۲-۳-۶-۱۱- محاسبات آماری
کلیه داده های به دست آمده با بهره گرفتن از نرم افزار MSTATC تجزیه واریانس شد و مقایسهمیانگین ها با بهره گرفتن از آزمون چند دامنه دانکن در سطح احتمال۱% انجام گردید و برای رسم نمودارها از نرم افزار Microsoft Excel استفاده شد.
(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت nefo.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

فصل سوم
نتایج بحث
۳-۱- ارتفاع بوته
اثرسطوح تیمار های کودی بر ارتفاع بوته در سطح احتمال یک درصد معنی دار بود (جدول ۳-۱). بیشترین ارتفاع بوته در تیمار تلقیح با نیتروکسین+بیوسولفور+فسفاته بارور به میزان ۲۸/۸۶ سانتی متر مشاهده شدو کوتاه ترین بوته ها مربوط به تیمار شاهد به میزان۸۸/۶۲ سانتی متر بود،اما در مقایسه با تیمار کود شیمیایی اختلاف معنی داری مشاهده نگردید (جدول ۳-۲). در خصوص اثر کود های زیستی بر افزایش ارتفاع بوته باید اظهار داشت که این امر احتمالا ناشی از افزایش جذب عناصر غذایی به ویژه فسفر و نیتروژن و تاثیرآنها به بهبود فتوسنتز و رشد بوته اسپرس است، که با نتایج عبدالعزیز و همکاران (۲۰۰۷)در گیاه رزماری و ال قادبن و همکاران (۲۰۰۲) در گیاه مرزنجوش مطابقت دارد. کوچکی و همکاران (۱۳۸۷) طی تحقیقی روی گیاه زوفا نشان دادند که کاربرد کود های زیستی بر ارتفاع بوته تاثیری ندارد .گادر و همکاران (۲۰۰۲)در مطالعه روی گندم گزارش کردند که افزایش ارتفاع بوته به دنبال تلقیح با ازتو باکتر،از تثبیت نیتروژن،توسعه سیستم ریشه ای،تولید هورمون های رشدی گیاهو بهبود وضعیت آبی گیاه ناشی می شود که این نتایج با نتایج باتلمی و همکاران(۲۰۰۷) که افزایش ارتفاع در گیاه پیاز را گزارش کردند نیز مطابقت دارد.
نمودار۳-۱
۳-۲- تعداد برگ در بوته
کاربرد کود های مختلف زیستی و شیمیایی اثر یکسانی روی تعداد برگ گیاه دارویی اسپرس نداشت و بین تیمار ها در سطح احتمال ۱ درصد اختلاف معنی داری مشاهده نگردید. بیشترین تعداد برگ به تیمار کود شیمیایی NPK به تعداد ۶/۹۳ برگ مربوط می شود که با تیمار نیتروکسین اختلاف معنی داری نداشت .کمترین تعداد برگ نیز به تیمار شاهد (عدم مصرف کود) به تعداد ۵۷/۸۶ برگ مربوط بود. از طرفی مقایسه کلی بین تیمار کود شیمیایی با کود زیستی اختلاف معنی داری وجود دارد.
برگ به عنوان اصلی ترین اندام گیاه جهت انجام عمل فتوسنتز و تولید آسیمیلات از اهمیت خاصی برخوردار است. با افزایش تعداد برگ و سطح برگ،گیاه می تواند به حد کافی از نور در ساخت و ساز مواد غذایی بهره گیرد. تاثیر نیتروژن به عنوان محرک رشد رویشی در افزایش تعداد شاخه و برگ،توسط نیاکان و همکاران(۱۳۸۳) در تحقیقی روی گیاه نعناع نشان داده شده است بنابراین برتری تیمار کود شیمیایی می تواند به دلیل اثرات مثبت نیتروژن روی رشد رویشی باشد. برتری کاربرد نیتروکسین نسبت به سایر تیمارها را می توان به اثرات مثبت باکتری های موجود در آن (آزتوباکتر-آزوسپریلیوم) نسبت دادکه علاوه بر تامین کافی نیتروژن،از طریق سنتز و ترشح مواد محرک رشد موجبات رشد و توسعه گیاه را فراهم می آورند( تیلاک و همکاران۲۰۰۵). امیدی و همکاران(۱۳۸۸) مشاهده کردند که تعداد برگ در زعفران به طور معنی داری تحت تاثیر تیمار های کودی قرار گرفت،به طوری که بیشترین تعداد برگ مربوط به کاربرد کود زیستی نیتروکسین بود.
۳-۳- تعداد انشعاب ساقه در بوته
نتایج تجزیه واریانس داده ها نشان داد که بین تیمار های کودی در سطح احتمال ۵ درصد اختلاف معنی داری وجود داشت. بیشترین تعداد انشعابات ساقه به تیمار نیتروکسین+فسفات بارور+بیوسولفور با تعداد ۹/۷ انشعاب مربوط بود که با تیمارهای(نیتروکسین+بیوسولفور)، (نیتروکیسن+فسفات بارور)، (تلقیح با بیوسولفور)، (تلقیح با نیتروکسین) و کود شیمیایی اختلاف معنی داری نشان نداد ولی با سایر تیمار های کودی اختلاف معنی داری داشت. کمترین تعداد انشعابات ساقه نیز در تیمار شاهد به تعداد ۸۵/۵ انشعاب مشاهده گردید.
شاخه های منشعب از ساقه اصلی چون منتهی به سرشاخه گلدار می شوند، به عنوان اجزای عملکرد تاثیر زیادی در افزایش عملکرد می گذارند. افزایش انشعابات ساقه می تواند ناشی از افزایش در ارتفاع و رشد رویشی زیاد گیاه باشد که حاصل بهبود جذب عناصر غذایی فسفر،گوگردو به ویژه نیتروژن است. نیتروژن در بخشی از ترکیبات پروتئینی،تمام آنزیمها،ترکیبات حدفاصل متابولیسمی،ترکیبات موثر در انتقال انرژی و در ساختمان دی اکسی ریبونوکلئیک اسید که انتقال خواص ارثی را بر عهده دارد،موجود است. همچنین حضور نیتروژن در ساختمان کلروفیل،تاثیر مستقیم بر رشد رویشی داردتا(سالار دینی۱۳۷۴). این نتیجه با نتایج اوجاقلو(۱۳۸۶) روی گلرنگ،عبدالعزیز و همکاران(۲۰۰۷) روی رزماری و شالان(۲۰۰۵) روی گیاه گل گاوزبان مطابقت دارد.
۳-۴- قطر ساقه
به طوری در نتایج تجزیه واریانس داده ها مشاهده می شود تیمار های کودی اثر معنی داری در سطح احتمال ۱ درصد روی قطر ساقه داشتند.نتایج حاکی از آن است که بیشترین قطر ساقه در تیمار کود شیمیایی۸/۷ میلی متر به دست آمد که با تیمار های کود زیستی نیتروکسین، بیوسولفور+ فسفات بارور و نیتروکسین+بیوسولفور+فسفات بارور اختلاف معنی داری نشان نداد و کمترین قطر ساقه نیز به تیمار شاهد ۳/۳ میلی متر مربوط بود که با سایر تیمارها اختلاف کاملا معنی داری داشت. در توجیه این نتایج می توان اظهار داشت که تامین عناصر غذایی مورد نیاز برای رشد گیاه باعث افزایش قطر ساقه گردیده است. باکتری های موجود در کود های زیستی نیز تاثیر مثبتی بر رشد گیاه داشته و باعث افزایش قطر ساقه می شوند. این امر می تواند علاوه بر تامین نیاز غذایی گیاه توسط این باکتری ها، ناشی از ترشح ترکیبات تحریک کننده رشد و هورمون های رشد باشد که توسط این باکتری ها تولید شده و رشد گیاه را تحت تاثیر قرار می دهند. این نتایج با نتایج کوچکی و همکاران(۱۳۸۷) روی زوفا، با نتایج کادر و همکاران(۲۰۰۲) روی گندم و آسیوتی وسدرا(۲۰۰۵) روی اسفناج مطابقت دارد.
۳-۵-عملکرد ماده خشک
نتایج بدست آمده از تجزیه واریانس داده ها نشان داد که تاثیر تیمار های کودی بر عملکرد ماده خشک اسپرس در سطح احتمال ۱ درصد معنی دار شده است. به طوری که در مقایسه میانگین داده ها مشاهده می گردد،تیمار شاهد با میانگین ۹۱/۷۲۱کیلوگرم در هکتار،کمترین و تیمارتلقیح با نیتروکسین(N)با میانگین ۳۴/۸۵۰کیلوگرم در هکتار،بیشترین عملکرد ماده خشک را داشتند.بین تیمارتلقیح با نیتروکسین(n ) و تیمار کود شیمیایی نیز اختلاف معنی داری مشاهده نگردید.این افزایش در عملکرد ماده خشک برگ،میتواند در ارتباط با افزایش سطح برگ،تعداد برگ ها و همچنین افزایش میزان فتوسنتز،ناشی از تاثیر عمده نیتروژن در تیمار های کودی باشد.در حقیقت عملکرد ماده خشک برگ به عنوان بخشی از عملکرد بیولوژیک به تامین مقادیر کافی عناصر غذایی مورد نیاز گیاه وابسته است وتامین مقادیر کافی نیتروژن (که حضور آن برای گیاه ضروری است)در کنار سایر عناصر باعث افزایش و بهبود رشد رویشی گیاه می گردد.
۳-۶- عملکرد بیولوژیک
تجزیه واریانس داده ها حاکی از آن است که تیمار های کودی اثر معنی داری در سطح احتمال ۱ درصد بر عملکرد بیولوژیک داشتند. به طوری که در جدول نیز مشاهده می گردید تیمار کودشیمیایی با میانگین۶۶/۴ تن در هکتار بیشترین و تیمار شاهد با میانگین ۲۴/۳تن در هکتار کمترین عملکرد بیولوژیک را دارا بودند. بین تیمار تلقیح با نیتروکسین و تیمار کود شیمیایی اختلاف معنی داری وجود نداشت. همچنین تیمارهای(نیتروکسین+بیوسولفور)، (نیتروکیسن+فسفات بارور)، (تلقیح با بیوسولفور)،با تیمارتلقیح با نیتروکسین اختلاف معنی داری نشان ندادند. عملکرد بیولوژیک، بیانگر بیوماس کل اندام گیاه(کل وزن خشک)می باشدکه جذب موثر عناصر غذایی در افزایش آن موثر است. با توجه به اینکه نیتروژن در ساختمان پروتئین، اسید های نوکلئیک، کلروفیل، آنزیم ها و اکثر ویتامین ها وجود دارد ودرواقع گلوگاه رشد گیاه می باشد، بنابراین وجود میزان کافی آن برای گیاه، تامین کننده رشد گیاه خواهد بود. در تیمار تلقیح با نیتروکسین تلقیح با باکتری های تثبیت کننده نیتروژن باعث افزایش رشد پیکره رویشی و بیوماس و در نتیجه افزایش عملکرد بیولوژیکی شده است(خلیلیان اکرامی،۱۳۸۵).
با افزایش عناصر غذایی به خاک معمولا تعداد مقصد های فیزیولوژیکی برای ماده خشک افزایش می یابد(اوجاقلو،۱۳۸۶). در سایر تیمارهای برخوردار از نیتروژن نیز این امر صادق است.تیمار شاهد به دلیل کمبود عناصر غذایی اصلی ( N,P )، از رشد و توسعه کمتری برخوردار بوده است. اسیوتی و سدرا(۲۰۰۵) در گیاه اسفناج نشان دادند که تیمار ازتوباکتر + فسفورین به واسطه تثبیت بیولوژیکی نیتروژن، حلالیت فسفات غیر متحرک و تولید هورمون های گیاهی که جدب عناصر غذایی و فرایند های فتوسنتزی را تحت تاثیر قرار می دهد،باعث افزایش رشد و عملکرد می شود(آسیوتی وسدرا،۲۰۰۵). در واقع افزایش جذب آب و مواد غذایی باعث افزایش فتوسنتز شده و این امر باعث تولید فرآورده های فتوسنتزی بیشتر و بهبود عملکرد بیولوژیک گردیده است(قریب و همکاران،۲۰۰۸).
۳-۷- وزن هزار دانه
به طوری که از نتایج حاصله از تجزیه واریانس داده ها مشاهده می گردد بین تیمارهای مورد مطالعه در سطح احتمال ۱ درصد اختلاف معنی داری از لحاظ وزن هزار دانه وجود داشت. مقایسه میانگین ها نشان می دهد که بیشترین میزان وزن هزار دانه به تیمار نیتروکسین+بیوسولفور به مقدار ۱/۲۷ گرم و کمترین میزان آن به تیمار شاهد به مقدار ۲۴/۲۰ گرم مربوط می شود.بین تیمار نیتروکسین+بیوسولفور وتلقیح با نیتروکسین اختلاف معنی داری وجود نداشت. از طرفی در مقایسه بین تیمار کود شیمیایی و کود زیستی نیز اختلاف معنی داری مشاهده نگردید
بهبود فتوسنتز به وسیله این باکتری ها ضمن افزایش وزن خشک، وزن هزار دانه و در نتیجه عملکرد دانه می شود. در واقع بهبود تغذیه گیاه باعث شده که در مرحله پر شدن دانه ها شیره پرورده کافی به دانه ها منتقل شود(صالح راستین،۱۳۸۴).با توجه به اینکه وجود گوگرد از طریق شرکت در ساختمان اسید های آمینه متیونین و سیستئین برای ساختن پروتئین و آنزیم الزامی است، بنابر این در عملکرد و کیفیت محصولات بسیار تاثیر گذار می باشد. باکتری های تیوباسیلیوس با اکسیداسیون گوگرد، اسید سولفوریک تولید می کنند. این اسید با عناصر غذایی تثبیت شده در خاک واکنش نشان داده و باعث افزایش قابلیت جذب آنها برای گیاه می شود،که در نهایت افزایش عملکرد را به دنبال خواهد داشت(بشارتی و همکاران،۱۳۷۹).گادر و همکاران(۲۰۰۲) در گندم و آسوتی(۲۰۰۵) در اسفناج افزایش وزن هزار دانه را ناشی از تاثیر باکتری ازتوباکتر بر تثبیت ازت اتمسفری و باکتری آزوسپریلیوم بر توسعه بهتر سیستم ریشه ای و جذب بهتر عناصر غذایی به ویژه نیتروژن، بیان کردند.
۳-۸- عملکرد دانه
نتایج تجزیه واریانس داده ها نشان می دهد که تاثیر تیمار های اعمال شده بر عملکرد دانه در سطح احتمال ۱ درصد معنی دار است. مقایسه داده ها حاکی از آن است که بین تیمارهای مورد بررسی، تیمار کود شیمیایی با ۳/۳۳۳۹ کیلوگرم در هکتار بیشترین و تیمار شاهد با تولید ۷/۱۴۵۰ کیلوگرم در هکتار کمترین عملکرد دانه را داشتند. بین تیمار کود شیمیایی با تیمار کود زیستی نیتروکسین اختلاف معنی داری وجود نداشت. با توجه به اینکه عملکرد دانه برآیندی از صفات مختلف گیاهی مثل تعداد انشعابات ساقه و تعداد سرشاخه گلدار و وزن هزار دانه است و از طرفی میزان کلروفیل نیز از طریق تاثیر بر مقدار فتوسنتز می تواند بر قدرت تولید گیاه در بخش زایشی موثر باشد، بنابراین باکتری های تثبیت کننده نیتروژن از طریق افزایش این صفات، باعث افزایش عملکرد دانه نسبت به تیمار شاهد(عدم تلقیح) شده اند.
برای حصولعملکرد دانه بالا باید رشد رویشی با رشد زایشی در گیاه، متعادل و دانه ها مراحل رشدی خود را به طور کامل به پایان رسانده و بزرگ شوند. این تعادل زمانی برقرار می شود که بین عناصر لازم برای رشد رویشی (نیتروژن)، با عناصر لازم برای رشد زایشی(فسفر) تعادل برقرار باشد(باشان و همکاران، ۱۹۹۲). باکتری های موجود در کود های زیستی به کار گرفته شده در این آزمایش از طریق تامین عناصر معدنی نظیر فسفر، گوگرد، آهن، مس و روی و به ویژهنیتروژن برای گیاه، باعث افزایش اجزای عملکرد و در نتیجه عملکرد دانه می شوند(خلیلیان اکرامی، ۱۳۸۵ ). این نتیجه با نتایج کادر و همکاران(۲۰۰۰) روی گندم و آسیوتی وسدرا(۲۰۰۵) روی اسفناج مطابقت دارد. همچنین اسمار و همکاران(۲۰۰۴) بیان کردند که افزایش عملکرد دانه در گندم و جو به دنبال کاربرد آزوسپریلیو تنها ناشی از توانایی این باکتری ها در تثبیت نیتروژن اتمسفری نیست، بلکه این باکتری ها قادر به تولید مواد تحریک کننده رشد گیاهی نیز می باشند. این هورمون های گیاهی باعث توسعه رشد ریشه گیاه و در نتیجه میزان جذب آب و مواد غذایی را افزایش می دهند.
۳-۹- عملکرد علوفه تر
با توجه به نتایج تجزیه واریانس داده ها بین تیمارهای مورد مطالعه در سطح احتمال ۱ درصد اختلاف معنی داری از لحاظ عملکرد علوفه تر وجود داشت. مقایسه میانگین ها نشان می دهد که بیشترین عملکرد علوفه تر به میزان۸/۱۶ تن در هکتار در تیمار مصرف کود شیمیایی و کمترین مقدار ۹/۱۱ مربوط به تیمار شاهد بود. بین تیمار کود شیمیایی و کاربرد کود نیتروژنه اختلاف معنی داری مشاهده نگردید اما بین سایر تیمار های آزمایش یعنی کاربرد کود زیستی و کود شیمیایی اختلاف معنی داری مشاهده گردید. با توجه به اینکه نیتروژن در ساختمان پروتئین، اسید های نوکلئیک،کلروفیل، آنزیم ها و اکثر ویتامین ها وجود دارد ودرواقع گلوگاه رشد گیاه می باشد، بنابراین وجود میزان کافی آن برای گیاه، تامین کننده رشد گیاه خواهد بود. در تیمار تلقیح با نیتروکسین تلقیح با باکتری های تثبیت کننده نیتروژن باعث افزایش رشد پیکره رویشی و بیوماس و در نتیجه افزایش عملکرد علوفه شده است(خلیلیان اکرامی،۱۳۸۵). این نتایج با نتایج کادر و همکاران(۲۰۰۰) روی گندم و آسیوتی وسدرا(۲۰۰۵) روی اسفناج مطابقت دارد.
۳-۱۰- عملکرد علوفه خشک
تجزیه واریانس داده ها حاکی از آن است که تیمار های کودی اثر معنی داری در سطح احتمال ۱ درصد بر عملکرد علوفه خشک داشتند. به طوری که در جدول نیز مشاهده می گردد تیمار کود شیمیایی با ۷۲/۴ تن در هکتار علوفه خشک بیشترین و تیمار شاهد با میزان ۰۳/۳ تن در هکتار کمترین میزان عملکرد را داشتند. بین تیمار کود شیمیایی با تیمار کود زیستی نیتروکسین اختلاف معنی داری وجود نداشت. اگرچه عملکرد علوفه خشک بهترین معیار برای سنجش در آزمایشهای گیاهان علوفه ای است، اما با این حال عملکرد تر به منظور محاسبه درصد ماده خشک ضروری است. به طور کلی درصد ماده خشک تحت تاثیر عوامل ژنتیکی و محیطی قرار دارد . از مهمترین عوامل ژنتیکی هم بستگی با ژن های کنترل کننده پنجه زنی، شاخه دهی و ارتفاع بوته و از مهمترین عوامل محیطی زمان برداشت را می توان نام برد(بشارتی و همکاران،۱۳۷۹ ). گرچه برداشت در مرحله ۵۰ درصد گل دهی صورت گرفته لیکن به دلیل خنکی هوا، فرصت بیشتری برای تجمع ماده خشک وجود داشت.این نتایج با گزارشات (بشارتی و همکاران،۱۳۷۹).گادر و همکاران(۲۰۰۲)درگندم و آسوتی(۲۰۰۵) در اسفناج مطابقت دارد اما با نتایج اوجاقلو(۱۳۸۶) روی گلرنگ مطابقت نداشت.
۳-۱۱- درصد پروتئین خام
نتایج تجزیه واریانس داده ها نشان داد که بین تیمار های کودی در سطح احتمال ۵ درصد اختلاف معنی داری وجود دارد. بیشترین درصد پروتئین خام به تیمار بیوسولفور به میزان۱۴/۲۷ درصد مربوط بود که با تیمار (بیوسولفور+ فسفات بارور)، اختلاف معنی داری نشان نداد ولی با سایر تیمار های کودی اختلاف معنی داری نداشت. ولی با سایر تیمار های مورد مطالعه خصوصا تیمار کود شیمیایی اختلاف معنی داری مشاهده گردید.کمترین درصد پروتئین خام نیز در تیمار شاهد به مقدار۲/۳۲درصد مشاهده گردید. در مقایسه تیمار کود شیمیایی با کود زیستی نیز اختلاف معنی داری بین این دو تیمار مشاهده گردید.به طور کلی با افزایش عملکرد ماده خشک، میزان پروتئین خام کاهش می یابد، به طوری که رابطه معکوسی بین این دو وجود دارد. رابطه معکوس عملکرد علوفه و درصد پروتئین توسط پژوهشگران دیگر از جمله خلیلیان اکرامی(۱۳۸۵)، قریب و همکاران(۲۰۰۸) نیز گزارش شده است. همچنین تاخیر در برداشت به عنوان مهم ترین عامل محیطی در افزایش این رابطه معکوس شناخته شده است (باشان و همکاران، ۱۹۹۲) در مقایسه کیفی یونجه، اسپرس و شبدر درصد پروتئین اسپرس را بالاتر و کیفیت پروتئین(اسید های آمینه) آن را در حد یونجه و بالاتر از شبدر گزارش نمودند.
۳-۱۲- نتیجه گیری وبحث
۱-بیشترین ارتفاع بوته ،تعداد انشعابات ساقه که از نظر افزایش پیکر رویشی و عملکرد علوفه مورد اهمیت می باشد به تیمار کودی نیتروکسین+بیوسولفور+فسفاته بارور ۲ مربوط بود که اختلاف معنی داری با کاربرد کود نیتروکسین(به تنهایی) نداشت
۲- بیشترین میزان تعداد برگ، عملکرد ماده خشک و عملکرد بیولوژیگ در نتیجه کاربرد کو شیمیایی(NPK ) به دست آمد که در عین حال اختلاف معنی داری با کود زیستی نیتروکسین و نیتروکسین+بیوسولفور+فسفاته بارور ۲ نداشت.
۳-به طور کلی علت برخی اختلافات قابل مشاهده را می توان ناشی از اختلاف در میزان و جذب عناصر غذایی و همچنین متابولیسم و مسیر بیوسنتزی این ترکیبات در گیاه دانست. با توجه به اینکه کود شیمیایی و کود زیستی خصوصا نیتروکسین بیشترین مقادیر را در صفات به خود اختصاص داده بودند می توان نتیجه گرفت این دو تیمار بهترین تیمار ها برای حصول بهترین کیفیت باشند واز این رو با کاربرد کود ای زیستی امکان جایگزینی مناسب با کود های شیمیایی فراهم می باشد.
جدول ۳-۱- تجزیه واریانس صفات مورد مطالعه

از دیگر موارد مورد نیاز در زمینه جبران خسارت بزهدیده بحث خسارات مازاد بر دیه بود که سالها بر سر قانونی یا غیر قانونی بودن آن بحث و اختلاف بود و سرانجام در تبصره ۲ ماده ۷-۱۱۲ لایحه آیین دادرسی کیفری بدین صورت پیش بینی شدکه «هزینه های متعارف درمان که مازاد بر میزان دیه باشد، مطابق نظر کارشناس یا بر اساس سایر ادله، قابل مطالبه است.» لیکن این ماده نیز با ایراد شورای نگهبان مبنی بر خلاف شرع بودن مواجه شد و از متن نهایی قانون آیین دادرسی کیفری حذف شد^[۱۷۴].
و در نهایت آنچه که از خسارت بزهدیده باقی ماند ضرر و زیان مادی، خسارت معنوی و منافع ممکن الحصول بود^[۱۷۵] .
ب. اهداف میانجیگری در قبال بزهکار
در سیستم عدالت کیفری سنتی، مهمترین نقش بزهکار (متهم) در مرحله صدور حکم (دادرسی)، از طریق جلب رضایت شاکی و در نتیجه تخفیف میزان مجازات و یا معافیت از آن است، و این در حالی است که در رویکردهای عدالت ترمیمی بزهکار در تمام مراحل رسیدگی کیفری دارای نقش سازنده می‌باشد، در میانجیگری قانون آیین دادرسی کیفری نوین ایران نیز، مقنن با در نظر گرفتن این واقعیت که مسئولیت‌پذیری بزهکار در حل و فصل آن مهم می‌باشد، در کنار بزهدیده مداری، بزهکارمداری را نیز لحاظ نموده است که در ذیل به برخی جلوه‌های بزهکار مداری ق.آ.د.ک. اشاره می‌کنم.

1. 1. مشارکت در سرانجام دعوی

نقش بزهکار در تعیین نوع اقدام کیفری (موقوفی تعقیب، تعلیق تعقیب) به سه شکل نشان داده شده است:
۱-۱. درخواست متهم برای کسب رضایت بزهدیده:

همانگونه که از منصوص صدر ماده ۸۲ برمی‌‌آید، مقام قضایی (دادستان، بازپرس) در شرایطی می‌توانند به متهم مهلت حصول سازش با بزهکار را بدهند که خود وی درخواست تحصیل گذشت شاکی را نموده باشد و در غیر این صورت جرایم درجه ۶، ۷، ۸ برای رسیدگی کیفری به دادگاه ارسال می‌شود نکته دیگر نیز اینکه با توجه به عطف ارجاع به میانجیگری در بند دوم ماده به بند اول ماده می‌توان گفت که حتی ارجاع به میانجیگری نیز در وهله نخست می‌بایست درخواست متهم را همراه داشته باشد زیرا در عمل درخواست برای حصول سازش انجام نشده است که بخواهیم جهت رسیدن به آن به میانجیگری ارجاع دهیم.
۲-۱.توافق برای ارجاع به میانجیگری:
در بند دوم ماده ۸۲ ارجاع به میانجیگری را منوط به توافق آنها بر این امر نهاده است، و مسلماً یکی از ارکان توافق در این زمینه، بزهکار می‌باشد.
۳-۱. موافقت بزهکار (متهم) برای تعلیق تعقیب:
در بند سوم ماده مذکور مقنن، مقام قضایی را مکلف نموده است که به منظور تعلیق تعقیب بزهکار، موافقت وی را در این زمینه اخذ نماید.

1. 1. بازپذیری از طریق جبران خسارت مادی و معنوی

جبران خسارت بزهکار امری نو نبوده و در نظام عدالت کیفری سنتی نیز حائز اهمیت است^[۱۷۶] لیکن این نقش تنها دارای جنبه فرعی و جانبی برای ترمیم زیان‌های وارده بر قربانی می‌باشد و در نهایت امر تنها می‌تواند میزان مجازات را تخفیف دهد. لیکن در سیستم عدالت ترمیمی جبران خسارت و یا گذشت شاکی می‌تواند منجر به صدور قرار موقوفی یا تعلیق تعقیب شود امری که در ماده ۸۲ قانون آیین دادرسی کیفری نیز تصریح شده و اینگونه بیان می کند که « اگر شاکی گذشت کند و موضوع از جرایم قابل گذشت باشد، تعقیب موقوف می شود . در سایر موارد، اگر شاکی گذشت کند یا خسارت او جبران شود و یا راجع به پرداخت آن توافق حاصل شود و متهم فاقد سابقه محکومیت مؤثر کیفری باشد، مقام قضایی می تواند پس از أخذ موافقت متهم، تعقیب وی را از شش ماه تا دو سال معلق کند.»
در وصف اهمیت جبران خسارت بزهدیده که می‌تواند اعم از خسارات مادی، معنوی و ممکن الحصول باشد این نکته حائز اهمیت است که عدم اجرای تعهدات مورد توافق طرفین در صورت حصول شرایطی همانند غیر موجه بودن و درخواست شاکی منجر به لغو قرار تعلیق تعقیب و ادامه آن از سوی مقام قضایی می شود و این نکته همان مرز میان اهمیت نظام ترمیمی نسبت به جبران خسارت بزهدیده از سوی بزهکار و کم اهمیتی این امر در نظام عدالت کیفری است.
گفتار سوم: نتایج میانجیگری
مقنن در ماده ۸۲ نتایج میانجیگری را در جرایم قابل گذشت اگر منجر به صلح طرفینی شود ، سبب سقوط دعوا (موقوفی تعقیب) دانسته و در جرایم غیرقابل گذشت، به مقام قضایی این اجازه را داده است که به صورت موقت تعقیب متهم را معلق نماید. در ذیل به بیان این دو نتیجه و شرایط آن در هر دو صورت می پردازیم.
الف. سقوط دعوای عمومی
دعوای عمومی دعوایی است که دادسرا به نمایندگی از سوی جامعه علیه متهم طرح و تعقیب می‌کند^[۱۷۷] و سقوط دعوای عمومی مانعی دائمی در راه به جریان افتادن آن، صدور حکم و یا اجرای مجازات محسوب می‌شود.
ماده ۹ قانون آیین دادرسی کیفری (مصوب ۱۳۹۲) بیان می‌کند که «ارتکاب جرم می‌تواند موجب دو دعوی شود:
الف. دعوای عمومی برای حفظ حدود و مقررات الهی یا حقوق جامعه و نظم عمومی
ب. دعوای خصوصی برای مطالبه کیفرهایی که به موجب قانون حق خصوصی بزهدیده است مانند حد قذف و قصاص»
در ماده ۱۳ مقنن عوامل سقوط دعوای عمومی و در نتیجه صدور قرار موقوفی تعقیب را در ۷ مورد احصاء نموده است و یکی از این موارد را گذشت شاکی یا مدعی خصوصی در جرایم قابل گذشت می‌داند^[۱۷۸]. و این حکم مشخص در ماده ۸۲ قانون آیین دادرسی کیفری تصریح شده است و بیان می‌‌کند “اگر شاکی گذشت نماید و موضوع از جرایم قابل گذشت باشد، تعقیب موقوف می‌شود.”
در این ماده دو شرط اساسی برای صدور قرار موقوفی تعقیب بیان شده است:

1. 1. گذشت شاکی (بزهدیده)

1. 1. قابل گذشت بودن جرایم

جرایم قابل گذشت به جرایمی اطلاق می‌شود که حیثیت خصوصی آنها به لحاظ مصالح خانوادگی، اقتصادی، اخلاقی از اهمیت خاصی برخوردار بوده و تعقیب جرم از سوی دادستان موکول به ارائه شکایت شاکی بوده و استرداد شکایت نیز موجب توقف دعوای جزائی می‌شود^[۱۷۹] این دسته دعاوی که قانون از آن به دعوای خصوصی یاد نموده است^[۱۸۰] به موجب قانون و حق خصوصی بزهدیده می‌باشد و حال اگر بزهدیده^[۱۸۱] تعقیب مرتکب را درخواست نماید، “شاکی” و هرگاه جبران ضرر و زیان وارده را مطالبه کند “مدعی خصوصی” نام دارد (ماده ۱۰ ق. آ. د. ک) و به موجب تبصره ماده ۱۲ تعیین جرایم قابل گذشت به موجب قانون است. این جرایم در ماده ۱۰۴ قانون مجازات اسلامی (مصوب ۱/ ۲/ ۱۳۹۲) این گونه احصاء شده است^[۱۸۲] که در ذیل به صورت مشروح به این جرایم خواهیم پرداخت.

1. 1. جرایم قابل گذشت در قوانین ایران

۱-۱. جرایم تعزیری (کتاب دیات)
که شامل شلاق تعزیری درجه ۶ در جنایت وارد بر میت (ماده ۷۲۷ قانون مجازات اسلامی)، حبس یا شلاق تعزیری درجه هفت در مواردی که رفتار مرتکب آسیب، عیب و یا اثری از خود در بدن بر جای نگذارد (ماده ۵۶۷ قانون مجازات اسلامی).
۲-۱. جرایم تعزیری (حد قذف)
که شامل شلاق تعزیری درجه ۶ در حد قذف فردی که نابالغ، مجنون، غیرمسلمان یا شخص غیرمعینی را قذف نموده است. (تبصره ۱ ماده ۲۵۱ قانون مجازات اسلامی)، شلاق تعزیری درجه ۶ در نسبت دادن قذفی که موجب حد نیست، مثل زنا یا لواطِ در حال اکراه یا صغر (ماده ۲۵۳ قانون مجازات اسلامی)، شلاق تعزیری درجه ۶ در مجازات کسی که بعد از اجرای حد قذف بگوید “آنچه گفته‌ام حق بود” (ماده ۲۵۸قانون مجازات اسلامی). شلاق تعزیری درجه ۶ قذف نوه یا فرزند توسط پدر یا جد پدری (ماده ۲۵۱قانون مجازات اسلامی) شلاق تعزیری درجه ۶ برای مجازات مردی که زنش را پس از قذف به زنای پیش از زوجیت یا زمان زوجیت لعان کند (ماده ۲۶۱ قانون مجازات اسلامی و تبصره آن)
۳-۱. جرایم خاص:
که به موجب قوانین خاص قابل گذشت باشد، که شامل جرایمی که در طیف وسیعی از قوانین همچون قانون حمایت از خانواده (مصوب ۱۳۹۲)
۴-۱. جرایم تعزیری (کتاب تعزیرات):
این جرایم مندرج در قسمت اخیر ماده ۵۹۶ (سوء استفاده از ضعف نفس شخصی یا هوا و هوس افراد غیر رشد توسط ولی، وصی، قیم)، ماده ۶۰۸ (توهین به افراد)، ۶۲۲ (ایجاب سقط جنین به واسطه ضرب یا اذیت یا آزار زن حامله)، ۶۳۲ (امتناع از تحویل طفلی که به شخص سپرده شده است)، ۶۳۳ (ترک و رها نمودن طفل یا شخصی که قادر به حفاظت از خود نمی‌باشد، در آبادی و جایی که مسکونی نباشد)، ۶۴۲ (نسخ به موجب ماده ۵۸ قانون حمایت از خانواده)، ۶۴۸ (افشای اسرار)، ۶۶۸ (گرفتن سند یا نوشته دیگری با جبر و قهر)، ۶۶۱ (تهدید به قتل یا ضررهای دیگر)، ۶۷۶ (آتش زدن اشیاء منقول متعلق به دیگری)، ۶۷۷ (تخریب عمومی اشیاء منقول یا غیرمنقول دیگری)، ۶۸۲ (اتلاف اسناد و اوراق غیردولتی)، ۶۸۴ (تخریب باغ، محصول، تاکستان دیگری)، ۶۸۵ (از بین بردن نخله خرما)، ۶۹۰ (تصرف عدوانی یا ممانعت یا مزاحمت از حق)، ۶۹۲ (تصرف ملک دیگری با قهر و غلبه)، ۶۹۴ (ورود به عنف یا تهدید به منزل دیگری)، ۶۹۷ (افترا)، ۶۹۸ (نشر اکاذیب)، ۶۹۹ (افترای عملی)، ۷۰۰ (هجو).

1. 1. حدود شمول درجه جرایم

در ماده ۸۲ قانون آیین دادرسی کیفری تنها جرایم تعریزی درجه ۶، ۷، ۸ که مجازات آنها قابل تعلیق است (یعنی جرایم تعریزی درجه سه تا هشت^[۱۸۳]) به میانجیگری ارجاع و در نهایت پس از صلح و سازش قرار موقوفی تعقیب صادر می‌شود.
در ماده ۱۹ قانون مجازات اسلامی جرایم تعزیری درجه ۶، ۷، ۸ به قرار زیر است:
درجه ۶
– حبس بیش از شش ماه تا دو سال
– جزای نقدی بیش از بیست‌ میلیون (۲۰۰۰۰۰۰۰) ریال تا هشتاد میلیون (۸۰۰۰۰۰۰۰) ریال
– شلاق از سی و یک تا هفتاد و چهار ضربه و تا نود و نه ضربه در جرایم منافی عفت
– محرومیت از حقوق اجتماعی بیش از شش ماه تا پنج سال

وضعیت اعتباری مشتریان براساس وضعیت مالی آنان تعیین میگردد. به همین دلیل سیاستهای اعطای وام به مشتریان باید شامل دستورالعملها و استانداردهای معینی در مورد نحوه گزارشدهی صورتهای مالی، دوره های گزارشدهی شیوه های حسابرسی و اشخاص حسابرس باشد تا اطلاعات مالی اخذ شده از مشتریان موثق و قابل اتکاء گردد. (فلاح شمس و رشنو)
در یک دستهبندی دیگر برای عوامل مؤثر در تدوین سیاست وامدهی بانکها، میتوان عوامل تأثیرگذار را عواملی چون، مشخصات ودایع و سپردهها، کیفیت تقاضای مشتریان، شرایط اوضاع اقتصادی در کشور، مقررات قانونی و سیاست کلی بانک مرکزی معرفی نمود. سیاست اعتباری بانکها بیاندازه تحت تأثیر مشخصات ودایع سپردههای افراد میباشد. هر چه میزان سپردههای غیردیداری یعنی مدتدار و پسانداز بانکها و حسابهای مشابه آن که به بیانی تعبیر به پول موجود مرده میشود زیادتر باشد، دست بانکها از نظر اعطای وامهای بلندمدت و میانمدت آزادتر خواهد بود. زیرا فشار تأمین نقدینگی و میعان بانکی به میزان متنابهی تنزیل خواهد یافت. هرقدر تعداد حسابهای بانک و موجودی حسابها بیشتر باشد، و هر قدر سپردههای بانکی بیشتر باشد، وضع آن بانک مستحکمتر و باثباتتر بوده و قدرت آن بانک در اعطای وام بیشتر خواهد شد. به همین جهت بانکها با تمام قوا و با مبادرت به انواع تبلیغات در جلب مشتریان و افزایش ودایع و سپردهها و پساندازکنندگان و سرمایهداران کوچک و بزرگ میکوشند. (صادق برزگر).

( اینجا فقط تکه ای از متن فایل پایان نامه درج شده است. برای خرید متن کامل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

۲-۹٫ عوامل مؤثر بر رفتار اعتباری بانکها
با توجه به مطالب گفته شده، عوامل مؤثر بر رفتار اعتباری بانکها را میتوان به دو دسته عوامل اقتصادی (سیستماتیک) و عوامل ویژه بانک (غیرسیستماتیک) طبقهبندی نمود.
۲-۹-۱٫ عوامل اقتصادی (سیستماتیک)
مطالعاتی در ادبیات بانکداری وجود دارد که، رابطه بین محیط اقتصادی و کیفیت وام را مورد بررسی قرار میدهد. از جمله عوامل اقتصادی که در این مطالعات به چشم میخورد عواملی همچون: نرخ بهره، تولید ناخالص داخلی، تورم، عرضه پول، نرخ ارز، کسری بودجه دولت، درآمد نفت میباشد. که اثر برخی از این عوامل بر رفتار اعتباری بانکها در این مطالعه مورد بررسی قرارگرفتهاست.
۲-۹-۱-۱٫ تولید ناخالص داخلی (GDP)
رشد تولید ناخالص داخلی از جمله شاخصهایی است که در اقتصاد کلان مورد استفاده قرارمیگیرد و فعالیتهای اقتصادی را در یک اقتصاد اندازه گیری میکند و رکود و یا رونق یک اقتصاد را مشخص میکند و در واقع رکود یارونق اقتصادی میتواند در جهتدهی به تصمیمگیری بانک مؤثر باشد. شاخص مورد استفاده در این تحقیق، تولید ناخالص داخلی حقیقی میباشد. طبق اکثر مطالعات انجام شده در این زمینه بین رشد اقتصادی و عملکرد بخش مالی همبستگی وجود دارد. از بین تحقیقاتی که اثر رشد اقتصادی را بر روی تسهیلات بانکی مورد مطالعه قرار داده است میتوان به قرائتی (۱۳۸۰)، تقوی و لطفی (۱۳۸۴) ، کالزا و همکاران (۲۰۰۱)، ژولد، تی ساپین و تالاورا (۲۰۰۶)، منصور (۲۰۰۶)، میکو و پانیتزا (۲۰۰۶)، اولوکویو (۲۰۱۱)، اشاره نمود.
۲-۹-۱-۲٫ شاخص قیمت مصرف کننده (CPI)
رشد شاخص قیمت مصرفکننده (تورم)، عبارتست از افزایش سطح عمومی قیمت کالاها و خدمات. تورم بر ارزش واقعی درآمدها و هزینه ها تأثیر میگذارد. این شاخص به نوعی نشان دهنده ثبات اقتصادی یک کشور میتواند باشد.
تورم، یک نوع مالیات اضافی بر دارندگان نقدینگی محسوب میشود. چون قدرت خرید واقعی کسانی که پول نقد نگهداری میکنند با افزایش در قیمتها کاهش مییابد. تورم پیشبینی نشده به نفع بدهکاران و به ضرر طلبکاران است. زیرا پس از تورم ارزش حقیقی بدهی کاهش پیدا میکند. بعنوان مثال اگر کسی با وام بانکی اقدام به خرید ملک کرده باشد پس از وقوع تورم ارزش ملک بالا رفته و وامگیرنده از آن سود خواهد برد.
هرچقدر تورم با تغییرات بیشتری رخ دهد. پیشبینی آن دشوارتر خواهد شد و یک نااطمینانی در اقتصاد بوجود میآید. از طرف دیگر افزایش در خطای پیشبینی، باعث کاهش فعالیتهای اقتصادی میگردد مگر اینکه به صورتی هزینه خطا جبران شود. قاعدتاً قیمتها و نرخ بهره هستند که باید چنین هزینهای را در خود جای دهند و هزینه نااطمینانی را بپذیرند (پژویان، ۱۳۸۲،ص ۱۷۶).
وجود نوسان در نرخهای تورم، ریسکهای بازار و اعتباری را تحت تأثیر قرار میدهد. افزایش نرخ تورم باعث افزایش ریسک پورتفوی شده و پایه اطلاعاتی بانک را در مورد برنامه ریزی، سرمایهگذاری و اعطای تسهیلات مختل میکند. از سوی دیگر کاهش نرخ تورم روی نقدینگی و توانایی بانک در ایفای تعهدات، تأثیر مثبت دارد. در برخی از موارد بانکها میتوانند در نرخ تورم بالا از طریق مدیریت صحیح دارایی سود سرشاری را بدست آورند و در این هنگام یک کاهش سریع در نرخ تورم ممکن است یک سری از فعالیتهای متفاوت آنها را با خطر مواجه نمایند. تجربه نشان میدهد که در یک نرخ تورم بالا، درآمد بانک از محل شناوری در پرداختها و معاملات ارزی افزایش مییابد (مهدویان۱۳۸۳).
در گذشته مطالعاتی صورت گرفته (فریدمن۱۹۷۷^[۲۴]، فروئن و واد^[۲۵] ۱۹۸۷، گریر و پری^[۲۶]۲۰۰۰) که اثرات زیانبار تورم پیشبینی نشده را بر فعالیتهای اقتصادی نشان دادهاند و در مطالعهای که تانر^[۲۷] درترکیه انجام داد، اثر نااطمینانی حاصل از تورم را بر بازار اعتبارات نشان داد. ولی با بهره گرفتن از تابع سود بانکها، موضوع را بررسی نمود او فرض کرد:
Г = E(П) – var(П)
که در آن П، نشان دهنده سود حاصل از عرضه اعتبار بانک و λ، ضریب ریسک بانک در عرضه اعتبار و هدف اصلی حداکثر کردن تابع هدف میباشد.
در مدل تانر، اطلاعات نامتقارن میباشد. یعنی شرکتها این احتمال را میدهند که بانکها با درخواست وام آنها موافقت نکنند و از طرفی بانکها نیز این احتمال را میدهند که تضمینی برای بازپرداخت وام از طرف شرکتها وجود نداشته باشد. وی با بهره گرفتن از یک چارچوب غیر تعادلی به این نتیجه رسید که وقتی نااطمینانی حاصل از نوسان تورم افزایش پیدا میکند، بازار اعتبارات از یک عدم تعادل ناشی از کاهش عرضه اعتبار برخوردار است.
۲-۹-۱-۳٫ نرخ ارز
یکی از متغیرهای کلان اقتصادی بکار گرفته شده در این مطالعه نرخ ارز رسمی ریال در مقابل دلار آمریکا میباشد. در واقع این متغیر، محرک خارجی برای محیط وامدهی محسوب میشود.
۲-۹-۱-۴٫ عرضه پول
به خاطر نقش خاص بانکها، بخشی از وامگیرندگان به بازارهای اعتباری دسترسی نخواهند یافت مگر این که از بانکها قرض بگیرند. در صورتی که بین سپردههای خرد بانک و دیگر منابع تأمین بودجه هیچ جانشینی کاملی وجود نداشته باشد، مجرای وامدهی بانک در ارتباط با انتقال پولی به این شرح کار می کند: سیاستپولی انبساطی باعث افزایش حجم اسکناس و مسکوک در دست مردم و همچنین سپرده‌های دیداری و قرض‌الحسنه می‌گردد، زیرا فرض بر آن است که مردم همیشه حداقل بخشی از پول‌های خود را در سیستم بانکی نگهداری می‌کنند و سپرده‌گذاری می‌نمایند. با افزایش سپرده‌های مردم در نزد بانک‌ها، ذخایر بانکی افزایش می‌یابد و بانک می‌تواند مقدار بیشتری وام در اختیار متقاضیان قرار دهد. نقش مفروض مخصوص بانکها به عنوان وام دهندگان به طبقاتی از وام گیرندگان بانکی موجب افزایش وامهایی میشود که مخارج سرمایهگذاری (و احتمالاً مخارج مصرفکننده) را افزایش می‌دهند. اگر در حالت معمول منحنی عرضه اقتصاد را نیز صعودی فرض کنیم در این صورت سیاست پولی از طریق مکانیسم زیر در اقتصاد تأثیرگذار خواهد بود.
↑تولید → ↑سرمایهگذاری → ↑وامهای بانکی → ↑سپردههای بانکی → ↑عرضه پول
↑تولید → ↑تقاضای کل→ ↑مخارج مصرف کننده→ ↑عرضه پول
↑تولید → ↑تقاضای کل→ ↑مخارج مصرف کننده→ ↑ سپردههای بانکی
منظور از عرضه پول در این مطالعه، عرضه پول گسترده یا M1+M2 میباشد.
۲-۹-۲٫ عوامل ویژه بانک (غیرسیستماتیک)
در ادبیات بانکداری، علاوه بر عوامل کلان اقتصادی از عوامل ویژه بانک در اثرگذاری بر عملیات بانکی به خصوص رفتار اعتباری آن یاد شده است. از جمله این عوامل میتوان به سرمایه، دارایی، پراکندگی نرخ وام و نرخ بهره^[۲۸]، مطالبات معوق، بدهیهای بانک به سایر بانکها یا بانک مرکزی و یا بخش خصوصی و دولتی وتعداد شعبات بانک نامبرد. که در مطالعه حاضر اثر برخی از این عوامل را مورد بررسی قرار داده شده است.
۲-۹-۲-۱٫ نسبت مانده تسهیلات به کل داراییها
این نسبت یک نسبت نقدینگی است و نشان میدهد چه درصدی از داراییهای بانک به تسهیلات اختصاص داده شده است. بالا بودن این نسبت باعث کاهش نقدینگی میشود (حسن و بشیر،۲۰۰۳). از طرفی بالا بودن این نسبت ممکن است نشان دهنده عملکرد بهتر بانکها باشد زیرا باعث افزایش درآمد بهره میشود. بنابراین افزایش این نسبت باعث کاهش نقدینگی و افزایش تعداد تسهیلاتگیرندگان و به تبع آن افزایش امکان عدم بازپرداخت تسهیلات دریافتی میگردد. از اینرو این نسبت تأثیر دوطرفهای بر عملکرد بانکها دارد. تسهیلات اعطایی بانکهای تجاری به دو گروه تسهیلات اعطایی به بخش دولتی و غیردولتی (بخش خصوصی)، تفکیک میگردد. که منظور از بخش دولتی شامل شرکتهایی است که بیش از ۵۱% از سهام آنها متعلق به دولت بوده و به همین لحاظ مدیریت آنها نیز از طرف دولت انتخاب میشود.
۲-۹-۲-۲٫ مطالبات معوق (NPL)
مطالبات معوق مطالباتی است که بیش از ۶ ماه و کمتر از ۱۸ ماه از تاریخ سررسید و یا تاریخ قطع پرداخت اقساط سپری شده است. عدم بازپرداخت وامهای پرداختی توسط مشتریان به بانکها منجر به شکلگیری وامهای غیرقابل بازگشت (NPL) میشود. نسبت این وامها ازکل وامهای پرداختی در زمان بحرانهای مالی افزایش پیدا میکند. از NPL به عنوان شاخص شکنندگی بانک استفاده میشود. این نسبت ریسک اعتباری یا ریسک پورتفوی را اندازه گیری میکند.
۲-۹-۲-۲۱-. بررسی وضعیت مطالبات معوق شبکه بانکی کشور
در ایران بانکها، بزرگترین نهاد مالی بوده و اعتبارات، رگ حیات سیستم بانکی و تمام واحدهای اقتصادی میباشد. همچنین توزیع اعتبارات برای هر دو بخش فوق متأثر از سیاستهای کلان اقتصادی، علیالخصوص در حوزه مالی و پولی هستند. از آنجا که بانکهای کشور از لحاظ سرمایه اکثرا وابسته به بخش دولتی هستند، در نتیجه اولین توجه به منظور تأمین منابع به سوی این بانکها معطوف میشود. در شرایطی که بانکهای دولتی از حمایت دولت برای جلوگیری از ورشکستگی برخوردارند، افزایش مطالبات معوق، موجب عدم تحقق اهداف ارائه تسهیلات بانکی درجهت رشد اقتصادی کشور و اتلاف منابع محسوب میگردد.
اگر مجموعه عملیات بانکی را به دو بخش کلی«جذب منابع» و «اعطای تسهیلات» تقسیم کنیم، آنگاه میتوان اذعان کرد که موفقیت و بهرهمندی واقعی که ضامن ادامه حیات و بقای بانک است، مستلزم طراحی و اجرای یک نظام مناسب اعطای تسهیلات و راهکارهای علمی روشن برای وصول تسهیلات پرداخت شده در کنار جذب منابع و تجهیز سپردههای مردم خواهد بود. در بخش جذب منابع چنانچه در یک دوره معین همه اهداف تعیین شده محقق نشود، حداقل به همان نسبت، با رشد و افزایش هزینه ها خصوصاً هزینه های عملیاتی، مواجه خواهیم بود و به همین ترتیب سودآوری بانک تحت تأثیر این رویداد قرار خواهد گرفت. اما زمانیکه عملیات مربوط به بخش دوم، یعنی اعطای تسهیلات، در چارچوب دقیق اصولی خود قرار نگرفته و قسمتی از اقساط آن طبق سررسیدهای تعیین شده بازپرداخت نشده باشد و بانک با حجیم شدن مستمر مطالبات معوق مواجه شود، نه تنها از سود مورد انتظار تسهیلات پرداخت شده محروم خواهدشد، بلکه به واسطه الزام در پرداخت به موقع و قطعی سود سپردهگذاران، با زیان روبرو میشود و چه بسا ادامه چنین وضعیتی در آینده، حیات بانک را تحتالشعاع خود قرار خواهد داد. در صورت بروز چنین موقعیتی با بلوکه شدن تدریجی منابع، قدرت عمل از دست بانک خارج و امکان بهبود شرایط، لحظه به لحظه کمتر خواهد شد. در ذیل به پارهای از آثار زیانبار مطالبات معوق اشاره میشود:
متضرر شدن بانکها بدلیل پرداخت سود تضمین شده و قطعی به سپردهگذاران و عدم وصول تام وحصول تمام سود معاملات پیشبینی شده از طریق تسهیلات اعطایی و ایجاد مطالبات معوق (با توجه به رشد سود سپردهها و ثابت ماندن سود تسهیلات بلندمدت)
کاهش توان مالی بانکها برای تسهیلات مالی جدید به منظور تأمین مالی واحدهای تولیدی.
کاهش درآمد ملی و نهایتاً درآمد سرانه و افزایش قیمتها و رشد نرخ تورم در جامعه
عدم امکان برنامه ریزی و سیاستگذاری اعتباری دقیق و مؤثر توسط مدیران و مسئولان و کندی در تصمیمگیری و هرجومرج در برنامه ریزی اعتباری
۲-۹-۲-۲۲-. دولت و مطالبات معوق
یکی از دلایل بروز مطالبات معوق بانکی، نحوه عملکرد دولت در اقتصاد است. دولت میتواند از طریق موارد اشاره شده در ذیل بر مطالبات معوق اثرگذار باشد.
عدم تعیین و هدفگذاری صحیح و یکپارچه قیمتهای نسبی متغیرهای کلان اقتصادی مانند، نرخ تورم و نرخ سود موردانتظار.
افزایش درآمدهای نفتی دولت، افزایش داراییهای خارجی بانک مرکزی، افزایش پایه پولی، افزایش واردات و ورشکستگی واحدهای تولیدی.
فشار جریانهای ذینفوذ برای حذف نرخ تأخیر تاییدیه از طریق فتاوی مراجع.
دولتی بودن ساختار نظام بانکی در بانکهای دولتی
عدم مصرف تسهیلات در محل تعیین شده
استفاده گسترده دولت از منابع بانکها در اعطایات تکلیفی و روند کند بازپرداخت آنها ( تعهد و تضمین دولت بات اصل و سود تسهیلات از سال ۱۳۷۲)
سیاستهای قوه قضائیه مبنی بر تملیک و فروش وثائق در رهن بانکها موضوع ماده ۳۴ قانون ثبت.
هزینه زا بودن و کندی وصول مطالبات (به دلیل مشکلات موجود در اجرای ثبت، دادگاهها، شهرداریها و…)
تحریمهای خارجی و مشکلاتی که درباره گشایش اعتبارات اسنادی ایجاد شده است.

چاه اکتشافی داق داق آباد در شمال روستای مذکور با مختصات u.t.m (3897110 =y , 298300= x ) حفاری گردیده است .سطح ایستایی این چاه برابر ۲/۵ متر و عمق چاه ۱۱۲ متر می باشد . بر طبق لوگ ارائه شده در عمق ۹۳ متر یک لایه آهکی وجود دارد . بنابراین جنس سنگ کف منطقه آهک می باشد . بر اساس نتایج آزمایشات پمپاژ صورت گرفته مقدار ضریب قابلیت انتقال در چاه مذکور برابر با ۳۲۰ مترمربع در روز می باشد .

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

۸)چاه پیزومتر اکتشافی قاپاق تپه
این پیزومتر در شمال غربی روستای قاپاق تپه با مختصات u.t.m (3920550 =y , 280630= x ) حفاری گردیده است . بر طبق لوگ ارائه شده حفاری این پیزومتر از ابتدا در آهک اولیگومیوسن شروع شد و در عمق ۶۶/۵۸ متری به آب برخورد نموده است .
۹)چاه پیزومتر اکتشافی تپه دبی
این پیزومتر درشمال روستای تپه دبی با مختصات u.t.m (3924850 =y ,290490=x )حفاری گردیده است . سطح برخورد به آب در هنگام حفاری ۳/۴ متر بوده و عمق چاه ۵۰ متر می باشد . از عمق ۱۴ متر به پائین حفاری در تشکیلات شیستی صورت گرفته است . ۱۰)چاه پیزومتر اکتشافی بیوک آباد
این پیزومتر در ۴ کیلومتری شرق روستای بیوک آباد با مختصات u.t.m (3882210 =y ,307950=x )حفاری گردیده است . بر اساس شواهد این چاه در زمان حفاری دچار آرتزین گردیده و جنس سنگ کف در این منطقه آهک اولیگومیوسن است .
۱۱)چاه پیزومتر اکتشافی یسترلو
این چاه در یک کیلومتری جنوب روستای یسترلو با مختصات u.t.m (3878240 =y ,298180=x )حفاری گردیده است . سطح برخورد به آب هنگام حفاری ۸/۲۸ متر بوده و عمق کلی چاه ۹۵ متر می باشد . بر اساس لوگ ارائه شده جنس سنگ کف منطقه آهک می باشد [۳۹].
شکل ۴-۱ لوگ زمین شناسی چاه های اکتشافی دشت کبودرآهنگ است.
شکل۴-۱لوگ های زمین شناسی دشت کبودرآهنگ(سازمان آب منطقه ای استان همدان)
شکل۴- ۲نقشه موقعیت چاه­های اکتشافی در دشت کبودرآهنگ
۴-۲-۱ ساختار زیرین دشت کبودرآهنگ
اگر دشت کبودرآهنگ از لحاظ زمین شناسی مورد بررسی قرار گیرد به طور خلاصه از عمق به سمت سطح زمین قدیمیترین سازندها تشکیلات ماسه سنگی – شیل و تشکیلات آهکی ژوراسیک است .بعد از آن تشکیلات آهکی کرتاسه که عمدتا در قسمت­ های جنوبی و جنوب غربی دشت رخنمون هایی دارند .روی سازند های کرتاسه­ای، تشکیلات دوران سوم قرار دارد که شامل مارن و ماسه سنگ است که بر روی آن تشکیلات قم قرار دارد . سپس در نهایت سازند چهارم قرار دارد که شامل آبرفت­های دوران کواترنری است. که ضخامت آن از ۳۰ تا ۱۵۰ متری در بیشتر سطح دشت دیده می شود .
از ارزیابی تغییرات توپوگرافی سطح توده سنگ بستر نتیجه گیری می­ شود که ضخامت قشر آبرفت تابع شرایط توپوگرافی سنگ بستر بوده و ضخامت آبرفت بر اساس آنچه در چاه­های اکتشافی مشخص است تابعی از وضعیت پستی وبلندی اولیه این منطقه در هزاران سال پیش دارد. در این دشت گسل­هایی در ناحیه شمال شرقی دشت که جهت آنها عموما شرقی –غربی است و طولی حدود ۳ تا ۲۸ کیلومتر دارند .گسل های نواحی شرقی که تقریبا شمالی- جنوبی هستند که بین ۵ تا ۲۰ کیلومتر طول دارند. وجود یک گسل احتمالی مدفون با امتداد شمال غربی-جنوبشرقی به طول حدود ۲۵ کیلومتر که همراه با یک زون خرد شده ناشی از حرکات تکتونیکی آن است، مرز بارزی بین سنگ بستر آهکی مارنی ومارن را در این قسمت از بستر دشت­های کبودرآهنگ و فامنین را شامل می­گردد که این خود زمینه گسترش درز و شکاف­های تکتونیکی و ارتباط آن با حفرات و معابر عمقی در توده سنگ پی را در این محدوده مهیا نموده است. این زون عمدتا منطبق بر مسیر یکسری کانا­ل­های مدفون عمقی دوران چهارم است که احتمالا بر اثر فرسایش شدید زون گسل در سنگ بستر آهکی و آهکی مارنی به وجود آمده است و حداکثر ضخامت آبرفت را در منطقه نشان می­دهد. کانال احتمالی مدفون بر اثر فرسایش در آهک در دوران چهارم به وجود آمده و رسوبات این دوران نیز برروی آن قرار گرفته است[۴۰] .
شکل۴- ۳نقشه گسل مدفون احتمالی در دشت کبودرآهنگ[۳۷]
براساس نقشه زمین­ شناسی دشت دارای گسل­های اصلی و فرعی می باشد به علاوه طبق گزارش زمیران یک گسل احتمالی مدفون وجود دارد . این گسل­ها باعث ایجاد گسیختگی­هایی در پی سنگ می­شوند وقتی سنگ بستر آهکی باشد و گسل ایجاد درزوشکاف کند به مرور براثر فرسایش انحلالی این درزوشکاف­ها گسترده تر می شود .گسل های این دشت باعث کارستیفیکاسیون در سنگ بستر آهکی شده است و این خود دلیل اولیه ایجاد گودال فرونشینی می­باشد به طوریکه مشخص است گودال­های فرونشینی در اطراف گسل­ها قرار دارد . گسل­ها آهک­های سنگ بستر را خرد کرده و ایجاد درزو شکاف نموده ­اند واین درز و شکاف­ها با انحلالی که به کمک آب صورت می­گیرد ،گسترش پیدا می­ کند . وجود این درز و شکاف­های ایجاد شده با کمک تکتونیک منطقه می تواند دلیل اولیه برای ایجاد فروچاله­ها باشد و افت سطح آب زیرزمینی فقط به این رخداد شدت بخشد . یعنی وجود گسل دلیل ابتدایی و افت سطح آب زیرزمینی دلیل دوم یا به عبارتی ثانویه یا تشدید کننده در ایجاد فروچاله­ها باشد[۴۹].شکل ۴-۴ گسل های دشت کبودرآهنگ را نشان می­دهد.
شکل۴- ۴ نقشه گسل­های دشت کبودرآهنگ و فروچاله­ها
۴-۳ ارزیابی چگونگی افت سطح آب و ظرفیت بهره برداری آب­های زیرزمینی از ذخائر دشت­:
وقوع فروچاله­ها در دشت­های کبودرآهنگ در دو دهه اخیر همزمان با بهره برداری بی از حد از آب­ های زیرزمینی و افت سطح آب زیرزمینی در منطقه بوده است. این یک عامل اصلی غیرطبیعی است در تسریع فرایند فروچاله و فرونشست زمین در منطقه می­باشد.
۴-۳-۱ ارزیابی ظرفیت دشت:
در دشت کبودرآهنگ به نقل از آمارحاصله ازچگونگی نقاط بهره برداری در هر دوره نشانگر افزایش تعداد چا­ه های عمیق و نیمه عمیق و نهایتا افزایش میزان بهره ­برداری با توجه به مراکز صنعتی در این محدوده و احداث شهرک بوعلی ، تاسیس نیروگاه شهید مفتح ، ایجاد شهرک ویان بوده است.
طبق اطلاعات به دست آمده حوضه دشت کبودرآهنگ با وسعتی برابر ۲۸۲۳ کیلومتر مربع دارای ۱۳۱۱ حلقه چاه عمیق که متوسط دبی این چاه ها ۲۰ لیتر در ثانیه است و ۷۹۱ حلقه چاه نیمه عمیق با متوسط دبی ۷ لیتر در ثانیه می­ باشد. در این حوضه سالانه حدود ۱۳۴ میلیون مترمکعب از این چاه­ها برداشت می­ شود که به مصرف کشاورزی می­رسد.[۳۸] برای تهیه نقشه­ها از روش کریجینگ استفاده شده است و در این روش تخلیه سالانه براساس مقدار کارکرد سالانه چاه­ها به دست آمده و با بهره گرفتن از نرم افزار ۱۰ArcGIS نقشه پهنه بندی تخلیه سالانه ترسیم شد .
در شکل۴-۵ با بهره گرفتن از روش پهنه بندی کریجینگ نقشه میزان تخلیه سالانه برآورد شده است که این نقشه دارای شبکه بندی ۵*۵ کیلومتر است که نشان­دهنده میزان تخلیه در هر شبکه می باشد.در این نقشه مشخص است که نقاط فروچاله در رنگ­های سبز و آبی قرار دارد که با شبکه هایی که با کادرسفیدرنگ مشخص شده است. میزان تخلیه در این شبکه­ ها ۱۰۷۲۰۸تا ۱۹۸۵۵۵ متر مکعب و ۶۴۴۶۸ تا ۱۰۷۲۰۸ مترمکعب در سال است یعنی حدود ۸ فروچاله در دامنه تخلیه ۱۰۷۲۰۸ تا ۶۴۴۶۸ و ۵ فروچاله در دامنه تخلیه ۱۰۷۲۰۸ تا ۱۹۸۵۵۵ رخ داده است. با توجه به شکل های ۴-۶ و ۴-۷ که نقشه چاه­های عمیق و نیمه عمیق را نشان می­دهد فروچاله­ها در قسمت­ های منطبق بر چاه­های عمیق اتفاق افتاده است. از طرفی هم حداکثر چاه­های عمیق در محدوده­ آبخوان قرار گرفته­اند. در فاصله بین سال­های ۱۳۸۰-۹۰ ۱۳حدود ۷ فروچاله اتفاق افتاده است.
شکل شماره۴-۵ نقشه پهنه بندی تخلیه سالیانه در حوضه کبودرآهنگ

شکل ۴-۶ نقشه پراکندگی چاه­های عمیق (براساس آمار سازمان آب منطقه ای همدان) شکل ۴-۷ نقشه پراکندگی چاه­های نیمه عمیق
در این شکل­های۴-۶و۴-۷ مشخص است که اکثر چاه­های نیمه عمیق در خارج از مرز آبخوان قرار دارند چاه­های نیمه عمیق در این دشت دارای حداکثر ۱۰۰ متر عمق هستند یعنی با توجه به عمق این چاه­ها مشخص است که بهره برداری از چاه­ها از مرز سفره آبرفتی پایین­تر نرفته است و در این قسمت ­ها دشت با خطر وقوع فروچاله روبه رو نبوده است کما اینکه در این نواحی هم سنگ بستر شامل آهک های کرتاسه و ژوراسیک است و کارستیفیکاسیون هم در این نواحی رخ داده است ولی چون هنوز سطح سفره از مرز آبخوان آبرفتی پایین تر نرفته است پس امکان وقوع فروچاله نیز به نسبت قسمت­ های دیگر کمتر است. در نقشه دیگر که چاه­های عمیق نشان داده شده عمق این چاه­ها بیشتر از ۱۰۰ متر بوده و با توجه به برداشت­های صورت گرفته از سفره آبخوان آبرفتی سطح آب زیرزمینی افت پیدا کرده و درنتیجه چاه­ها را برای افزایش آبدهی عمیقتر کرده و اقدام به کف شکنی نموده اند در این حالت به سفره آبخوان آهکی دسترسی پیدا کرده و آبدهی چاه­ها بالا رفته است حال با توجه به این امر می توان گفت سطح آبخوان آهکی هم در طول زمان دچار افت شده و از طرف دیگر با توجه به کاهش بارندگی و خشکسالی تغذیه صورت نگرفته و افت سطح آب پایدار مانده است. پدیده کارستی شدن در قسمت­ هایی که چاه­های عمیق قرار دارندنیز اتفاق افتاده است که باعث ایجاد حفرات و درزو شکاف­هایی در داخل سنگ بستر شده است، زمانی که حفره های انحلالی وارد عمل شوند به خاطر ادامه داشتن انحلال، این حفرات گسترش پیدا می کنند تا جایی که سقف آنها کم ضخامت می­ شود در این حالت چون تحمل نگهداری بارهای روی خود را ندارند سقف این حفرات شکسته شده و درنتیجه آبرفت های سطح به سمت داخل این حفره­ها ریزش می کند در نتیجه فروچاله­ها در سطح این محدوده اتفاق افتاده­اند. در این نقشه مرز آبخوان مشخص است و حداکثر چاه­های عمیق در این محدوده قرار گرفته است. چاه­های عمیق دارای عمق بیش از ۱۰۰متر هستند و فروچاله­ها در محدوده­ چاه­های عمیق رخ داده است. از لحاظ زمین­ شناسی هم فروچاله­ها در محدوده­ آبرفت­ها قرار دارد.
شکل شماره۴- ۸ نقشه انطباق فروچاله­ها بر محل چاه­های عمیق
۴-۳-۲ارزیابی وضعیت افت سطح آب در دشت کبودرآهنگ
به دنبال آگاهی از افزایش حجم بهره برداری از منابع آب­های زیر زمینی واقع در آبخوان به عنوان منبع اصلی در دشت کبودرآهنگ فعلا این دشت­ به عنوان دشت ممنوعه بوده و هرگونه بهره برداری ممنوع می باشد. تغییرات افت سطح آب زیرزمینی ناشی از افزایش بهره ­برداری در دو دهه گذشته به عنوان عامل اصلی غیر طبیعی در تسریع فرایند فروچاله­ها می باشد.
برای رسم نقشه­های هم تراز آب زیرزمینی از داده های ماه شهریور استفاده شده است زیرا در یک سال آبی در ماه شهریور سطح آب زیرزمینی دارای پایینترین سطح خود است. برای این منظور ابتدا مقادیر ارتفاع نقاط چاه­های پیزومتری از مقادیر مشاهده شده ماه شهریور برای هر نقطه کم شده عدد به دست آمده در نرم افزار ۱۰Arc GIS وارد شده با بهره گرفتن از روش کریجینگ پهنه بندی انجام شد و سپس نقشه پهنه بندی به نقشه تراز تبدیل شد و نقشه ­های هم تراز به صورت زیر خروجی گرفته شدند.
نقشه های تراز سطح آب زیرزمینی طبق آمار ده ساله از ۱۳۸۰ تا ۱۳۹۰ چاه­های پیزومتری دشت طبق روش کریجینگ تهیه گردیده است ونقشه ­های هم تراز سطح آب زیرزمینی برای سال­های ۱۳۹۰ و ۱۳۸۰ رسم شده است که اختلاف این خطوط تراز با توجه به ارتفاع نقاط از سطح دریا در نظر گرفته شده است. نقشه هم تراز آب زیرزمینی با توجه به آمار داده ی چاه­های پیزومتری برای سال ۱۳۸۰ در شکل ۴-۹ نشان داده شده است و طبق آنچه که در نقشه مشخص است بالاترین تراز سطح آب زیرزمینی دارای ۱۶۱۸ متر است. یعنی بیشترین افت سطح آب در این خط تراز است. داده­ی پیزومتری برای هر چاه با توجه به ارتفاع از سطح دریا است عدد ۱۶۱۸ متر یعنی سطح آب زیرزمینی در محل خط دارای این ارتفاع از سطح دریا البته در زیر سطح زمین است. به عبارتی نقشه همتراز، ارتفاع سطح آب­خوان را از سطح دریا را در قسمت های مختلف نشان ­ می­دهد. پایین ترین تراز در این نقشه دارای ارتفاع ۱۶۸۸ متر است و البته اینکه تراز سبز رنگ نشان دهنده این امر است که کمتر از آن را نیز مشخص می سازد. یعنی کمترین افت سطح آب در این خط تراز است.
شکل شماره ۴-۹نقشه هم تراز سطح آب زیرزمینی در سال ۱۳۸۰
شکل ۴-۱۰ نقشه هم تراز سطح آب زیرزمینی در سال ۱۳۹۰
در شکل ۴-۱۰ نقشه هم تراز سطح آب زیرزمینی در سال ۱۳۹۰ را نشان می­دهد که در این نقشه بالاترین تراز دارای ارتفاع ۱۵۸۰ متر است و با توجه به بالاترین تراز در سال ۸۰ اختلاف حدود ۳۸- را نشان می دهد. یعنی از سال ۱۳۸۰ تا ۱۳۹۰ در این دوره ۱۰ ساله سطح آب زیرزمینی در همان محدوده­ خط تراز مورد نظر حدود ۳۸ متر افت داشته است. کمترین تراز در این نقشه ۱۶۷۶ متر است و نسبت به خط تراز سال ۱۳۸۰ اختلاف ۱۲- متر را در محدوده­ تراز مورد نظر نشان می­دهد که در خط تراز ۱۲- متر افت سطح آب زیرزمینی بوده است. به طور متوسط در تمام سطح آب خوان در این دوره ۱۰ ساله حدود ۵/۳۰ متر افت اتفاق افتاده است .
شکل۴- ۱۱نقشه ترکیب خطوط تراز سال­های ۱۳۸۰ و ۱۳۹۰
با توجه به شکل۴-۱۱ که ترکیبی از خطوط تراز سال­های ۱۳۸۰ و ۱۳۹۰ است خطوط به طور واضحی افت را نشان می­دهد . جهت پیکان در شکل۴-۱۱ گویای این مسئله است که افت سطح آب زیرزمینی از جهت جنوب شرق به سمت شمال غرب است . یعنی بیشترین افت سطح در قسمت جنوبی و تا حدودی مرکز دشت بوده است و کمترین میزان افت در قسمت ­های شمال شرق و غرب و شمال بوده است. با توجه به این امر شیب هیدرولیکی از شمال به جنوب است. براساس شیب هیدرولیکی حرکت آب به سمت قسمت­ های جنوبی دشت باعث آبدهی بالاترو بهره برداری بیشتر در این قسمت ­ها از دشت شده و تابع این قضیه افت سطح آب هم بیشتر بوده ونتیجتا فروچاله­ها در این قسمت از دشت متمرکز شده ­اند. حال با توجه به این که فروچاله­ها در قسمت­ های جنوبی رخ داده است می توان گفت که در جاهایی که بیشترین افت سطح آب زیرزمینی را داشته فروچاله­ها اتفاق افتاده اند.
۴-۳-۳ تاثیر افت سطح آب زیرزمینی در توسعه و نشست زمین و فروچاله­ها
با توجه به توضیحاتی که درصفحات قبل ذکر شد تا زمانی که آب در بین منافذ آبرفتی وجود داشته باشد و تشکیل یک لایه آبخوان را داده باشد، بخاطر وجود آب رسوبات در بالاتر اگر فشاری هم وارد آورند مشکلی در سطح زمین به وجود نمی آورد چون تحمل این فشارهارا خواهند داشت. اما زمانی که شروع به بهره برداری بی رویه شود آنوقت است که تغذیه و برداشت در بیلان منفی قرار می­گیرد یعنی میزان برداشت از میزان تغذیه بیشتر می­ شود در این حالت با افت سطح آب زیرزمینی مواجه می شویم البته این امر در طول چند سال اتفاق می افتد و مسئله آن جدی می­ شود حال زمانی که تخلخل آبرفت­ها ازآب خالی می­ شود فضای خالی را هوا پر کرده و نتیجه این امر این می­ شود که ذرات تحمل وزن رسوبات بالایی خودرا ندارند. درنتیجه هرچه فشار بیشتر شود ذرات بیشتر به سمت عمق زمین حرکت کرده و به مرور ایجاد نشست در سطح زمین می­ کند . حال اگر سنگ بستر زیرین این آبرفت­ها آهکی باشد و دچار پدیده کارستیفیکاسیون هم شده باشد . حفره­هایی در داخل این آهک­ها ایجاد می­ شود با وجود انحلال این حفرات به سمت رویه سنگ بستر^[۲۹]گسترش پیدا می­ کنند زمانی که رویه سنگ بستر که مرز سنگ بستر با رسوبات بالایی خود است ضخامت آن کاهش می­یابد تحمل رسوبات بالایی خود را ندارد این امر موجب میشود که سقف حفرات شکسته شده و به طور ناگهانی ریزش رسوبات به داخل این حفرات صورت گیرد این پدیده در سطح زمین به صورت فروچاله نمود پیدا می­ کند.
کاهش سطح آب زیرزمینی و تاثیر آن در ستون خاک های پوشش سنگ بستر در محدوده دشت مورد نظر در رابطه با فرایند تسریع در ایجادفرونشست زمین عبارتند از شناخت موارد زیر :
۱-ازبین رفتن نیروی بالا نگهدار بازدارنده در سقف حفرات در توده سنگ آهکی که قبلا دارای ذخیره آب بوده اند.

هرگاه نوشته ای فاقد یکی از آن سه شرط باشد آن نوشته درصورتی که دارای مهر یا امضاء طرف باشد عادی محسوب می شود.
تنظیم سند رسمی دارای تشریفاتی است بشرح ذیل :
۱-۳ تشریفاتی که عدم رعایت آن سند را از رسمیت می اندازد مانند ضرورت امضاء سند توسط مأمور رسمی یا عدم الحاق تراشیدن و خراشیدن مفاد آن که همگی مستند به قوانین موضوعه بوده و عدم رعایت هر یک از آنها سند را از اعتبار مقرر قانونی خارج می سازد.
۲-۳ تشریفاتی که عدم رعایت آن موجب عدم اعتبار رسمی سند نمی باشد. این تشریفات جزء ارکان اساسی سند نبوده و عدم رعایت آن ممکن است تخلف اداری محسوب گردد، یا حتی در برخی موارد اصلاح و انطباق سند با قانون قابل تدارک است مانند تمبر سند که عدم الصاق آن موجب عدم اعتبار سند نبوده و الصاق بعدی آن ممکن و میسور است .
در مقابل اسناد عادی که درعموماً به هنگام معاملات عادی اشخاص تنظیم می گردند از این اصل (اصل صحت) بهره مند نبوده و به محض انکار یا تردید طرف دعوی ، بار اثبات صحت و ارائه دلایل در این خصوص بر عهده ارائه کننده سند بوده و عدم توان اثبات آنرا از عداد دلایل وی خارج می کند بدین وصف در حقیقت سند عادی را نمی توان همسنگ سند رسمی از دلایل اثبات دعوی دانسته بلکه این دلایل به مشابه سایر دلایل از قبیل قسم و… ، محتاج به بررسی ، تأیید و اقناع وجدانی قاضی دارند در حالیکه سند رسمی به محض ارائه قابل انکار و…نبود. و از ادلۀ اثباتی قوی به شمار آمده و دادرس نیز نمی تواند از اعتبار دادن به آن در شرایط عادی خودداری نماید.
لازم به ذکر است علیرغم اظهار صریح قانونگذار با اینکه در مقابل سند رسمی تنها ادعاء جعل قابل پذیرش است ادعاء اشتباه مأمور در تنظیم اسناد رسمی چه بر اساس اشتباه خود چه بر اساس اعلامات اشتباه افراد پذیرفته شده و نمی توان تصور نمود مأمور دولت مرتکب اشتباه نخواهد گردید و این فرض کاملاً مغایر با منطق بوده و رویۀ معمول در دادرسی نیز مؤید پذیرش این ادعاء می باشد البته قانونگذار رفع این اشتباهات را عموماً درصلاحیت هیات های ثبتی قرار داده و بدلیل سادگی و سهولت تشخیص و رفع آن ارجاع امر به محاکم عمومی احتراز می نماید. از این مورد که بگذریم تنها دعاوی قابل پذیرش جهت تخدیش اعتبار اسناد رسمی و عادی به جزء شهادت شهود که به موجب نظریه شورای نگهبان پذیرفته گردیده ادعاء جعل معنوی و مادی در اسناد است و به علت مغایرت عمل با نظم عمومی در تمامی سیستم های حقوقی این عمل (جعل) جرم انگاری شده موجب اعتبار سند مجازات هایی برای این عمل در نظر گرفته می شود. ورود به بحث مستلزم شناخت این عمل و تعیین حدود و نفوذ آنهاست.

( اینجا فقط تکه ای از متن پایان نامه درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

آیا چک و سفته سند عادی به شمار می آیند یا رسمی و اصولاً نوشتن اسناد در سربرگ یا به صورت تایپی تأثیری در رسمی بودن آنها دارد ؟
چک و سفته از جمله اسناد عادی اند زیرا تنظیم آنها توسط اشخاصی صورت می گیرد که مأمور رسمی نیستند و صرف چاپی بودن یک نوشته یا تایپ آن در سربرگ های آرم دار مانند آنچه که توسط بنگاه ها، آژانس های املاک یا فروش اتومبیل صورت می گیرد موجب رسمی شدن یک سند نمی شود. البته باید توجه داشت که چک و سفته چنانچه با رعایت مقررات قانون تنظیم شوند دارای مزایایی اند که سایر اسناد عادی از آن برخوردار نیستند. برای مثال دارنده چک می تواند برای مطالبه وجه چک به جای آن که به دادگاه مراجعه کند با رجوع به اداره ثبت اسناد و املاک همانند اسناد رسمی از مزایای آن بهره مند شود و بدون حکم دادگاه آن را به اجرا بگذارد ولی با این همه ماهیت چک تغییر نمی کند و یک سند عادی به شمار می آید.
ب – اسناد عادی
قانون مدنی ایران از سند عادی تعریفی به عمل نیاورده است و به تعریف و بیان شرایط اسناد رسمی پرداخته است. سند عادی هر نوشتۀ معمولی است که به نحوی می تواند بر وقوع امری دلالت کند که با اثبات آن، حقانیت کسی که به آن استناد نموده ثابت می گردد^[۱۱].
بنابراین می‌توان گفت همه اسناد، عادی است مگر اینکه مشمول تعریف ماده ۱۲۸۷ قانون مدنی باشد اسناد عادی تابع تشریفات خاصی نمی‌باشند مگر آنکه در موارد محدود و معینی قانون صورت خاصی برای آن مقرر داشته باشند مانند وصیت نامه خود نوشت که به دستور ماده ۱۲۸۷ قانون امور حسبی در صورتی معتبر است که تمام به خط موصی نوشته شده و دارای تاریخ ، روز ، ماه و سال به خط موصی بوده و به امضاء او رسیده باشد.
قانون مدنی اسناد عادی را به دو دسته تقسیم نمود :
اسناد تجاری
نامه های خصوصی
در دو حال اسناد عادی اعتبار اسناد رسمی را پیدا می کنند:
شخصی که سند عادی علیه او اقامه شده صدور آن را از جانب تأیید کند.
در دادگاه ثابت شود که سند عادی که مورد انکار قرار گرفته از سوی شخص منکر قبلاً به امضاء و مهر رسیده است
ج – مزایای سند رسمی
سند رسمی نسبت به سند عادی مزایایی دارد :
سند رسمی نسبت به سند عادی قدرت اجرایی بیشتری دارد
تاریخ اسناد رسمی علاوه بر اصحاب دعوی نسبت به اشخاص ثالث نیز معتبر است در صورتی که تاریخ سند عادی نسبت به اشخاص ثالث مؤثر نیست
نسبت به اسناد رسمی نمی توان ادعای انکار و تردید کرد و فقط ادعای جعل پذیرفته خواهد شد در صورتی که سند عادی هم در معرض ادعای جعل و هم انکار و تردید خواهد بود
عدم شمول مرور زمان در اسناد رسمی نسبت به سند عادی
گفتار چهارم – اسناد هویتی
بند اول – هویت و تعریف آن
یکی از عناصر مهم در تعریف و درک هویت در مباحث اجتماعی ، دیگران هستند ، یعنی متمایز ساختن فرد از دیگر افراد ، یک ملت از دیگر ملل ، یک فرهنگ از دیگر فرهنگ ها و به عبارت دیگر ، هویت عاملی است که وسیله شناسایی فرد و تمیز او از دیگران است^[۱۲].
الف ) تعریف لغوی هویت : هویت کلمه ای است عربی که در زبان فارسی به جای واژه انگلیسی ( Identity ) بکار می‌رود . عبارت هویت ، معانی از قبیل ذات باری تعالی یا آنچه موجب شناسایی می‌شود را به ذهن متبادر می نماید .
در لغت نامه دهخدا ، هویت عبارت از تشخیص که همین معنی میان حکیمان و متکلّمان مشهور است، بیان گردیده است^[۱۳].
در فرهنگ بزرگ سخن ، هویت مساوی با آنچه شخصی با آن شناخته می شود مانند نام، نام خانوادگی، نام پدر و دیگر ویژگی های مندرج در شناسنامه و گذرنامه^[۱۴].
در فرهنگ عمید به حقیقت شیء یا شخص که مشتمل بر صفات جوهری او باشد ، شخصیت ذات هستی و وجود ، منسوب به هو ، ( ورقه هویت ، شناسنامه ) تعبیر شده است^[۱۵].
ب ) تعریف اصطلاحی هویت : در اصطلاح عمومی‌ آنچه موجب شناسایی شخص، ایل، قوم یا ملتی شود هویت می‌نامند .به عبارتت دیگر چیزی که وسیله شناسایی فرد باشد یعنی مجموعه فضایل فردی و خصوصیات رفتاری که از روی آن فرد به عنوان عضو یک گروه اجتماعی شناخته می‌شود.
ج ) تعریف حقوقی هویت : از ماده ۹۹۶ قانون مدنی می‌توان تعریف هویت را به شرح ذیل استنتاج نمود :
هویت عبارت از این است که اشاره کردن به او مبین هویت است که با نام و نام خانوادگی، نام پدر، نام مادر و محل تولد آن را مشخص می‌کنند که سند سجلی و شناسنامه را از جهت اشتمال بر موارد مذکور ورقه هویت می‌گویند^[۱۶].
گفتار پنجم – اسناد سجلی
بند اول – تعریف اسناد سجلی
در ابتداء تصویب نامه بقیۀ نظام نامۀ ادارۀ کل احصائیه و سجل احوال مورخ ۱۲/۶/۱۳۱۴ سند سجلی را مضمون ثبت یک واقعه در دفاتر رسمی ثبت احوال می دانست. پس از آن ماده ۱ قانون راجع به متخلفین از اجرای تکالیف مقرره در قانون ثبت احوال مصوب ۲/۱۲/۱۳۱۵ با اندکی تغییر مقرر می دارد : (سند ثبت احوال عبارت از مضمون ثبت یک واقعه در جداول مخصوص ثبت وقایع و در دفاتر و اوراق مربوطه است). لیکن در قوانین جاری تعریفی از اسناد سجلی و اسناد ثبت احوال ارائه نشده است و بر اساس ماده ۱ آیین نامه ثبت احوال مصوب ۱۳۱۹ (سند سجلی عبارت از سندی است که مطابق مقررات قانون ثبت احوال به ثبت رسیده و مندرجات آن رسمی و معتبر است) با اینکه آیین نامه مذکور امروزه قدرت اجرائی ندارد اما تعریف سند سجلی آنگونکه که در ماده ۱ آیین نامه آمده کماکان معتبر است.
اسناد مربوط به احوال شخصیه که برابر مقررات قانون مدنی و ثبت احوال به وسیله مأمورین رسمی تنظیم می شود، را اسناد سجلی یا اسناد ثبت احول گویند مهمترین وقایع و احوال شخصیه که بر طبق قانون باید به ثبت برسند و سند رسمی برای آنها تنظیم گردد عبارتند از ولادت ، ازدواج ، طلاق ، فوت (وقایع اربعه) و نام خانوادگی در دفاتر و اوراق و اسناد مربوط است^[۱۷].
به نظر می رسد که باید بین اسناد ثبت احوال با اسناد سجلی قائل به تفکیک شد زیرا اسناد ثبت احوال مفهومی عام تر از اسناد سجلی دارد اسناد سجلی دفاتری است که در جداول آن صرفاً وقایع چهارگانه (ولادت و فوت و ازدواج و طلاق و بذل مدت) در ادارات ثبت احوال درج می شود که شامل دفتر ثبت کل وقایع و دفتر ثبت وفات است اما اسناد ثبت احوال سندی است که مطابق مقررات قانون ثبت احوال به ثبت رسیده باشد و مندرجات آن رسمی و معتبر است که ممکن است علاوه بر وقایع مذکور، اسنادی را که از تعویض شناسنامه یا تغییر نام خانوادگی و یا جمع آوری و تهیه آمار انسانی، کارت شناسایی ملی و غیره ایجاد می شود، در بر بگیرد. مسلم است که شناسنامه از اسناد رسمی بوده و منعکس کننده اطلاعات اسناد سجلی است نه اسناد ثبت احوال. بنابراین بین اسناد سجلی و اسناد ثبت احوال منطقاً رابطه عموم و خصوص مطلق جاری است چون هر سند سجلی ، از اسناد ثبت احوال محسوب شده اما برخی از اسناد ثبت احوال ممکن است از اسناد سجلی بوده و برخی هم نباشند.
بند دوم – وجوه افتراق اسناد سجلی با اسناد هویتی
همانطور که در تعریف اسناد سجلی ذکر شد اسناد سجلی عبارت از اسنادی است که مطابق مقررات ثبت احوال به ثبت رسیده و مندرجات آن رسمی ‌و معتبر است و علاوه بر شناسنامه شامل دفاتر گوناگون ثبت احوال نیز است که احوال افراد در این دفاتر درج شده و در ادارۀ ثبت احوال نگهداری می‌شود . دفاتری مانند : ثبت کل وقایع – ثبت وفات – نام و نام خانوادگی – گواهی ولادت – اعلامیه ازدواج – اعلامیه طلاق را شامل می‌شود . ( وقایع چهارگانه )
اما در مقابل، اسناد هویتی اسنادی هستند که برای شناسایی فرد در جامعه مورد استفاده قرار می‌گیرند اسنادی که در مجموعه اسناد هویتی بوده و علاوه بر کارکردهای ویژه ، به عنوان مدرک شناسایی نیز مورد استفاده هستند می‌توان به اسناد زیر توجه داشت :
گذرنامه
گواهینامه رانندگی
پایان خدمت وظیفه عمومی‌
مدارک شناسایی صنفی
لذا می‌توان گفت اسناد سجلی مدارکی می‌باشند که برای تعیین هویت افراد در جامعه بکار می‌روند اسناد سجلی هم در گروه اسناد هویتی است و برای شناسایی افراد در جامعه مورد استفاده می‌باشد و هم احوال شخصیه هر فرد آن گونه که در دفاتر سجل احوال ثبت می‌باشد بر آن نوشته خواهد شد از آنجا که اسناد سجلی مبین نام، نام خانوادگی و … افراد و در نهایت سبب تشخیص فرد از دیگران می‌شوند می‌توان نتیجه گرفت که اسناد سجلی در ردیف مهم ترین اسناد هویتی است و به عنوان مبنایی برای صدور سایر اسناد هویتی نیز محسوب می‌گردد.