۰٫۸۰۸

خلق دانش

۰٫۸۴۲

کاربرد دانش

۰٫۸۶۹

نوآوری سازمانی

۰٫۷۲۶

کل پرسشنامه

۰٫۸۴۱

۳-۹- روش های تجزیه و تحلیل آماری

پس از این که پژوهشگر روش تحقیق خود را مشخّص کرد و با بهره گرفتن از ابزارهای مناسب، داده های مورد نیاز را برای آزمون فرضیه های خود جمع آوری کرد، اکنون نوبت آن است که با بهره گیری از تکنیک های آماری مناسب که با روش تحقیق، نوع متغیرها و… سازگاری دارد، داده ها جمع آوری شده را دسته بندی و تجزیه و تحلیل نماید و در نهایت فرضیه هایی را که تا این مرحله او را در تحقیق هدایت کرده اند، در بوته آزمایش قرار دهد و تکلیف آن ها را روشن کند و سرانجام بتوانند پاسخی (راه حلی) برای پرسشی که تحقیق تلاشی سیستماتیک برای به دست آوردن آن بود، بیابد (خاکی، ۱۳۸۳).

( اینجا فقط تکه ای از متن پایان نامه درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

در تحقیق حاضر اطلاعات به دست آمده از پرسشنامه ها با بهره گرفتن از تکنیک های آمار توصیفی و آمار استنباطی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است. در تحلیل توصیفی از جداول توزیع فراوانی برای بررسی و تجزیه و تحلیل اطلاعات مربوط به ویژگی های عمومی پاسخگویان و متغیرهای تحقیق استفاده شده است. آزمون نرمال بودن داده ها با بهره گرفتن از آزمون کلموگروف – اسمیرنوف، و فرضیه های تحقیق نیز با بهره گرفتن از ضریب همبستگی پیرسون و اسپیرمن بررسی شده است.

۳-۹-۱ تجزیه و تحلیل با بهره گرفتن از آمار توصیفی

آمار توصیفی را عمدتاً مفاهیمی از قبیل توزیع فراوانی، نمایش هندسی و تصویری توزیع و نظایر آن تشکیل می‌دهد. آمار توصیفی برای تبیین وضعیت پدیده یا مسئله یا موضوع مورد مطالعه به زمان آمار، تصویرسازی و توصیف می‌گردد. محقق پس از استخراج اطلاعات اقدام به خلاصه کردن و طبقه بندی داده‌های آماری می کند و این کار را با تشکیل جداول توزیع فراوانی انجام می‌دهد. پس از تشکیل جداول توزیع فراوانی محقق می‌تواند درصدهای توزیع فراوانی و درصدهای تراکمی را محاسبه کند (حافظ نیا، ۱۳۸۸).

۳-۹-۲- تجزیه و تحلیل با بهره گرفتن از آمار استنباطی

در تحلیل‌های آمار استنباطی همواره نظر بر این است که نتایج حاصل از مطالعه گروه کوچکی به نام نمونه، چگونه به گروه بزرگ تری به نام جامعه تعمیم داده می‌شود. رابطه همبستگی به بررسی ارتباط بین دو یا چند متغیر می‌پردازد و ضریب آن را محاسبه می کند. همبستگی بین متغیرها ممکن است مثبت یا منفی باشد (حافظ نیا، ۱۳۸۸).

۳-۹-۳- آزمون کلموگروف- اسمیرنف

این آزمون از نوع ناپارامتری است و برای ارزیابی همقوارگی متغیرهای رتبه‌ای در دو نمونه (مستقل و یا غیر مستقل) و یا همقوارگی توزیع یک نمونه با توزیعی که برای جامعه فرض شده است، به کار می‌رود. اسمیرنف یک نمونه‌ای در مواردی به کار می‌رود که متغیرها رتبه‌ای باشند و توزیع متغیر رتبه‌ای را در جامعه بتوان مشخص نمود. این آزمون از طریق مقایسه توزیع فراوانی‌های نسبی مشاهده شده در نمونه با توزیع فراوانی‌های نسبی جامعه انجام می‌گیرد. این آزمون ناپارامتری است و بدون توزیع است اما باید توزیع متغیر در جامعه برای هر یک از رتبه‌های مقیاس رتبه‌ای در جامعه به طور نسبی در نظر گرفته شود که آن را نسبت مورد انتظار می‌نامند.
آزمون کلموگروف- اسمیرنف دو نمونه ای^[۱۸] این آزمون در مواقعی به کار می‌رود که قرار باشد همقوارگی بین دو نمونه با هم مقایسه شود (آذر، ۱۳۸۸).

۳-۱۰-خلاصه فصل

در این فصل روش تحقیق مورد استفاده به تفصیل بیان شد. در این رابطه، ضمن بیان روش های و ابزار گردآوری اطلاعات، انواع متغیرهای مورد استفاده در مدل تحقیق، آزمون های مورد نیاز در خصوص داده ها و مبانی آماری مورد نظر برای آزمون فرضیات تشریح گردید
فصـل چهارم
تجزیه و تحلیل داده ها

۴-۱- مقدمه

تجزیه و تحلیل داده های آماری یکی از گام‌های اساسی در تحقیقات می باشند و نتایج تحقیقات به آن بستگی دارد. در این فصل که جهت تجزیه و تحلیل داده های جمع آوری شده طراحی گردیده است، در فرایند تجزیه و تحلیل داده ها نخست پرسشنامه های تکمیل شده، جمع آوری و داده های خام مورد نیاز جهت آزمون فرضیه ها به کمک رایانه و نرم افزار ثبت گردیدند. سپس این داده ها از طریق نرم افزار spss21تجزیه و تحلیل شده و در دو مرحله به اطلاعات مورد استفاده در این تحقیق، تبدیل شدند. در مرحله اول که تجزیه و تحلیل توصیفی می باشد، داده های جمع آوری شده به صورت جداول آمارتوصیفی و نمودار هیستوگرام ارائه شده و در مرحله دوم که تجزیه و تحلیل استنباطی می باشد به کمک نرم افزار مذکور آزمون فرضیه های پژوهش مورد بررسی و تحلیل قرار گرفت.
آمار توصیفی

۴-۲- توصیف متغیرهای جمعیت شناختی

۴-۲-۱-جنسیت پاسخگویان: با توجه به شکل و نمودار ارائه شده مشاهده می شود که از ۲۶۰ نمونه انتخاب شده ۷۲ نفر (۲۷٫۷ درصد) زن و ۱۸۵ نفر (۷۱٫۲درصد) مرد بوده اند. نتایج مربوطه در جدول (۴-۱) و نمودار (۴-۱) ارائه شده است.
جدول ۴-۱- توزیع فراوانی و درصد جنسیت پاسخگویان

درصد تجمعی

درصد مقادیر معتبر

درصد

فراوانی

« خانواده گروهی است متشکل از افرادی که از طریق پیوند زناشویی، همخونی و یا پذیرش (به عنوان فرزند) با یکدیگر به عنوان شوهر، زن، مادر، پدر، برادرو خواهر در ارتباط متقابلند و فرهنگ مشترکی پدید آورده و در واحد خاصی زندگی می‌کنند.» (ساروخانی، ۱۳۷۰، ص ۱۳۵)
همانگونه که می‌دانید خانواده دارای سلسله مراتب قدرت است که در گذشته پدر در رأس آن، بعد از آن مادر و به ترتیب تا به فرزندان برسد. ولی با توجه به سطح تحصیلات والدین که بالاتر رفته ومیل به داشتن فرزند کم و با توجه به جدایی محل کار از خانه این وظیفه فقط مختص به والدین شده و همه اینها محصول مدرن شدن است، تغیر در شیوه تفکر والدین امروز نسبت به گذشته، باز بودن جامعه و فراهم کردن امکانات و شرایط بسیار برای راحت بودن هر چه بیشتر خانواده‌ها.

( اینجا فقط تکه ای از متن پایان نامه درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

فصل اول:
کلیات تحقیق

۱-۱ بیان مسئله

فرزند سالاری یعنی بیان وضعیتی که در آن، فرزندان مستقیم یا غیر مستقیم محور و اساس تصمیم گیریها، فعالیتها و مجموعه امور مختلف خانواده قرار می‌گیرند و همه مسایل خانواده به طور کلی بر اساس نیازها، خواسته‌ها و اهداف آنان استوار می‌شود.
با توجه به تعریف فوق بر آن شدیم علل موجده فرزندسالاری را بررسی کنیم. فرزندسالاری چگونه بر خانواده‌های فعلی ایرانی نفوذ کرده است؟ این جریان چقدر متأثر از آموزه‌ها و تربیت و شرایط اجتماعی و محیطی جامعه مربوط می‌شود؟ آیا خانواده باعث فرزند سالاری شده؟ آیا صنعتی شدن و تحمیل شرایطی بر خانواده‌ها و گرفتن کارکردهای آنان می‌تواند نقش داشته باشد؟
وقتی میگوئیم خانواده ایرانی سخن از یک خانواده اصیل و قدرتمند است که سالیان دراز پدر محور اصلی قدرت و تصمیم گیری بوده، حالا چگونه این روند تغییر کرده و فرزند محور اصلی قدرت خانواده شده؟
در خانواده‌های فعلی والدین از حقوق خود می‌گذرند که فرزندان در نهایت آسایش و راحتی باشند ولی از آن طرف فرزندان روز به روز متوقع تر و سیرناپذیرتر می‌شوند و در این گونه خانواده‌ها احترام به والدین نادیده گرفته می‌شود و رابطه ای یک طرفه که فقط فرزندان از آن سود می‌برند.
با مقایسه خانواده‌های مدرن کنونی با خانوداه‌های سنتی گذشته می‌توان عوامل چندی را برشمرد؛ ۱)کاهش موالید ۲) جدایی کار از خانه ۳) کوچک شدن فضای خانه ۴) احساس محرومیت والدین در کودکی.
بر اساس نظریه کارکردی « هر گروه یا نهاد کارکرد خاصی دارد، لذا سیستم در مجموع به بقای خود ادامه می‌دهد.» تغییرات اجتماعی ثبات و تعادل جامعه را از هم می‌پاشد، اما پس از هر تغییری جامعه به سرعت به تعادل جدیدی دست می‌یابد. همان گونه که در قدیم خانواده‌گسترده و تعداد موالید اهمیت داشته ودر تأمین معاش خانواده نقش اساسی داشتند امروزه خانواده‌های پر جمعیت بار شاطرند تا یار خاطر چرا که هر فرد به عنوان یک مصرف کننده نگریسته می‌شود. و این یعنی اینکه خانواده امروز بدون کارکرد می‌باشد.
پایگاه اقتصادی- اجتماعی از شاخص‌های مهم تحقیق می‌باشد که با متغیرهای چون شغل پدر و مادر تحصیلات پدر و مادر، نوع مالکیت منزل مسکونی، تعداد بچه‌ها ، درآمد خانواده بر روی فرند سالاری تأثیر دارد.طبق تحقیقات انجام شده هر چه تحصیلات والدین بیشتر باشد فرزند سالاری نیز بیشتر است چرا که اینگونه والدین گرایش به داشتن فرزند کمتر دارند.
شاخص بعدی تغییرات اجتماعی است که همزاد اصلی صنعتی شدن است و با متغیرهایی چون: احساس محرومیت والدین در کودکی، اولویت دادن به خوشبختی فرزندان، ترس از پدر و ضعف اخلاقی در درون خانواده سنجیده می‌شود.
شاخص بعدی اعتقادات دینی است که با متغیرهای چون نماز خواندن، مسجد رفتن، شرکت در مراسم مذهبی و احترام به والدین سنجیده می‌شود. هرچه اعتقادات دینی فرزندان بیشتر باشد فرزندسالاری کمتر و هر چه اعتقادات دینی کمتر باشد فرزند سالاری بیشتر است.
با این توضیحات بر آن شدیم به بررسی موردی عوامل اجتماعی- فرهنگی فرزند سالاری در جوانان ۱۵-۳۰ ساله شهرستا نجف اباد در تاریخ زمانی ۸۹-۹۰ به پژوهش بپردازیم.

۱-۲ ضرورت و اهمیت تحقیق

با توجه به اینکه خانواده یکی از مهم ترین ارکان جامعه محسوب می‌شود و به این دلیل که فرد در آن متولد می‌شود و رشد پیدا می‌کند و اولین محیط تربیتی وی محسوب می‌شود بر آن شدیم که در حیطه جامعه شناسی خانواده و بر پدیده ای نوظهور به نام فرزند سالاری پژوهش نمائیم.
« فرزند سالاری را می‌توان یک روش افراطی در زمینه پاسخگویی به نیازهای طبیعی و غیر طبیعی فرزندان به حساب آورد. اصطلاح فرزند سالاری بار معانی منفی دارد و از آن، حکومت فرزندان در خانواده، برنده شدن فرزندان در رویارویی با والدین، حرف شنوی نداشتن فرزندان و امثال آنها مستفاد می‌شود و با اصطلاح فرزند محور (Child- centeredness) که در آن بیشتر فعالیت‌های والدین بر محور خواسته‌های فرزندان یا به اصطلاح، وقف کودکان شدن است، و در حالت افراطی به صورت سلطه مستقیم و دیکتاتوری فرزندان در خانه آشکار می‌شود.» (روزنامه اطلاعات بین المللی- ۲۴/۰۳/۱۳۸۶)
با توجه به اهمیت موضوع فرزند سالاری در تحقیقات دیگر بزرگان به دلیل اینکه کودکانی که در خانواده‌های فرزند سالار بزرگ شده اند از جامعه نیز انتظار برآورده شدن توقعات خود را دارند و چون جامعه قادر به تأمین آنها نیست این کودکان پس از ورود به جامعه دچار یأس و نامیدی و آسیب می‌شوند. و بر ساختار خانواده نیز حائز اهمیت است چرا که در خانواده‌هایی که فرزند سالاری حاکم است احترام به والدین نادیده گرفته می‌شود و والدین باید خود را فدا کنند که فرزندانشان در آسایش باشند. اهمیت موضوع زمانی بیشتر می‌شود که فرزند سالاری زمینه ساز تضییع حقوق دیگران می‌شود. و این مسئله را مهم ارزیابی می‌کنیم چرا که نهفته در شیوه‌های تربیتی خانواده‌هاست..
حال باتوجه به این که شهرستان نجف آباد یک شهری با بافت سنتی است و کوچک که خانواده‌های آن هنوز به ارزش‌های قدیمی‌پایبند هستند، و شهری جوان محسوب می‌شود بر آن شدیم منطقه مورد بررسی شهرستان نجف آباد انتخاب شود. اطلاعات مربوطه را در شهریور ۸۹ گردآوری نمودیم و پرسش‌نامه‌های مربوطه را در کتابخانه‌ها و پارک شهر به دلیل رفت و آمد زیاد جوانان به این مکانها توزیع نمودیم.
متغیر‌هایی که در این موضوع دخیل کردیم:
سن، پایگاه اجتماعی- اقتصادی، تغییرات اجتماعی و اعتقادات دینی است. البته متغیر‌های دیگری هم هستند که به دلیل گسترده شدن و بی هدف شدن پژوهش از آن چشم پوشی نمودیم.

۱-۳ اهداف تحقیق

۱-۳-۱ اهداف کلی

تبیین و آگاه سازی عوامل اجتماعی- فرهنگی فرزند سالاری در جوانان.

۱-۳-۲ اهداف جزیی

۱- تبیین و آگاه سازی از میزان فرزند سالاری در بین خانواده.
۲- بررسی تأثیر قدرت اقتصادی خانواده بر استقلال اقتصادی فرزند.
۳- بررسی تأثیر استقلال اقتصادی فرزندان بر میزان فرزندسالاری.
۴- بررسی تأثیر اعتقادات دینی بر کاهش فرزند سالاری.
۵- بررسی تأثیر تغیرات اجتماعی بر خانواده‌ها و فرزند سالاری.

۱-۴ ﺳﺆالات تحقیق

۱- آیا عوامل دموگرافیک بر میزان فرزند سالاری تأثیر دارد؟
۲- آیا میزان تحصیلات پدر و مادر بر افزایش فرزند سالاری تأثیر دارد؟
۳- آیا قدرت اقتصادی خانواده بر فرزند سالاری تأثیر دارد؟
۴- آیا دگرگونی‌های اجتماعی بر میزان فرزند سالاری تأثیر دارد؟
۵- آیا احساس محرومیت والدین در کودکی بر میزان فرزند سالاری تأثیر دارد؟
۶- آیا تغیر شکل دادن خانواده از سنتی به مدرن بر میزان فرزند سالاری تأثیر دارد؟
۷- آیا میزان اعتقادات مذهبی یک فرد در میزان تسلط بر پدر و مادر تأثیر دارد؟

۱-۵ فرضیات تحقیق

۱- به نظر می‌رسد بین سن و میزان فرزند سالاری رابطه وجود دارد.
۲- به نظر می‌رسد بین پایگاه اجتماعی- اقتصادی خانواده و میزان فرزند سالاری رابطه وجود دارد.
۳- به نظر می‌رسد بین تغییرات اجتماعی و میزان فرزند سالاری رابطه وجود دارد.
۴- به نظر می‌رسد بین اعتقادات دینی و میزان فرزند سالاری رابطه وجود دارد.

۱-۶ روش تحقیق

این تحقیق به شیوه پیمایشی و اسنادی می‌باشد. که اطلاعات آن از طریق کتابخانه و اینترنت و با بهره گرفتن از پرسشنامه تهیه شده است.

۱-۷ کاربرد تحقیق

۲ـ مهارت برنامه ریزی در امور فنی ـ تخصصی
۳- مهارت آموزش کارکنان و ایجاد زمینه توسعه افراد تحت سرپرستی
۴ـ مهارت برقراری مؤثر انسانی با زیردستان
۵ـ مهارت در تفویض اختیارات و واگذاری مسئولیت ها به زیردستان و …
پژوهش های خارجی:
– جمعی از محققا با سرگروهی لورین و کارل تی کیو لیک و مولی بی پیپر(۲۰۰۳) در پژوهشی با عنوان «استفاده از نیازسنجی جهت طراحی دوره های مختلف» به این نتایج رسیدند :
اولا نیازسنجی عنصر مهمی در طراحی آموزشی می باشد و تنوع برنامه های آموزشی سازمانی اغلب به خاطر عدم توجه آنها به مراحال نیازسنجی مورد توجه قرار می گیرد این گزارش نیازسنجی و طراحی تنوع آموزشی را به هم ربط می دهد.
ثانیا با بررسی کارهای انجام شده در زمینه تنوع آموزشی می توان پنج حوزه را که در مورد آنها اختلاف نظر وجود دارد شناسائی کرد.در این مقاله به بررسی سوالاتی که سازمانها می توانند در زمینه نیازسنجی آموزشی بپرسند تا بتوانند هر یک از مباحث پیش رو را به نوعی حل کرده و به واقع تنوع آموزشی را مطابق با نیازهای خود تنظیم کنند.سرانجام بر اساس مباحث موجود در طراحی سوالات نیازسنجی آموزشی یک موسسه امکان تحقیق در مورد کارایی انواع مختلف و نوع تغییراتی را که در زمینه متنوع آموزشی می تواند ایجاد کند را پیدا خواهد کرد.
– جکسون (۲۰۰۳)در پژوهشی با عنوان«اختصاص بودجه برای دوره های آموزشی از طریق نیازسنجی انجام داد» نتایج بیانگر آن است که قبل از اینکه هرآموزشی را شروع کنیم و به آن بودجه اختصاص دهیم باید نیازسنجی کنیم و بدانیم شکاف کجاست سپس نیازها را اولویت بندی کنیم و هرکدام که از اولویت با لاتری برخوردار باشد به آن بودجه بیشتری اختصاص دهیم.

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

– فوردجی، کوین (۱۹۸۱) تحقیقی را تحت عنوان« خودارزیابی نیازهای آموزشی و اثرات آن بر نگرش های سطوح مدیریت و عملکرد آنان» روی ۵۰۶ نفر از مدیران با این موضوع انجام داد. در این مطالعه روی مدیران سطح پایین و میانی که به آموزش نیاز داشتند کار شد و مشخص شد که سطح مدیریتی و عملکرد بر روی برخی از نیازهای آموزشی مدیریتی اثر دارد.
– لیگه(۲۰۰۳) در یک مطالعه مدل های مختلف نیازسنجی آموزشی برای توسعه نیروی انسانی در سازمان را مورد مقایسه قرار داد و در نهایت به این نتیجه واقف شدند که بیش از به کارگیری یک مدل برای نیازسنجی در توسعه منابع انسانی مزایا و معایب آن را مورد بررسی و توجه قرار دهند.
– سوپیسیت (۲۰۰۲) در مطالعه خود دریافت که در نیاز سنجی آموزشی باید مشخص کرد چه نوع آموزشی با شغل کارمند مرتبط و عملکرد کارمند را بهبود می بخشد و میان نیاز آموزشی با مسائل سازمان ی تمایز باشد.
– روبرت آرجاکوب (۲۰۰۲)در بررسی نیازهای آموزشی سلامت حرفه ای در هامپتون و ویرجینای شرقی به نیازهای آموزشی در دو ایالت پرداخته است .به این نتیجه رسید که نیازهای آموزشی نیروی کار در ایالت ویرجینیا با ایالت واشنگتن تشابه هایی وجود دارد و در حوزه نیازسنجی آموزشی و روش های ارتقای نیروی کار می توان روش های متفاوتی با توجه به نیازهای افراد در نظر گرفت(جاکوب^[۳۷]،۲۰۰۳،ص۵۷)
کولتن(۲۰۰۳)به بررسی یک مدل جامع نیازسنجی در دانشگاه ایالتی سات وست تکزاس در آمریکا پرداخته است وی در تدوین مدل نیازسنجی آموزشی از روش مصاحبه و پرسشنامه استفاده نموده است یافته های تحقیق وی نشان می دهد که هدفهای عمده نیازسنجی مورد تایید تحقیقات گذشته قرار گرفته است و همچنین پاسخ دهندگان به این مدل نیازسنجی ،مولفه های مدل را مورد تایید قرار داده اند و اشاره داشته که این مولفه ها به طور جامع و کامل مولفه های آموزشی عمده آنان را شناسائی کرده و با در نظر گرفتن این نیازها در سیستم آموزشی به بهبود عملکر آنان منجر می شود.(کلتل^[۳۸]،۲۰۰۳،ص۸۸)
– موناپا(۱۹۸۹) به نقل از ستها روش های تعیین نیاز آموزشی را ارائه نموده است. در این تحقیق وی پنج روش برای تعیین نیازهای آموزشی ارائه داده است.
۱- نظرخواهی از مدیران کل
۲- ارزیابی عملکرد
۳- برنامه های بخش و واحدهای سازمانی.
۴- نظرخواهی از مدیران آموزشی.
۵- تجزیه و تحلیل شغل.
– گودفری(۲۰۰۶)در تحقیقی که در مورد اساتید مشاور انگلستان انجام داد.بعد از برگزاری یک دوره آموزشی سه روزه در زمینه تدریس و نظرخواهی از شرکت کنندگان،اساتید شرکت کننده اظهار داشتند که گذراندن این دوره آموزشی موجب ارتقای آنان در مهارتهای تدریس،از جمله تدریس در سطح متناسب با توانائی فراگیران،دادن بازخورد به فراگیران ،ارزیابی سرعت فراگیران،و اثربخشی تدریس خود استاد شده است.
جمع بندی وارائه چارچوب نظری تحقیق
در بحث مبانی نظری تحقیق در دو قسمت به مطالعه پرداخته شده است که قسمت اول آن و به عبارتی مهمترین قسمت مبنی نظری به مطالعه در خصوص آموزش و اصول و فرایند و الگوها و … نیازسنجی آموزشی پرداخته شد .
در قسمت دوم این فصل به معرفی تاریخچه و شرح وظایف و ارکان و تشکیلات کتابخانه پرداخته شد.با توجه به مطالعات پرداخته شده درخصوص نیازسنجی این چنین می توان گفت که رکن اصلی آموزش و بهسازی سازمانی در سازمان اجرای فرایند نیازسنجی آموزشی یا تشخیص نیاز آموزشی است که این امر اگر به درستی صورت گیرد بستری جهت بالندگی و توانمند سازی نیروی انسانی و توسعه سازمانی را فراهم خواهد کرد.
اما نکته ای که در این مباحث قابل توجه است کثرت منابع اطلاعاتی و قلت محتوایی است یا به عبارت دیگر با تکرار مطالب و انباشتگی و آلودگی اطلاعات در این حوزه مواجهیم.آن چه که دارای اهمیت فراوان است این نکته می تواند باشد که اگر می خواهیم کارمندانی توانمند و بالنده داشته باشیم راهی جزء آموزش متاثر با برخوردار از تشخیص نیاز واقعی نداریم .
با توجه به مرور پیشینه تحقیق می توان گفت که تحقیقات فراوانی توسط علاقمندان رشته های مختلف به خصوص مدیریت و علوم تربیتی در داخل و خارج از ایران صورت گرفته است .با این وجود می توان گفت که این تحقیقات به دلایلی که در ذیل خواهد آمد هنوز به بلوغ و رشد کامل نرسیده اند که آن دلایل عبارتند از:
۱- بیشتر تحقیقات صورت گرفته ،به کرات تنها از یک یا دو الگوی نیازسنجی استفاده کرده اند از الگوهای دیگر استفاده نشده است یا کمتر استفاده شده است.
۲- در بیشتر تحقیقات صورت گرفته بیشتر در پی دستیابی نیازهای آموزشی از جانب کارکنان سازمان بهره برداری شده است و شایسته است که در تشخیص نیازهای آموزشی به صورت جامع از دیدگاه دیگر عوامل همچون نظر مدیران واحدها یا بر اساس شرح شغل و وظایف و ….. بهره گرفت.
۳- در کتابخانه ها چنین تحقیقی تابه حال کمتر صورت گرفته است.
تحقیق حاضر در پی پاسخگویی و بر آورد سه نتیجه نیاز آموزشی،اولویتهای آموزشی و ارائه برنامه ریزی آموزشی است.
چارچوب نظری تحقیق
این تحقیق از نوع تحقیقات کاربردی است. که در آن از یک چارچوب(شکل۲)در ادامه تشریح مدل تحقیق جهت اجرای مطالعات نیازسنجی و تدوین برنامه آموزشی استفاده شده است.
در این چارچوب و تحقیق در قسمت نیازسنجی از روش توصیفی از نوع میدانی استفاده شده است.بدین صورت که از روشها و فنون مختلفی همچون مصاحبه با صاحبنظران ،متخصصان و اعضای هیئت علمی و استفاده از پرسشنامه و توزیع آن بین کارکنان جهت تایید یا رد نیازها و همچنین جهت اولویت بندی نیازها بهره گرفته شده است.
تجزیه و تحلیل وظایف
تجزیه و تحلیل شغل
سوابق موجود درسازمان
مطالعه منابع کتابخانه ای
مصاحبه با صاحبنظران
نیازهای آموزشی
اولویت بندی نیازها بر اساس محل خدمت
ارائه
چارچوب برنامه آموزشی
تدوین برنامه آموزش
شکل (۲) چارچوب نظری تحقیق
فصل سوم
مقدمه
علمای معاصر بر این اعتقاد هستند که توسعه و پیشرفت علوم در نیمه دوم قرن بیستم به مراتب بیشتر و جامعتراز پیشرفتی است که کلیه علوم از بدو پیدایش خود تا پایان نیمه اول قرن بیستم داشته است تصور این امر که در چنین زمان کوتاهی علوم بشری به این حدپیشرفت کرده است باعث شگفتی است.اما اگر توجه شود که استفاده از روش صحیح تحقیق علمی نیز قدمتش بیش از یک قرن نیست این حقیقت را می توان به سادگی قبول کرد که این توسعه و پیشرفت سریع علمی صرفا مدیون و مرهون به کاربردن روش های دقیق و صحیح تحقیق بوده است که برای مطالعه آنها سبک و روش معینی اتخاذ گردید .این کوشش به تدریج از زمان تفکیک این علوم آغاز گردید و غنچه های آن در اوایل قرن هفدهم میلادی شکوفا گردید(طاهری،۱۳۷۷،ص۴)
در این فصل مراحل روش تحقیق مورد بررسی قرار می گیرد و هدف اصلی از بیان آن ،ایجاد امکان به منظور تکرار یا ادامه تحقیق در زمینه نیازسنجی آموزشی است.البته در کنار آن ،شناساندن روش های تحقیق به کار گرفته شده است،آزمودنیها و چگونگی گزینش آن،روش های جمع آوری اطلاعات و…..غیره تشریح خواهد شد.
روش تحقیق

هزینه های اجتماعی و مالی اعتیاد نیز قابل توجه است، طبق آمارهای موجود مبتلایان به اعتیاد را به روایتی ۲ میلیون و به روایتی دیگر ۷/۳ میلیون نفر تخمین می زنند. سالانه ۱۵۰۰ میلیارد تومان خسارت مادی در این زمینه به کشور وارد می شود.
با وجود واقعیت های مطرح شده، یک واقعیت دیگر آن است که در برخی از کشورها مساله اعتیاد کنترل شده و موفقیت هایی هم به دست آورده اند، پس هنوز امیدواری وجود دارد.
بنابراین می توان گفت در عین حال که پیشگیری از اعتیاد قبل از درمان کار پیچیده ای است مؤثرترین و موفقیت آمیزترین روش است. در مورد این که پیشگیری چگونه امکان پذیر است دیدگاه های مختلفی مطرح می شود، ترکیب جمعیتی کشور بسیار جوان است. از آنجا که آمارها پیرامون دامنه گسترش اعتیاد چندان دقیق نیست، تفاوت فاحشی میان آنها وجود دارد. چنان که گفته شد حدود ۲ تا ۷/۳ میلیون معتاد در کشور وجود دارد و اگر درگیری خانواده های آن ها را با این پدیده در نظر آوریم مشخص می گردد که چه میزانی از جمعیت کشور (عمدتاً از میان نیروهای جوان و فعال) درگیر اعتیاد و مواد مخدر هستند.

طبق آمارهای موجود، در چهارماهه اول سال ۱۳۸۶ نسبت به مدت مشابه در سال قبل ۱۷ درصد میزان ارتکاب به جرائم منتهی به زندان افزایش یافته است و در حال حاضر نیز از ۱۱۷ هزار نفر زندانی در سراسر کشور هزار نفر در ارتباط با موادمخدر در زندان ها به سر می برند.
از جمله پیامدهای اجتماعی، از بین رفتن امنیت و آرامش خانواده ها، حاکم شدن فقر و فلاکت برخانواده هاست. افراد معتاد از نظر عواطف انسانی به صفر می رسند و فاقد رحم و عطوفت انسانی می باشند.
بی توجهی به تربیت فرزندان، معمولا اغلب بچه هایی که به دزدی و کلاه برداری روی می آورند، از خانواده های معتاد می باشند. افزایش جرم وجنایت در جامعه، افزایش فساد، فحشا و زنان فاحشه در جامعه. فرد معتاد به خاطر ضعف جسمی و پژمرده شدن و آلوده شدن که بدان مبتلا می شود، نمی تواند همسرش را ارضا کند و از نظر عاطفی، محبت و حتی جنسی و زناشویی همسرش بسیار رنج می کشد. به همین خاطر بسیاری از آنان که دارای ایمان قوی نیستند، به راحتی خویش را به مردان بیگانه می سپارند.
پیامدهای فرهنگی
آثار تهدیدهای فرهنگی ناشی از اعتیاد و گرایش به موادمخدر بسیار فراوان است. در مفهوم تهدید فرهنگی منظور، پیدایش یا ایجاد اختلال در نظام ارزش های جامعه است به گونه ای که موجب تغییر کارکرد طبیعی جامعه و پیدایش بحران های اجتماعی، سیاسی و اقتصادی می گردد.
به بیان دیگر از آنجا که فرهنگ غیرمادی (باورها، هنجارها و ارزش ها) پایه، اساس و مبنای هرگونه تغییر و تحول در ساخت فردی و اجتماعی می باشد، لذا هرگونه بحران و یا اختلال در نظام ارزشی و یا هویت فرهنگی جامعه، آثار و پیامدهای خود را به سرعت در سایر ابعاد جامعه و در شاخص های تعریف شده نشان می دهد.
درباره تهدیدهای فرهنگی اعتیاد و مضرات آن به ویژه برای نسل جوان سخن بسیار گفته شده اما از آنجا که پدیده اعتیاد متناسب با تکنولوژی روز تنوع بسیاری پیدا کرده است، لذا جا دارد درباره عوامل تقویت کننده این تهدید و آثار و نتایج سلبی موادهای جدید برای جوانان و خانواده های بیشتر اطلاع رسانی شود.
پیامدهای جسمی و بهداشتی
افراد مبتلا به موا دمخدر از واقعیات زندگی دور می گردند و در عالم اوهام و خیال غرق می شوند و ضعف عقل و اندیشه در آنان به وجود می آید. حتی مبتلایان به این مواد مخدر خودشان و خانواده هایشان و دین و دنیایشان را فراموش می کنند و در خیال محض به سر می برند.
علاوه بر این ناراحتی جسمی، ضعف اعصاب، عدم رعایت نظافت، بهداشت، ضعف نفس، بد اخلاقی، بد تصمیمی، و عدم احساس مسئولیت بر ایشان چیره می گردد.
به صورت یک عضو فاسد و سربار جامعه قلمداد شده، ثروتشان بیهوده ضایع می شود و خانواده هایشان متلاشی می گردد (حتی به خانواده خود رحم نمی کنند) حاضرند مایحتاج روزانه ایشان را بفروشند تا مقدار کمی از این موادناپاک و زیان آور شیطانی را به دست آورند.
برای دستیابی به آن حاضرند دست به هر عمل پستی بزنند و هیچ شکی باقی نمی ماند که این مواد مخدری که ضرر جسمی، روحی، اخلاقی ،اجتماعی و اقتصادی آن برای همه روشن است به کلی حرام است و این مواد جزو خمر می باشند.
مصرف مواد مخدر زیان های جبران ناپذیری بر جسم معتادان و نیز بر پیکره ی جامعه وارد می کند که در اینجا برخی از این زیان ها و عوارض اشاره می کنیم:
اختلالات مغزی
استفراغ و سردرد شدید
انحالا نخاغ ستون فقرات
ایدز
بیماری های ریوی
چاقی
حمله های مغزی
سرطان
کاهش فشار خون و دهها بیماری دیگر
ناراحتی های پوستی
هپاتیت C , B^[19]
بند سوم : درمان
الف) تاریخچه درمان
ردّ پای اصلی درمان اعتیاد به متخصصین روانپزشکی یعنی دکتر ویلیام سیلک ورث ( William silkworth)، دکتر هری تایبوت (Harry Tiebout)، و دکتر راث فاکس (Ruth Fox) بر می گردد. این روانپزشکان فرایند اعتیاد را درک کردند و در زمینه های بالینی، سازمانی، و ادبی در عرصه درمان اعتیاد سهیم شدند. دکتر سیلک ورث، بیل دبلیو (Bill W) را که بعدها از مؤسسین « می باره های گمنام » شد درمان کرد. دکتر تایبوت مقالات اساسی بکر متعددی در زمینه پویه شناسی ] ترتیب داد.
جنبش « می بارهای بی نام »، ترسیم دقیقی از رفتارهای مربوط به اعتیاد و روان افراد معتاد به الکل و سایر داروها ارائه کرد. « می باره های بی نام » که یک پزشک ( جراح) می باره در تأسیس آن سهیم بود، از یک نوع « الگوی طبی » اعتیاد استفاده می کند. اعتیاد به داروها نیز به همین صورت نگریسته می شود نه تنها به این علت که اکثر می باره ها به سایر داروها نیز اعتیاد دارند، بلکه به این دلیل که خود این اعتیادها نیز با الگوی طبی جور در می آیند و این مسئله با پژوهش های مشابهی به اثبات رسیده است. در حال حاضر میلیونها می باره و معتاد دارویی در مراکز « می باره های بی نام » در سراسر جهان مشغول درمان هستند. سایر سازمان هایی که اصول « می باره های بی نام » را پذیرفته اند مانند « تخدیرشدگان بی نام » و « کوکائینی های بی نام » در حمایت از درمان اعتیاد به مواد موفق بوده اند.^[۲۰]
در ایران تدوین پروتکل درمان وابستگی به مواد افیونی با داروهای آگونیست بی شک یکی از مهمترین اقدامات معاونت سلامت در امر ساماندهی درمان و کاهش آسیبهای ناشی از سوء مصرف مواد در سالهای اخیر بوده است. از سال ۱۳۸۰ به این سو و با شروع برخوردهای فعالانه وزارت متبوع با امر درمان اعتیاد و خصوصاً توجه ویژه به سیاست کاهش آسیب که تحت تأثیر گسترش روزافزون آلودگی به ویروس نقص ایمنی انسانی و بیماری ایدز در میان معتادان تزریقی در سالهای اخیر بوده است، یکی از کمبودهایی که نظام درمان اعتیاد در کشور با آن همواره روبرو بوده است، عدم پرداختن به انواع موثرتر درمان، همچون درمان نگهدارنده با متادون بوده است.
تا سال ۱۳۸۰ تنها درمان سم زدایی در کشور ما مقبولیت داشت که عمدتاً با داروهای غیرمخدر صورت می‌گرفت، با شروع درمان به تدریج آثار مثبت این درمان بر کاهش رفتارهای پرخطر تزریقی و نیز بهبود وضعیت اجتماعی اقتصادی آنان مشهود گشت. در آن زمان هنوز پروتکل کشوری برای درمان با متادون وجود نداشت. این مهم در اواخر سال ۱۳۸۱ توسط اداره پیشگیری و درمان سوء مصرف مواد با همکاری معدودی از اعضای هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران آغاز شد. به این ترتیب در سال ۱۳۸۲ پیش‌نویس پروتکل درمان با متادون جهت استفاده در طرحهای پایلوت توسط اداره پیشگیری و درمان سوء مصرف مواد منتشر شد. تدوین این پیش نویس عمدتاً محصول زحمات بی وقفه خانم دکتر مستشاری، روانپزشک و کارشناس وقت اداره پیشگیری و درمان سوء مصرف مواد ( کارشناس فعلی کاهش تقاضا در دفتر جرائم و مواد سازمان ملل متحد در تهران ) و با لحاظ نظرات استادانه آقای دکتر آذرخش مکری، عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران بود.
در سال ۱۳۸۳ در حالیکه طرح درمان نگهدارنده با متادون هنوز مراحل آزمایشی خود را می گذرانید، مراکز خصوصی که عمدتاً از سازمان بهزیستی کشور مجوز فعالیت دریافت کرده بودند، اقبال گسترده ای به استفاده از متادون نشان دادند. این امر بدون هماهنگی با معاونت سلامت وزارتخانه و بدون نظارت معاونتهای درمان دانشگاهها صورت می گرفت. لذا نگاه درمانی در این مراکز همان سم زدایی های کوتاه مدت بود که در اغلب موارد با اقدامات پیگیرانه پیشگیری از اعتیاد همراه نبود. این امر موجب شد معاونت سلامت در سال ۱۳۸۳ اقدام به تهیه آئین نامه جدیدی برای درمان اعتیاد کند تا از یک سو فعالیتهای این مراکز را تحت نظارت و کنترل خود گرفته و از سوی دیگر سیاست درمان طولانی مدت نگهدارنده با متادون را که چه در مطالعات خارجی و چه داخلی تفواق خود را بر سم زدایی نشان می داد، تحقق بخشد. در انتهای سال ۱۳۸۳ آئین نامه راه اندازی مرکز درمان سوء مصرف مواد توسط وزیر بهداشت وقت امضا شد و در ابتدای سال ۱۳۸۴ ابلاغ شد. هم زمان با آن دو پروتکل درمانی توسط معاونت سلامت ابلاغ گردید؛ پروتکل درمان سوء‌مصرف مواد و پروتکل درمان وابستگی به مواد افیونی با داروهای آگونیست. در پروتکل اول، عمدتاً درمانهای دارویی و غیردارویی بدون استفاده از داروهای آگونیست افیونی توضیح داده شده بود و در پروتکل دوم به درمان با متادون پرداخته شده بود.
با توجه به سیاست سخت گیرانه ای که در آئین نامه نسبت به مراکز خصوصی که از سازمان بهزیستی مجوز گرفته بودند در پیش گرفته شده بود، برای مثال آنان شش ماه فرصت داشتند از دانشگاه علوم پزشکی و وزارتخانه مجوز فعالیت بگیرند و قاعدتاً می بایست پروانه قبلی بهزیستی را باطل نموده و بعد درخواست تأسیس مرکز جدید خود را به دانشگاه ارائه نمایند، فضای مجادله و جر و بحث بین سازمان بهزیستی کشور و معاونت اسلامی در سطح کشوری و ادارت کل بهزیستی استانها و دانشگاههای علوم پزشکی در سطح استانی در گرفت. مشکلات دیگری نیز در آئین نامه مزید بر علت شد و آن تعیین متراژ بالا ( ۲۰۰ متر ) و تعیین پنج نفر به عنوان موسس برای مرکز بود که عملاً دست پزشکان را در احداث مرکز می بست. بوروکراسی اداری و مراحل متعددی که باید برای کسب مرکز و واحد درمانی در دانشگاه و وزارتخانه طی می شد نیز روند تأسیس مراکز جدید را با مشکل روبرو می ساخت، برخی از مفاد پروتکل درمان نیز مشکل ساز شده بود، از جمله اینکه می بایست از بدو دریافت متادون نود درصد آن صرف درمان نگهدارنده شود که طبعاً درآمد مرکز عمدتاً بر درمان سم زدایی استوار است ( یا حداقل اینطور تلقی می شود ). را با چالش روبرو می‌ساخت. همینطور اختصاص ۸۰ درصد از درمان نگهدارنده به بیماران تزریقی، عمده مراجعان مراکز که معتادان تزریقی بودند را از درمان نگهدارنده با آگونیست محروم می ساخت. یکی دیگر از مفاد پروتکل، وجود یک مرکز به ازاء صدهزار نفر جمعیت عمومی منطقه بود، این قید از این جهت گذاشته شده بود تا در سال اول تأسیس، دانشگاهها با خیل عظیم متقاضیان روبرو نشده و امکان نظارت موثر بر مراکز وجود داشته باشد، اما از آنجا که در برخی شهرها تعداد مراکز موجود از تعداد ظرفیت وضع شده بیشتر بود بسیاری از مراکز موجود باید تعطیل می شد.
اداره پیشگیری و درمان سوء مصرف مواد در تمامی سال ۱۳۸۴ در حال گفتگو و مذاکره با طرفهای مختلف بحث از سازمان بهزیستی و ادارات مختلف معاونت سلامت گرفته تا پزشکان متقاضی دریافت مجوز مرکز و واحد و نیز بیماران بود. لحاظ تمامی نظرات که بعضاً با یکدیگر منافات داشتند در پروتکل و آئین نامه امکان‌پذیر نبود، اما با توجه به ایجاد فضای وفاق بین دستگاه های دست اندرکار درمان که پس از استقرار دولت جدید در نیمه دوم سال ۱۳۸۴ شکل گرفت، موجب اصلاحات بسیار اساسی در آئین نامه راه اندازی مرکز درمان سوء مصرف مواد شد و به مراکز خصوصی که از سازمان بهزیستی مجوز گرفته بودند، اجازه داده شد همچون مراکزی که از وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی پروانه بهره برداری گرفته اند بتوانند واحد درمان با آگونیست را با نظارت دانشگاه تأسیس نمایند. همچنین پزشکان می توانند به تنهایی تقاضای تأسیس مرکز نمایند و متراژ مرکز با رتبه ۳ به ۷۰ متر تقلیل پیدا کند.
در اصلاح پروتکل سعی شده است نظرات سازمانها، نهادها، موسسات دانشگاهی، صاحب نظران برجسته کشور در امر اعتیاد و ایدز لحاظ شود. جمع بندی این نظرات عمدتاً مرهون تلاشهای خستگی ناپذیر خانم دکتر ستاره محسنی فر، روانپزشک و کارشناس اداره پیشگیری و درمان سوء مصرف مواد بوده است که در تهیه نسخه قبلی هر دو پروتکل نیز نقش اساسی داشتند.
در پروتکل جدید، حد نصاب تعداد مراکز صرفاً برای مراکز خصوصی در نظر گرفته شد و به یک واحد برای ۵۰ هزار نفر جمعیت منطقه تغییر پیدا کرد. به این ترتیب تعداد مراکز خصوصی در هر منطقه از کشور به بیش از دو برابر افزایش خواهد یافت ( دیگر مراکز دولتی مانعی برای تأسیس مراکز خصوصی نخواهند بود ). همچنین، نسبت ۹۰ به ۱۰ در تعداد قرصهای متادونی که به ترتیب در درمان نگهدارنده و درمان سم زدایی مصرف می شود، پس از شش ماه از شروع کار مرکز حاصل می شود. سعی شده است تعداد قرصهای متادونی که صرف سم زدایی می شود به گونه ای باشد تا سودآوری مرکز از همان روز اول شروع به کار آن تضمین شود. به طور کلی نسبت ۸۰ به ۲۰ در تعداد بیماران تزریقی به غیرتزریقی برای اغلب مراکز حذف شده است. اگرچه شاید این امر موجب کاهش تعداد معتادان تزریقی شود که در مراکز تحت درمان نگهدارنده قرار خواهند گرفت، اما نمی توان منکر این واقعیت شد که اصولاً معتادان تزریقی بی بضاعت کمتر توان مراجعه به مراکز خصوصی را دارند و تنها در صورتی که دولت، یارانه ای به این مراکز جهت تحت پوشش دادن این دسته از معتادان پرداخت نماید یا درمان نگهدارنده با متادون تحت پوشش بیمه قرار گیرد این معضل قابل حل است. با این حال براساس مفاد پروتکل فعلی، تمامی بیماران مراکز مشاوره بیماریهای رفتاری ( کلینیکهای مثلثی‌) و مراکز گذری ( DIC) می بایست تزریقی باشند. با توجه به نیاز مبرمی که احساس می شد و خصوصاً به توصیه برنامه کمک جهانی برای مبارزه با ایدز، سل و مالاریا ( Global Fund) بخش جدیدی به این پروتکل جهت پالایش و ارزشیابی برنامه درمان با آگونیست به همراه تعداد قابل ملاحظه ای فرم، چک لیست و جدول با راهنمای تکمیل آنها اضافه شده است که امید می رود بتواند هر لحظه نظام درمانی را از وضعیت درمان با آگونیست در سطح کشور آگاه سازد.^[۲۱]
ب) تعریف درمان
درمان؛ مجموعه ای است از اقدامات پزشکی روانشناختی و اجتماعی که در جهت سم زدایی (Detoxification) معتادان و جلوگیری مصرف مجدد مواد توسط آنان به کار گرفته می شود. یکی از تفاوتهای عمده درمان سوء مصرف مواد و درمان بیماریهای طبی این مساله است که استفاده از خدمات پزشکی معمولا با رضایت و اراده خود بیمار صورت می گیرد. اما در سوء مصرف مواد اغلب این نظام قضایی انتظامی و یا خانواده فرد است که وی را به زور وارد درمان می کند. فرض خانواده و اجتماع بر این است که مشکلات اجتماعی، خانوادگی، اقتصادی و بهداشتی معتاد مربوط به مصرف مواد وی است و لذا با درمان اعتیاد باید تمامی مشکلات یاد شده برطرف گردد. در بسیاری از موراد جامعه و نمادهای مدنی و قانونی به خواسته ها و علایق بیماران توجهی ندارد و صرفا به برطرف شدن مشکلات علاقمندند. نهادهای درگیر در امر مراقبتهای بهداشتی اولیه درمان موثر را آن دسته از اقداماتی می دانند که خطرات پزشکی و بهداشتی مرتبط با مصرف مواد از جمله ایدز و هپاتیت و سل را کاهش می دهد. از نظر سازمانهای رفاه اجتماعی درمان می بایست منجر به بهبود وضعیت شغلی فرد و کاهش بیکاری شود. برای کارفرمایان درمان باید موجب شود که کارکنان مبتلا به درجات بالای عملکرد بازگشته و دیگر در خطر ابتلای مجدد نباشد. از نظر دستگاه قضایی و انتظامی درمان باید به کاهش جرم و کاهش زندانی شدن در سوء مصرف کنندگان مواد منجر شود. محاسبات نشان می دهد که هر دلار که خرج درمان می شود به میزان ۴ تا ۷ دلار از هزینه های جرایم مرتبط با مواد و هزینه های دستگاه قضایی و زندان کم می کند. اگر صرفه جویی به مراقبتهای پزشکی را هم به این میزان بیفزاییم این صرفه جویی به میزان ۱۲ به ۱ می رسد.
درمان موجب کاهش تزریق وریدی مواد و در نتیجه کم شدن خطر ابتلای ایدز و هپاتیت B و C می شود. درمان باعث بهبود وضعیت خانواده و زندگی اجتماعی شده و توانایی شغلی را افزایش می دهد. تجربیات کشورها نشان می دهد که اگر به جای درمان گزینه زندان یا اردوگاه دنبال شود نتایج مثبتی به بار نمی آید. چرا که احداث زندان و اردوگاه بسیار گران بوده و اداره نمودن آنها به مراتب پر خطر تر است. لذا زندان حتی به فرض اینکه اثر بخش هم باشد به هیچ روی انتخابی صرفه مند نیست ولی درمان به نحو قابل توجهی کم خرجتر و به صرفه است. نکته مهم این است که مطالعات نشان می دهد که ۷۰ تا ۹۸ درصد محکومان مرتبط با مواد مخدر که در طول محکومیت درمانی دریافت نکرده اند در عرض یک سال پس از آزادی از زندان مجددا دچار سوء مصرف شده و بیش از نیمی دوباره در عرض یک سال به خاطر جرایم مرتبط با مواد زندانی شده اند. شواهد اندکی دال بر اثر بخشی زندان در تغییر رفتار این افراد وجود دار. اضافه بر این تجربیات جهانی نشان می دهد که ازدحام در زندان اثر نامطلوبی بر سلامت زندانیان دارد. از جمله می توان به شیوع بیماریهایی از قبیل ایدز اشاره کرد که ممکن است به جامعه نیز گسترش یابد. ^[۲۲]
ج) مراحل درمان
مراحل درمانی به طور کلی شامل موارد زیر هستند:
مرحله سم زدایی- تثبیت(phase detoxification – stabilization) : که در آن علایم ترک درمان می شود و تنها در موارد وابستگی به نیکوتین (سیگار) الکل مواد افیونی باربی توراتها و بنزودیازپینها ( که هر دو از دسته داروهای رخوت زا – خواب اورند)مورد نیاز است. هدف از این مرحله حصول حالت پرهیز به شکلی ایمن و راحت برای بیمار است. برای رسیدن به این هدف از شیوه ها و داروهای گوناگون استفاده می شود. بسته به وضعیت بیمار درمان به صورت سرپایی (patient out) بستری(in patient) یا اقامتی (residential) صورت می پذیرد. این مرحله را نمی توان درمان کامل تلقی کرد بلکه صرفا آمادگی برای درمان و بازتوانی است.
مرحله بازتوانی پیشگیری از عود(prevention phase renababilitation- replace) : که هدف از آن پیشگیری از بازگشت به مصرف مواد غیر قانونی است یا از راه پرهیز از مصرف هر گونه ماده ای و یا از راه درمان جایگزین با مواد قانونی و کنترل شده است. و هدف دیگرآن کمک به بیمار در دستیابی به سلامت فردی و عملکرد اجتماعی است. در این مرحله از راهبردها و روش های گوناگون بهره گرفته می شود. همچون داروهای روانپزشکی جهت کاهش مشکلات روانپزشکی همراه داروهای کاهنده ولع که شامل داروهای جایگین هم می شود. انواع مختلف روان درمانی گروه های خودیاری همچون معتادان گمنام. البته عده ای از معتادان ممکن است حتی بدون درمان کاملا بهبود یابند. عده ای دیگری نیز ممکن است متعاقب درمان وارد یک دوره بهبود طولانی مدت شوند. اما بسیاری از کسانی که دچار اعتیاد می شوند عودهای متعددی را متعاقب درمان متحمل خواهند شد. و این اسی پذیری ها برای سالها و چه بسا تا اخر عمرشان باقی خواهد ماند. به عبارتی دیگر بسیاری از کسانی که هرگونه درمانی را شروع می کنند پیش از تکمیل دوره، درمان را رها کرده یا توصیه های پزشکی مبنی بر بقای بر درمان یا تداوم در مراقبتهای پزشکی را جدی نمی گرفتند. به همین دلیل دولتها وادار شدند این افراد را به اجبار برای ترک اعزام کنند. و مراکز معمولا چند برابر ظرفیت واقعی پذیرش نموده و با هزینه بسیار سنگینی روبرو می شدند و نمی توانستند پاسخگوی نیازهای درمانی کشور برای معتادان باشند. تنها معدودی از کشورها توانسته اند نظام درمانی عمومی توسعه یافته ای را در جهت پرداختن به سطوح مختلف سوء مصرف مواد ایجاد کنند. علت اینکه حتی بسیاری از کشورهای صنعتی و توسعه یافته هم هنوز به چنین نظام درمانی جامعی برای مشکلات سوء مصرف مواد نرسیده اند. در درجه اول مشکلات اجتماعی وسیع ناشی از سوء مصرف مواد است. جرایم از هم پاشیدگی خانواده از دست رفتن بهره وری اقتصادی و فساد از مشهورترین اثار خطرناک و پر هزینه مواد بر نظام اجتماعی کشورهاست. این موضوع موجب می شود اذهان عمومی مساله مواد را در درجه اول مشکلی کیفری تلقی کند که نیاز به درمان اجتماعی قضایی دارد نه معضلی بهداشتی که نیازمند اقدامات پزشکی است. علت دیگر این است که بسیاری از جوامع نسبت به اثر بخشی مشکوکند و بسیاری از دولتها این پرسش را مطرح می کنند که آیا درمان به زحمتش می ارزد، علاوه بر این مطالعات نشان داده است که اغلب کادر بهداشت و درمان نیز احساس می کنند که مداخلات پزشکی و مرافبتهای بهداشتی فعلی یا جوابگو نیست و یا اثری ندارد.^[۲۳]
گفتار دوم: مبانی تحقیق
بند اول: راه های درمان
درمان های ذکر شده در ذیل بیشتر برای موادمخدر ایجاد شده و برای مواد محرک (مثل شیشه) درمانی ذکر نشده است. درمان در این مورد عبارت است از استفاده از داروهای مخصوص روانپزشکی به علاوه روش درمانی ماتریکس که نوعی روان درمانی است. گرچه طول مدت این درمان بسیار است، اما کسانی که در درمان پایدار باشند و از حمایت خوب خانواده برخوردار باشند می توانند دوره آنرا به پایان برده و شاهد بهبودی را در آغوش کشند.^[۲۴]
۱)متادون درمانی :
نوعی درمان در سازمان ها و مراجع پزشکی در خصوص طیف مخصوصی از بیماران حامل بیماری اعتیاد پشنهاد می شود به نام درمان نگهدارنده با مصرف دارویی به نام «متادونMMT» که یک دارو با مشخصات مورفین ولی در فرمول شیمیایی آن به اصطلاح «مورفین چپ گرد» است. از سال ۱۹۶۰ که درمان با متادون در آمریکا آغاز شد، تاکنون بیش از ۵۴ سال گذشته و هنوز هم تمام محققین و دانشمندان متادون را بهترین راه کنترل و جلوگیری از بیماری اعتیاد می دانند. هدف از درمان با متادون این است که بیمار با مصرف متادون درواقع به حالت طبیعی دست می یابد و مشکلاتی که ناشی از اعتیاد سابق بوده و در هورمون های مغزی بوجود آمده است ، از بین می روند. درست است که متادون نیز در دسته بندی موادمخدر رده بندی می شود اما به علت خواص نادر آن، برای کسی که سابقاً معتاد به مخدر بوده است هیچ حالت نشئگی ایجاد نمی کند (البته اگر با دوز توصیه شده پزشک بکار رود) و صرفاً او را به حالت طبیعی خود برمی گرداند، حالتی که سال ها اعتیاد آن را از خاطر بیمار برده است. در این درمان هیچگونه آسیبی به کبد وارد نمی شود و در دستگاه گوارش نیز تنها عارضه آن یبوست است. در واقع اگر متادون تحت نظر پزشک مصرف شود، فرد مصرف کننده آن از نظر روانی و جسمی هیچگونه فرقی با افرادی که در زندگی لب به هیچ مخدری نزده اند ندارند. از نظر ظاهری کاملاً شیک و آراسته و بدون هیچ عارضه پوستی و از نظر روانی پایدارند. چون متادون دوره های خماری و نشئگی ندارد، بنابراین در مصرف ۲۴ ساعته آن هیچگونه عارضه ی روانی پدیدار نمی شود.
۲)درمان تنفرزا با نالترکسون
این نوع درمان با تجویز کپسول هایی به نام «نالترکسون» به یک شخص که قطع مصرف می کند، پیشنهاد می شود که در این روش پس از مصرف این دارو اگر شخص اقدام به مصرف مواد مخدر کند حال بسیار خرابی پیدا می کند و خطر مرگ را در پی دارد و ترس از پیدا کردن حال خراب باعث می شود که فردی که قطع مصرف مواد کرده مواد مصرف نکند ولی راه گریزهایی دارد که بعضی اشخاص قرص را در دهان نگهداشته و پس از مدتی آن را پرت می کنند که این روش نیز جوابدهی مناسبی ندارد.

آموزش کارآفرینی و تحقیقات مربوط به آن هم اکنون با چالش‌های متعددی مواجه شده است که برخی از این چالش‌ها توسط بلاک و استامپ^[۶۲] ارائه شده است. این چالش‌ها عبارتند از:
-چالش در ایجاد متدلوژی های تحقیق برای اندازه گیری اثربخشی کارآفرینی

( اینجا فقط تکه ای از متن فایل پایان نامه درج شده است. برای خرید متن کامل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

– چالش در محتوا و شیوه‌های آموزش کارآفرینی
– چالش در کیفیت مدرسان
– چالش در پذیرش آموزش کارآفرینی در دانشکده‌ها نسبت به کسب و کار
– چالش در ایجاد یک پیکره عمومی(مشترک) در زمینه‌های دانشی مختلف
– چالش در اثر بخشی روش‌های آموزشی
-چالش در نیازهای یادگیری کارآفرینانی که هم اکنون در آن به سر می‌برند(سکتون و کاساردا^[۶۳]،۱۹۹۲).
۲-۱۹-۱- چالش در کیفیت مدرسان کارآفرینی
با توجه به اینکه موضوع کارآفرینی یک بحث بسیار تخصصی و میان رشته‌ای است، طبیعتاً باید مدرسانی
به آموزش این درس بپردازند که هم دارای دانش نظری کارآفرینی باشند و هم با جنبه‌های عملی آن در
شرکت‌ها و سازمان‌ها آشنا باشند. هم اکنون یکی از چالش‌های بسیار اساسی در نظام آموزش و پرورش در اختیار نداشتن مدرسان خبره و ورزیده کارآفرینی است.
۲-۱۹- ۲- چالش در محتوا و شیوه‌های آموزش کارآفرینی
کارآفرینی موضوعی نیست که در قالب یک کتاب بتوان به تمام جنبه‌های آن پرداخت. موضوع کارآفرینی
دارای جنبه‌های مختلف است و اگر قرار است در نظام آموزش و پرورش به موضوع کارآفرینی پرداخته
شود باید در محتوای کتاب تغییرات اساسی داده شود و بحث کارآفرینی به طور تدریجی و در قالب چند کتاب و در طی چند سال آموزش داده شود تا بتوان اطمینان حاصل کرد که آموزش‌های داده شده به افزایش دانش و نگرش دانش آموزان کمک نموده است. مسئله دیگر، روش‌های آموزش کارآفرینی است.
هم اکنون در سطح دنیا، برای آموزش کارآفرینی جنبه‌های نظری و عملی در نظر گرفته می‌شود و در قالب‌های جداگانه و گاه به صورت ترکیبی و هم‌زمان و به روش‌های مختلف آموزشی به اجرا در می‌آید این در حالی است که در نظام آموزش و پرورش کشورمان تدریس درس کارآفرینی صرفاً به صورت نظری و بر مبنای روش سخنرانی است.
۲-۱۹-۳- چالش در اثربخشی روش‌های آموزشی
امروزه برای تعیین اثربخشی روش‌های آموزش کارآفرینی از معیارها و شاخص‌های مختلفی نظیر اهداف،
محتوا، ساختار و علم و هنر معلمی استفاده می‌شود علی رغم وجود چنین معیارهایی جهت سنجش اثربخشی روش‌های آموزش کارآفرینی، به طور کلی در کشور و به طور اخص در نظام آموزش و پرورش خیلی به این موضوع توجه نمی‌شود.
۲-۱۹-۴- چالش در ابزارهای آموزشی مرتبط با کارآفرینی
امروزه برای آموزش کارآفرینی علاوه بر روش‌های آموزشی متنوع، از ابزارهای آموزشی مختلفی نیز
استفاده می‌شود. در واقع از تمام پیشرفت‌های فناوری، مواد و ابزارهای آموزشی استفاده می‌گردد
این موضوعی است که در نظام آموزش و پرورش شایان توجه خاص و ویژه است.
۲-۱۹-۵- چالش در حمایت‌های مادی و معنوی دانش آموزان کارآفرین
در نظام آموزش و پرورش باید شرایطی حاکم گردد که از دانش آموزانی که دارای روحیه و توان کارآفرینی هستند حمایت‌های مادی و معنوی شود تا آن‌ها تشویق شوند و در نتیجه پس از فارغ التحصیلی، به جای جویندگان کار، خودشان بتوانند کسب و کار جدیدی را ایجاد نمایند.
۲-۱۹-۶- چالش در نیازهای یادگیری دانش آموزان
در بررسی‌های کارآفرینی، عواملی یافت می‌شود که در رفتار کارآفرینانه تأثیر دارد شامل عوامل فردی، اجتماعی و محیطی. عوامل اجتماعی به بررسی پیشینه و سوابق فردی، خانواده، سطح شغلی، تجارب اولیه زندگی و محیط رشد و پرورش می‌پردازد. در حالیکه عوامل محیطی به عوامل موقعیتی نظیر ارزش، کاهش مالیات و منافع غیرمستقیم، زمان‌بندی فرصت‌ها در فرایند شغلی، تأثیر شرایط بازار، بحران اجتماعی، فرهنگ حمایتی اجتماعی و اقتصادی توجه می‌کند. در ارتباط با عوامل فردی بر ویژگی‌های شخصیتی کارآفرینان توجه می‌شود. در بحث عوامل فردی اعتقاد بر آن است که کارآفرینان ویژگی‌ها، نگرش‌ها و ارزش‌های بی نظیر و منحصر به فردی دارند که موقعیت و جایگاه ارزنده‌ای را برای آن‌ها دست و پا کرده و آن‌ها را از سایرین متمایز و منفک می‌سازد(زالی و کردنائیچ ، ۱۳۸۹). یکی از چالش‌های اساسی در آموزش کارآفرینی در نظام آموزش و پرورش این است که به این ویژگی‌های اساسی و کلیدی توجه نشده و در اولویت‌های برنامه‌های آموزشی قرار نمی‌گیرد(همان).
۲-۲۰- رئوس مطالب آموزش کارآفرینی
رئوس مطالب درسی را که برای آموزش کارآفرین تدریس می‌گردند می‌توان بر اساس سطوح فردی ، سازمان و محیطی به سه بخش تقسیم کرد.
الف) کارآفرینی و فرد: ویژگی‌ها ، خصوصیات و رفتار یک کارآفرین ، کارآفرینی و نوآوری ، کار آفرینی و خلاقیت و ویژگی‌های مدیر کارآفرین رئوس مطالبی هستن که در این سطوح تدریس می‌شوند.
ب)کارآفرینی و سازمان: راه اندازی سازمان‌های کارآفرین، حفظ و نگهداری سازمان‌های کارآفرین و توسعه کارآفرینی در سازمان‌های کوچک ، متوسط و بزرگ اهم مطالب دروس کارآفرینی در سازمان می‌باشند.
ج) کارآفرینی و محیط: تعاریف ویژگی‌های کارآفرینی ، نقش کارآفرینان در جامعه ، کارکرد کارآفرینان در اقتصاد، اثرات و نتایج توسعه کارآفرینی ، اهمیت کار آفرینی، تشویق و حمایت‌هایی که جهت توسعه کارآفرینی صورت می‌گیرد. کارکرد دولت در کارآفرینی ، نقش پشتیبانی دولت از کارآفرینی مهم‌ترین موارد تدریس شده در این سطح از کارآفرینی می‌باشند(مهدوی عادلی و رافعی، ۱۳۸۵).
۲-۲۱- فرایند آموزش کارآفرینی
آموزش کارآفرینی یادگیری چند مرحله‌ای است که حداقل در پنج مرحله متفاوت از زندگی توسعه و تحقق می‌یابد مراحل آموزش کارآفرینی به ترتیب سطح عبارتند از: مرحله‌ی اول- سطح پایه: دانش آموزان در دوره‌های ابتدایی، راهنمایی و دبیرستان باید رویه‌های مختلف مالکیت کسب و کار را تجربه کنند. در این مرحله بر مفاهیم اساسی اقتصادی، فرصت‌های کسب و کار که در نتیجه تغییرات اقتصادی به وجود می‌آیند و هم چنین مهارت‌های اساسی مورد نیاز جهت موفقیت در بازار کسب و کار تمرکز می‌شود. برانگیختن برای یادگیری بیشتر و درک فرصت‌های منحصر به فرد اقتصادی از نتایج غایی و مورد انتظار این سطح است. مرحله‌ی دوم – سطح پرورش شایستگی‌ها: در این مرحله دانش آموزان باید زمان تجارت و کسب و کار را یاد بگیرند و با مسائل و دیدگاه‌هایی که از نظر صاحبان موسسه و بنگاه مهم هستند، آشنا شوند. سطح پرورش شایستگی‌ها به آموزش‌های حرفه‌ای نیاز دارد. آموزش‌های حرفه‌ای می‌تواند در مقام کلاس‌های درسی مختلفی که به نوعی با کارآفرینی مرتبط هستند، تدریس گردد. مرحله‌ی سوم- سطح کاربرد خلاق: این سطح از فرایند آموزش کارآفرینی در برگیرنده حداقل دروسی است که یادگیری آن‌ها برای تشریح یک کسب و کار نوین الزامی است. مرحله‌ی چهارم- سطح راه اندازی کسب و کار: این مرحله که نتیجه مستقیم مرحله‌ی قبل است، هدفی جزء راه اندازی یک کسب و کار توسط فراگیران ندارد و پیامد منطقی آموزش‌هایی است که در سطوح قبلی فرایند آموزشی کار آفرینی داده شده است. بعد از اینکه افراد بزرگ‌سال تجارب شغلی خاصی را کسب کردند و یا آموزش‌های بیشتری را در آن زمینه دیدند، به مساعدت‌های خاص مربیان خود نیاز دارند تا در حالی که با معلمین خود به بحث و تبادل نظر می‌پردازند و نقاط تاریک راه اندازی یک کسب و کار برایشان روشن می‌شود، تجارت مرتبط با شغلی را که دیده‌اند ، بالفعل نمایند. این دوره‌ی آموزشی معمولاً دو ساله بوده و در دانشکده‌های اقتصاد و مدیریت برگزار می‌شود. مرحله‌ی پنجم- سطح رشد و توسعه: اغلب صاحبان کسب و کار علاقه‌ای به درخواست کمک و مساعدت برای افزایش آگاهی‌ها وانش خود ندرند مگر اینکه در آن زمینه احساس نیاز کنند. دوره‌های مستمر آموزشی، سمینارها و گردهمایی علمی می‌تواند به این افراد کمک کند تا توانایی‌های کسب و کار خود را بالا برده و تقویت نمایند(دارابخانی، ۱۳۹۱).
۲-۲۲- دوره‌های آموزش کارآفرینی
دوره‌های آموزش کارآفرینی که تا سال ۱۹۹۰ میلادی شکل گرفتند در چهار دسته‌ی اصلی قابل تقسیم بندی می‌باشند که عبارتند از: دسته‌ی اول – دوره‌های آگاهی و جهت گیری به سوی کارآفرینی : هدف از برنامه‌های این دوره ، افزایش آگاهی، بینش و درک نسبت به کارافرینی به عنوان یک انتخاب شغلی برای افراد از تمامی اقشار اجتماعی است. برنامه‌های این دسته در مقاطع تحصیلی ابتدایی، راهنمایی و دبیرستان تدریس می‌شوند. در دوره‌های آزاد کارآفرینی گروه‌های نژادی، مخترعان، کارکنان دولت، دانشمندان ، بازنشستگان نیروهای مسلح و حتی افراد غیر شاغل نیز می‌توانند تحت پوشش نیز قرار می‌گیرند. دسته‌ی دوم- دوره‌های توسعه تاسیس بنگاه‌ها: برنامه‌های آموزشی این دسته به اقتضای شرایط خاص هر کشور طراحی شده‌اند. در این زمینه مراکز ویژه‌ای در کشورهایی همچون آمریکا، استرالیا، هند، هلند، فیلیپین، مالزی، سنگاپور، انگلستان و فنلاند ایجاد شده‌اند. اهداف عمده این مراکز ارائه آموزش‌های ویژه جهت توسعه توانایی‌ها و انگیزش افراد، توسعه مناطق شهری و آموزش‌های عملی کارآفرینان است.
دسته‌ی سوم- دوره‌های رشد و بقای کارآفرینان و بنگاه‌های کوچک: این دوره‌ها که شرکت‌های کوچک را در بر می‌گیرد، نیازهای آموزشی بسیار متنوعی را تحت پوشش قرار می‌دهند. شرکت‌های کوچک در هر کشوری باید مورد توجه قرار بگیرند. دسته‌ی چهارم- دوره‌های توسعه آموزش کارآفرینی: برنامه‌های این دسته که شامل شیوه‌های جدید آموزشی و تعیین نقش‌های تازه استاد دانشجو در فرایند آموزش کار آفرینی است. هدف عمده‌ی این برنامه‌های آموزش و گسترش کمی استادان و مربیان جدید از میان دست اندر کاران فعالیت‌های اقتصادی و صنعتگران برای آموزش کارآفرینی است(مهدوی عادلی و رافعی،۱۳۸۵).
۲-۲۳- نکات مهم در ارائه آموزش‌های کارآفرینی
برای آنکه دوره‌های آموزشی کارآفرینی با موفقیت همراه باشد، باید نکاتی چند مورد توجه و احترام قرار گیرد که عبارتند از:
الف) ترکیب شرکت کنندگان در کلاس‌های آموزش کار آفرینی متنوع باشد
ب) کلاس‌های در بر دارنده باز خوردهای مستمر و حتی از قبل پیش بینی نشده باشد
ج) علاوه بر راه اندازی کسب و کار جدید بر انواع ابتکارات و خلاقیت‌های کارآفرینانه هم تاکید نماید
د) جهت هر یک از بحث‌ها و مسائل کلاس، راه حل و جواب مشخص و معینی ذکر گردد
هـ) امکان تغییر و اصلاح برنامه‌های آموزشی توسط معلم و یا استاد به آسانی میسر و مقدور باشد