افراد شرکت‌کننده یک به یک خود را معرفی می‌کنند تا هم پژوهشگر و هم سایرین با افراد آشنا شوند.
پژوهشگر درباره هوش هیجانی و فواید و اثرات آن توضیح می‌دهد . ( هوش هیجانی چیست؟ چه اهمیتی در زندگی روزمره انسان دارد؟ چه فواید و کاربردهایی در زندگی فردی و اجتماعی افراد دارد؟)
انواع هیجانات را با ذکر نشانه‌ها و رسم جدول هیجانات اصلی شرح می‌دهد. تصاویر انواع هیجانات تظاهر یافته در صورت آدمک‌ها به دانش‌آموزان نشان داده شد و خواستار نامگذاری آنها از سوی دانش‌آموزان شدیم.
راهکارها و روش های شناسایی هیجانات را توضیح می‌دهد و با ایفای نقش از اعضا می‌خواهد که هیجانات نشان داده شده توسط پژوهشگر را شناسایی و نامگذاری نمایند. از شرکت‌کنندگان داوطلب خواسته شد یکی از انواع هیجانات اصلی را با زبان بدن در حضور جمع اجرا نماید و سایر اعضا نامگذاری کنند.
تمریناتی در اختیار دانش‌آموزان قرار گرفت تا زمان برگزاری جلسه آینده اجرا نموده و جلسه آینده ضمن حضور در کلاس، تمرینات را به همراه داشته باشند. همچنین مطالب تدریس شده در جلسه بصورت کتبی در اختیار دانش‌آموزان قرار گرفت.
تمرین جلسه اول۱-۱: با تکمیل عبارات زیر می‌توانید از هیجان‌ها و تجارب گذشته خود یک تصویرکلی بدست آورید. در نظر بگیریدکه چه احساسی دارید، چقدر خوب واکنش نشان می‌دهید و این هیجان‌ها با چه فراوانی روی می‌دهند.
۱٫من زمانی خوشحال هستم که:
۲٫من زمانی غمگین هستم که:
من زمانی استرس دارم که:
تمرین جلسه اول ۲-۱:با توجه به تمرین قبلی، به سوالات زیر پاسخ دهید.
علت بروز هریک از احساسات و هیجانهایتان(ذکر شده در تمرین قبل) چیست؟
بطور کلی، بین آنچه احساس می‌کنید با آنچه می‌گویید یا انجام می‌دهید، ارتباطی وجود دارد؟
آنچه احساس می‌کنید چگونه بر روابطتان با دیگران اثر می‌گذارد؟
جلسه دوم
از دانش‌آموزان خواسته شد خلاصه‌ای از مباحث جلسه قبل را بیان کنند.
پژوهشگر ( کمک پژوهشگر) گام دوم مهارت هوش هیجانی را شرح می‌دهد.
روش‌های درک هیجانی را توضیح می‌دهد. همچنین به شیوه ایفای نقش ( توسط پژوهشگر و افراد داوطلب) و بحث گروهی و پرسش و پاسخ از شرکت‌کنندگان را به مشارکت در بحث دعوت می کند.
طی برگزاری کلاس آموزشی به سوالات پاسخ می‌دهد.
تمریناتی به دانش‌آموزان ارائه شد تا در طول روز و تا زمان برگزاری جلسه آینده اجرا نموده و جلسه آینده آنها را به همراه داشته باشند. همچنین مطالب تدریس شده بصورت کتبی در اختیار دانش‌آموزان قرار گرفت.
تمرین جلسه ۱-۲: نگاه کردن از دید دیگران را به اینصورت تمرین کنید: با تظاهرکردن به اینکه شما، شما نیستید. یک نفر را که با شما بسیار متفاوت است یا یک نفر را که درباره یک موضوع، عقیده متفاوتی با عقیده شما دارد انتخاب کنید. از لحاظ ذهنی خودتان را جای او قرار دهید و به این فکر باشیدکه انگیزه، افکار و احساسات او را درک کنید. به سوالات زیر طوری جواب دهیدکه فکر می‌کنید او جواب خواهدداد:

1. 1. تفکر و احساس من چه اثری بر رفتار من می‌گذارند؟

1. 1. در یک موقعیت هیجانی معمولا من چه واکنشی نشان می‌دهم و چرا؟

1. 1. وقتی من در موقعیت هیجانی قرار دارم،دوست دارم دیگران چه واکنشی نشان دهند؟

تمرین جلسه ۲-۲: آخرین باری را که در یک موقعیت هیجانی قرارگرفتید، در نظر بگیرید:
با توجه به اطلاعاتی که کسب کرده‌اید،کدامیک از روش های زیر را بکارگرفته‌اید؟ نتیجه آنچه بود؟
آیا امکان داشت که موقعیت را به روش دیگری تفسیر یکنید؟
آیا اگر موقعیت را به شیوه دیگری تفسیر می‌کردید باز هم احتمال داشت که همانگونه عمل نمایید؟
آیا تفسیرهای اصلی شما دقیق بوده‌است؟
جلسه سوم
از دانش‌آموزان خواسته شد خلاصه‌ای از مباحث جلسه قبل را بیان کنند.
از ۳ نفر از شرکت‌کنندگان خواسته شد تمرینات جلسات قبل را روی تخته یادداشت نموده و سپس با کمک دانش‌آموزان پاسخ‌های داده شده را مورد بررسی و تجزیه و تحلیل قرار دهند.
پژوهشگر ( کمک پژوهشگر)مدیریت هیجانی در خود و روش‌های کنترل و مدیریت احساسات را شرح می‌دهد. همچنین به شیوه ایفای نقش(توسط پژوهشگر و افراد داوطلب) و بحث گروهی و پرسش و پاسخ شرکت‌کنندگان را به مشارکت در بحث دعوت می کند. از یکی از اعضا خواسته شد نقشی از یک موقعیت هیجانی را ایفا نماید و سپس نسبت به آن هیجان عکس‌العمل نشان دهد، سپس از سایر اعضا خواسته شد واکنش وی را تجزیه و تحلیل نموده و عکس‌العمل خود را در موقیعت فرضی بیان دارند.
طی برگزاری کلاس آموزشی به سوالات پاسخ می‌دهد.
تمریناتی در اختیار دانش‌آموزان قرار گرفت و از آنها خواسته شد تمرینات را انجام داده و آنها را به همراه داشته باشند. مطالب تدریس شده نیز در اختیار دانش‌آموزان قرار گرفت.
تمرین جلسه سوم ۳ : اخرین باری راکه در یک موقعیت هیجانی با شخصی قرارگرفتید، در نظر بگیرید:
باتوجه به اطلاعاتی که کسب کرده‌اید،کدامیک از روش های مذکور را برای تنظیم هیجانی استفاده نموده‌اید؟نتیجه آنچه بود؟

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

آیا امکان داشت که موقعیت را به روش دیگری اداره کنید؟
آیا اگر موقعیت را به شیوه دیگری اداره می‌کردید باز هم احتمال داشت که همانگونه نتیجه بگیرید؟
آیا تفسیرهای اصلی شما از احساسات طرف مقابل دقیق بوده‌است؟
جلسه چهارم
از دانش‌آموزان خواسته شد خلاصه‌ای از مباحث جلسه قبل را بیان کنند.
پژوهشگر( کمک پژوهشگر) مهارت سوم، مدیریت و کنترل هیجانات در دیگران را تشریح نموده و به شیوه ایفای نقش ( توسط پژوهشگر و افراد داوطلب) و بحث گروهی و پرسش و پاسخ از شرکت‌کنندگان را به مشارکت در بحث دعوت می کند.
به سوالات پاسخ می‌دهد.
تمرینات در اختیار دانش‌آموزان قرار داده شد تا در طول روز و تا زمان برگزاری جلسه آینده اجرا نموده و جلسه آینده ضمن حضور در کلاس، تمرینات را به همراه داشته باشند. همچنین مطالب تدریس شده در جلسه بصورت کتبی در اختیار دانش‌آموزان قرار گرفت.
تمرین جلسه چهارم ۱-۴: موقعیت هیجانی ( خشم، غم، استرس )را تصور نمایید که توسط شما برای دیگران ایجاد شده است، در چنین شرایطی چگونه هیجانات شخص مقابل را کنترل می‌نمایید.
جلسه پنجم
از دانش‌آموزان خواسته شد خلاصه‌ای از مباحث جلسه قبل را بیان کنند.
از ۴ نفر از شرکت‌کنندگان خواسته می‌شود تمرینات دو جلسه قبل را روی تخته یادداشت نموده و سپس با کمک دانش‌آموزان پاسخ های داده شده را مورد بررسی و تجزیه و تحلیل قرار دهند.

شکل ‏۴‑۱۰- تغییرات C_{p min} با افزایش زاویه رمپ جهت t_r / d = 0.1

تاثیر افزایش ارتفاع و زاویه رمپ بر شدت توربولانسی^[۵۰] جریان

شدت توربولانسی که از رابطه بدست می ­آید برابر با نسبت سرعت­های نوسانی (u_t) به سرعت متوسط (U) می­باشد. در شکل (۴-۱۱) تغییرات شدت توربولانسی در طول جت و در پایین­دست رمپ در فاصله mm 8 از کف داکت برای رمپ A (t_r/d=0.1, =5^°)، ارائه شده است که در آن Z فاصله از پای رمپ می­باشد. روند کیفی تغییرات شدت توربولانسی در پایین­دست سازه هواده با روند قید شده در مطالعات اروین و همکاران (۱۹۹۵) که در فصل ۲ شکل (۲-۱۰) به آن اشاره شد، تطابق دارد.

( اینجا فقط تکه ای از متن پایان نامه درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

شکل ‏۴‑۱۱- تغییرات شدت توربولانسی در طول جت در پایین­دست رمپ B (t_r/d=0.1, =10^°)
در شکل­های (۴-۱۱) و (۴-۱۲) به ترتیب تاثیر تغییرات افزایش ارتفاع و زاویه رمپ بر شدت توربولانسی ماکزیمم جریان عبوری از روی رمپ و در پایین­دست آن نشان داده شده است. نتایج مطالعات اروین و همکاران (۱۹۹۵) در رابطه با تاثیر افزایش زاویه بر روی شدت توربولانسی جریان در شکل (۲-۱۰) دیده می­ شود که بر اساس آن با افزایش زاویه رمپ، شدت توربولانسی جریان افزایش می­یابد. مطابق شکل­های (۴-۱۲) و (۴-۱۳) نیز می­توان نتیجه گرفت که مقادیر شدت توربولانسی ماکزیمم در دو حالت ارتفاع ثابت رمپ و افزایش زاویه آن و زاویه ثابت رمپ و افزایش ارتفاع آن، افزایش می­یابد. البته با افزایش ارتفاع در زاویه ثابت رمپ، نرخ افزایش شدت توربولانسی ماکزیمم جریان بیشتر می­باشد که این موضوع بیانگر حساسیت بیشتر شدت توربولانسی به افزایش ارتفاع رمپ می­باشد.
رابطه بیانگر وابستگی سرعت­های نوسانی به انرژی جنبشی توربولانسی (k) بوده که طبق آن سرعت­های نوسانی با جذر انرژی جنبشی توربولانسی رابطه مستقیم دارد. در جریان عبوری از روی رمپ، هنگام افزایش زاویه و ارتفاع نسبی رمپ سرعت جریان افزایش یافته فلذا انرژی جنبشی توربولانسی افزایش پیدا می­ کند. نتیجتا سرعت­های نوسانی نیز افزایش یافته و به تبع آن شدت توربولانسی افزایش می­یابد.
شکل ‏۴‑۱۲- تغییرات شدت توربولانسی ماکزیمم با افزایش ارتفاع نسبی رمپ جهت _ramp = ۵^°
شکل ‏۴‑۱۳- تغییرات شدت توربولانسی ماکزیمم با افزایش زاویه رمپ جهت t_r / d = 0.1

پروفیل­های سرعت جریان عبوری از روی رمپ

نحوه تغییرات سرعت در جهت جریان و بردارهای سرعت متوسط بالاخص در ناحیه چرخش از پارامترهای مهم بیان کننده­ وضعیت جریان عبوری از روی رمپ می­باشد. شکل­های (۴-۱۴) و (۴-۱۵) کنتورهای سرعت در جهت جریان و بردارهای سرعت متوسط برای جریان عبوری از روی رمپ هواده، به ترتیب برای رمپ­های B (t_r/d=0.1, =10^°) و D (t_r/d=0.2, =10^°) را به نمایش گذاشته­اند. با توجه به این شکل­ها، سرعت در جهت جریان در مقطع انتهایی رمپ به دلیل وجود رمپ و کاهش سطح مقطع داکت، به مقدار ماکزیمم خود رسیده و بعد از ورود به ناحیه چرخش، در نزدیکی کف داکت مقادیر منفی به خود می­گیرد و رفته رفته در جهت جریان از مقادیر منفی سرعت کاسته شده و در نهایت در مقطع انتهایی ناحیه چرخش سرعت منفی مشاهده نمی­ شود و سپس جریان به حالت عادی خود بر می­گردد.
با توجه به کنتورهای سرعت ترسیمی مشاهده می­ شود که افزایش سرعت جریان بر روی رمپ­های با زاویه کوچک­تر به دلیل جمع شدگی تدریجی مقطع داکت از روند نسبتا یکنواختی برخوردار بوده در حالی که در روی رمپ­های با زاویه بزرگتر این افزایش با شدت بیشتری صورت گرفته است و بر عکس، کاهش سرعت جریان در پایین­دست رمپ­ها با زاویه بزرگتر با شدت کمتری صورت پذیرفته است. همچنین ناحیه چرخش بلافاصله پایین­دست رمپ در تمامی حالات به وضوح قابل مشاهده می­باشد.
کنتورهای سرعت در جهت جریان
بردارهای سرعت متوسط جریان
شکل ‏۴‑۱۴- کنتورها و بردارهای سرعت متوسط جریان عبوری از روی رمپ B (t_r/d=0.1, =10^°)
کنتورهای سرعت در جهت جریان
بردارهای سرعت متوسط جریان
شکل ‏۴‑۱۵- کنتورها و بردارهای سرعت متوسط جریان عبوری از روی رمپ D (t_r/d=0.2, =10^°)

پروفیل­های توزیع فشار

فشار کل (P_t) در جریان سیال غیر قابل تراکم برابر حاصل جمع فشار استاتیک (P) و فشار دینامیک (P_d=0.5 U²) می­باشد که در مسیر جریان تغییرات آن­ها عکس یکدیگر می­باشد. شکل (۴-۱۶) کنتورهای فشار استاتیک را در نزدیکی رمپ هواده تعبیه شده در داکت، برای رمپ­های A، B و D نمایش می­دهد. در این شکل­ها، تاثیر وجود رمپ در کف داکت، بر روی نحوه توزیع فشار جریان در حوالی رمپ به خوبی برای رمپ­های مختلف مشاهده می­ شود. به طور کلی فشار استاتیک جریان در نزدیکی کف داکت در ابتدای رمپ به دلیل تغییر شیب بستر داکت افزایش موضعی را نشان می­دهد ولی از مقدار آن در بالای رمپ به علت کاهش ارتفاع مقطع جریان و در نتیجه افزایش سرعت جریان به تدریج کاسته شده و در انتهای رمپ به حداقل مقدار خود تنزل می­یابد. بلافاصله بعد از رمپ با جداشدگی جریان و تشکیل لایه برشی و تفکیک میدان جریان به ناحیه اصلی در بالای لایه برشی و ناحیه چرخش در زیر آن، توزیع فشارهای استاتیک دچار دگرگونی می­گردد.
در ناحیه چرخش هر چقدر به کف داکت نزدیک­تر می­شویم از مقدار فشار استاتیک کاسته شده، به طوری که مینیمم مقدار آن در کف بلافاصله پایین­دست رمپ مشاهده می­گردد. در خارج از ناحیه چرخش و با دور شدن از رمپ، از تاثیر رمپ بر میدان فشار جریان کاسته شده و همانطور که از آرایش کنتورهای فشار مشهود است، افت­های فشار استاتیک در مسیر جریان متناسب با نیروهای اصطکاکی اعمالی، با شدت یکنواخت و ملایمی رخ می­دهد.
با مقایسه کنتورهای فشار استاتیک رمپ­های مختلف نشان داده شده در شکل (۴-۱۵) می­توان به تاثیر هندسه رمپ بر میدان فشار پی برد. با ثابت بودن ارتفاع رمپ و صرفا با افزایش زاویه رمپ، مهمترین تغییر همانا افزایش فشار در ابتدای رمپ B نسبت به رمپ A می­باشد و از طرفی با ثابت بودن زاویه رمپ و فقط با افزایش ارتفاع رمپ، تغییر اصلی در آرایش کنتورهای فشار در ناحیه چرخش بلافاصله پایین­دست رمپ مشاهده می­ شود به طوری که با افزایش ارتفاع رمپ (رمپ D نسبت به رمپ A) تغییرات فشار در محدوده­ وسیع­تری با توجه به افزایش قابل توجه ناحیه چرخش قابل تشخیص می­باشد و در این ناحیه فشار استاتیک کاهش قابل توجهی را در رمپ D نسبت به رمپ B نشان می­دهد.
رمپ A (t_r/d=0.1, =5^°)
رمپ B (t_r/d=0.1, =10^°)
رمپ D (t_r/d=0.2, =10^°)
شکل ‏۴‑۱۶- تغییرات فشار استاتیک در نزدیکی رمپ­های مختلف
جهت بررسی بهتر، پروفیل­های فشار استاتیک برای رمپ D (t_r/d=0.2, =10^°) در مقاطع مختلف داکت در شکل (۴-۱۷) ارائه شده است که در آن­ها به خوبی تغییرات فشار استاتیک قبل، روی و پایین­دست رمپ نمایش داده شده است. در موقعیت بالادست رمپ، مقطع (a)، توزیع یکنواخت فشار در مقطع را شاهد هستیم و در مقطع واقع در ابتدای رمپ، مقطع (b)، فشار در نزدیکی کف افزایش یافته و با فاصله گرفتن از کف به وضعیت توزیع یکنواخت باز می­گردد. در مقاطع انتهایی رمپ و ابتدای ناحیه چرخش، مقاطع (c و d)، مینیمم مقدار فشار استاتیک در کف و بیشترین انحراف از توزیع یکنواخت رخ می دهد و در مقاطع انتهای ناحیه چرخش و پایین این ناحیه، مقاطع (e و f)، بازگشت جریان به حالت توزیع یکنواخت فشار را شاهد هستیم. افت حاصله در فشار داخل داکت ما بین بالادست رمپ و پایین­دست ناحیه چرخش، مقاطع (a و f)، ناشی از افت­های اصطکاکی و موضعی جریان داکت می­باشد.
(a) (b)
© (d)
(e) (f)
شکل ‏۴‑۱۷- توزیع فشار استاتیک در مقاطع مختلف داکت برای رمپ D (t_r/d=0.2, =10^°) و
Z/t_r: a:-15.7, b:-5.7, c:-0.17, d:5.34, e:6.84, f:14.34
رابطه­ عکس فشار دینامیک با فشار استاتیک با مقایسه شکل­های (۴-۱۵) و (۴-۱۷) کاملا مشخص می­باشد به طوری که با یکنواخت بودن پروفیل فشار استاتیک در مقطع بالادست رمپ، بردارهای سرعت نیز حالتی یکنواخت دارند. در ابتدای رمپ و در کف داکت با مشاهده افزایش مقدار فشار استاتیک، بردارهای سرعت در کف داکت با کاهش روبرو می­شوند. در انتهای رمپ با کاهش یافتن مقدار فشار استاتیک در کل مقطع، متناسبا پروفیل سرعت در کل ارتفاع مقطع دچار افزایش می­ شود. در پایین دست رمپ با تشکیل لایه برشی و ناحیه چرخش زیر این لایه، سرعت­های در خلاف جهت جریان در بردارهای سرعت نمایان گردیده و همزمان مقادیر فشارهای پایین در نزدیکی کف در پروفیل­های فشار بروز می­نماید. در نهایت با بازگشت پروفیل فشار به حالت تقریبا یکنواخت در پایین­دست ناحیه چرخش، بردارهای سرعت نیز به طور تقریبی یکنواخت می­شوند.
فصل پنجم
نتایج تحلیل عددی جریان
با هوادهی

نتایج تحلیل عددی جریان – با هوادهی

مقدمه

در این فصل به بحث و بررسی نتایج حاصل از جریان عبوری از روی رمپ به ازائ درصدهای مختلف هوادهی پرداخته خواهد شد. نتایج مدل عددی در حالت هوادهی جریان با نتایج مدل آزمایشگاهی دانشگاه UMIST منچستر مقایسه و مدل کالیبره شده است. مشخصه­های مختلف هیدرولیکی جریان شامل ضرایب فشار در کف، پروفیل­های سرعت، ضرایب فشار رفرنس، طول کاویتی و غلظت هوا برای انواع هندسه رمپ در حالت با هوادهی، مورد مطالعه قرار گرفته و تاثیر هندسه رمپ و درصدهای مختلف هوادهی بر پارامترهای جریان از جمله میدان­های سرعت و فشار در حالت دو بعدی و سه بعدی مورد بررسی قرار گرفته است.

صحت سنجی نتایج حاصل از مدل عددی

جهت کالیبراسیون مدل عددی در حالت با هوادهی از سه پارامتر طول کاویتی، ضرایب فشار و پروفیل­های سرعت استفاده شده است که در ادامه به بررسی هر کدام در حالت دو بعدی و سه بعدی پرداخته خواهد شد.

طول کاویتی

با توجه به تعاریف بیان شده در فصل قبل در مورد طول کاویتی، شکل (۵-۱) مقایسه­ بین طول نسبی (L_c / t_r) کاویتی محاسبه ‌شده توسط مدل آشفتگی RNG k-ε در حالت دو بعدی و سه بعدی و نتایج آزمایشگاهی برای کاویتی تشکیل شده بلافاصله پایین­دست چهار رمپ مختلف در درصدهای هوادهی مختلف را نمایش می­دهد که در آن L_c طول کاویتی و t_r ارتفاع رمپ می­باشند. مطابق این شکل مدل آشفتگی مذکور در هر دو حالت دو بعدی و سه بعدی طول کاویتی را کمتر از مدل آزمایشگاهی تخمین می­زند اما دقت مدل عددی سه بعدی به علت نزدیکی بیشتر با شرایط واقعی جریان، بیشتر می­باشد.
در شکل (۵-۲) همبستگی بین نتایج حاصله از مدل عددی و نتایج نظیر آزمایشگاهی جهت طول کاویتی در حالت هوادهی %۲ نمایش داده شده است. ضریب همبستگی بین طول کاویتی مدل عددی و آزمایشگاهی به ازائ هوادهی %۲، %۶ و %۸ به ترتیب برابر ۹۷۴۶/۰، ۹۴۴/۰ و ۹۶۶۷/۰ بوده که ضریب همبستگی مناسب بدست آمده برای طول کاویتی، نشان می­دهد که شبیه سازی قابل قبولی برای جریان توسط مدل عددی در حالت سه بعدی صورت گرفته است.
شکل ‏۵‑۱- مقایسه طول کاویتی حاصل از مدل عددی در حالت دو بعدی و سه بعدی به ازائ درصدهای مختلف هوادهی با نتایج آزمایشگاهی برای رمپ­های مختلف
شکل ‏۵‑۲- همبستگی طول اتصال مجدد مدل عددی و آزمایشگاهی در حالت هوادهی β=%۲

ضرایب فشار

شکل­های (۵-۳) و (۵-۴) نحوه­ تغییرات ضریب فشار در کف داکت نسبت به فاصله از انتهای رمپ حاصل از مدل عددی در حالت دو بعدی به ازائ درصدهای مختلف هوادهی به همراه نتایج آزمایشگاهی برای رمپ­های (t_r/d=0.1, =10^°)B و (t_r/d=0.2, =10^°)D نشان می­دهد که در آن Z فاصله از انتهای رمپ می­باشد. محاسبه اختلاف نتایج حاصل از مدل عددی با مقادیر نظیر آزمایشگاهی به روش خطای جذر میانگین مربع­ها (RMSD) صورت پذیرفت که ماکزیمم اختلاف بدست آمده برای رمپ­های B و D به ترتیب معادل ۵/۸ % و ۲۴/۶ % بوده است. همچنین ضریب همبستگی بین نتایج مدل عددی و آزمایشگاهی برای ضرایب فشار در درصدهای هوادهی مختلف محاسبه شده که در تمامی حالت­ها ضریب همبستگی در بازه ۰٫۷۲۲۹ < R² < 0.988 قرار گرفته که حالت ماکزیمم آن در شکل (۵-۴) نمایش داده شده است.
در رمپ­های با ارتفاع نسبی پایین (رمپ B) به دلیل ارتفاع کم ناحیه کاویتی و سرعت بالای جریان هوای ورودی به جریان، تطابق کافی پروفیل فشار در مقاطع ابتدایی ناحیه کاویتی مابین مدل آزمایشگاهی و عددی وجود نداشته و در ابتدای ناحیه کاویتی ضرایب فشار دارای پله می­باشد اما برای رمپ­های با ارتفاع نسبی بالا (رمپ D) به دلیل افزایش ارتفاع ناحیه کاویتی، مدل عددی به خوبی این ناحیه را مدل کرده و دارای تطابق خوبی با مدل آزمایشگاهی می­باشد.
شکل ‏۵‑۳- تغییرات ضریب فشار در کف داکت نسبت به فاصله از انتهای رمپ (t_r/d=0.1, =10^°)B
در درصدهای هوادهی مختلف

ارتفاع تا اولین شاخه فرعی
معنی دار شدن GCA و SCA برای صفت ارتفاع تا اولین شاخه فرعی نشان می دهد که هر دو عامل اثرات افزایشی و غیر افزایشی در کنترل این صفت نقش دارند جدول (۴-۱). همچنین معنی دار شدن GCA/SCA ( جدول۴-۱) موثر بودن اثرات افزایشی در کنترل این صفت را نشان می دهد.

( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

متوسط درجه غالبیت ۴۸/۱ (جدول ۴-۳)نشان می دهد اثرات غالبیت در کنترل این صفت نقش دارند.همچنین با توجه به اینکه خط رگرسیون نمودار کواریانس نتاج- والد را در قسمت منفی قطع کرده است استنباط می شود که صفت بیشتر تحت تاثیر اثرات فوق غالبیت قرار دارد.
مقادیر GCA نشان داد لاینهای P₄ و P₅ به ترتیب بیشترین تاثیر را در افزایش و کاهش ارتفاع تا اولین شاخه فرعی را داشتند (جدول۴-۲). نتایج SCA حاکی از این بود که تلاقی هایP₄P₂*و P₁*P₄ به ترتیب بیشترین و کمترین ارتفاع تا اولین شاخه فرعی را دارند.
میانگین کل هیبرید ها و والدین به ترتیب ۱۱/۱۵و۶۶/۲۰می باشد(جدول ۴-۳) که نشان دهنده ۵۵% هتروزیس کل می باشد. بیشترین میزان هتروزیس نسبت به والد برتر در تلاقی P₃*P₄ ، و کمترین مقدار آن در تلاقی P₃*P₆ مشاهده شد.علاوه بر آن والدP₆ دارای بیشترین آللهای مغلوب و والد P₈ دارای بیشترین آلل غالب می باشد.

شکل ‏۴–۴:خط رگرسیون Wr-Vr برای صفت فاصله تا اولین شاخه فرعی .Wr=aVr +b،Wr(کواریانس نتاج –والد) ،Vr (واریانس والدین )، نقاط ژنوتیپ های P₁تا P₁₀می باشند.
تعداد شاخه فرعی
نتایج تجزیه واریانس برای فاصله تعداد شاخه فرعی نشان داد که اثر ترکیب پذیری عمومی(GCA) و خصوصی (SCA )در هر دو سطوح آماری ۵/۰و ۱ درصد معنی دار است که نشان از نقش توام اثرات افزایشی و غیر افزایشی در کنترل این صفت دارد جدول (۴-۱) . همچنین معنی دار شدن GCA/SCA ( جدول۴-۱) نشان می دهد سهم اثرات افزایشی در کنترل این صفت قابل توجه است.
متوسط درجه غالبیت ۲۸/۲(جدول ۴-۳) نشان از وجود اثرات غالبیت در کنترل این صفت دارد.این مقدار درجه غالبیت برای این صفت قابل توجه است و نشان می دهد اثرات غیر افزایشی سهم بیشتری در کنترل این صفت دارند.همچنین با توجه به اینکه خط رگرسیون منحنی Wr را در قسمت منفی و پایین منحنی قطع کرده است تایید کننده وجود اثرات فوق غالبیت در کنترل این صفت می باشد.
مقادیر GCA نشان داد لاینهای P₃ و P₇ به ترتیب بیشترین تاثیر را در افزایش و کاهش تعداد شاخه فرعی داشتند (جدول۴-۲).بنابر این والد P3به عنوان والدی موثر در افزایش تعداد شاخه های فرعی می باشد و از آن می توان برای افزایش تعداد شاخه فرعی در پروژه های اصلاحی بهره برد. نتایج SCA حاکی از این بود که تلاقی هایP₈*P₂و P₅*P₆ به ترتیب بیشترین و کمترین ترکیب پذیری خصوصی را دارند.
میانگین کل هیبرید ها و والدین به ترتیب ۵۳/۱۲و۲۶/۱۳می باشد (جدول ۴-۳) که نشان دهنده ۷۳/۰%هتروزیس کل می باشد. بیشترین میزان هتروزیس نسبت به والد برتر در تلاقی P₂*P₈ و کمترین مقدار آن در تلاقی P₅*P₆ مشاهده شد.
پراکنش والدین نسبت به مبدا مختصات نشان می دهد والد P₅بیشترین ژنهای مغلوب و والدهای P₆،P₁ و P₈ دارای بیشترین ژنهای غالب در کنترل این صفت هستند.

شکل ‏۴–۵: خط رگرسیون Wr-Vr برای صفت تعداد شاخه فرعی در بوته Wr=aVr+b،Wr(کواریانس نتاج –والد) ،Vr (واریانس والدین )، نقاط ژنوتیپ های P₁تا P₁₀می باشند .
تعداد طبق در بوته
نتایج تجزیه واریانس نشان داد که اثر ترکیب پذیری عمومی(GCA) و خصوصی (SCA )در هر دو سطوح آماری۵/۰و ۱ درصد معنی دار است،که نشان از نقش توام اثرات افزایشی و غیر افزایشی در کنترل این صفت دارد.
باتوجه به اینکه نسبت GCA/SCA برای این صفت معنی دار است مشخص می گردد که اثرات افزایشی نیز در کنترل این صفت نقش موثری دارند و متوسط درجه غالبیت ۸۹/۱ (جدول ۴-۳) ، نیز نشان از وجود اثرات غالبیتدر کنترل این صفت دارد.همچنین نقطه تقاطع خط رگرسیون با نمودار Wr در قسمت مثبت قرار دارد که نشان می دهد صفت بیشتر تحت کنترل اثرات افزایشی قرار دارد.
مقادیر GCA نشان داد لاینهای P₃و P₁به ترتیب بیشترین تاثیر را در افزایش و کاهش تعداد طبق در بوته داشتند (جدول ۴-۲)بنابراین والد P₃والد موثری در انتقال صفت تعداد طبق به نتاج می باشد و از آن می توان برای انتقال این صفت استفاده کرد. نتایج SCAنشان می دهد که هیبرید های حاصل از تلاقی هایP₁*P₂دارای بیشترین تعداد طبق در بوته وتلاقی هایP₂*P₄کمترین تعداد طبق در بوته را دارند.
میانگین کل هیبرید ها و والدین به ترتیب ۹۴/۳۸ و ۰۶/۳۸ می باشد(جدول ۴-۳) ، که نشان دهنده ۸ % هتروزیس کل می باشد. بیشترین میزان هتروزیس نسبت به والد برتر در تلاقی P₁*P₂ و کمترین مقدار آن در تلاقی P₁*P₁₀ مشاهده شد.
با توجه به نحوه پراکنش والدین می توان اظهار داشت والد P₁بیشترین تعداد ژنهای مغلوب و والد P₇بیشترین ژنهای غالب را دارا می باشد و والدP6 و والد های P9 وP3 حالت حد واسط بین ژنهای مغلوب و غالب را دارند.

شکل ‏۴–۶: رگرسیون Wr-Vr برای صفت تعداد طبق در گیاه W=aVr + b،Wr(کواریانس نتاج –والد) ،Vr (واریانس والدین )، نقاط ژنوتیپ های P₁تا P₁₀می باشند.
ارتفاع کل گیاه
مقدار GCA و SCA برای این صفت نیز در سطوح آماری ۵/۰و ۱ درصد معنی دار است که نشان از نقش توام اثرات افزایشی و غیر افزایشی در کنترل این صفت دارد.همچنین معنی دار شدن GCA/SCA ( جدول۴-۱) سهم قابل توجه اثرات افزایشی در کنترل این صفت را نشان می دهد.
متوسط درجه غالبیت ۹۶/۱ (جدول ۴-۳) و قطع کردن خط رگرسیونی منحنی کواریانس نتاج – والد در قسمت بالای منحنی سهم بیشتر اثرات افزایشیدر کنترل این صفت را نشان می دهد.
مقادیر GCA نشان داد لاینهای P₂و P₅به ترتیب بیشترین تاثیر را در افزایش و کاهش ارتفاع کل داشتند (جدول۴-۲). بنا براین اگر به دنبال افزایش ارتفاع گیاه در پروزه های اصلاحی هستیم ،می توان از والد P₂برای انتقال این صفت استفاده کرد .نتایج SCA حاکی از این بود که تلاقی هایP₂*P₄ ،P₃*P₆ ، به ترتیب بیشترین و کمترین ارتفاع کل را دارند.
میانگین کل هیبرید ها و والدین به ترتیب ۹۷/۶۷ و ۱۰/۶۸ می باشد (جدول ۴-۳) ،که نشان دهنده ۱۳% هتروزیس کل می باشد. بیشترین میزان هتروزیس نسبت به والد برتر در تلاقیP₂*P₄، و کمترین مقدار آن در تلاقی P₃*P₆ مشاهده شد.
با توجه به پراکنش والدین در نمودار کواریانس نتاج والد والد P₂ دارای بیشترین ژنهای مغلوب و والد P₈دارای بیشترین ژنهای غالب می باشد و والد های P1، P5، P7 دارای ژنهای حد واسط هستند.

شکل ‏۴–۷: خط رگرسیون Wr-Vr برای صفت ارتفاع گیاه .Wr=aVr +br، Wr(کواریانس نتاج –والد) ،Vr (واریانس والدین )، نقاط ژنوتیپ های P₁تا P₁₀می باشند.
وزن صد دانه
نتایج تجزیه واریانس نشان داد که اثر ترکیب پذیری عمومی(GCA) و خصوصی (SCA )در سطح آماری ۵/۰و ۱ درصد معنی دار است ،که نشان از نقش توام اثرات افزایشی و غیر افزایشی در کنترل این صفت دارد.
همچنین معنی دار شدن GCA/SCA ( جدول۴-۱) موثر بودن اثرات افزایشی در کنترل این صفت را نشان می دهد درجه غالبیت ۳۱/۱ (جدول ۴-۳) برای صفت وزن صد دانه نیز نشان از وجود اثرات غالبیت در کنترل این صفت دارد.
منحنی Wr در قسمت پایین منحنی بوسیله خط رگرسیون قطع شده است که نشان می دهد صفت بیشتر تحت تاثیر اثرات فوق غالبیت قرار دارد.
مقادیر GCA نشان داد لاینهای P₇ و P₁به ترتیب بیشترین تاثیر را در افزایش و کاهش وزن صد دانه داشتند (جدول ۴-۲) نتایج SCA حاکی از این بود که تلاقی های P₄*P₈ ،P₆*P₇ ، به ترتیب بیشترین و کمترین وزن صد دانه را دارند.
میانگین کل هیبرید ها و والدین به ترتیب ۶۲/۴و ۴۳/۴می باشد (۴-۳) ، که نشان دهنده ۱۹% هتروزیس کل می باشد. بیشترین میزان هتروزیس نسبت به والد برتر در تلاقیP₆*P₈ ، و کمترین مقدار آن در تلاقی P₁*P₁₀مشاهده شد.
با توجه به نحوه پراکنش والدین نسبت به مبدا مختصات در نمودار کواریانس نتاج والد می توان گفت که والد P₁₀ بیشترین ژن های مغلوب و والدP₁ بیشترین ژنهای غالب را دارد. و والد های P₂ وP₃دارای ژنهای حد واسط می باشد.

شکل ‏۴–۸: خط رگرسیون Wr-Vr برای صفت وزن صد دانه Wr=aVr + b،Wr(کواریانس نتاج –والد) ،Vr (واریانس والدین )، نقاط ژنوتیپ های P₁تا P₁₀می باشند.
عملکرد
نتایج تجزیه واریانس نشان داد که اثر ترکیب پذیری عمومی(GCA) و خصوصی (SCA )در سطح آماری ۵/۰و ۱ درصد معنی دار است،که نشان از نقش توام اثرات افزایشی و غیر افزایشی در کنترل این صفت دارد.
همچنین معنی دار شدن GCA/SCA ( جدول۴-۱)، نشان میدهد اثرات افزایشی نقش موثری در کنترل این صفت دارند. متوسط درجه غالبیت ۶۲/۱۰(جدول ۴-۳) ، نشان از وجود اثرات غالبیت در کنترل این صفت دارد . قطع شدن منحنی Wr در قسمت منفی بوسیله خط رگرسیونی نشان می دهد صفت بیشتر تحت کنترل اثرات فوق غالبیت قرار دارد.
مقادیر GCA نشان داد لاینهای P₂ و P₇به ترتیب بیشترین تاثیر را در افزایش و کاهش عملکرد در واحد بوته داشتند (جدول ۴-۲) که نشان می دهد والد P₂بیشترین تاثیر را در افزایش عملکرد داشته است و بهترین والد برای افزایش عملکرد در نتاج می باشد.
نتایج SCA حاکی از این بود که تلاقی های P₁*P₂ ،P₂*P₃ ، به ترتیب بیشترین و کمترین عملکرد در واحد بوته را دارند. بنابراین هیبرید های حاصل ازتلاقی های P₁*P₂دارای بیشترین عملکرد هستند و می توان آنها را به عنوان بهترین هیبرید در صفت عملکرد انتخاب کرد.
میانگین کل هیبرید ها و والدین به ترتیب ۶۸/۴۱و ۷۸/۳۵ می باشد(جدول ۴-۳) ،که نشان دهنده ۵۹ % هتروزیس کل می باشد. بیشترین میزان هتروزیس نسبت به والد برتر در تلاقیP₆*P₁₀ ، و کمترین مقدار آن در تلاقی P₁*P₉مشاهده شد.
والد P₁₀ دارای بیشترین ژنهای مغلوب و والد های P₉و P₄ بیشترین ژنهای غالب را دارند.

شکل ‏۴–۹: خط رگرسیون Wr-Vr برای صفت عملکرد . Wr = aVr + b، Wr(کواریانس نتاج

شکل ‏۲‑۱۰ مدل سهمی‌گونه
وابستگی مکانی ویژگی‌های خاک از طریق اثر قطعه‌ای به حد آستانه بیان می‌شود. هرگاه این نسبت کمتر از ۲۵ درصد باشد نشان‌دهنده وابستگی مکانی قوی است. هرگاه وابستگی مکانی بین۲۵ تا ۷۵ درصد باشد وابستگی مکانی متوسط و هرگاه این نسبت بیش از ۷۵ درصد باشد وابستگی مکانی ضعیف است تغییرپذیری ویژگی‌های خاک ممکن است تحت تأثیر فاکتورهای داخلی مانند (فاکتورهای تشکیل خاک مانند مواد مادری) و فاکتورهای خارجی مانند (عملیات مدیریتی خاک مانند کوددهی) باشد. غالباً وابستگی‌های مکانی قوی در اثر فرآیندهای داخلی و وابستگی ضعیف در اثر فرآیندهای خارجی حاصل می‌شود (کامبردلا و همکاران، ۱۹۹۴). واریانس قطعه‌ای نشان دهنده خطای آزمایشی و تغییرات مزرعه‌ای در میان حداقل فاصله نمونه‌برداری است. نسبت اثر قطعه‌ای به حدآستانه به عنوان معیاری برای طبقه‌بندی وابستگی مکانی ویژگی‌های خاک به کار می‌رود (لیو و همکاران، ۲۰۰۴b).

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

تفسیر نیم‌تغییرنما
همسان‌گردی^[۶۶] و ناهمسان‌گردی^[۶۷]
ساختار تغییرپذیری مکانی یک مشخصه خاک می‌تواند مستقل از جهات جغرافیایی باشد که در این صورت آن را تغییرپذیری همسان‌گرد گویند و یا این‌که شدت و چگونگی تغییرپذیری مقادیر یک متغیر در جهات مختلف جغرافیایی، متفاوت باشد، که در این‌صورت ناهمسان‌گرد گفته می‌شود (محمدی، ۱۳۸۵).
همسان‌گردی
در این حالت تغییرنما تجربی باید با در نظر گرفتن تمامی داده‌ها، صرف نظر از قرارگیری در جهات خاص، محاسبه گردد. در این صورت، تغییرنما حاصل را «تغییرنما همه جهته^[۶۸]» گویند. در حالت همسان‌گردی، نیم‌تغییرنما فقط به فاصله بین نمونه‌ها (h) بستگی دارد. در این صورت فقط به یک نیم‌تغییرنما در سراسر منطقه مطالعاتی نیاز است. نسبت ناهمسان‌گردی در این حالت مساوی یک است و به صورت منطقه دایره‌ای شکل تعریف می‌شود (ترانگمار و همکاران، ۱۹۸۵).
ناهمسان‌گردی
ناهمسان‌گردی به تغییرات دامنه تأثیر و یا سقف تغییرنما در جهت مختلف اطلاق می‌شود و به همین دلیل تغییرنما ابزار بسیار سودمندی برای تشخیص ناهمگنی است که موجب بروز ناهمسان‌گردی می‌شود. بدین منظور کافی است ابتدا تغییرنما در جهات مختلفی رسم شود و سپس تغییرنما‌های متعلق به جهات مختلف باهم مقایسه شوند. اگر ناهمسان‌گردی وجود داشته باشد، نیم‌تغییرنما که در جهت حداکثر تغییرات محاسبه می‌شود، بیشترین شیب و آن‌که در جهت حداقل تغییرات محاسبه می‌شود، کمترین شیب را دارد. به طور کلی ناهمسان‌گردی دو گونه است:
الف. ناهمسان‌گردی هندسی^[۶۹]
ناهمسان‌گردی هندسی را گاهی اوقات « ناهمسان‌گردی بیضوی^[۷۰]» نیز می‌نامند. در این حالت حدآستانه تغییرنما محاسبه شده در تمام جهات، تقریباً یکسان است. اما دامنه‌های آن‌ها متفاوت است (محمدی، ۱۳۸۵). این بدان معنی است که اگرچه کل تغییرپذیری ( بی‌ساختار و ساختار‌دار) در جهات مختلف یکسان است، ولی بزرگی محدوده‌ای که در آن داده‌ها از خود ساختار فضایی بروز می‌دهند و در واقع به‌نحوی با یکدیگر مرتبط هستند، در جهات مختلف متفاوت است ( حسنی‌پاک، ۱۳۸۹). در حالت ناهمسان‌گردی هندسی، تغییرات در فاصله h در یک جهت معادل تغییرات فاصله kh در جهت دیگر است. نسبت ناهمسان‌گردی k اندازه نسبی تفاوت‌های جهت‌دار در تغییرات است و یک منطقه بیضی شکل را نشان می‌دهد که در جهت حداقل تغییرات گسترش یافته است. جهت حداکثر تغییرات عمود بر جهت حداقل تغییرات خواهد بود (ترانگمار، ۱۹۸۵). نسبت ناهمسان‌گردی به صورت A₁/A₂ تعریف می‌شود. A₁ دامنه تأثیر در جهت کمترین تغییرات و A₂ دامنه تأثیر در جهت بیشترین تغییرات است. در مطالعات ویژگی‌های خاک نسبت ناهمسان‌گردی بیشتر از ۴/۵ نیز گزارش شده اما اختلافات جهت‌دار تا این اندازه برای خاکها معمول نمی‌باشد، زیرا غالب نسبت‌های ناهمسان‌گردی در دامنه ۳/۱ تا ۴ هستند.
شناخت ناهمسان‌گردی هندسی از دو جنبه اهمیت دارد:
۱ طراحی شبکه نمونه‌برداری بهینه
۲ تعیین شعاع جستجو در جهات مختلف در هنگام تخمین به روش کریجینگ.
ب. ناهمسان گردی ناحیه‌ای^[۷۱]
ناهمسان‌گردی ناحیه‌ای را گاهی اوقات «ناهمسان‌گردی چینه‌بندی شده^[۷۲]» گویند. در این نوع ناهمسان‌گردی، حدآستانه تغییرنما جهت‌دار متفاوت است، اما دامنه تقریباً مشابه دارند (محمدی، ۱۳۸۵). این نوع ناهمسان‌گردی ممکن است ریشه در ناهمسان‌گردی کمیت مورد نظر داشته باشد (واقعی باشد) و یا ممکن است ناشی از عدم همگنی در شبکه نمونه‌برداری باشد (حسنی‌پاک، ۱۳۸۹).
یکی از مناسب‌ترین راه‌های بررسی ناهمسان‌گردی، استفاده از خاصیت تقارن تابع تغییرنما و ارائه تصویر دو بعدی از تغییرنما تجربی است. نمودار حاصل را « تغییرنما رویه‌ای^[۷۳]» می‌نامند. تغییرنما رویه‌ای به صورت نقشه‌ای متشکل از شبکه‌های مربعی شکل است که سلول مرکزی آن مطابق با آرایه جدا کننده (۰،۰)، یعنی دربرگیرنده تمامی جفت نمونه‌ها با فاصله جداسازی صفر است (محمدی، ۱۳۸۵). در صورتی‌که رویه تغییرنما متقارن باشد، محیط ناهمسان‌گرد از نظر هندسی تلقی می‌شود (حسنی‌پاک، ۱۳۸۹).
اگر امکان محاسبه تغییرنما رویه‌ای وجود نداشته باشد، ابتدا باید تغییرنما تجربی را در جهات مختلف جغرافیایی محاسبه کرد و سپس با بهره گرفتن از نمودار دایره‌ای^[۷۴]، پارامترهای دامنه و حدآستانه تغییرنما‌های مختلف را با یکدیگر مقایسه کرد.
اثر روند بلند دامنه بر تغییرنما
حضور روند در مقادیر داده‌ها سبب به‌هم ریختگی ساختار تغییرنما تجربی می‌گردد. در نظریه متغیرهای ناحیه‌ای، خصوصیت عطفی مرتبه اول یا امید ریاضی E [Z(x)] را روند گویند. به طور کلی با فرض عدم وجود روند m=E [Z(x)] ، اقدام به محاسبه تغییرنما می‌شود. در ساده‌ترین حالت روند به صورت تابعی خطی در یک بعد نشان داده می‌شود (محمدی، ۱۳۸۵). در صورت وجود روند، شرایط پایایی برقرار نمی‌شود. در حالت کلی در دو حالت ممکن است شرایط پایایی برقرار نشود. حالت اول آن است‌که میانگین تابعی از مختصات باشد، که در این حالت روند وجود دارد. حالت دوم آن است که واریانس تابع مختصات باشد، یعنی به جای داشتن قالب h، قالب x داشته باشد. برای تشخیص روند می‌توان از تغییرنما استفاده کرد. به طور کلی تغییرنما‌هایی که در محدوده مورد نظر به سقف ثابتی نمی‌رسند، می‌توانند دلالت بر وجود روند داشته باشند (حسنی‌پاک، ۱۳۸۹).
اثر گودی
گاهی اوقات نوسانات تغییرنما تجربی، دارای الگوی تناوبی مشخصی می‌باشد که بیان‌گر ساختار تغییرپذیری مکانی دوره‌ای مقادیر متغیر مورد مطالعه است. مثال مشخص آن در خاکشناسی، پدیده گیلگای است. تغییرنما تجربی بسیاری از متغیرهای خاک، در شرایط گیلگای دارای شکل پریودی است. علاوه بر این در نیمرخ خاک‌های رسوبی، که دارای چینه‌بندی‌های رسوبی مشخص می‌باشند، بسیاری از خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خاک در نیمرخ عمودی، چنین رفتاری از خود نشان می‌دهند. این مشخصه تغییرنما را اصطلاحاً اثر گودی گویند.
تخمین و درون‌یابی مکانی
تخمین عام^[۷۵] و تخمین موضعی^[۷۶]
معمول‌ترین شیوه تخمین در آمار کلاسیک، استفاده از میانگین کلیه نمونه‌های موجود است. این نوع تخمین را تخمین عام گویند. تخمین عام عبارت است از تخمین در یک گستره جغرافیایی وسیع و با در اختیار داشتن تعداد نمونه بسیار زیاد است. به طور معمول از تخمین عام در مراحل اولیه تجزیه و تحلیل داده‌های مکانی در سطح وسیع مثلاً خاک‌های یک مزرعه یا یک ناحیه، استفاده می‌گردد. در بسیاری از مطالعات، دستیابی به جزئیات الگوی پراکنش مکانی در مقیاس محلی و موضعی، هدف اصلی را تشکیل می‌دهد. مثلاً در مدیریت حاصلخیزی خاک و برنامه‌ریزی کودی و یا در اصلاح خاک‌های آلوده، در اختیار داشتن یک کمیت عددی مانند میانگین عنصر غذایی یا غلظت آلاینده‌ها برای تصمیم‌گیری، کافی نمی‌باشد. در تخمین محلی و موضعی، ناحیه کوچک‌تری که دربرگیرنده تعداد مشاهدات بسیار کمتری است، به عنوان گستره تخمین، در نظر گرفته می‌شود (محمدی، ۱۳۸۵).
روش وزن‌دهی عکس فاصله^[۷۷] (IDW)
همه روش‌های درون‌یابی براساس این تئوری شکل گرفته‌اند که نقاطی که به هم نزدیک‌ترند، همبستگی بیشتری دارند و به هم شبیه‌ترند نسبت به آنهایی که از هم دورند. در روش وزن‌دهی عکس فاصله، فرض بر این است که نسبت همبستگی‌ها و شباهت‌ها بین همسایه‌ها متناسب است با فاصله بین آن‌ها که می‌تواند به صورت تابع عکس فاصله هر نقطه از نقاط همسایگی‌اش تعریف شود. در این روش باید شعاع همسایگی^[۷۸] و پارامتر نمایی مربوط به تابع عکس فاصله تعیین گردد. فاکتور اساسی که در دقت این روش اثر دارد براساس نظر ایزاک و سریواستاوا (۱۹۸۹)، پارامتر نمایی است.

(۱-۲۲)

: مقدار تخمین زده شده برای متغیر در نقطه مورد تخمین
: مقدار نمونه‌های واقع در همسایگی محل تخمین
: فاصله نقطه مورد تخمین تا هر یک از نمونه‌های واقع در همسایگی آن
N: تعداد نقاط واقع در همسایگی برای ارزیابی نقطه مورد تخمین
: ضرایبی که وزن‌ها را بر اساس فاصله تعیین می‌کند.

*

*

*

*

*

*

۲۰۱۰

El-Sayed et
al.

توضیح: مکان تسهیلاتی که با مشخص شده‌اند، در مدل ثابت در نظر گرفته شده و تسهیلاتی که با * مشخص شده‌اند، باید مکان‌یابی شوند.

یکی دیگر از مقالاتی که به خوبی به طراحی یکپارچه شبکه لجستیک مستقیم و معکوس پرداخته، مقاله لی و دونگ^[۴۷](۲۰۰۸ )است. در این مقاله از یک نوع تسهیلات ترکیبی که هم نقش مراکز توزیع (انبار) در جریان مستقیم و هم نقش مراکز جمع‌ آوری در جریان معکوس را به عهده دارد برای طراحی شبکه لجستیک محصولات رایانه‌ای استفاده شده است. این مسئله با بهره گرفتن از برنامه‌ریزی خطی عدد صحیح آمیخته مدل شده و به دلیل پیچیدگی زیاد با بهره گرفتن از یک روش ابتکاری آمیخته با روش فراابتکاری جستجوی ممنوعه حل گردیده است، اما این مقاله از فرض‌های ساده‌کننده مانند مشخص بودن تعداد تسهیلات ترکیبی و استفاده از تنها یک کارخانه استفاده نموده است. همچنین این مقاله در جریان معکوس تنها به فرایند احیا اشاره کرده است.

پیشوایی و همکارانش^[۴۸](۲۰۱۰) نیز به ارائه‌ یک مدل برنامه‌ریزی عدد صحیح دوهدفه به منظور حداقل کردن هزینه و حداکثر کردن پاسخ‌گویی شبکه لجستیک پرداختند. در این مقاله، به منظور یافتن مجموعه جواب‌های نامغلوب، از یک الگوریتم ممتیک کارا استفاده شده است. الگوریتم حل پیشنهادی از یک استراتژی پویا با به کار گرفتن سه جستجوی محلی مختلف استفاده می‌کند.ال سید و همکارانش^[۴۹] (۲۰۱۰) یک مدل طراحی شبکه لجستیک مستقیم – معکوس چندسطحی و چنددوره‌ای تحت ریسک ارائه دادند. این مدل شامل سه سطح در جهت مستقیم (مراکز تأمین، تولید و توزیع) و دو سطح در جهت معکوس (مراکز دمونتاژ و توزیع مجدد)، سایت مشتریان اول که در آنجا تقاضا به صورت احتمالی و سایت مشتریان دوم که تقاضای آن‌ها به صورت ممکن است به صورت قطعی یا احتمالی در نظر گرفته شود. این مسئله به صورت برنامه‌‌ریزی خطی عدد صحیح آمیخته احتمالی فرموله شده و یک برنامه‌ی احتمالی چندمرحله‌ای را شکل می‌دهد. تابع هدف آن نیز به صورت حداکثر‌سازی سود مورد انتظار تعریف شده است.^[۵۰]
تصمیمات عملیاتی
تصمیمات طراحی
فعال‌سازی خطوط
ساخت تسهیلات
تخصیص
مسیریابی
مسائل کلاسیک مکان‌یابی تسهیلات
P-Medan, P-Center, Location Problem Allocation
مسائل طراحی شبکه:Fixed d-Cost Transportation ,
The Fixed – Charge network design, VRP, …
شکل ۲- ۴- تصمیمات اتخاذ شده در مسائل مکان‌یابی تسهیلات، طراحی شبکه و مسئله مکان‌یابی تسهیلات ـ طراحی شبکه(قادری،۱۳۹۲)

۲-۵-۱- مکان‌یابی تسهیلات پویا

تصمیم‌گیری در مورد مکان‌یابی تسهیلات از اجزای بحرانی در برنامه‌ریزی استراتژیک شرکت‌های بزرگ خصوصی و عمومی محسوب می‌شود. هزینه‌های بالا مربوط به ساخت تسهیلات و دستیابی با مشخصات مربوطه، پروژه های مکان‌یابی ـ جابجایی را به سرمایه‌گذاری بلندمدت تبدیل کرده است. از این‌رو جهت سودآوری سازمان، مکان‌یابی تسهیلات در افق زمانی وسیع انجام می‌گیرد. اما تعبیر احتمالی بسیاری از پارامترها و ثابت‌های مسئله ازجمله تقاضا، هزینه‌های تولید و غیره در طول این افق زمانی به نقض بزرگی را برای مدل‌های ایستا به وجود آورده است؛ چراکه ممکن است با تغییرکردن بعضی از پارامترها، جواب اولیه دیگر جواب مناسبی برای مسئله نباشد و سازمان مجدداً مجبور به مکان‌یابی شود که این امر مستلزم صرف زمان و هزینه بسیار می‌باشد.
این مشکل تصمیم‌گیرندگان را بر آن داشت تا از همان ابتدا به دنبال موقعیتی باشند که با درنظرگرفتن این شرایط نه تنها در شرایط فعلی بلکه در افق زمانی برنامه‌‌ریزی، مکانی مطلوب باشد. به عبارتی می‌توان گفت ممکن است مکان انتخابی در شرایط فعلی جواب بهینه نباشد، اما در کل افق زمانی یک جواب بهینه باشد (اوون وداسکین^[۵۱] ،۱۹۹۸).

۲-۵-۲- اهمیت و چرایی در نظرگیری مسائل مکان‌یابی پویا

واقعیت‌های مختلفی وجود دارند که ممکن است منجربه مسائل مکان‌یابی پویا شود. موقعی که یک تسهیل استقرار می‌یابد، ممکن است در طول یک دوره زمانی زیاد، خدمت‌رسانی نماید. چنین وضعیتی در مورد مدارس، بیمارستان‌ها، مراکز توزیع و … صادق است. در طی این دوره بسیاری از پارامترها / وضعیت‌ها ممکن است دچار تغییراتی شوند.
سطوح تقاضا (مقدار و مکان تقاضا) و هزینه‌ها (عملیاتی، حمل و نقل و مکان‌یابی) و ظرفیت‌های موردنیاز (دسترسی پذیری در زمان داده شده) جزو این موارد محسوب می‌شوند. بنابراین تغییرات در این پارامترها که در مدل ایستا بررسی نمی‌شوند.ولی در مدل پویا موردبررسی قرار می‌گیرند، لذا هدف پیدا نمودن طرحی برای مکان‌یابی است که هزینه کل را در افق برنامه‌ریزی کمینه نماید (گاما وکامتیو ^[۵۲]،۱۹۹۸).
در مدل‌های مکان‌یابی پویا که به دو صورت «صریحاً پویا» و «تلویحاً پویا» تفکیک شده اند؛ در حالت نخست برنامه ریزی رخ خواهد داد در حالیکه در حالت دوم شبیه ایستا است؛ چراکه کل تسهیلات در دوره اولی افق زمانی مکان‌یابی شده و تا انتهای دوره باقی می‌مانند. با این حال در این مدل‌ها تغییرات پارامترها که در طی زمان ممکن است اتفاق بیفتد، در نظر گرفته شده و سعی خواهد شد که تغییرات در مجموعه آغازین مکان‌یابی لحاظ شود.
مقالات زیادی وجود دارند که دو رویکرد فوق‌الذکر را مورد بررسی قرار داده‌اند. در مقالات بررسی شده تقاضا، زمان سفر (هزینه)، دسترس‌پذیری تسهیل (مکان‌یابی تسهیلات اضطراری) هزینه ثابت و متغیر تسهیل، ممکن است در طی زمان تغییر کند. برای هرکدام از این موارد مدل‌هایی باتوجه به دو رویکرد بیان شده در مقالات زیادی که در (کارنت ،راتیک ورولو ^[۵۳]،۱۹۹۷)اشاره شده‌اند مطرح گردیدند.

۲-۶- شبکه زنجیره تامین حلقه – بسته ومسائل زیست محیطی

شرکتهای درگیر در طراحی و بهره برداری از شبکه های زنجیره تامین مدرن که بطور سنتی در بهره وری از شبکه ها و تدارکات فرآیندها و ایجاد ارزش برای مشتریان پائین دست متمرکز شده اند، ارزش در روابط زنجیره تامین با افزایش مزایای محصول برای مشتریان، کاهش هزینه های محصول، بهبود ارائه خدمات و یا کاهش زمان تحویل را ایجاد کرده اند( کریستفر^[۵۴]،۲۰۰۵؛یولگا وایگرت^[۵۵]،۲۰۰۶).
اخیرا مشتریان ارزش بیشتری به زنجیره های کم- ریسک عرضه (واگنر و بودی^[۵۶]، ۲۰۰۸) ودید بهتر در سراسر زنجیره تامین (بالان و همکاران ^[۵۷]،۲۰۰۹) و مسئولیت پذیری اجتماعی زنجیره تامین (بویدو همکاران^[۵۸]، ۲۰۰۷) ، یا زنجیره تامین سبز (قاریقواسی فرتانتو^[۵۹]، ۲۰۰۸) نشان می دهند.(که دید بهتر در سراسر زنجیره تامین ، تمرکز این پایان نامه است.)
بسیاری از شرکتهای مترقی مانند والمارت^[۶۰]و تسکو^[۶۱]، هیلولت ^[۶۲]، پاکارد^[۶۳] و پاتاگونیا^[۶۴] بر روی فرصتهای مدیریت سبز زنجیره تامین سرمایه گذاری نموده اند و به همین دلیل نگران فشارهای زیست محیطی از فرآیندهای زنجیره تامین خود هستند. در سراسر زنجیره تامین، مشتریان و در نتیجه شرکتهای طراحی و اجرای زنجیره تامین به کاهش انتشار کربن خود حساس هستند. (هافمن^[۶۵]،۲۰۰۷)
کنترل کربن از دارایی ها و زیرساختها، استفاده از وسایل نقلیه با انرژی- کارآمد، کاهش ضایعات شامل بهینه سازی فرایند و بازیافت، قابل عملیاتی شدن است.کنترل انتشار کربن و اندازه گیری میزان انتشار کربن در سراسر زنجیره تامین یک چالش برای سازمان است. امروزه، بطور مثال، آی بی ام تلاش می کند نقشه حرارتی کربن که برای نشان دادن درجه تاثیر کربن در عملیات یک زنجیره تامین نمونه است؛ را ارائه نماید. (بوتنر و همکاران^[۶۶] ، ۲۰۰۸)
با این وجود این تلاش اولیه در عمل شرکتهای بزرگ و برخی تحقیقات مقدماتی است(بعنوان مثال، چولت دونکات^[۶۷]،۲۰۰۹؛ سان دارکانی و همکاران^[۶۸]،۲۰۰۸؛ وو و همکاران^[۶۹]،۲۰۰۶)، وآنها نیاز به مطالعه اندازه گیری میزان انتشار کربن در سراسر زنجیره تامین برای درک بهتر، تعیین کمیت و دقت تجزیه و تحلیل تاثیر انتشار کربن در شبکه های جهانی زنجیره تامین می باشند. بنابراین هدف ما کمک به آگاهی و عملکرد اندازه گیری و کنترل انتشار کربن در سراسر زنجیره تامین است.
برخی از پژوهش ها مدل و بهینه سازی زنجیره تامین بر اساس اقدامات سبز، اندازه گیری شده است. با اقتباس از این درک است که اقدامات مدیریت زنجیره تامین سبز را باید از محیط زیست و ابعاد اقتصادی مورد بررسی قرار گیرند، کانیوما و تاوارا ^[۷۰]،۲۰۰۶ ؛پیشنهاد و بکار بردن روش تئوری ابزار که برای ارزیابی هر دو بعد را ارائه نمودند. فرتی و همکاران^[۷۱]،۲۰۰۷؛ ارزیابی اقتصادی (بعنوان مثال، ارزش قراضه، هزینه کل) و (آلودگی) اثرات زیست محیطی از دریافت آلیاژهای آلومینیم از تامین کنندگان در فاز مایع بجای عرضه سنتی از مواد جامد است، ارائه نمودند. آنها مرز بهره وری برای بهره وری اقتصادی- زیست محیطی بصورت ترکیبی شناسایی نمودند. در یک مدل برنامه ریزی چند هدفه خطی شو و همکاران^[۷۲]،۲۰۰۵؛ بهینه سازی عملیات شبکه های یکپارچه تدارکات بر اساس عواملی مانند نسبت برگشتی محصولات استفاده شده و یا کمک های مالی دولتی برای لجستیک معکوس را بررسی نمودند مثال عددی آنها نشان می دهد که این مدل می تواند سود زنجیره تامین را بیش از ۲۰% بهبود ببخشد.
با وجود تلاش های مدل سازی در محدوده مدیریت زنجیره تامین سبز، مدل سازی مربوط زنجیره تامین و ادبیات مدیریت عملیات با توجه به انتشار کربن کمیاب است.