سَبِّحِ اسمَ رَبِّکَ الاَعلی (اعلی)
یا اینکه مراتب خلقت انسان در هفت مرتبه و مرحله است. در آداب دینی و اسلامی هفت مقدس است مثلاً :
هفت سنگ به شیطان در زیارت مسلمانان در ایام حج
هفت محرم در دین اسلام
هفت بار طواف بر گرد کعبه
هفت در و طبقه دوزخ در قرآن
هفت عضوی که در سجده باید بر زمین نهاده شود
عدد هفت جایگاه بسیار والایی در آئین عرفان و تصوف ایرانی دارد مثلاً مراحل هفتگانۀ عرفان و همچنین دهها ضرب المثل و کلمات عامیانه ایرانی مانند : هفت پشت- هفت نسل- هفت جد- هفت رنگ- هفت خط- هفت قلم آرایش- هفت خال و …
و شهرهایی که با هفت شروع می شوند مانند : هفت تپه (بخشی از شوش)- هفتکل (شهرستانی در خوزستان) – هفت خان- هفت شهیدان (بخشی از منطقه مسجدسلیمان)- هفت سار( بخشی از منطقه ارومیه) هفت کوه ( بخشی از زرین آباد ایلام) و …
در نزد مصریان هفت، نماد زندگانی جاودان و ابدی بوده و به همین دلیل حرف z که چیزی جز دو ۷ نیست، مانند زئوس، گرامی بوده است. به نظر می رسد هرمس به تقدس بودن عدد هفت اعتقاد داشته، چرا که از هفت مدیر، که تقدیر و سرنوشت آدمی را اداره می کند صحبت می کند، که شامل پنج سیاره و خورشید و ماه است و هرمس آنها را خدا می داند.
هرمس می گوید:
عقل کیهان
از آتش و هوا پدید می آید،
هفت مدیر
که تقدیر را اداره می کند
پنج سیاره نمایان
و خورشید و ماه
که مدارشان احاطه
جهان محسوس ما را در بر می گیرد.
(فرک و گندی، ۱۳۸۴، ۱۰۵)
یا در جای دیگر هرمس، هفت راه گذر از طبقات عرش را برای روح در نظر می گیرد.
(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت nefo.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

در نخستین مرحله،
از رشد و زوال رها می گردد.
در دومین مرحله،
از شر و مکر و حیله.
در سومین،
از شهوت و امیال نفسانی.
در چهارمین،
از تکبر و نخوت آمرانه.
در پنجمین،
از جسارت و تعجیل نامتعدلانه.
در ششمین،
از حرص و طمع
و در هفتمین
از دورویی و خطا و ریا
(فرک و گندی، ۱۳۸۴،۱۷۱)
یا در جای دیگر هرمس می گوید:
و خدایان هفت جرم سماوی
برای ابد در مدارهای سماوی به گردش در آمدند
(همان، ۶۴)
شیخ محمود شبستری در دو بیت از مقدس بودن اعداد اشاره می کند که در زیر هر عددی سری و رازی وجود دارد. او اضداد اخلاق اربعه را هفت می داند و درهای دوزخ را نیز هفت تا می داند.
عدالت چون یکی دارد از اضداد همین هفت آمد این اضداد ز اعداد
به زیر هر عدد سری نهفته است از آن، درهای دوزخ نیز هفت است
(۶۰۷-۶۰۸ / ۲۹۴)
خداوند درسورۀ حجر آیه ۴۴ می فرمایند:
«لَهَا سَبْعَهُ أَبْوَابٍ لِّکُلِّ بَابٍ مِّنْهُمْ جُزْءٌ مَّقْسُومٌ »
دوزخی که برای آن هفت در است و از هر دری بخشی معین از آنان وارد می شوند.

^h-n ۷۳/۳۸

^d-i33

^f-m158

^ab ۸۶/۹

^c-h ۶/۱۴

^a-f ۴۶/۳۷

^i-l ۶۴/۱۳

۲۵

اختلاف اعداد هر سطوح که حداقل دارای یک حرف مشترک می باشند از نظر آماری در سطح ۵% معنی دار نمی باشد. (آزمون چند دامنه ای دانکن ۵%)
وراثت پذیری
وراثت پذیری نسبتی از تنوع فنوتیپی در جمعیت است که توسط عوامل ژنتیکی ایجاد شده است. از وراثت پذیری برای بررسی سهم نسبی ژن ها و محیط در تنوع موجود در یک صفت استفاده می شود و یکی از سوالات مهم در ژنتیک کمی این است که چقدر از تنوع فنوتیپی، از تفاوت های ژنتیکی بین افراد ناشی می شود و چقدر آن حاصل تنوع محیطی است.

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

با توجه به (جدول۴-۵) میزان وراثت پذیری درکلیه صفات بیش از ۶۰ درصد به بالا متغیر بود، بیش ترین میزان وراثت پذیری در صفات عملکرد دانه قابل کنسرو و تعداد کل برگ و کم ترین مقدار مربوط به قطر ساقه بود. بالا بودن وراثت پذیری حاکی از آن است که اثرات ژنتیکی سهم بیشتری در کنترل صفات فوق نشان می دهد. وراثت پذیری عمومی برای اکثر صفات، نسبتا بالا برآورد گردید که این موضوع می تواند ناشی از شرایط کنترل شده آزمایش باشد. بازو بندی و همکاران (۱۳۹۱) در بررسی برآورد وراثت پذیری و هتروزیس درنسلهای ژنتیکی هیبرید زودرس ذرت رقم KSC260 نشان دادند، میزان وراثت پذیری صفات از حداقل ۵۷ تا ۹۳ درصد متغیر بود که ناشی از سهم بیشتر اثرات ژنتیکی در کنترل صفات مورد بررسی بود. بنابراین، انتخاب هیبرید برتر بر اساس صفاتی که وراثت پذیری بالایی دارند، انجام می گیرد (Allan, 1980). مهدی پور و همکاران (۱۳۹۱) نیز میزان وراثت پذیری در عملکر دانه را حدود ۷۰ درصد برآورد کرد درحالی که میزان وراثت پذیری عملکرد در نتایج ما بیش از ۸۵ درصد می باشد که این شانس بیشتر گزینش را در نسلهای در حال تفکیک بالا برده و می توان انتظار داشت این صفت به مقدار مطلوب در نتاج تظاهر پیداکرده و انتخاب برمبنای فنوتیپ برای بهبود آن موثر واقع می گردد. با توجه به مطلوب بودن وراثت پذیری ۷۰ درصد به بالا نتایج مهدی پور و همکاران (۱۳۹۱) با نتایج این تحقیق نیز مطابقت داشت.
جدول ‏۴- ۵- وراثت‌پذیری صفات مورد بررسی درژنوتیپ های ذرت شیرین

صفات

عملکرد

ارتفاع بوته

طول تاسل

ارتفاع بلال

تعدادبرگ بالای بلال

تعداد کل برگ

طول بلال

عمق دانه

تعداد ردیف دانه

تعداد دانه در ردیف

۴۹/۸۵

۲۰/۸۲

۶۸/۷۲

۵۵/۷۰

۷۸/۸۳

۷۱/۸۵

۲۲/۶۶

۴۰/۶۴

۷۹/۶۸

۰۳/۷۵

هتروزیس و هتروبلیتیوزیس

• دورکیم بر آن بود که با تقسیم اشیا و امور به مقدس و نامقدس، زمینه تبیین پیدایش و تعریف دین را فراهم آورد به گونه ای که نخست مردمان، امور و اشیا را به مقدس و نامقدس تقسیم نمودند و پس از آن ابتدایی ترین صورتها و شکلهای دین پدید آمده است. در حالی که؛

اولاً معمولاً پس از ظهور ادیان و در درون خود ادیان است که اشیا و امور عالم به مقدس و نامقدس تقسیم میشوند.
ثانیاً او مفهوم مقدس و نامقدس را به صورتی مبهم به کار برده است، به این معنا که بر اساس تبیین او، فرقی بین امور مقدس و نامقدس دینی، خیالی و وهمی وجود ندارد. چه بسا تقسیم اشیا به مقدس و نامقدس در بسیاری از موارد، منشأ خیالی و وهمی داشته و از منظر دین به هیچ وجه قابل پذیرش و توجیه نباشد.
ثالثاً چنین نیست که در تمامی ادیان، تقسیم یاد شده امری ضروری و پذیرفته شده باشد، چه بسا در پاره ای از ادیان توجه چندانی به این مسأله دیده نشود.
لذا تعریف دورکیم از دین مبتلا به اشکال است.

• به نظر دورکیم دین تجلی جامعه در افراد آن جامعه است. مردم گمان میکنند خدا را میپرستند، در حالی که به صورت ناخودآگاه مشغول پرستش جامعه هستند. اما این سخنی است ناموجه و نامعقول، زیرا آدمیان کاملاً بین مفهوم خدا و پرستش او و بین مفهوم جامعه تفکیک قایلاند و حدود و ثغور هر یک را می شناسند. این گونه نیست که خدای مورد پرستش آنها امری مبهم و غیر متشخص باشد تا دورکیم آن را بر اصل توتمی یا بر جامعه منطبق نماید.

۴.به گمان دورکیم میان حقیقت دین و نمود و تجلی آن بر مؤمنان تفاوت وجود دارد. چنان چه پریچارد بر چنین مشکلی در رهیافت دورکیم اشاره کرده و میگوید :
اگر تحلیل دورکیم در کتاب صور ابتدایی حیات دینی درست باشد، دین از یک سو به همان صورتی که واقعاً هست به مؤمنان نمایانده میشود و از سوی دیگر [ دین ] چیزی متفاوت از آن چه که آنها فکر میکنند باید باشد، است. در نتیجه دین مبنای اعتبارش را از دست میدهد.
۵.یک اشکال مبنایی هم به دورکیم وارد است. او معتقد بود مردمان در حقیقت جامعه را میپرستند و آن را تقدیس مینمایند، حال آنکه اولاً سؤال این است وی تقدیس جامعه را از چه راهی به دست آورده است ؟ زیرا او ملاکی برای تقدس جامعه ارائه نمی دهد. ثانیاً جامعه امری اعتباری و غیر حقیقی است و چیزی جدای از افراد تشکیل دهنده آن نمی باشد، پس چگونه میتوان برای چنین امر اعتباری تقدس قائل شد ؟ آیا تقدس جامعه همچون خود جامعه امری اعتباری نیست ؟

( اینجا فقط تکه ای از متن پایان نامه درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

۶.دورکیم با این نظریه اش که دین تجلی روح جمعی است، از دین قداست زدایی نموده و با فروکاهش دین تا حدّ پدیده های توتمی آن را به مرتبه خرافات، سحر و جادو تنزل داده است. وی آشکارا حق و باطل بودن ادیان را با این ادعا که هیچ دینی کذب نیست، زیر پا نهاد و از این رهگذر زیانهای جدّی و جبران ناپذیری را متوجه تفکر دینی نمود. گر چه بر اساس مبنای پذیرفته شده از سوی دورکیم، این سخن که دیگر دین مقدس نبوده و در حدّ پدیده های توتمی کاسته میشود، امری پذیرفتنی است، اما بر اساس رویکرد الاهی چون مبنای دورکیم مبتلا به اشکال است، لذا چنین لازمه ای نیز قابل پذیرش نمی باشد.
۷.در دیدگاه وی نقش افراد جامعه به ویژه حکیمان نادیده گرفته میشود گویا همه ی کارها را جامعه انجام میدهد.به عبارت دیگر، پدیده نبوت و رسالت انبیا به هیچ وجه مورد توجه دورکیم قرار نگرفته است. همچنین عنصر تبلیغ در ادیان و ابعاد عرفانی ادیان در نزد وی مغفول مانده است. در نهایت اینکه در دیدگاه او ما هر چه به طرف فردیت برویم، از حضور دین کاسته خواهد شد؛ زیرا به عقیده وی، دین مربوط به امور جمعی است. اما حقیقت بر خلاف این مطلب است، چرا که اغلب ادیان نه تنها در ابعاد جمعی، بلکه در جنبه های فردی و حیطه شخصی نیز حضوری فعال و چشمگیر دارند.^[۲۳۷]
فصل چهارم:
دین و کارکردهای اجتماعی آن از دیدگاه علامه طباطبایی
بخش اول: کلیاتی درباره علامه طباطبایی
بخش دوم: دین و کارکردهای فردی و اجتماعی آن از دیدگاه علامه طباطبایی
بخش اول:کلیاتی درباره علامه طباطبایی
یکی از متفکران گرانقدر عالم اسلام مرحوم علامه طباطبایی –ره- است، قبل ازاینکه به دین شناسی علامه طباطبایی وکارکردهای اجتماعی دین از دیدگاه ایشان بپردازیم، لازم است نگاهی کلی به زندگی و اندیشه های اصلی و آثار او بیاندازیم اما چون دین شناسی علامه مبتنی بر انسان شناسی اوست و انسان شناسی او مبتنی بر هستی شناسی اش میباشد، توضیحی هر چند کوتاه درباره انسان شناسی و هستی شناسی او خواهیم داد.
۱- زندگی و آثار علامه طباطبایی
علامه سید محمد حسین طباطبائی از یکی از خاندانهای بزرگ علم برخاسته، ولادت ایشان در پایان سال ۱۳۲۱ هجری قمری مصادف با ۱۲۸۲ شمسی در تبریز به وقوع پیوست ^[۲۳۸]. در سن پنج سالگی مادر گرامی خود و در سن نه سالگی پدر خود را از دست دادند . پس از آن وصی شرعی پدرشان که از بستگانشان نیز بود سرپرستی او و برادرش را به عهده گرفت.به دلیل این فراز و نشیب، سیدمحمدحسین، تا نه سالگی دست به کتاب و قلم نبرد و پس از آن راهی مکتب خانه شد . او در مدت شش سال(۱۲۹۶-۱۲۹۰)پس از آموزش قرآن که در آن روزگار و پیش از دیگر مواد آموزشی تدریس میشم، کتاب هایی از قبیل گلستان و بوستان سعدی، نصاب الصبیان ، اخلاق مصور، انوارسهیلی، تاریخ معجم، منشات امیر نظام و ارشاد الحساب را فرا گرفت و سپس وارد حوزه علمیه شد. از سال۱۲۹۷-۱۳۰۳ه.ش در ظرف هشت سال، او مجموع کتابهای مربوط به دوره سطح حوزه را آموخت.عشق به معارف اسلامی، علامه (ره)را از زادگاه به نجف اشرف کشاند^[۲۳۹]و ده سال در آن مرکز بزرگ تشیع به تکمیل معلومات خود در شعب مختلف علوم اسلامی پرداخت. فقه و اصول را نزد استادان معروف “نائینی و کمپانی” و فلسفه را نزد “سید حسین بادکویی” که خود از شاگردان جلوه و آقا علی مدرس بود و ریاضیات را نزد آقا سید ابوالقلسم خوانساری و اخلاق را در م محضر “حاج میرزا علی قاضی” که در حکمت عملی و عرفان، مقامی بس ارجمند داشتند تلمذ کرد. سپس در سال ۱۳۱۴ به زادگاه خود مراجعت فرمود. تحصیلات مدرس بود و ریاضیات را نزد “آقا سید ابوالقاسم خوانساری” و اخلاق را در علامه طباطبائی فقط محدود به سطوح عادی فقه نبود بلکه علاوه بر عمیق ترین تحصیلات در صرف و نحو و ادبیات عرب و فقه و اصول، ایشان یک دوره کامل از ریاضیات قدیم از «اصول» اقلیدس تا «مجسطی» بطلمیوس و نیز فلسفه و کلام و عرفان و تفسیر را فرا گرفت و در این علوم به مرحله اجتهاد نائل آمد.
شهرت علامه طباطبائی در تهران و حوزه های دیگر علمی ایران خارج از تبریز هنگامی آغاز شد که در اثر حوادث سیاسی جنگ دوم جهانی و عواقب بعد از آن، ایشان از مسقط الراس خود به قم مهاجرت کرد و از سال ۱۳۲۵ در آنجا ساکن شد و بدون کوچکترین سر و صدا مجالس درس خود را در تفسیر و حکمت آغاز کرد و در سفرهای پیاپی به تهران با علاقه مندان به حکمت و معارف اسلامی نیز تماس حاصل نمود و حتی از بحث و مناظره با مخالفان دین و حکمت، دریغ نورزید و از راه عقل و منطق، بسیاری از افرادی را که از طریق صواب منحرف شده بودند به درک حقایق دینی و حکمی نایل ساخت و توانست در عرض بیست و چند سال اخیر، اثر عمیقی از خود نه تنها در طبقه روحانیت بلکه بین عدهای از طبقه متجدد و تحصیل کرده در غرب بجا گذارد. سالیان دراز هر پاییز بین ایشان و استاد هنری کربن مجالسی با حضور جمعی از فضلا و دانشمندان تشکیل شده است که در آن مباحثی حیاتی درباره دین و فلسفه و مسائلی که جهان امروز در مقابل شخص معنوی و جوینده حقیقت قرار میدهد، مطرح میشود و این جلسات نتایج بسیار مهمی به بار آورده است.
در حوزه علمیه قم، خدمت بزرگ علامه طباطبائی، احیای علوم عقلی و نیز تفسیر قرآن کریم بوده است. به تدریج ایشان تدریس سطوح اساسی حکمت مانند کتاب «شفا» و «اسفار» را متداول ساخت، شاید حتی مهمتر از خدمت ایشان به حکمت که از طریق تربیت عده کثیری از طلاب و نشر کتاب انجام پذیرفته است، توجه علامه طباطبائی به اهمیت تربیت اخلاقی و تزکیه نفس بین شاگردان خود بوده است. ایشان در واقع به تنهایی مکتب جدیدی در تربیت افرادی که علم و اخلاق را تواما توسعه دادهاند تاسیس کرده و اشخاصی بس لایق به جامعه تقدیم داشته و همواره لزوم توام کردن آموزش و پرورش را تایید کرده است.^[۲۴۰]
آثار علامه طباطبائی
از ایشان آثار علمی بسیار بجا مانده است که قسمتی از آنها بدین قرار است:
تفسیر المیزان – به زبان عربی (در ۲۰ جلد)، اصول فلسفه و روش رئالیسم، حاشیه بر اسفار صدرالدین شیرازی،. مصاحبات با استاد هنری کربن، رساله در حکومت اسلامی، حاشیه کفایه، رساله در قوه و فعل، رساله در اثبات ذات، رساله در صفات، رساله در افعال، رساله در وسائط، الانسان قبل الدین، الانسان فی الدین، الانسان بعد الدین، رساله در نبوت، رساله در ولایت،. رساله در مشتقات، رساله در برهان، رساله در مغالطه، رساله در تحلیل، رساله در ترکیب، رساله در اعتبارات.، رساله در نبوت و مقامات، منظومه در رسم خط نستعلیق، علی والفلسفه الالهیه، قرآن در اسلام،شیعه در اسلام و چند رساله و مقالات دیگر.
به علاوه از علامه طباطبائی مقالات متعددی در نشریات گوناگون مانند «مکتب تشیع» و «درسهائی از مکتب اسلام» و «راهنمای کتاب» و. .. به انتشار رسیده است. مهمترین اثر علامه طباطبائی یقیناً همان « تفسیر المیزان » است.^[۲۴۱]
۲- اندیشه های اصلی علامه طباطبایی و نوآوریهای او در ابعاد مختلف
مشغله اصلی علامه طباطبایی دین پژوهی است، شخصیت علمی وی دارای ابعاد مختلفی از جمله بعد تفسیری، فلسفی، عرفانی، فقهی و اصولی، حدیثی، ریاضی و فلکی و ادبی است^[۲۴۲].
ایشان دارای برخی از نوآوریهای خاص در حوزه های مختلف معرفتی است.برخی از این نوآوریها از این قرارند:در فلسفه، عنایت به نگارش مطالب فلسفی به زبان فارسی و توام با ساده نویسی و پرهیز از مغلق نویسی، طرح مباحث معرفت شناسی و مقدم داشتن آن بر مباحث هستی شناسی، نشان دادن امکان دیالوگ فلسفی با دستگاه های فلسفی غربی و شرقی، احیای سنت فلسفی با تقریر و تحلیل جدید از سنت فلسفی، طرح و تالیف فلسفه در قالب اصلی موضوعی (اکسیوماتیک)، احیای روش مشایی در طرح و تالیف مباحث فلسفی و پیرایش فلسفه از دخالت دادن گزارههای غیر فلسفی (شعری، خطابی، دینی، عرفانی)تلاش برای تفکیک حقایق از اعتبارات در مباحث فلسفی.
در علم کلام نیز میتوان به مواردی از قبیل آشکار ساختن خلط حقایق و اعتباریات در تاریخ کلام و مباحث کلامی، پرداختن به مباحث جدید کلامی از قبیل حقوق زن، برده داری در اسلام، تکامل انسان، نظام اجتماعی و سیاسی اسلام، دین و علم و طرح موضوعات جدیدکلامی اشاره داشت.
در تفسیر، احیای روش تفسیر قرآن با قرآن، اهمیت دادن به تفسیر و احیای سنت تفسیر قرآن در حوزه ها، عنایت به دیالوگ قرآن با مسائل جدید فردی و اجتماعی و یافتن پاسخ قرآن در باب این مسائل، عنایت به سازگاری دین با عقل و علم در فعالیت تفسیری خود، پیرایش پیش فرضها در هنگام تفسیر فقه میتوان برای مثال به طرح نظریه اساسی وجود قوانین ثابت و متغیر در دین، طرح مساله دخالت زمان و مکان در تغییر احکام و نیز توجه به مساله مصلحت و دخالت آن در قوانین و…اشاره داشت.
در اخلاق نیز علامه با طرح ایده «مکتب خاص اخلاقی قرآن »و تمایز آن از مکاتب اخلاقی «عقلی»و «دینی عام»، اخلاق را از قالب سنتی و بی روح آن در آورده است. محرک این نوع اخلاق «حب»و «عشق»است و غایت آن «ذات مقدس الهی »است.^[۲۴۳]
۳- رویکرد روش شناسی علامه طباطبایی در دین پژوهی
روش علامه طباطبایی در دین پژوهی درون دینی است، وی، قرآن و سنت را نخستین منابع دین میداند، و معتقد است که بخشی از معارف اسلامی که احکام و قوانین شریعت میباشد قرآن کریم تنها کلیات آنها را متضمن است و روشن شدن تفاصیل آنها مانند احکام نماز و روزه و دادو ستد و سایر عبادات و معاملات بر مراجعه به سنت (حدیث اهل بیت) متوقف است.
و بخش دیگر ازدین معارف اعتقادی و اخلاقی است اگر چه مضامین و تفاصیل آنها قابل فهم عموم میباشد ولی در درک معانی آنها روش اهل بیت را باید اتخاذ کرد و هر آیه قرآنی را با آیات دیگر توضیح داد.بنابر این به نظر علامه «روش تفسیر قرآن به قرآن » روش اهل بیت میباشد ^[۲۴۴]. ایشان نیز در تفسیر المیزان از این روش بهره گرفته است. وبا استفاده از آن، در صدد پاسخگویی به همه مسائل مربوط به دین است. ^[۲۴۵]
دفاع عقلانی از دین در مکتب علامه (ره) جایگاه والایی داردو معتقد است که:
« نه تنها قرآن، عقل را از اعتبار ساقط نکرده، بلکه اعتبار قرآن و کلام خدا بودن آن نیز با عقل ثابت میشود…»^[۲۴۶]
وی میکوشد تا حد امکان مصلحت احکام دینی را با دلایل عقلی تبیین نماید و پیوندی ماهوی میان دین و فلسفه و وحی و عقل برقرار سازد. او جدایی دین الهی از فلسفه الهی را ستمی بس بزرگ میداند.وی عقل را زیر بنای دین و تعقل را شیوه تحصیل آن میداند و معتقد است که عقل همپای وحی، حجت و خدشه ناپذیر است و حقیقت پیام وحی را بی تعقل نمی توان یافت . آنچه از اندیشه علامه، به ویژه با استناد با المیزان بدست میآید، اثبات و تبیین مدبرانه مصلحت عقلی احکام دینی در امور اجتماعی است ؛ زیرا دین اسلام در تمام قوانین خود جانب عقل را لحاظ نموده است. ^[۲۴۷]
۴- هستی شناسی علامه طباطبایی
نقطه آغازین و محوری آموزههای شیعه ، اعتقاد به توحید است، توحید یعنی تنها خداوند خالق و مالک هستی است و همانا او مالکیت مطلق بر جهان و عالم خلقت دارد و عالم خلقت با تمام ابعادش مخلوق اوست و تنها اراده ای که بر جهان هستی حاکم است ، اراده الهی میباشد . علامه طباطبایی در این باره مینویسد : مقصد نهایی که اسلام میخواهد جامعه بشری را بر اساس آن بسازد و به وحدت برساند ، دین توحید و یگانه پرستی است ، لذا اسلام قوانین را بر اساس توحید وضع کرده است.^[۲۴۸]
علامه معتقد است که عالم هستی و تمام اجزای آن با نظامی که در آن جاری است به سوی غایات و نتایج صالحی پیش میرود، نتایجی که برای همان نتایج خلق شده و باز این عالم هستی که مجموعش به سوی یک هدف در حرکت است، هر یک از اجزایش راهی جداگانه دارد غیر از آن راهی که سایر اجزاءدارند، راهی که آن جزءبا اعمال مخصوص به خودش آن را طی میکند و این هم واضح و ضروری است ، که بیرون شدن یک جزءاز آن خطی که برایش ترسیم شده و تباهی آن نظمی که برای آن و غیر آن لازم بوده ، باعث میشود سایر اجزاء با آن هماهنگی نکنند و در عمض با آن بستیزند ، اگر توانستند آن را به راه راستش بر میگردانند وبه وسط راه و حد اعتدال بکشانند که هیچ و اگر نتوانستند، نابودش نموده و آثارش را محو میکنند، تا صلاح خود را حفظ نموده و عالم هستی را بر قوام خود باقی بگذارندو از انهدام و تباهی نگه دارند. ^[۲۴۹]
۵- انسان شناسی
انسان شناسی علامه طباطبایی به طور طبیعی تحت تأثیر هستی شناسی ایشان خواهد بود. مبنای علامه ( ره ) در رابطه با انسان این است که : انسان موجودی است مرکب از دو بعد جسمانی و روحانی. این دو بعد در زندگی دنیوی انسان، ملازم و همراه یکدیگرند. بعد از مرگ، بدن مادی از بین میرود، اما بعد روحانی انسان به زندگی خود ادامه میدهد. بر همین اساس، سعادت انسان در سعادت روح و بدن او است. استفاده از نعمتهای مادی و فضایل اخلاقی، سعادت زندگی دنیا و آخرت انسان را تأمین میکند ، اما فرو رفتن در لذایذ مادی و اهمال از سعادت روح، او را به شقاوت میرساند.^[۲۵۰]
به اعتقاد علامه (ره) انسان – مانند سایر انواع مخلوقات – دارای فطرت و خلقت مخصوص به خود میباشد و دقیقاً مانند سایر موجودات حرکت او به سوی کمال و سعادت، تنها بر اساس همین فطرت تعریف میشود.^[۲۵۱] از جمله این دانسته های فطری این است که انسان میداند هر چیزی را که در طریق کمال او مؤثر است، باید به استخدام خود درآورد. این در بشر وجود دارد که باید به هر طریقی که ممکن است به نفع خود و برای بقای حیاتش از موجودات دیگر استفاده کند. او به استعمار و استثمار حیوانات اکتفا ننموده، دست به استخدام همنوع خود میزند و به هر طریقی که برایش ممکن باشد آنان را به خدمت میگیرد، در هستی و کار آنان تا آنجا که ممکن باشد تصرف میکند.(اصل استخدام)
بشر همچنان به سیر خود ادامه داد تا به این مشکل برخورد که هر فردی از فرد یا افراددیگر همان را میخواهد که دیگران از اومی خواهند، لاجرم ناگزیر شد این معنا را بپذیرد همانطور که او میخواهد از دیگران بهره کشی کند باید اجازه دهد دیگران هم به همان اندازه از او بهره کشی کنند و همین جا بود که پی برد به اینکه باید اجتماعی مدنی و تعاونی تشکیل دهد.^[۲۵۲]
علامه طباطبایی در تبیین منشا زندگی اجتماعی انسان علاوه بر« غریزه استخدام »از دو عامل «حب ذات »و «غریزه جنسی »یاد میکند.او معتقد است که روی آوردن به زندگی اجتماعی بر اساس حب ذات، خود نوعی استخدام است چنانکه تن دادن به زندگی اجتماعی در اثر غریزه جنسی مصداق دیگری از همین حب است.وی که حب ذات را جزء ذات هر موجود میداند در تحویل و ارجاع آن به غریزه استخدام در مقام عمل مینویسد :
« بلی هر پدیده ای از پدیده های جهان و از آن جمله حیوان و بویژه فرد انسان حب ذات را داشته و خود را دوست دارد و همنوع خود را همانند خود میبیند و از این راه احساس انس در درون وی پدید آمده و نزدیک شدن و گرایش به همنوعان خود را میخواهد و به اجتماع فعلیت میدهد و چنانکه پیداست همین نزدیک شدن و گرد هم آمدن ( تقارب و اجتماع ) یک نوع استخدام و استفاده است که به سود احساس غریزی انجام میگیرد. » ^[۲۵۳]
وی نظیر همین مسأله را در مورد ارجاع ارضای غریزه جنسی به اصل استخدام نیز ذکر کرده است.
بخش دوم:
دین و کارکردهای فردی و اجتماعی آن از دیدگاه علامه طباطبایی
علامه طباطبایی از جمله متفکران اسلامی است که به نیاز بشر به دین در عرصه های مختلف زندگی بالاخص زندگی اجتماعی تأکید دارد و برای دین کارکردهای فردی و اجتماعی قائل است. قبل از پرداختن به کارکردهای فردی و اجتماعی دین از دیدگاه ایشان لازم است ابتداء به موضوع دین بپردازیم و منظور علامه (ره)را از دین، ابعاد و ماهیت آن روشن سازیم، تا بدین وسیله زمینه لازم برای بررسی کارکردهای دین از دیدگاه ایشان را فراهم کرده باشیم.
۱- دین و ابعاد آن
فهم دین شناسی هر اندیشمند و موضع او در مسائل مربوط به دین محتاج فهم دقیق وی از چیستی دین است. به این معنا که تعریف او از دین چیست ؟ تعریف او از دین ناظر به دین خاصی است یا دیگر ادیان را نیز در بر میگیرد؟
تعریف علامه طباطبایی از دین ناظر به دین وحیانی است.او با عنایت به آیه «ان الدین عند الله الاسلام» ^[۲۵۴]معتقد است که دین در نزد خدای متعال یکی بیش نبوده واختلافی در آن نیست و بندگانش را جز به آن دین مأمور نساخته ودر تمام کتابهایی که بر پیامبرانش فرستاده جز همان را بیان نکرده، آن دین همانا اسلام است. اسلامی که عبارت است از تسلیم شدن در برابر حق –اعم از حق در مقام اعتقاد وحق در مقام عمل-می باشد.^[۲۵۵] مراد از تسلیم خضوع و فرمانبرداری است هم از نظر افکار و عقاید و هم از نظر عمل و کردار^[۲۵۶]. علامه(ره) درجلد ۸ تفسیر المیزان در توضیح معنای اسلام میفرماید:

(۸-۲) عرض از مبداء
برای مثال اگر باشد، رابطه همترازسازی خطی بین دوفرم x وy برای تبدیل نمرات فرمx به فرمy بدین صورت است؛

شیب خط
عرض از مبدا
رابطه همترازسازی
حالا فرض کنید ۴ نفر در x به ترتیب نمرات ۴۰، ۳۵، ۳۰، ۲۵ گرفتهاند نمره معادل آنها در فرم y چقدر خواهد بود؟

از محاسبات بالا نتیجه میگیریم، هر چند که تفاوت میانگینهای دوفرم۳ نمره است ولی تفاوت نمرات معادل آنها متفاوت است و با افزایش نمره در فرم x تفاوت نمرات در فرم y کاهش مییابد.
نکته مهم دیگر در رابطه با همترازسازی خطی این است که شبیه به یک معادله رگرسیون خطی است ولی تفاوت آنها در اینجاست که در معادله رگرسیون نسبت در مقدار ضریب همبستگی بین x و y نیز ضرب میشود. بنابراین معادله رگرسیون x روی y با معادله رگرسیونy روی x متفاوت است.مگر اینکه ضریب همبستگی برابر ۱ باشد که این عمل نیز تقریباً ناممکن است، بنابراین نمیتوان از معادله رگرسیون به جای رابطه همترازسازی استفاده کرد. ( این موضوع بیان کننده ویژگی تقارن از همترازسازی است که قبلاً شرح داده شد).
همچنین به دلیل ویژگی خاص همترازسازی خطی، ما باید برخی از نمرات خیلی بالا یا پایین (در کرانهها) را حذف کنیم زیرا به ناچار همترازسازی خطی در این حالت منجر به نمرات تبدیل شدهی غیر ممکن، نمرات منفی ویا بالاتر از نمره ماکزیمم میشود (رویتر و کمپ، ۲۰۰۳).
۳) روش همترازسازی همصدک^[۵۸]
ویژگی تغییر ناپذیری جامعه همترازسازی، در عمل فقط به طور تقریبی امکان پذیر است، خصوصاً وقتی از داده های خام فرمهای دوتست استفاده میشود. بنابراین تعریف جامعه برای به دست آوردن روابط بین دو تست x وy مهم است. چنانچه شکل توزیع نمره های خام برای دوتست مورد همترازسازی تفاوت قابل ملاحظهای داشته باشد از روش همترازسازی همصدک استفاده میشود. در این روش از یک منحنی برای نشان دادن تفاوت دشواری بین دوفرم استفاده میشود.این منحنی بر مبنای مربوط ساختن نمراتی از فرم x به نمراتی از فرم y که دارای فاصله صدکی برابری باشند توسعه داده شده است. یعنی چنانچه نمرات خام در فرمهای x و y در رتبه صدکی مشابهی در جامعه برابر باشند همتراز میشوند. دستورالعمل همترازسازی همصدک بدین صورت است که؛
ابتدا برای یک نمره معین از فرم x ، درصد آزمودنیهایی که آن نمره یا نمرات کمتر از آن را بدست آورهاند. محاسبه کنید (fx ).سپس نمرهای از فرمy را پیدا کنید که درصد آزمودنیهایی که آن نمره یا نمرات کمتر از آن را در فرم y گرفتهاند (fy )، برابردرصد آزمودنیهای محاسبه شده از قسمت قبلی باشد. و در نهایت این دونمره از فرمهای x و y معادل هم قرار میگیرند ( براون وهالند، ۱۹۸۲).
فرض کنید که دو فرم x و y از یک تست را روی گروه بزرگی از افراد جامعه قابل اعتمادی اجرا کردیم (نمودار ۲-۱)، تستها اعتبار یکسانی دارند و هیچگونه تاثیر محتوا وجود ندارد.آن وقت دو نمره x و y چنانچه رتبه صدکی برابری داشته باشند، به عبارت دیگر درصدهای برابری از افراد، آن نمره یا نمرات پایینتر از آن را روی تستها پاسخ درست داده باشند، معادل هستند.
با نمودار ۲-۲ در اصل تعریف مشابهی از همترازی نمره میتواند استفاده شود.تفاوت آن با نمودار ۲-۱ آن است که نوسانات نمونه خطای بیشتری در روابط برآورده شده بین تستها نشان میدهد.فرایند همترازسازی همصدک با جدول ۲-۱ و نمودارهای ۲-۱ و ۲-۲ نشان داده شده است.در جدول ۲-۱ نمرات همصدک در دوفرم x و y چهل سوال تست داده شدهاند.با توجه به آن میبینیم که نمره خام ۲۰ در فرم y یک نمره صدکی برابر با ۳/۳۰ دارد و مطابق با یک نمره صدکی برابر ۳/۴۵ در فرمx است. حالا نمرهای از فرم x که بتوان معادل با نمره ۲۰ در فرمy تست در نظرگرفت باید نمره صدکی مشابهی (یعنی برابر ۳/۳۰)داشته باشد. هیچ نمره خاصی روی فرم x با این نمره صدکی وجود ندارد پس باید چه کار کرد؟
با توجه به جدول، صدک ۳/۳۰ در مورد فرم x در فاصله بین دو صدک ۵/۲۷ و ۴/۳۳ مطابق با نمرات ۱۷ و ۱۸ داشته باشد، درونیابی خطی، نمره ۵/۱۷ را به عنوان نمره همتراز شده روی فرم x به دست میدهد. در این روش میتوانیم نمرات همتراز شده x برای همه نمرات y را پیدا کنیم. این مقادیر در جدول ۲-۱ داده شدهاند. روش همترازسازی همصدک برای نمرات خام در فرمهای x وy تست در نمودار ۲-۱ نشان داده شده است. در نمودار ۲/۲ رابطه به دست آمده بین نمرات فرم x و نمرات فرم y نمایش داده شده است.
جدول ۲-۴. نمرات صدکی دو فرمx و y تست، و نمرات x همتراز شده با نمرات

نمره X همتراز شده با Y

نمره صدکی
X

نمره صدکی
Y

نمره
خام

نمره X همتراز شده با Y

نمره صدکی
X

نمره صدکی
Y

نمره
خام

۳/۱۸

۶/۵۱

۳/۳۵

۲۱

۴

۰

۰

۰

۳/۱۹

۵/۵۷

۶/۴۰

۲۲

۴

۰

۰

۱

۵)از برخی از عناوین مجرمانه کیفرزدایی شده یعنی قسمتی از عناوین مجرمانه که تقریبا از اهمیت کمتری برخوردار است، به جای رسیدگی در مرجع قضایی، به یگان محول شده که، فرماندهان براساس آیین‌نامه انضباطی برخورد کنند. به عنوان مثال؛ بخش‌هایی از لغو دستور، خودداری از عزیمت به ماموریت، ترک پست، خوابیدن سرپست، خودزنی و گزارش خلاف واقع.
۶)از تاسیسات مهم دیگر، پیش‌بینی جرایم رایانه‌ای است. قانون مجازات جرایم نیروهای مسلح در سال ۱۳۸۲ در ماده ۱۳۱، جرایم رایانه‌ای را پیش‌بینی کرده است. از جمله جرایم پیش‌بینی شده عبارتند از: جعل رایانه‌ای، تسلیم اطلاعات طبقه‌بندی شده به دشمن، افشا غیرمجاز اطلاعات، سرقت اشیاء دارای ارزش اطلاعاتی و سوءاستفاده‌های مالی.
۷)مطالبه ضرر و زیان و خسارت ناشی از جرم بدون تقدیم دادخواست از دادگاه نظامی.ضرروزیان ناشی از جرم و مطالبه خسارت چون یک دعوای خصوصی و حقوقی محسوب می‌شود، باید مراحل فرایند دادخواست، تشریفات آیین دادرسی مدنی، پرداخت هزینه‌های دادرسی و خسارات دادرسی طی شود.منتهی در قانون جدید، در جهت حمایت از حقوق مالی نیروهای مسلح، پیش‌بینی شده که یگان نظامی می‌تواند بدون تقدیم دادخواست و صرفا با یک درخواست، ضرر و زیان ناشی از جرم را از دادگاه نظامی مطالبه کند.
۸)پیش‌بینی نهاد یا هیات‌های کارشناسی نیروهای مسلح.برخی از کارشناسی‌هایی که در پرونده‌های مطرح در سازمان قضایی مورد نیاز است، ارتباط مستقیم با مسایل نظامی و انتظامی دارد. به همین دلیل در قانون جدید کارشناسان یا هیات‌های کارشناسی نظامی پیش‌بینی شده که در حال حاضر از طریق ستاد کل به یگان‌ها اعلام شده است.این مقررات، دارای دستوالعملی تحت عنوان دستورالعمل تبصره ماده ۱۳۳ قانون مجازات جرایم نیروهای مسلح است. مکانیزم‌ها و آزمون‌هایی برای جذب کارشناسان امور نظامی و انتظامی وجود دارد و بعد از طی مراحل مختلف به سازمان قضایی معرفی و در نهایت برای آنها کارت صادر و مانند کارشناسان رسمی دادگستری در حوزه خود و با اختیارات و مسولیت‌های خود مشغول به کار می‌شوند.۹)قانون جدید به دادستان نظامی، سمت نمایندگی از جانب نیروهای مسلح داده است تا بتواند حقوق مالی نیروهای مسلح را مطالبه کند. البته این موضوع در ماده ۱۲ قانون دادرسی و کیفر ارتش نیز پیش‌بینی شده بود.

( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

قانون جدید دارای ۴ دستورالعمل است:
۱)دستوالعمل حبس با خدمت با ۳۴ ماده و ۷ تبصره که توسط سازمان قضایی با همکاری ستادکل نیروهای مسلح تهیه و در ۵/۱۰/۸۳ به تصویب رییس محترم قوه قضاییه رسیده است.۲)دستورالعمل ماده ۶۰ قانون مجازات جرایم نیروهای مسلح، مصوب ۲۸/۵/۱۳۸۳ستادکل نیروهای مسلح. در مورد فرار مرحله اول کارکنان وظیفه.۳)دستوالعمل موضوع ماده ۱۳۰ قانون مجازات جرایم نیروهای مسلح، مصوب ۲۷/۱۱/۸۳ مقام فرماندهی معظم کل قوا.۴)دستورالعمل تبصره ماده ۱۳۳ قانون مجازات جرایم نیروهای مسلح، مصوب مقام فرماندهی معظم کل قوا ۲۲/۹/۱۳۸۸ که اخیرا ابلاغ شده است و شامل فصل‌های کلیات، نحوه اجرا، دستمزد کارشناسان، شرایط کارشناسان امور نظامی و انتظامی، جرایم و تخلفات آنان و امور هماهنگی است.
به هرحال هر قانونی هم دارای نقط ضعف است و هم نقاط قوت. این موضوع نسبی است. ما در بررسی قوانین نمی‌توانیم یک قانون را مطلقا دارای عیب بدانیم یا یک قانون را عاری از عیب و ایراد. ممکن است کار کارشناسی یک قانون ضعیف‌تر باشد و در نتیجه نواقص آن بیشتر و برعکس. از سال ۱۳۸۲ تا ۱۳۹۰ یعنی در طول ۸ سالی که این قانون در حال اجرا است، سازمان قضایی نیروهای مسلح، قوانین موجود را در ۲ مرحله مورد ارزیابی و نظرسنجی قرار داده است.و نظرات قضات سراسر کشور را در سازمان قضایی در رابطه با نقاط قوت و ضعف این قانون تحصیل کرده در اداره کل حقوقی، کمیسیونی تحت عنوان کمیسیون تدوین لوایح تشکیل شده است. کار این کمیسیون، بررسی لوایح و تهیه پیش‌نویس لوایح است که از طریق مبادی ذیربط تقدیم مجلس می‌شود.در این برهه از زمان، کمیسیون نقاط ضعف و قوت قانون مجازات جرایم نیروهای مسلح و آن دسته از مواردی که نیاز به بازنگری و اصلاحیه دارد را مورد بررسی قرار داده و بعد از کسب نظر مجدد همکاران قضایی و بررسی مجدد، در سیر مرحله اصلاح قانون قرار خواهد گرفت.
از جمله اجرای قانون مجازات جرایم نیروهای مسلح سبب شده که بحث اعمال تخفیف و تبدیل مجازات، هدفمند و در یک چارچوب خاصی تعریف و اعمال شود. بسیاری از پرونده‌هایی که موضوع آن‌ها براساس قانون سابق، جرم بوده، با توجه به سیاست جرم‌زدایی یا کیفرزدایی قانون جدید، دیگر به دادسرای نظامی ارسال نمی‌شود و تحت عنوان تخلف انضباطی با آن‌ها برخورد می‌شود. بعد از طی سال‌ها زحمات و کار کارشناسی بسیاری که برای بهتر شدن شرایط موجود در نیروهای مسلح صورت پذیرفته بود، قانون مجازات جرایم نیروهای مسلح به تصویب رسید. امید که با رفع نواقص و ایرادات احتمالی، شرایط مطلوب‌تری برای این ارگان فراهم شود.
پیشگیری از جرم و جایگاه دستگاه قضایی در آن
اصل ۱۵۶ قانون اساسی، قوه قضاییه را قوه ای مستقل دانسته که پشتیبان حقوق فردی و اجتماعی و مسئول تحقق بخشیدن به عدالت قضایی، رسیدگی و صدور حکم در مورد تظلمات، تعدیات و شکایات، حل و فصل دعاوی و رفع خصومت ها، احیای حقوق عامه و گسترش عدل و آزادیهای مشروع، نظارت بر حسن اجرای قوانین، کشف جرم، تعقیب مجرمان و مجازات آنان، اجرای حدود الهی و اقدام مناسب در پیشگیری از وقوع جرم و اصلاح مجرمان می باشد.
مهمترین وظیفه از میان وظایف مذکور، مورد اخیر یعنی اقدام مناسب در پیشگیری از وقوع جرم می باشد که اجرا و تحقق آن- و همچنین سایر وظایف مقرر- منوط به داشتن یک نظام کیفری غنی و قوی است که با بهره گرفتن از امکانات، ابزار، دستاوردها و روش های علمی و عملی بتواند عدالت قضایی را در تمام سطوح و به نحو مطلوبی اجرا و نیازهای متنوع و پیچیده ی انسان و جوامع امروزی را پاسخگو باشد.
«پیشگیری» از جمله محورهای اساسی راهبردهای ضدبزهکاری است، پیشگیری در مقایسه با مجازات ها، مفهوم جدیدی است و مانند درمان، بار پزشکی دارد و چنین به نظر می رسد که، پیشاپیش هرگونه تقبیح جامعه نسبت به عمل مجرمانه را دفع می کند. در جامعه ی امروزی اشکال نوین بزهکاری به گونه ای تنگاتنگ با تحول آداب و رسوم و فنون و شیوه های زندگی در ارتباط است و روش های جدید مداخله به منظور حل مسأله از طریق بررسی آنها از نزدیک را ایجاب می کند.
پیشگیری شامل مجموع تدبیرهای سیاست جنایی- به استناد تدبیرهای نظام کیفری- می شود که غایت انحصاری یا دست کم جزئی آن، تحدید امکان وقوع مجموع اقدام های مجرمانه از راه غیرممکن کردن، دشتوارتر کردن یا کمتر محتمل کردن آنها است.
راه های پیشگیری از جرایم نظامی و انتظامی در نیروهای مسلح
مهمترین اهدافی که سازمان قضایی نیروهای مسلح در سال ۱۳۹۲ در زمینه پیشگیری از وقوع جرم دنبال کرده، شامل افزایش تحقیقات جرم‌شناسانه پیرامون آسیب‌شناسی جرایم نیروهای مسلح، بهبود نظارت بر مجامع و شوراهای پیشگیری از وقوع جرم، افزایش مشارکت نیروهای مسلح جهت اجرای یافته‌های پژوهش و بهبود وضعیت امور فرهنگی، آموزشی و ورزشی زندانیان نظامی می‌شود.
بررسی علل و عوامل ارتکاب جرایم مالی و ارائه راهکارهای مؤثر جهت پیشگیری از وقوع آن
سال ۱۳۹۲ آخرین سال از برنامه پنج ساله سوم پیشگیری از وقوع جرم (۱۳۹۲-۱۳۸۷) بود. در این سال موضوع «بررسی علل و عوامل ارتکاب جرایم اقتصادی و مالی و ارائه راهکارهای مؤثر جهت پیشگیری از وقوع آن» در دستور کار برنامه‌های پیشگیری از وقوع جرم سازمان قضایی نیروهای مسلح قرار گرفت.

• • تشکیل جلسات کمیسیون های تخصصی پیشگیری از وقوع جرم در یگان ها

یکی از تدابیری که در سال ۹۲ به عمل آمد، تشکیل جلسات کمیسیون‌های تخصصی پیشگیری از وقوع جرم در یگان‌ها، پیش از برگزاری مجامع بود که در این کمیسیون ها، جرایم شایع در هر یگان مورد بحث و بررسی قرار گرفت و نتایج در مجمع استانی تهران توسط معاونین محترم بازرسی نیروها و در مجامع استان ها توسط فرماندهان ارشد ارائه شد.علاوه بر برگزاری مجامع استانی، شوراهای استانی پیشگیری از وقوع جرم با حضور فرماندهان نظامی و انتظامی به ریاست رئیس سازمان قضایی استان به طور منظم در سراسر کشور برگزار شده و جرایم شایع در استان ها و مشکلاتی که نیروهای مسلح در ارتباط با وقوع جرایم دارند، مورد بررسی قرار گرفته است. از ابتدای سال ۱۳۹۰ تا پایان سال ۱۳۹۲ در مجموع ۱۶۰ جلسه شورای استانی در سراسر کشور برگزار شده است.نتیجه کار شوراها به مرکز ارسال و تجزیه و تحلیل شده و نتایج این تحلیل‌ها پس از پردازش برای بهره‌برداری در اختیار مسئولان قضایی و نظامی و انتظامی قرار می‌گیرد.

• • تحقیقات آسیب شناسی

تحقیقات پژوهشی که طی این مدت صورت گرفته یا آغاز شده عبارت است از آسیب شناسی تأثیر خدمت وظیفه عمومی بر ارتکاب جرایم، طرح آماری پژوهشی جرایم مواد مخدر، طرح آماری پژوهشی جرایم قتل و خودزنی و بررسی موضوع قتل در نیروهای مسلح استان های کرمان، سیستان و بلوچستان و خراسان رضوی.همچنین طی این مدت سه تفاهم نامه همکاری بین معاونت قضایی و حقوقی سازمان قضایی نیروهای مسلح با فرماندهی انتظامی تهران بزرگ، معاونت حقوقی و امور مجلس نیروی انتظامی و سازمان زندان ها و اقدامات تأمینی و تربیتی در زمینه تحقیقات و پژوهش‌های علمی با محوریت پیشگیری از وقوع جرم به امضاء رسیده است.

• • آغاز اجرای مصوبه هیئت عالی سیاستگذاری نیروهای مسلح

یکی دیگر از دستاوردهای مهم پیشگیری از وقوع جرم سازمان قضایی نیروهای مسلح، آغاز اجرای مصوبه هیئت عالی سیاستگذاری نیروهای مسلح در یگان های نظامی و انتظامی بوده است.این مصوبه حاوی پیشنهادهای کاربردی سازمان قضایی نیروهای مسلح در زمینه پیشگیری از وقوع جرم بوده است. این راهکارها عبارت است از انجام تست شخصیت پایوران و سربازان وظیفه در ابتدای خدمت، نهادینه کردن تشکیل مراکز مشاوره روحی و روانی در یگان‌ها، همگانی کردن ورزش در نیروهای مسلح، ایجاد سامانه نظارت و کنترل اجرای راهکارهای پیشگیری از وقوع جرم، تهیه دستورالعمل جلب و دستگیری سربازان فراری.
مهم این است که گفتمان پیشگیری از وقوع جرم در سطح فرماندهان و مسؤولان نیروهای مسلح و حساسیت نسبت به وقوع جرایم، از افزایش جرایم در نیروهای مسلح جلوگیری کرده و در بخشی از جرایم نیز کاهش قابل توجهی به چشم می‌خورد.رویکرد امروز همه مسئولان و فرماندهان نظامی و انتظامی در راستای پیشگیری و کاهش جرم در نیروهای مسلح، رویکردی پیشگیرانه و مدیریت به صورت پدرانه است. معاون قضایی سازمان قضایی نیروهای مسلح در مجمع استانی پیشگیری از وقوع جرم در نیروهای مسلح که با موضوع (بررسی علل و عوامل ارتکاب جرائم قتل و خودزنی و ارائه راهکارهای موثر در جهت پیشگیری از وقوع آن) در اصفهان برگزار شد، با بیان این مطلب افزود: برنامه‌های پیشگیری از وقوع جرم باید متناسب با مخاطب باشد چرا که ممکن است برنامه‌ای در منطقه‌ای جوابگو باشد و در منطقه‌ای دیگر جوابگو نباشد. حجت‌الاسلام محمد مصدق با اشاره به اینکه برای پیشگیری از وقوع جرم در نیروهای مسلح از ۱۶ سال پیش تاکنون بیش از ۵۰۰ همایش در کشور برگزار شده است، گفت: در این راستا تاکنون سه برنامه پنج‌ساله به همت مسئولان سازمان‌های مختلف نیروهای مسلح در کشور برگزار شده و از امسال برنامه چهارم نیز اجرایی شده است. ابراهیم مهران‌فر رئیس سازمان قضایی نیروهای مسلح استان اصفهان هم گفت: مجموع جرائم سال ۹۱ نیروهای مسلح استان اصفهان نسبت به سال قبل از آن ۸/۷ درصد کاهش داشته است. او از راهکارهای پیشگیری از جرم در نیروهای مسلح را اعمال مدیریت و فرماندهی کارآمد و مدبرانه توسط فرماندهان و مسئولان یگان‌ها، ایجاد نظم و انضباط بر مبنای مقررات آیین‌نامه انضباطی و قوانین وضع شده بخصوص قانون مجازات جرائم نیروهای مسلح و آموزش و آگاه‌سازی همه نیروها اعم از پایور و وظیفه و حتی فرماندهان و آشنایی بایدها و نبایدها جرائم یاد شده اعلام کرد.
راهکارهای پیشگیرانه ، جرایم نظامی ، سربازان وظیفه ، کارکنان پایور^[۴۴]
۱۰ مولفه مهم در حوزه های پیشگری از جرم در محیط های نظامی و دارای صفات جامعه و در برگیرنده تمام ابعاد جرم خیز در میان نیرو های مسلح ، به قرار ذیل است :

1. 1. مدیریت

1. 1. انضباط

1. 1. فرهنگ

1. 1. نظارت و کنترل

1. 1. آموزش

1. 1. بهداشت محیط نظامی

1. 1. عدالت سازمانی و رفع تبعیض

1. 1. حقوق سازمانی

1. 1. ارتباط محیطی

1. 1. اوقات فراغت

مولفه های مذکور به نوبه خود دارای زیر شاخه هایی است که همان راهکار های منطقی و تجربی پیشگیرانه محسوب می شود ؛ این زیر شاخه ها نیز در جای خود به شاخه های مختلفی منتهی می گردند که به نوعی ابعاد قوت و ضعف موجود در سیستم را در هر یک از حوزه های ۱۰ گانه نشان می دهد .
۱- راهکارهای پیشگیری در حوزه مدیریت :
۱٫۱ برگزاری و استمرار جلسات در کمیته های پیشگیرانه جرم با حضور مقامات عالی رتبه سازمان قضایی نیرو های مسلح و فرماندهان و مسئولان نظامی و انتظامی در مراکز استان ها و نقاط مورد نیاز . « نظر به اهمیت و ضرورت آسیب شناسی و بررسی علل و انگیزه های ارتکاب جرایم نظامیان ئ نیز ارائه راهکارهای کاربردی جهت پیشگیری از وقوع جرایم در نیرو های مسلح ، سازمان های قضایی « ن .م» در راستای ماموریت ها و وظایف سازمانی و همچنین اهداف قانونی خویش^[۴۵] ، مجموعه اقداماتی را در این خصوص انجام داده است که در راس آن برنامه های ۵ ساله پژوهشی این نهاد با تشکیل مجامع استانی پیشگیری از وقوع جرم^[۴۶] قرار دارد که در آن مسئولان سازمان های مزبور به همراه نمایندگانی از نیروهای نظامی و انتظامی شرکت می نمایند». ( معاونت ضایی و حقوق سازمان قضایی ن . م ، ۱۳۸۶ ، مقدمه ) . متصدی برگزاری چنین جلساتی اداره کل عفو و پیشگیری از جرم سازمان قضایی نیروهای مسلح است ؛ اما آنچه حا ئز اهمیت است توجه و حساسیت فرماندهان نظامی و انتظامی ذی ربط در اجرای کامل و دقیق تصمیم های کمیسیون هاست .
۲-۱٫ به کارگیری نیرو های در جایگاه ها مختلف خدمتی با توجه به توان و تخصص فرد . در سیستم نظامی به کار گیری افراد در جایگاه تخصصی روبه بهبود است . این مهم در خصوص پایوران بر حسب رسته آموزش تخصص رعایت می گردد لیکن نیروهای وظیفغه در بسیاری از موارد در یگان هایی به خدمت گرفته می شوند که هیچ ارتباطی با تحصیلات آنان ندارد .
۳-۱٫ تلاش در جهت جلوگیری از اتلاف وقت و انرژی پایوران و سربازان وظیفه زیر جمع . رمانده اگر بتواندطوری مدیریت نماید که نیروی کارکنان را در طول وقت اداری تقسیم نماید تا خیلی از امور به دقایق آخر کشیده نشود و از طرفی نظارت دقیقی بر اجرای برنامه اعلام شده به عمل آید ، بدیهی است از اتلاف وقت نیروی انسانی کاسته خواهد شد .