه به منافع مورد انتظار مشتریان و نیز عملکرد کالاهای رقبا، ویژگی­های محصول اصلی (اعم از کالا یا خدمات) و مجموعه اضافی خدمات آن را مشخص نمایند. ‌بنابرین‏، تمام اجزای عملکرد یک خدمت که برای مشتریان ارزش ایجاد می­ کند، عنصر خدمت یا (محصول) نامیده می­ شود (Bottem & Mac manus, 1999). زیر مؤلفه­ های اجزای عملکرد خدمات که برای مشتریان خلق ارزش ‌می‌کنند، عبارت است از:

– طراحی بیمه­نامه­ های اتومبیل، متناسب با نیازهای گروه ­های مختلف مشتریان؛

– ارائه تضمین­های ویژه به مشتریان در ارتباط با انجام تعهدات از سوی شرکت بیمه.

مکان و زمان^[۲]

برای ارائۀ عنصر محصول به مشتریان، باید ‌در مورد مکان و زمان ارائۀ آن تصمیم ­گیری شود. در رابطه با عنصر مکان، این کار ممکن است با توجه به نوع خدمت ارائه شده، به کانال توزیع فیزیکی یا الکترونیکی یا (هر دو) نیاز داشته باشد. و اما اهمیّت عنصر زمان در بازاریابی خدمات بدین­گونه تعریف می­ شود که؛ باید بسیاری از خدمات در زمان صحیح به مشتری ارائه گردد و همچنین خدمات نیز باید به گونه ­ای سریع ارائه شود که وقت مشتریان به هیچ وجه تلف نگردد (Bottem & Mac manus, 1999). زیرمؤلفه­های تصمیمات مدیریت در خصوص اینکه، کی، کجا و چطور خدمات به مشتری تحویل داده شود، عبارت است از:

– محل دفتر نمایندگی­های فروش بیمه­ها؛

– افزایش تعداد شعب پرداخت­کننده سرمایه و غرامت؛

– فروش تلفنی و اینترنتی بیمه­نامه­ ها.

فرایند^[۳]

ایجاد و ارائۀ عناصر کالا به مشتریان مستلزم طراحی و اجرای فرایند مناسب است. یک فرایند نمایانگر روش و شکلی است که سیستم­های ارائه شده خدمات، با بهره گرفتن از آن کار خود را انجام می­ دهند. روش خاص عملیات یا مجموعه ­ای از فعالیت­ها که دربرگیرنده مراحلی است که برای اینکه اتفاق بیفتد باید به صورت متوالی تعریف شود (Lovelock&Wright, 2003). زیرمؤلفه­های آن عبارت­اند از:

– کاهش تشریفات اداری و کاغذبازی و افزایش سطح اتوماسیون اداری شرکت؛

– فروش بیمه­نامه­ ها در محل حضور مشتریان.

نیروی انسانی^[۴]

کارکنان، کسانی که در تولید خدمات سهیم هستند. زیرمؤلفه­های آن عبارت­اند از:

– انتخاب و استخدام پرسنل مجرب؛

– وجود دوره ­های آموزشی ضمن خدمت برای پرسنل جهت افزایش سطح توانایی و مهارت­ های آن­ها و آشنایی با علوم روز؛

– استخدام پرسنل خوش برخورد و با ظاهری آراسته.

ارتقاء و آموزش مشتری^[۵]

در بازاریابی خدمات، بخش عمده­ای از ارتباطات، خصوصاًً ارتباطات با مشتریان جدید، طبیعت آموختنی دارد. ممکن است ضرورت داشته باشد شرکت به آن ها آموزش دهد که خدمات چه منافعی برای آن ها به همراه دارد، کجا و چه زمانی می توان آن­ها را به دست آورد و چگونه در فرآیندهای خدمات شرکت نمود. ارتباطات را ‌می‌توان از طریق افرادی چون عاملین فروش و مربیان و یا از طریق رسانه­هایی چون تلویزیون، رادیو، روزنامه­ها، مجلات، تابلوهای تبلیغاتی، بروشورها و شبکه اینترنت ارائه نمود (Lovelock&Wright, 2003).

زیرمؤلفه­های فعالیت­های ارتباطی و انگیزشی طراحی شده جهت ایجاد مزیت رقابتی برای مشتری، برای یک خدمت خاص یا تهیه­کننده خدمت، عبارت است از:

– آموزنده بودن تبلیغات برای مشتری و ارائۀ اطلاعات و توصیه­ های لازم در متن تبلیغ؛

– برگزاری سمینارها و برنامه ­های آموزشی جهت آشنایی سازمان­ها و افراد با بیمه­نامه­ های اتومبیل علی­الخصوص بیمه بدنه و بیمه حوادث سرنشین؛

– اعطای جوایز و هدایا به مناسبت­های مختلف (ازجمله اعیاد) در جهت تشویق بیمه­گذار به مراجعه مجدد و اقدام در زمانی خاص برای خرید بیمه­نامه­ های بدنه و حوادث سرنشین.

شواهد فیزیکی^[۶]