۶- روش شیمیایی
۷- جداسازی با شوک الکتریکی
۲-۵-۱-۱ استفاده از نور:
یکی از ساده­ترین روش­ها برای جدا سازی کرم از کود، استفاده از نور و تنش مکانیکی است.

( اینجا فقط تکه ای از متن پایان نامه درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

برای این منظور به روش زیر اقدام می­ شود:
پلاستیکی بر روی زمین پهن کرده سپس بستر ورمی­کمپوست که حاوی کرم می­باشد، بر روی آن به صورت یک تل یا کپه قرار داده می­ شود. این کپه­ها را در مقابل نور آفتاب قرار داده یا با بهره گرفتن از یک لامپ به تل ورمی­کمپوست نور تابانده می­ شود. لازم به ذکر می­باشد هرچه شدت نور تابشی افزایش یابد عمل جداسازی سریع­تر صورت می­پذیرد. (شکل۲-۳)
کرم­ها از نور گریزان می­باشند و هنگامی که نور تابانده می­ شود این موجودات به مکانی مهاجرت می­ کنند که نور به آن قسمت نفوذ نداشته باشد بنابراین لایه­ های بالایی تا حد بسیاری بدون کرم می­باشد و می­توان کود بدون کرم را برای فروش آماده کرد. (شکل۲-۴)
شکل۲- ۳ جداسازی به روش نور بر گرفته از کتاب پرورش کرم­های مولد ورمی­کمپوست و کشاورزی
شکل۲- ۴ فرار کرم از نور بر گرفته از کتاب پرورش کرم­های مولد ورمی­کمپوست و کشاورزی
بعد از مدتی به سراغ کپه­های ورمی­کمپوست رفته و لایه­ های رویه برداشته می شود. پس از برداشت لایه­­­­­­­های فوقانی معمولا کپه­ای از کرم در دست است که در منطقه­ای متمرکز می­شوند. ورمی­کمپوست جدا شده را از پلاستیک جمع نموده، در این زمان می­توان کرم جدا شده را نیز برداشت نمود.
از محاسن استفاده از روش نور می­توان انتقال نسبتا راحت و کم تنش­تر برای ایجاد بسترهای جدید در تولید انبوه و انحصاری ورمی­کمپوست را برشمرد و همچنین معایب این روش در آن می­باشد که نمی­ توان کرم­ها را به صورت خالص جداسازی کرد.
۲-۵-۱-۲ کاهش و افزایش رطوبت:
هر جا که آب موجود باشد کرم نیز در آن منطقه یافت می­ شود. در نتیجه هر زمان که ورمی­کمپوست آماده شود چنانچه آبیاری قطع شود از آنجایی که سطح کود از بالا به پایین خشک می­ شود کرم­ها نیز از سطح کود به سمت قسمت­ های پایین بستر حرکت می­ کنند.
در این روش، آبیاری بستر به مدتی در حدود ۲ الی ۳ روز متوقف می­ شود. سپس به صورت لایه لایه کود را از بالا برداشت می­ کنند. این روند تا جایی ادامه داده می­ شود که یک لایه­ی ۱۵ سانتی­متری از کود و کرم باقی بماند. سپس تمام کود را جمع کرده و به صورت یک کپه در­آورده و در مقابل آفتاب قرار می­ دهند. یک الی ۲ روز صبر کرده و مجددا اقدام به برداشت می­ شود تا یک لایه­ ۱۰ سانتی­متری از کود باقی بماند. این لایه حاوی حداکثر میزان کرم است. شکل ۲-۵ طریقه جداسازی با بهره گرفتن از کاهش رطوبت را نشان می­دهد. لازم به ذکر می­باشد که در این روش، اندکی تنش به کرم­ها وارد می­ شود. اگر ترکیبی از این روش و روش نوردهی استفاده شود می­توان به یقین نتیجه بهتری را گرفت.
با آبیاری بیش از حد و غرقاب نمودن بستر، تمامی کرم­های خاکی به سطح کود آمده و می­توان به راحتی کرم­ها را جمع­آوری نمود. این روش به طور کلی توصیه نمی­ شود، دلیل آن نیز از بین رفتن کرم­ها و برداشت کود نامرغوب می­باشد.
از جمله محاسن این روش هزینه کم و عدم نیاز به نیروی متخصص می­باشد و همچنین معایب این روش تنش زیاد برای جاندار و عدم جدا سازی خالص می­باشد.
شکل ۲- ۵ جداسازی به روش کاهش رطوبت و نحوه برداشت ورمی کمپوست با شن کش بر گرفته از پرورش کرم­های مولد ورمی­کمپوست و کشاورزی پایدار
شکل ۲- ۶ جداسازی به روش مواد آلی جدید به دو صورت ردیفی و سبدی بر گرفته از کتاب پرورش کرم­های مولد ورمی­کمپوست و کشاورزی
۲-۵-۱-۳ جدا کردن به وسیله کود جدید:
اگر هدف از جدا کردن کرم­ها ایجاد یک فارم جدید در همان محل است توصیه می­ شود که از این روش استفاده شود. کرم­ها در داخل بسترهای پرورش به دنبال غذا در حال حرکت می­باشند. چنانچه بخش اعظم و یا تمام مواد بستر تبدیل به ورمی­کمپوست شده باشد کرم­ها در هر جایی از بستر که با مواد غذایی روبرو شوند تجمع می­نمایند. حال چنان­چه بسترهایی که آماده برداشت می­باشد را در بخش­هایی از آن غذای جدید اضافه شود، کرم­ها در آن محل تجمع می­نمایند و محل تجمع با تراکم بالای کرم می­باشد. در این زمان است که می­توان جداسازی کرم از بستر را به طور کامل انجام داد. توزیع غذا را چندین بار می­بایست در مدت حداقل ۱۰ روز انجام داد تا بخش اعظم کرم­ها با این روش از داخل بسترها جدا گردد. در روش ردیفی، برای این روش به فاصله هر ۸۰ الی ۱۰۰ سانتی­متر در روی بستر گودالی به شعاع ۲۰ و عمق ۲۰ سانتی­متر ایجاد می­ شود. غذای تازه­ای که از مواد بستر اصلی می باشد به گودال انتقال داده می­ شود طی مدت زمانی شعاع ۳۰ سانتی­متری گودال ایجاد شده را با دست برداشت می­ کنند بعد از جداسازی، کرم­ها به بستری که از قبل آماده شده است انتقال داده می­ شود. (شکل ۲- ۶)
از جمله معایب این روش، طولانی مدت بودن مهاجرت کرم­ها به داخل بستر جدید (غذای تازه) و همچنین تلفات زمان برداشت به دلیل له شدن کرم­ها در اطراف محل برداشت می­باشد. از جمله محاسن این روش هم می­توان به جابجایی اختیاری کرم­ها به بستر جدید و عادت کردن آن­ها به شرایط و محیط جدید و در نتیجه کاهش تلفات کرم­ها به هنگام انتقال آن­ها به بسترهای دیگر اشاره نمود.
۲-۵-۱-۴ روش شیمیایی:
از مواد شیمایی مختلف که به صورت محلول در آمده‌اند جهت بالا آمدن کرم­های خاکی از کود استفاده می‌شود. به ­عنوان مثال محلول کلرید جیوه، فرمالین، آب نمک، پرمنگنات پتاسیم بهتر است پس از جداسازی کرم­ها برای استفاده مجدد، کرم­ها شستشو داده شود. مناسب‌ترین و بی‌ضررترین روش جهت بالا آمدن کرم­های خاکی، استفاده از آب نمک غلیظ (در حد اشباع) می‌باشد. در این روش، کرم­های خاکی به­دست آمده آسیب ندیده و می‌توان در کلیه اهداف از آن­ها استفاده نمود. بدیهی است در این حالت، بستر قابلیت استفاده خود را از دست می‌دهد و باید کاملا شستشو شود و به علت خیس شدن بستر و عدم امکان سرند کردن آن از این روش برای جدا‌سازی کرم ورمی‌کمپوست استفاده نمی‌شود. (شکل ۲- ۷)
شکل ۲- ۷ فرار کرم ها در اثر استفاده از مواد شیمیایی بر گرفته از پرورش کرم­های مولد ورمی­کمپوست و کشاورزی پایدار
۲-۸ جداسازی با بهره گرفتن از شوک الکتریکی بر گرفته از کتاب پرورش کرم­های مولد ورمی­کمپوست و کشاورزی
۲-۵-۱-۵ جداسازی با شوک الکتریکی:
دو الکترود با فاصله و جدا از یکدیگر در کود گذاشته می­ شود و با فاصله­­های زمانی مختلف و پی­در­پی به کود شوک الکتریکی داده می­ شود، با این عمل کرم­های خاکی تحریک شده و از داخل کود به بیرون انتقال می­یابند. این روش به علت نارسایی کود و از سوی دیگر اینکه کرم­های نزدیک به الکترود بسیار برانگیخته شده و باعث فلج شدن یا کشته شدن بیشتر کرم­ها می­ شود روش پرآسیبی است. تعدادی از کرم­ها نیز به عمق خاک پناه می­برند. در این روش اگر سطح کود خشک باشد کرم­های خاکی به جای بالا آمدن، به اعماق کود نفوذ کرده و نتیجه غیردلخواه خواهد بود. در این روش کرم­هایی که تا ۱ متری الکترود می­باشند را می­توان تحریک نمود. قابل ذکر می­باشد که این روش برای کرم­های خاکی که در عمق کود زندگی می­ کنند متداول می­باشد.
۲-۵-۱-۶ روش لایه برداری:
این روش با کمک چنگک و یا شن­کش انجام می­ شود که طول میله­های آن از ۷ سانتی­متر بیشتر نبوده و پرتراکم باشد. روی سطح بسترها لایه­ای به عمق ۵-۷ سانتی­متر خراش داده می­ شود تا کرم­های مستقر در این لایه به دلیل استرس و ترس به لایه­ های پایینی مهاجرت نموده و همچنین این لایه از یکپارچگی خارج شده و پودر می­گردد که به دلیل هوادهی بهتر سریع­تر خشک شده و با دست آماده برداشت می­گردد. پس از اینکه بخش­های قابل برداشت تخلیه گردید مجددا لایه رویی خراشیده می­ شود تا اینکه لایه زیرین که ممکن است تا ضخامت ۱۰سانتی­متر برسد با حجم زیاد کرم مخلوط می­باشد که این بخش را باید از طریق غذا دادن تخلیه کرد. موقعی که کرم به دنبال غذای جدید است بستر خود را ترک می­ کند در نتیجه ورمی­کمپوست فاقد کرم می­باشد.
از معایب این روش می­توان گفت که کرم­ها ممکن است در حین خراشیدن روی بستر توسط شن­کش صدمه ببینند و بازسازی آن­ها طول بکشد، برداشت بسترها با این روش هزینه کارگری زیادی دارد و زمان­بر می­باشد و از محاسن این روش می­توان گفت که دستگاه­های فنی و تجهیزات گران قیمت جهت جداسازی نیاز ندارد.
۲-۵-۱-۷ جداسازی به روش دستی:
نمونه­برداری به وسیله یک بیل یا ابزار نمونه­برداری فلزی یا پلاستیکی از نمونه­های ورمی کمپوست در ابعاد تعیین شده گرفته می­ شود و سپس کرم و کوکون­های موجود در ورمی­کمپوست را به صورت دستی جدا می­ کنند.
با بهره گرفتن از یک بیل یا ابزار نمونه­برداری، اقدام به حفر نموده و محتویات به صورت قالبی از آن خارج می شود. همچنین می­توان برای بررسی ابعاد گودال­های ایجاد شده، هم در قسمت بالا و هم پایین از ارتفاع­سنج استفاده نمود. این اندازه­ها را می­توان بر روی تیغه و دسته بیل نیز مشخص کرد. ممکن است ارتفاع سنج دارای لبه­های تیزی باشد که به درون خاک رفته و لبه نمونه­هایی را که باید بیرون آورده شوند، علامت­گذاری نماید. برای انجام این عمل به صورت دستی، استفاده از دستکش­های پارچه­ای یا پلاستیکی مفید است.
از محاسن این روش می­توان گفت جداسازی کم تنش و تقریبا خالص انجام می­پذیرد و از معایب آن نیز می­توان گفت که نیاز به زمان و دقت بالا داشته و هزینه کارگری نیز افزایش می­یابد.
۲-۵-۱-۸ استفاده از بستر های سلولوزی:
ژاپنی­ها از این روش برای پرورش کرم به منظور خوراک انسانی و همچنین مصارف دارویی استفاده می­ کنند. این روش شامل ایجاد یک بستر از سلولز استریل، فرآوری شده و تزریق کرم به بستر است. تعویض مداوم بستر با جابجایی کرم­ها در شرایط رطوبتی مطلوب و انتقال به بستر استریل جدید انجام می­پذیرد.
روش­های دستی ساده­ترین راه برای جداسازی کرم از کود می­باشد و علاوه بر آن کم هزینه نیز می­باشد.
۲-۵-۲ روش غیر بیولوژیک:
به روش­های مکانیکی روش غیربیولوژیک گفته می­ شود.
۲-۵-۲-۱ دستگاه های هیدروترمیک و حرارتی:
در روش­های حرارتی و هیدروترمیک با بالا بردن درجه حرارت بستر، کرم­ها در داخل بستر به دلیل گرمای بیش از حد به روی بستر نقل مکان می­ کنند در این زمان است که می­توان اقدام به جمع­آوری کرم خالص نمود. در این روش می­توان کرم­های بالغ را به صورت جدا برداشت نمود همچنین برداشت لاروها هم میسر است. استریل شدن کود ورمی­کمپوست بر اساس استاندارد کمپانی ورم پاور آمریکا (wormpower)، مهم­ترین مزیت این روش این است که دقیقا مشخص می­ شود چند نخ کرم به مشتری فروخته می­ شود، با این حال استرس فوق العاده زیاد به کرم و اختلال در فعالیت حیاتی کرم به وجود می ­آید.
۲-۵-۲-۲ سرند
سرند یا همان الک وسیله­ای است که بر حسب اندازه مواد، مواد را به وسیله نیروی انسانی و یا مکانیکی از هم جدا می­ کند. سرند ورمی­کمپوست انواع متفاوتی دارند که می­توان به سرند ویبره (کشویی)، سرند دوار و سرند دستگاه­های تولید نیمه اتوماتیک ورمی­کمپوست یا همان راکتوری اشاره کرد. با سرند کود ورمی­کمپوست می­توان بر ارزش ریالی محصول به دلیل بهبود شکل ظاهری افزود علاوه­بر این با سرند کود ورمی کمپوست، سنگ یا کلوخه­ها از آن جدا شده و برکیفیت کود افزوده می­ شود.
۲-۵-۲-۲-۱ سرند کشویی:
این سرندها دارای ۳ ردیف (در برخی موارد تا ۵ ردیف) تور جداسازی با منافذ ۳، ۶ و ۱۰ میلی­متر می­باشند. این سرندها برای جداسازی کرم نامناسب می­باشد و تلفات کرم در صورت استفاده از این سرند برای جداسازی حداکثر است. با این حال مزیت این سرندها در این می­باشد که در هنگام سرند کود ورمی­کمپوست می­توان کود را با درصد رطوبت بالاتری نیز سرند کرد. (شکل ۲- ۹)
شکل ۲- ۹ نمونه ­ای از سرند مکانیکی کشویی بر گرفته از کتاب پرورش کرم­های مولد ورمی­کمپوست و کشاورزی
شکل ۲-۱۰ سرند مکانیکی دوار بر گرفته از پرورش کرم­های مولد ورمی­کمپوست و کشاورزی پایدار
۲-۵-۲-۲-۲ سرند دوار:
از مهم­ترین مراحل تولید علاوه بر جداسازی کرم از کود، درجه­بندی کود نیز می­باشد. سرندهای دوار در زمانی که جداسازی کرم از کود ورمی­کمپوست مدنظر باشد استفاده می­ شود و دارای منافذ مختلفی می­باشد که شماره­بندی شده می باشند. زمانی که کود نیازمند به انجام سرند سرند باشد رطوبت کود بسیار حائز اهمیت است.
نمونه ­ای از سرند دوار در شکل۲- ۱۰نشان داده شده است.

هدایتگری و راهبری انبیاء عمدتا از جنبه الگویی به لحاظ اسوه بودن آنها تحقق یافته است. بدین معنی که پیامبران ، با عنایت الهی و سیر وسلوک عاشقانه، از خویشتن، و آنگاه انسانهای دیگر از تمامی ابعاد و زندگی و رفتارشان سرمشق گرفته و به تقلید همه جانبه آنان پرداخته اند، نه آنکه به هدایت و رهنمایی صرف و گوشزدکردن حقایق در قالب بشارتها و انذارها بسنده کنند. آنان علاوه بر راهنمایی، راهبری نیز می کرده اند و دستگیر سالکان طریق رشد بوده اند و پا به پای انسانها و پیشاپیش آنان در راه قدم می نهاده اند، تا انسانها با امید افزونتر به خودسازی و حرکت تکاملی خویش استمرار بخشند.^[۲۴۳]
بنابراین هدایت انسان که از آلودگی هرگونه جاهلیت پاک باشد، به برکت وحی و رسالت آسمانی است که در چهره پیام آوران غیبی او ظهور می کند.

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

نبوت،پرتوی از الطاف ایزدی و وسیله‏ای برای پیوند میان مردم و ذات‏ حق تعالی است.چرا که به‏وسیلهء پیامبران،کلام خداوند به مردم ابلاغ‏ می‏شود و از این رهگذر،هدایت‏ خداوند شامل حال بندگانش می‏گردد. به دیگر بیان، پیامبر انسانی است‏ رشد یافته که خداوند او را برای‏ هدایت خلق، همراه با نشانه‏های‏ آشکار، فرستاده است. از جملهء این‏ نشانه‏ها آن است که فرشتگان خود را بر آنان فرود آورده و با وحی خویش، آنان را تکریم کرده است،تا از این راه، مردم را به سوی او رهنمون باشند.
عامل مهم هدایت انسان به خداوند همان وحی است، پس اگر کسی وحی پیامبران را نپذیرد و اصل رسالت را انکار کند، هدایت ضروری خداوند را نپذیرفته، در نتیجه خدا ار نشناخته است؛«وَ مَا قَدَرُواْ اللَّهَ حَقَّ قَدْرِهِ إِذْ قَالُواْ مَا أَنزَلَ اللَّهُ عَلىَ‏ بَشرٍَ مِّن شىَ‏ْء…ثُمَّ ذَرْهُمْ فىِ خَوْضِهِمْ یَلْعَبُون»^[۲۴۴]؛ آنها خدا را درست نشناختند که گفتند: «خدا، هیچ چیز بر هیچ انسانى، نفرستاده است!» بگو: «چه کسى کتابى را که موسى آورد، نازل کرد؟! کتابى که براى مردم، نور و هدایت بود ۰ امّا شما) آن را بصورت پراکنده قرار مى‏دهید قسمتى را آشکار، و قسمت زیادى را پنهان مى‏دارید و مطالبى به شما تعلیم داده شده که نه شما و نه پدرانتان، از آن با خبر نبودید!» بگو: «خدا!» سپس آنها را در گفتگوهاى لجاجت‏آمیزشان رها کن، تا بازى کنند.
آیاتی داریم که از همان وقتی که حضرت آدم به زمین هبوط فرمود به ایشان وحی شد که وقتی هدایتی از طرف خدا به سوی شما آمد باید آنرا بپذیرید، اگر پذیرفتید و عمل کردید به سعادت خواهید رسید و اگر مخالفت نمودید به شقاوت:
«قُلْنَا اهْبِطُواْ مِنهَْا جَمِیعًا فَإِمَّا یَأْتِیَنَّکُم مِّنىّ‏ِ هُدًى فَمَن تَبِعَ هُدَاىَ فَلَا خَوْفٌ عَلَیهِْمْ وَ لَا هُمْ یحَْزَنُونَ.وَ الَّذِینَ کَفَرُواْ وَ کَذَّبُواْ بَِایَاتِنَا أُوْلَئکَ أَصحَْابُ النَّارِ هُمْ فِیهَا خَالِدُونَ؛گفتیم؛ همگى از آن، فرود آیید! هر گاه هدایتى از طرف من براى شما آمد، کسانى که از آن پیروى کنند، نه ترسى بر آنهاست، و نه غمگین شوند و کسانى که کافر شدند، و آیات ما را دروغ پنداشتند اهل دوزخند و همیشه در آن خواهند بود.»
یعنی از همان آغاز آفریده شدن آدم در زمین (یا سکونت ایشان) این مطلب برایشان روشن شد که شما دو راه در پیش خواهید داشت و از طرف خدا وحی خواهد رسید و راهنمایی خواهید شد.
هدایت مستمر پیامبران
در این امر حیاتی میان انکار همه پیامبران و نفی یکی از آنان تفاوتی نیست.چون سخن همگان یکی است. خداوند درباره مردم منطقه «حجر» که پیامبرشان را تکذیب کردند،چنین فرمود: «وَ لَقَدْ کَذَّبَ أَصحَْابُ الحِْجْرِ الْمُرْسَلِین^[۲۴۵]؛ و اصحاب حجر [قوم ثمود] پیامبران را تکذیب کردند» خداوند درباره قوم عاد می فرماید:«أَلَمْ تَرَ کَیْفَ فَعَلَ رَبُّکَ بِعَادٍ*إِرَمَ ذَاتِ الْعِمَادِ*الَّتىِ لَمْ یخُْلَقْ مِثْلُهَا فىِ الْبِلَادِ^[۲۴۶]». درباره قوم ثمود هم می فرماید:«وَ ثَمُودَ الَّذِینَ جَابُواْ الصَّخْرَ بِالْوَاد»^[۲۴۷]؛ آنها توانستند سینه های صخره صّماء را بشکافند و در آن، کاخهای مجلل بسازند. آنها از همه امکانات مادی برخوردار بودند و ما به آنان معجزه روشن دادیم، ولی بیدار نشدند: « وَ ءَاتَیْنَا ثَمُودَ النَّاقَهَ مُبْصِرَهً فَظَلَمُواْ بهَِا»^[۲۴۸]؛ ما آیه و بینه روشنی به قوم ثمود دادیم (ناقه صالح) و این را آزمایشی برای آنان قرار دادیم اما قوم ثمود همه انبیا را تکذیب کردند:«کَذَّبَتْ ثَمُودُ الْمُرْسَلِین»^[۲۴۹]. با اینکه به حسب ظاهر ، قوم ثمود همه انبیا را ندیده بودند و همه آنها را تکذیب نکرده بودند.^[۲۵۰]
یک پیغمبر به نام صالح داشتند و قوم عاد هم یک پیغمبر به نام هود، خداوند می فرماید: اینها همه انبیا را تکذیب کردند، زیرا مطلب همه انبیا یکی است. انبیا غیر از اسلام چیزی نیاورده اند. اگر اختلافی هست، در شریعت و منهاج است و گرنه خطوط کلی ره آورد همه انبیا یکی است.
پیامبران و هدایت خاص
«خداوند درباره برگزیدگان خود می فرماید: ما انبیا را از هدایت خاص برخوردار کردیم و به آنها حکم و کتاب و نبوت دادیم تا هادیان راستین مردم باشند؛(ذَالِکَ هُدَى اللَّهِ یهَْدِى بِهِ مَن یَشَاءُ مِنْ عِبَادِه…أُوْلَئکَ الَّذِینَ ءَاتَیْنَاهُمُ الْکِتَابَ وَ الحُْکمْ‏َ وَ النُّبُوَّه)^[۲۵۱]. این هدایت خاص است که خداوند به هر که مصلحت بداند- مصلحت خدا حکیمانه است- عطا می کند، اما هدایتی که شامل همگان می شود، هدایت عام است.»^[۲۵۲]
هدایت ویژه، از آن کسانی است که هدایت تشریعی را پذیرفتند و بخشی از این راه را با حسن اختیار خود پیمودند. این پاداشی الهی است و انبیا از برجسته ترین چهره هایی هستند که از هدایت خاص بهره جسته اند و به آنان کتاب و حکم و نبوت عطا شده است؛ «أُوْلَئکَ الَّذِینَ ءَاتَیْنَاهُمُ الْکِتَابَ وَ الحُْکمْ‏َ وَ النُّبُوَّه»^[۲۵۳].
اساسی ترین مسؤولیت انبیاء و امامان در طول تاریخ، راهنمائی و راهبری بشریت بوده است.
لطف حق بر این اساس بوده که در طول تاریخ در تمام نسلهای بشر و از اول آفرینش انسان تا کنون، و در آینده نیز تا رسیدن به هدف، افرادی شایسته (و ره طی کرده) و آشنا با هدف و راه و آشنا با چگونگی طی این راه یعنی صراط مستقیم، برای راهنمائی و هدایت این بشر انتخاب نموده و آنها را مسؤول و موظف کرده که دست انسانها را گرفته و به گونه ای که متناسب با اختیار و اراده بشر باشد آنها را به سوی هدف سوق دهند.
کسی می تواند هادی و راهبر انسانها باشد که خود این راه را طی کرده باشد و از تمام لغزشگاهها و پرتگاههایش با خبر باشد، و از نحوه سقوط و نجات با اطلاع بوده باشد.
افرادی که ظرفیت کافی و استعداد ممتازی را در این زمینه داشته باشند، خداوند آنها را انتخاب و مورد لطف و عنایت ویژه خود قرار می دهد، و آنها را به گونه ای تربیت می کند که بتوانند دست انسانهای دیگر را بگیرند، و در این راه (مسیر تکاملی وجود) آنها را کمک و به سر منزل سعادت برسانند و در هیچ نسلی و یا مقطعی از زمان، بشریت از هدایت الهی دور نبوده است، و عقل و قرآن هر دو گواه این واقعیت اند.
قرآن هم با صراحت می فرماید:«وَ إِن مِّنْ أُمَّهٍ إِلَّا خَلَا فِیهَا نَذِیر^[۲۵۴]؛ هر امّتى در گذشته انذارکننده‏اى داشته است.»بیانات روشن و صریح رهبران الهی نیز بر همین اساس است.
«إن الله لم یدَع الارض بغیر عالم. و لولا ذلک لم یعرَف الحق من الباطل»^[۲۵۵]؛ خدا زمین را بدون عالم وانگذارد، و اگر چنین نمی کرد، حق از باطل مشخص نمی شد.
هر حقی در هر جای دنیا به گوش انسان ها می رسد، محصول تعلیم و تربیت انبیاست. چون اصل نبوت پیش از پیدایش بشرهای متعارف ظهور کرد و نخستین آفریده پیامبر بود؛«الحجه قبل الخلق و مع الخلق و بعد الخلق»^[۲۵۶].
یکی از یاران امام صادق،از ایشان‏ پرسید:آیا زمانی فرا می‏رسد که زمین‏ بدون پیشوا باشد؟
امام فرمود:خیر!
پرسید:آیا امکان دارد که دو پیشوا در یک زمان جمع آیند؟
امام فرمود خیر! مگر اینکه یکی‏ از آنها امام نباشد.^[۲۵۷]
و نیز هم ایشان فرموده است:«إِنَّ الْأَرْضَ لَا تَخْلُو إِلَّا وَ فِیهَا إِمَامٌ کَیْمَا إِنْ زَادَ الْمُؤْمِنُونَ‏ شَیْئاً رَدَّهُمْ وَ إِنْ نَقَصُوا شَیْئاً أَتَمَّهُ لَهُمْ.؛^[۲۵۸]همانا زمین هیچگاه خالی از پیشوا نخواهد بود،تا هرگاه گروندگان بر دینشان افزودند،آن‏را دور سازد و هرگاه چیزی از آن کاستند،آن‏را به‏ دین بازگرداند.»
۳-۱-۱-۱-۱٫ انواع هدایت
هدایت در قرآن به دو مفهوم به کار رفته است؛
۱) هدایت تکوینی
هدایت تکوینی که شامل همه موجودات می شود، عبارت است از اینکه خداوند هر موجودی را به گونه ای آفریده که او بطور غریزی و غیر اکتسابی می تواند بسوی هدف نهائی و کمال مطلوب خود حرکت کند. نشانه های هدایت تکوینی مانند:«عقل، غریزه، شعور، عاطفه و انواع ادراکات » می باشد.
قرآن کریم راجع به این هدایت تکوینی می فرماید: «قالَ رَبُّنَا الَّذی أَعْطى‏ کُلَّ شَیْ‏ءٍ خَلْقَهُ ثُمَّ هَدى‏^[۲۵۹]؛ گفت: پروردگار ما همان کسی است که به هر موجودی، آنچه را لازمه آفرینش او بوده داده سپس هدایت کرده است!»
البته این راه یابیها و کششها و جاذبه ها بر دو گونه است بعضی ناآگاهانه است همان گونه که حیوان بدون نیاز به تفکّر به سوی غذا جذب می شود که منشأ این نوع کششها را غریزه می نامند. اما گاهی به صورت آگاهانه است یعنی این جاذبه و میل درونی در عقل و اندیشه اثر می گذارد و او را وادار به انتخاب می کند که منشأ این قسم را فطرت می گویند ^[۲۶۰].بنابراین هدایت تکوینی در انسان، فطرت نامیده می شود. چنانکه در قرآن کریم پیرامون خداشناسی و دین فطری می فرماید:«فَأَقِمْ وَجْهَکَ لِلدِّینِ حَنِیفًا فِطْرَتَ اللَّهِ الَّتىِ فَطَرَ النَّاسَ عَلَیهَْا لَا تَبْدِیلَ لِخَلْقِ اللَّهِ ذَالِکَ الدِّینُ الْقَیِّمُ وَ لَاکِنَّ أَکْثرََ النَّاسِ لَا یَعْلَمُون؛^[۲۶۱] پس روی خود را متوجه آئین خالص پروردگار کن. این فطرتی است که خداوند، انسانها را بر آن آفریده است؛ دگرگونی در آفرینش الهی نیست، این است آئین استوار ولی اکثر مردم نمی دانند.»
خداوند هر حیوانی را هدایت نمود، راه بهره وری از امکانات را به او شناساند جوجه را به این که از مادرش بخواهد غذا در دهانش بریزد راهنمایی کرد.^[۲۶۲] پس هدایت تکوینی خداوند غیر اختیاری بوده و شامل همه موجودات می شود.
۲) هدایت تشریعی «وحی»
هدایت تشریعی عبارت است از هدایت انسان بوسیله پیامبران الهی. انسان همانند سایر مخلوقات مشمول هدایت تکوینی است. ولی از آنجا که موجودی است دارای عقل و اختیار خداوند هدایت فطریش را با هدایت تشریعی او به وسیله انبیاء همراه و همگام کرده است که پیامبران با آوردن احکام الهی، بشریت را به سوی کمال مطلوب رهبری می نمایند و انسان با برخورداری از هدایت تکوینی و پیروی از هدایت تشریعی می تواند به سعادت هر دو جهان نائل شود.^[۲۶۳]قرآن کریم درباره هدایت تشریعی می فرماید: «وَ جَعَلْنَاهُمْ أَئمَّهً یَهْدُونَ بِأَمْرِنَا^[۲۶۴]؛ و آنان را پیشوایانی قرار دادیم که به فرمان ما مردم را هدایت می کردند.»
این هدایت فقط انسان ها را شامل می شود، یعنی خداوند علاوه بر هدایت تکوینی که در فطرت انسان وجود دارد، به وسیله فرستادن پیامبران و وحی، انسان را مورد هدایت قرار داده است؛
« ذلِکَ الْکِتابُ لا رَیْبَ فیهِ هُدىً لِلْمُتَّقینَ^[۲۶۵] ؛
آن کتاب با عظمتی است که شک در آن راه ندارد و مایه هدایت پرهیزکاران است »

۳-۱-۱-۱-۲٫ اقسام هدایت تشریعی خداوند
مرحوم طبرسی هدایت تشریعی را به اقسام زیر تقسیم نموده است.^[۲۶۶] شاید تقسیم بندی ایشان به اعتبار مراتب اشتراک در خلقت و درجه قرب به خداوند از حیث اطاعت پذیری و دریافت پاداش الهی بوده باشد.

1. 1. هدایت اولیه و نخستین

این نوع هدایت در واقع همان هدایت تشریعی است و شامل همۀ انسان ها اعم از مؤمن و کافر می شود.
«..وَ لَقَدْ جاءَهُمْ مِنْ رَبِّهِمُ الْهُدى^[۲۶۷] ؛«در حالی که هدایت از سوی پروردگارشان برای آنها آمده است»

فهرست جداول
عنوان صفحه
جدول شماره ۳-۱- پرسشنامه سبک های هویت برحسب مولفه های آن ۷۳
جدول ۴-۱: شاخص‌های توصیفی سبک‌های دلبستگی دانش آموزان ۷۸
جدول ۴-۲: شاخص‌های توصیفی سبک‌های هویت دانش آموزان ۸۱
جدول ۴-۳: شاخص‌های توصیفی کفایت اجتماعی دانش آموزان ۸۵
جدول ۴-۴ : ماتریس همبستگی سبک‌های دلبستگی و کفایت اجتماعی دانش‌آموزان ۸۷
جدول ۴-۵ : ماتریس همبستگی سبک‌های هویت و کفایت اجتماعی دانش‌آموزان ۸۸
جدول ۴-۶: خلاصه تحلیل رگرسیون چندمتغیری پیش‌بینی کفایت اجتماعی دانش‌آموزان از طریق سبک‌های دلبستگی و سبک‌های هویت ۸۹
فهرست نمودار
عنوان صفحه
نمودار ۲-۱٫مؤلفه های فرایند کنترل هویت (اقتباس از بورک، ۲۰۰۷) ۴۴
نمودار ۲-۲٫ پیامدهای با خورد هماهنگ و ناهماهنگ درباره هویت فرد (کرپلمن، ۲۰۰۸) ۴۵
نمودار ۲-۳ تطبیق سبک‌های پردازش هویت بر اساس فرایند «تعهد و کاوشگری» ۵۷
نمودار ۴-۱: توزیع فراوانی نمرات سبک دلبستگی اجتنابی ۷۹
نمودار ۴-۲: توزیع فراوانی نمرات سبک دلبستگی ایمن ۸۰
نمودار ۴-۳: توزیع فراوانی نمرات سبک دلبستگی دوسوگرا ۸۱
نمودار ۴-۴: توزیع فراوانی نمرات سبک هویت اطلاعاتی ۸۲
نمودار ۴-۵: توزیع فراوانی نمرات سبک هویت هنجاری ۸۳
نمودار ۴-۶: توزیع فراوانی نمرات سبک هویت سردرگم ۸۴
نمودار ۴-۷: توزیع فراوانی نمرات تعهد هویت ۸۵
نمودار ۴-۸: توزیع فراوانی نمرات کفایت اجتماعی ۸۶
چکیده :
این پژوهش با هدف بررسی رابطه بین سبک های دلبستگی و سبک های هویت با کفایت اجتماعی دانش آموزان دبیرستان تدوین شده است . این پژوهش از نوع تحقیقات همبستگی است . جامعه آماری شامل کلیه دانش آموزان دختر دوره متوسطه مدارس دولتی شهرستان گیلان غرب استان کرمانشاه بوده است. نمونه این پژوهش با بهره گرفتن از روش نمونه‌گیری تصادفی طبقه ای تعداد ۲۴۰ نفر انتخاب شدند.و از پرسشنامه های کفایت اجتماعی ، پرسشنامه ی سبک های هویت، پرسشنامه سبک‌های دلسبتگی استفاده شد. داده‌ها با بهره گرفتن از آمار توصیفی مانند میانگین، انحراف معیار، هیستوگرام و آمار استنباطی، تحلیل رگرسیون چند متغیری و همبستگی پیرسون استفاده شده است. نتایج نشان داد بین سبک‌های دلبستگی و کفایت اجتماعی دانش‌آموزان دبیرستانی رابطه وجود دارد. بین سبک‌های هویت و کفایت اجتماعی دانش‌آموزان دبیرستانی رابطه وجود دارد. بدان معنا که بین نمرات سبک‌های دلبستگی اجتنابی و دوسوگرا با کفایت اجتماعی دانش‌آموزان ارتباط معکوس و معنی‌داری وجود دارد اما بین نمرات دلبستگی ایمن و کفایت اجتماعی دانش‌آموزان ارتباط معنی داری مشاهده نشد. بین نمرات سبک هویت سردرگم و کفایت اجتماعی دانش‌آموزان درسطح۰۱/۰=α ارتباط معکوس و معنی‌داری تایید شدو همچنین بین سبک‌های هویت اطلاعاتی ، هنجاری و تعهد هویت با کفایت اجتماعی دانش‌آموزان ارتباط مستقیم و معنی‌داری (۰۱/۰ P≤)تایید شد.
کلید واژه : سبک های دلبستگی ، سبک های هویت ، کفایت اجتماعی
فصل اول کلیات پژوهش
مقدمه
در مورد کفایت اجتماعی تعاریف متعددی از سوی روان‌شناسان و جامعه‌شناسان ارائه شده است کفایت به طور کلی رابطه‌ای است که هر ارگانیسم نسبت به وضع موجود با محیط خود برقرار می‌کند. مفهوم ضمنی آن این است که افراد درگیر فرآیندی مستمر برای ابراز استعدادهای خود واکنش نسبت به محیط و در عین حال تغییر دادن آن به گونه‌ای مؤثر و سالم می‌شود (افشارنیاکان، ۱۳۸۰).

به علاوه می‌توان گفت که هرگاه تعادل جسمی و روحی فرد به گونه‌ای دچار اختلال شود که حالت ناخوشایندی به فرد دست بدهد و برای ایجاد توازن نیازمند به کارگیری نیروهای درونی و حمایتی خارجی باشد و در این اسلوب در بکارگیری ساز و کارهایی جدید موفق شود به شکل درست حل نماید فرایند کفایت به وقوع پیوسته است (اسلامی‌نسب، ۱۳۸۳). اما کفایت اجتماعی به وضعیتی اطلاق می‌شود که افراد خود را به تدریج از روی عمد و غیرعمد تعدیل می‌کنند تا با فرهنگ موجود سازگار شوند، مانند رعایت عادت، عرف و یا تقلید (مصائبی، ۱۳۸۷). و این صحت نخواهد داشت جز اینکه کودک در یک محیط، این عاطفی‌گری و محبت مادرانه و پدرانه را بچشد و ارتباط عاطفی مناسبی با والدین خود برقرار نماید از این طریق زمینه را برای شکل‌گیری هویت مناسب و سازگاری اجتماعی مثبت و سازنده آماده نماید. بدون شک نوع ارتباط عاطفی با والدین یا نوع سبک دلبستگی^[۱] یکی از عوامل بسیار ت
أثیرگذار است، در چگونگی شکل‌گیری هویت نوجوانان، هر کودکی که به دنیا می‌آید اولین کسی را که در بدو تولد مشاهده و لمس می‌کند مادر است در واقع کودک در حالی، دنیای بسته و امن جنبشی را وداع می‌گوید که امنیت از دست رفته را با آغوش پر مهر مادر میدان می‌کند و این پایگاه سرشار از عاطفه پایه‌گذار اولین روان‌بندهای عاطفی و طرحواره‌های ارتباطی در نوزاد است که بی‌شک متضمن امنیت روانی ـ عاطفی کودک در چند سال اول زندگی است و چه بسا اثرات طولانی مدت عواطف مادری، گستره زندگی فرد را در بر می‌گیرد (بالبی^[۲]، ۱۹۶۹).نحوه شکل‌گیری و پرداخته شدن سبک‌های دلبستگی ارتباط وتأثیر بسیار زیادی در چگونگی بروزکفایت اجتماعی دارد چرا که کفایت اجتماعی به معنی آن است که افراد یا گروه‌ها رفتار خود را تعدیل و با فرهنگ و هنجارهای اجتماعی انطباق نمایند (اسماعیلی،۱۳۸۰).
رشد انسان با گذر از دوران کودکی به پایان نمی‌رسد بلکه فرآیندی است مداوم، با گستره‌ای از تولد تا بزرگسالی ودر نهایت پیری، بعد از دوره کودکی، دوره‌ای آغاز می‌شود که نوجوانی^[۳] نام دارد. در واقع این دوره، دوره گذر از کودکی به بزرگسالی است. این دوره مرز سنی کاملاً مشخصی ندارد اما از ۱۲ سالگی آغاز می‌شود و تا آخرین سال‌های دهه زندگی یعنی تا رسیدن به رشد جسمانی کامل، ادامه می‌یابد. در این دوره نوجوان به بلوغ جنسی و جسمی می‌رسد و هویت فردی خود را از هویت خانوادگی جدا می‌کند (اتکینسون و همکاران^[۴]؛ به نقل از براهنی و همکاران، ۱۳۸۲).
یک وظیفه مهم نوجوانی، شکل‌گیری هویت^[۵] است. هویت یک مجموعه به هم پیوسته است از ارزش‌های شخصی مرتبط با اهداف شغلی، ارتباطات و ارزش‌های مذهبی و سیالی می‌باشد (اریکسون^[۶]، ۱۹۶۸).
هویت در روانشناسی یکی از مشخصات شخصیت فرد به شمار می‌رود چنانکه در اغلب تعاریف هویت، این مسأله نهفته است که ما چه تعریفی از خود داریم (حاجیانی، ۱۳۸۷). دسترسی به یک هویت با ثبات نه تنها یک حس یکپارچه از خود فراهم می‌کند بلکه امکان پیشرفت و سازش‌های آینده را در سراسر زندگی ایجاد می‌کند (فابر و همکاران^[۷]، ۲۰۰۳). یکی از مسائل مهم تحول انسان روند شکل‌گیری هویت است. این فرایند از بدو تولد آغاز می‌گردد و در دوره نوجوانی به اوج می‌رسد، در واقع یکی از تکالیف عمده نوجوانی در جامعه تشکیل هویت است (رزمی، ۱۳۸۳).
گلاسر^[۸] (۱۹۸۲؛ به نقل از رزمی، ۱۳۸۳) اعتقاد دارد که هویت عبارت است از نیاز به احساس جدا و متمایز بودن از دیگران است، به نظر وی این نیاز نه تنها نیاز روانی و اساسی انسان است که همه مردم و در همه فرهنگ‌ها از بدو تولد تا مرگ دارا می‌باشند (گلاسر، ۱۹۸۲؛ به نقل از رزمی، ۱۳۸۳).
سلیگمن (۱۹۹۱) معتقد است که به طور کلی شکل‌گیری هویت موفق در نوجوانان محصول چهار عامل رشد شناختی، ارتباط با والدین، تجارب خارج از خانواده و زمینه‌های گسترده اجتماعی دیگر است که از میان این عوامل نقش خانواده و ارتباطات عاطفی درون آن در شکل‌گیری هویت مورد تأکید قرار گرفته است به گونه‌ای که تعداد زیادی از پژوهشگران معتقدند که ارتباط کودک با والدین شکل‌گیری هویت او را تحت تأثیر قرار می‌دهد .
بیان مسأله
وقتی شخص برای رسیدن به یک نتیجه دلخواه رفتاری را بر میگزیند باید آن رفتار در دسترس باشد. مذاکره، ایفای نقش، ابراز وجود، مهارتهای محاورهای برای شروع و تداوم تعاملهای اجتماعی، مهارتهای فراگیری و یادگیری رفتار دوستانه با دیگران، از مولفه های اصلی مهارتهای رفتاری تلقی گردیدهاند) مهار تهای هیجانی و عاطفی مولفه سومی است که برای برقراری روابط مثبت با دیگران، ایجاد و گسترش اعتماد و روابط حمایتی دوجانبه، شناسایی و پاسخدهی مناسب به علائم هیجانی در تعاملهای اجتماعی یا مدیریت استرس لازم به نظر میرسد،) مهارتهای انگیزشی شامل ساختار ارزشمند فرد، سطح رشد اخلاقی و احساس اثربخشی و کنترل فرد و در .( نهایت احساس خودکارآمدی او میشود )فلنر و همکاران، ۱۹۹۰ ).
بالبی (۱۹۶۹)به نقل از یزدانی(۱۳۹۰) فرایند شکل‌گیری دلبستگی نوزاد و مادر را تشریع کرد و نشان داد که چگونه سیستم احساسات و رفتارهای دلبستگی، نوزاد را به مادر نزدیک و از خطر دور می‌سازد و جدایی از مادر اضطراب و درماندگی کودک را در پی خواهد داشت. حساسیت، پاسخ‌گویی و حضور فعال مادر و دسترسی منظم نوزاد به وی خطوط اصلی دلبستگی ایمن را در کودک ترسیم می‌کند. از این پایگاه امن که متضمن اعتماد کودک به دیگران و خود می‌باشد رفتار اکتشافی تقویت می‌شود و کنش‌وری اجتماعی گسترش می‌یابد. وقتی مادر بی‌تفاوت با طردکننده باشد، مشخصه‌ های دلبستگی بر محور فقدان اعتماد به خود و دیگران شکل می‌گیرد. بر این اساس دلبستگی محصول تجربه‌های واقعی فرد در مورد حساسیت، پاسخ‌گو بودن و حضور فعال و منظم مادر در خلال سال‌های نوزادی، کودکی و نوجوانی می‌باشد. در چارچوب روابط بزرگسالی اکثر محققان بر اهمیت دلبستگی به منزله یکی از جنبه‌های ارتباطی و بر استمرار تحولی آن اتفاق نظر دارند.
دوره نوجوانی دوره‌ای است همراه با تغییرات متعدد
از لحاظ جسمانی و روحی، مهمترین مسأله‌ای که در این دوره مطرح است مسأله تکوین هویت شخصی است به این معنی که فرد باید به پرسش‌های تقلید: «من کیستم؟»، «مقصدم کجاست؟»، «جایگاه اجتماعی من کجاست؟، «شغل آینده من چیست؟» پاسخ دهد، پاسخ‌گویی به این پرسش‌ها که چندین سال ادامه خواهد داشت، جستجو و کاوش در مورد پدیده‌ای به نام هویت است. پاسخگویی به این سؤالات شاید خیلی هم آسان نباشد اما یافتن پاسخ مناسب فایده بسیار مهم به حال نوجوانان و جامعه پیرامون آن خواهد داشت. انتخاب راه‌ها و ارزش‌های ممکن برای نوجوانان چندان ساده نیست، چرا که آن‌ها با طیف گسترده‌ای از انتخاب‌های ممکن مواجه می‌شوند و با توجه به تنوع انتخاب‌ها باید تصمیم بگیرند (اسماعیلی، ۱۳۸۰).
در صورتی که خانواده پایگاه امنی باشد که نوجوان بتواند با اطمینان از این پایگاه به سوی دنیای بزرگترها پیش برود هویت تقویت می‌شود. نوجوانانی که احساس می‌کنند به والدین‌شان وابسته‌اند، اما در عین حال آزادند تا عقایدشان را بیان کنند هویت کسب کرده یا در حالت وقفه‌اند نوجوانی که هویت جعلی دارد معمولاً روابط صمیمی باوالدین دارد اما از فرصت جدا شدن سالم بی‌بهره بوده است و نوجوانی که دچار پراکندگی هویت است از کمترین رابطه صمیمانه برخوردار است (پالکین^[۹]، ۱۹۹۴؛ به نقل از برک، ۱۳۸۳).
بدون شک خانواده و محیط عاطفی اولین پایه‌گذار شخصیت و ارزش‌ها و معیارهای فکری است که نقش مهمی در تعیین سرنوشت و سبک خط‌مشی زندگی آینده فرد است و اخلاق و صحت و سلامت روانی فرد تا حدود بسیاری در گرو آن است. واکنش کودک نسبت به محیط خود تحت تأثیر موازین اجتماعی و فرهنگی و گروهی است که در میان آن بزرگ شده است. از آنجا که خانواده خود یک واحد اجتماعی است و ارزش‌ها و معیارهای اجتماعی از طریق آن به کودک متصل می‌شود به عنوان یک واسطه از لحاظ محیط اجتماعی به کودک اهمیت فراوانی دارد. به دیگر سخن چون خانواده که کانون تولد و زایش است پیش از وی شکل گرفته است تا مرحله‌ای که فرزند به شعور و آگاهی کافی برسد و در تعیین سرنوشت وی تأثیر فراوانی دارد (احدی و محسنی، ۱۳۸۰).
لازم به ذکر است که در دوره نوجوانی فرد شاهد تغییر و تحولات بسیار بزرگی در عرصه جسمی، ذهنی، عاطفی و روانی است که به علت این تغییرات فراگیر در بسیاری از موارد کودک و نوجوان باید تلاش بسیاری در جهت کفایت اجتماعی نماید تلاشی که اگر بستر آن یعنی عوامل خانوادگی، عاطفی و هویتی نامنسب باشد بی‌فایده است. پژوهش حاضر درصدد پاسخ‌گویی به این سؤال است که آیا بین نوع سبک‌های دلبستگی، سبک‌های هویت با کفایت اجتماعی رابطه وجود دارد؟
اهمیت و ضرورت تحقیق
یکی از عوامل تأثیرگذار مهم بر شکل‌گیری هویت نحوه روابط عاطفی درون خانواده به خصوص مادر است. به عبارت دیگر نوزاد انسان در خانواده رشد و نمو می‌کند و رفتارهای اجتماعی و ارزش‌ها را یاد می‌گیرد و می‌آموزد که چگونه با دیگران تعامل کند. بنابراین نوع سبک دلبستگی و ارتباط عاطفی درون خانوادگی می‌تواند زمینه‌ساز نحوه شکل‌گیری هویت در آینده باشد.
بنابراین از آنجا که خانواده و نوع ارتباطات عاطفی درون آن در دوره نوجوانی عاملی بسیار مهم در شکل‌گیری هویت نوجوان است، لذا والدین می‌توانند با رجوع به الگوی تربیتی خود با بینش و بصیرت آگاهانه‌تری در مورد رفتار با کودک پیدا نمایند تا از گرایشی ناخواسته به الگوی تربیتی نامنناسب خودداری کنند و با شناخت کامل‌تر نسبت به اجرای سبک والدینی شایسته و کارآمد اقدام نمایند. همچنین لازم به یادآوری است نوجوانی به سبب اینکه تعارض و بحران است یا به گفته اهل نظر و فن دوره طوفان و فشار است؛ توجه به کفایت اجتماعی در این دوره امری بسیار ضروری است و با توجه به مطالب یاد شده بالا پیرامون اینکه نوع سبک دلبستگی می‌تواند عاملی تأثیرگذار بر هویت‌یابی نوجوان باشد و زمینه رفتار آینده را در فرد به وجود می‌آورد بنابراین بی‌لطف نخواهد بود که نحوه تأثیرگذاری و ارتابط دو متغیر یاد شده یعنی سبک دلبستگی و هویت را بر کفایت اجتماعی مورد توجه قرار دهیم چون که زمینه بروز رفتار سازگارانه و موافق با هنجارها و ارزش‌های شخصی، خانوادگی، اجتماعی و فرهنگی تا حدود زیادی در گرو آن خواهد بود که کودک ابتدا در خانواده محیط امنی داشته باشد تا در این محیط امن این هنجارها نهادینه شود و به نحو شایسته‌ای در نوجوانی و بزرگسالی به صورت رفتارهای سازگارانه خود را بروز دهد. هویت و عوامل تأثیرگذار بر آن یکی از مسائل مهم در دوره نوجوانی است که زیاد مورد تحقیق و پژوهش قرار گرفته است. مارسیا^[۱۰] (۱۹۸۷) درباره افرادی که به هویت دست یافته‌اند می‌گوید «روش ارتباطی این افراد با جهان دارای انعطاف زیادی است آن‌ها متفکر و درونگر هستند، زمانی که تحت تأثیر موقعیت استرس‌زا قرار می‌گیرند از نظر شناختی عملکرد خوبی دارند، اگر در معرض تغییرات ناگهانی قرار گیرند خود را نمی‌بازند».
لازم به ذکر است بسیاری از مشکلات و معضلات جوانان و نوجوانان ناشی از عدم شکل‌گیری هویت ثابت و پایدار در آن‌هاست. نوجوانانی که هویت کسب کرده‌اند یا فعالانه آن را کاوش می‌کنند، احساس عزت‌نفس بیشتری می‌کنند یا تفکر نقادانه بیشتری دارند و در استدلال اخلاقی پیشرفته‌تر هستند. اما افرادی که هویت مناسبی ندارند، دچار مشکلات س
ازگاری می‌شوند، متعصب، متحجر و انعطاف‌ناپذیر هستند. بسیاری از این نوجوانان تعهدات خود را به صورت دفاعی به کار می‌برند و هرگونه اختلاف عقیده‌ای را تهدید قلمداد می‌کنند. معمولاً بسیاری از آن‌ها تفکر «برایم مهم نیست» را اختیار می‌کنند و تا حد زیادی گرفتار مسائل اجتماعی نامناسب نظیر بزهکاری، اعتیاد و … می‌شوند (برک^[۱۱]، ۲۰۰۳؛ به نقل سیدمحمدی، ۱۳۸۳).
افرادی که در هنگام جستجوی هویت، اکتشاف نداشته‌اند دارای شخصیت متحجر هستند و اگر با موقعیتی مواجه شوند که ارزش‌های والدین در آن‌ها کارایی نداشته باشد به شدت احساس ترس و تهدید می‌کنند همچنین آن‌ها که نه اکتشاف و نه تعهد داشته‌اند هیچ جه معینی در زندگی ندارند و گسترده‌ترین دامنه آسیب‌شناسی را نشانمی‌دهند (به نقل از آقامحمدیان و همکاران، ۱۳۸۲).
اهداف پژوهش
هدف کلی
تعیین رابطه بین سبک‌های دلبستگی و سبک‌های هویت و کفایت اجتماعی دانش‌آموزان دبیرستانی
اهداف جزئی

۲
۳
۴
۵
۶
۷
۸
۹

در هر سطر ماتریس چرخیده شده مولفه‌ها، بزرگترین نمره عاملی را از نظر قدرمطلق پیدا می‌کنیم تا متغیرهای مربوط به هر عامل یا مولفه مشخص شود. پس مولفه اول شامل عوامل درون سازمانی ۲، ۴، ۶ و ۸ می‌باشد. مولفه دوم شامل عوامل درون سازمانی ۷ و ۹ می‌باشد. مولفه سوم شامل عوامل درون سازمانی ۱، ۳ و ۵ می‌باشد.
پس با توجه به روش تحلیل عاملی، عوامل درون سازمانی موثر بر موانع صادرات سنگ‌های ساختمانی به سه عامل اصلی تقسیم‌بندی شدند که به ترتیب اهمیت عبارتند از :
عامل اصلی اول شامل عوامل درون سازمانی زیر می‌باشد :
۱) برپایی ناکافی نمایشگاه‌ها، سمینارها، سخنرانی‌ها و جراید در ارتباط با چگونگی رشد صادرات
۲) ضعف بینش در مدیریت راس سازمان
۳) ضعف منابع انسانی در درون سازمان
۴) آشنایی ناکافی با ضوابط و استانداردهای کیفیت کشور خریدار
عامل اصلی دوم شامل عوامل درون سازمانی زیر می‌باشد :
۱) ضعف اطلاعات و بنیه مالی
۲) آشنا نبودن سازمان‌ها با تجارت الکترونیک و نداشتن وب سایت مناسب جهت اطلاع رسانی
عامل اصلی سوم شامل عوامل درون سازمانی زیر می‌باشد :
۱) استفاده از فن آوری قدیمی در فرایند تولید و فرآوری سنگ‌های ساختمانی
۲) اطلاع رسانی ناکافی در ارتباط با شناخت فرصت‌ها و نیازهای بازارهای هدف و انتشار بولتن‌های اطلاعاتی چاپی و الکترونیکی
۳) عدم آموزش و تشویق صادر کنندگان در امر تجارت توسط دستگاه‌های ذیربط
سوال فرعی ۲ : مهمترین عوامل برون سازمانی موثر بر موانع صادرات سنگ‌های ساختمانی کدامند؟
در این تحقیق، ۱۲ عامل برون سازمانی در نظر گرفته شده است که در صادرات سنگ‌های ساختمانی تاثیرگذار می‌باشند. موانع برون سازمانی موثر بر صادرات سنگ های ساختمانی عبارتند از :
۱) نبود دیپلماسی موثر و کارا در تعامل با اقتصاد جهانی
۲) ناکافی بودن امکانات، تسهیلات و تشویق‌های کافی در امر صادرات توسط دولت
۳) مشکلات در زمینه تهیه مواد اولیه مرغوب در کشور
۴) نبود مراکز مناسب سفارش الکترونیکی و شبکه‌های بین المللی بانکداری الکترونیکی
۵) نبود ثبات نسبی قوانین و مقررات بازرگانی خارجی
۶) محدودیت‌های وارداتی کشورهای خارجی ناشی از عامل تحریم‌های بین المللی
۷) موانع تعرفه‌ای کشورهای غیر عضو سازمان تجارت جهانی
۸) وجود سیاست‌های نامناسب ارزی
۹) وجود مشکلات حمل و نقل کالا
۱۰) وجود هزینه‌های بالای حمل و نقل و بعد مسافت تا مبادی صادراتی
۱۱) وجود مشکلات گمرکی و مبادی صادراتی
۱۲) مشکلات مربوط به تامین اعتبار و نقدینگی از بانک‌ها جهت صادرات
برای تعیین و شناسایی مهمترین عوامل برون سازمانی موثر بر موانع صادرات سنگ‌های ساختمانی، از روش تحلیل عاملی استفاده می‌شود. نتیجه این روش در جداول زیر داده شده است. جدول اول نشان دهنده میانگین و انحراف معیار پاسخ‌های پاسخ دهندگان به سوالات ۱۰ تا ۲۱ پرسشنامه می‌باشد. بزرگترین میانگین پاسخ‌ها مربوط به سوال ۹ و کوچکترین میانگین پاسخ‌ها مربوط به سوال ۶ می‌باشد. جدول دوم نشان دهنده ضرایب همبستگی عوامل برون سازمانی بصورت دوبدو نسبت به یکدیگر می‌باشد. به عنوان مثال ضریب همبستگی بین عامل اول و سوم برابر ۱۱۳/۰ است.

( اینجا فقط تکه ای از متن پایان نامه درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

جدول سوم نتایج آزمون بارتلت و مقدار شاخص KMO را نشان می‌دهد. اگر مقدار شاخص نزدیک به یک باشد، داده‌های مورد نظر برای تحلیل عاملی مناسب هستند. اگر مقدار شاخص کمتر از ۶/۰ باشد، نتایج تحلیل عاملی برای داده‌های مورد نظر چندان مناسب نمی‌باشد. اکنون مقدار شاخص KMO برای عوامل برون سازمانی برابر ۶۸۵/۰ می‌باشد که بزرگتر از ۶/۰ است. پس داده‌های مورد نظر برای تحلیل عاملی مناسب می‌باشند.
آزمون بارتلت بررسی می‌کند چه هنگام ماتریس همبستگی، شناخته شده یا ماتریس همانی است و بنابراین برای شناسایی ساختار مدل عاملی نامناسب می‌باشد. اگر Sig. آزمون بارتلت کوچکتر از ۵ درصد باشد، تحلیل عاملی برای شناسایی ساختار مدل عاملی مناسب است، زیرا فرض شناخته شده بودن ماتریس همبستگی رد می‌شود. اکنون مقدار آماره آزمون بارتلت برابر ۰۲۱/۳۳۱ و مقدار Sig. آزمون بارتلت برابر ۰۰۰/۰ می‌باشد که کوچکتر از ۰۵/۰ است. پس تحلیل عاملی برای شناسایی ساختار مدل عاملی مناسب است و فرض شناخته شده بودن ماتریس همبستگی رد می‌شود.
جدول چهارم به ترتیب اشتراک اولیه و اشتراک استخراجی را نشان می‌دهد. اشتراک یک متغیر برابر مربع همبستگی چندگانه برای متغیرهای مربوطه با بهره گرفتن از عامل‌ها (به عنوان پیش‌بینی کننده) است. به دلیل این که ستون اشتراک اولیه، اشتراک‌ها را قبل از استخراج عامل‌ها بیان می‌کند، تمامی اشتراک‌های اولیه برابر ۱ می‌باشد. هر چه مقادیر اشتراک استخراجی بزرگتر باشد، عامل‌های استخراج شده، متغیرها را بهتر نمایش می‌دهند. اگر هر یک از مقادیر اشتراک استخراجی بسیار کوچک باشند، ممکن است استخراج عامل دیگری الزامی شود. متغیرهایی که مقادیر اشتراک استخراجی‌شان کمتر از ۵/۰ می‌باشد، را می‌توان مرحله به مرحله حذف نمود. اکنون مقادیر اشتراک استخراجی عامل‌های ۱۲، ۳، ۱۰، ۶، ۴، ۷، ۸ و ۵ به ترتیب برابر ۲۷۵/۰، ۲۹۸/۰، ۳۶۷/۰، ۴۱۸/۰، ۴۲۹/۰، ۴۳۶/۰، ۴۴۳/۰ و ۴۸۷/۰ می‌باشند که کوچکتر از ۵/۰ هستند. می‌توان این عامل‌ها را به ترتیب و مرحله به مرحله از مدل حذف نمود تا مقادیر اشتراک استخراجی عامل‌های باقیمانده افزایش یابد.
جدول پنجم حاوی سه قسمت است. قسمت اول مربوط به مقادیر ویژه اولیه است و تعیین کننده عامل‌هایی است که در تحلیل باقی می‌ماند. عامل‌هایی که دارای مقدار ویژه کمتر از ۱ هستند از تحلیل خارج می‌شوند. عوامل خارج شده از تحلیل، عواملی هستند که حضور آنها باعث تبیین بیشتر واریانس نمی‌شود. اکنون مقدار ویژه اولیه مولفه‌های ۱، ۲ و ۳ به ترتیب برابر ۸۶۷/۲، ۳۰۹/۱ و ۲۴۲/۱ می‌باشند که بزرگتر از ۱ هستند و مقدار ویژه اولیه بقیه مولفه‌ها کوچکتر از ۱ می‌باشند. پس فقط مولفه‌های ۱، ۲ و ۳ در تحلیل باقی می‌مانند و سایر مولفه‌ها از تحلیل خارج می‌شوند.
قسمت دوم جدول پنجم مربوط به مقدار ویژه عوامل استخراجی بدون چرخش می‌باشد. در این قسمت فقط مقادیر ویژه مولفه‌های ۱، ۲ و ۳ نشان داده شده است. از ستون درصد واریانس می‌توان نتیجه گرفت که مولفه اول می‌تواند تقریباً ۸۹/۲۳ درصد از تغییرپذیری متغیرها را توضیح دهد. مولفه دوم می‌تواند تقریباً ۹۱/۱۰ درصد از تغییرپذیری متغیرها را توضیح دهد. مولفه سوم می‌تواند تقریباً ۳۵/۱۰ درصد از تغییرپذیری متغیرها را توضیح دهد. از ستون درصد تجمعی می‌توان نتیجه گرفت که مولفه‌های ۱، ۲ و ۳ با همدیگر می‌توانند تقریباً ۱۵/۴۵ درصد از تغییرپذیری متغیرها را توضیح دهند.
قسمت سوم جدول پنجم مربوط به مقدار ویژه عوامل استخراجی با چرخش می‌باشد. در چرخش عامل‌های باقیمانده، نسبتی از کل تغییرات که توسط مولفه‌های ۱، ۲ و ۳ توضیح داده می‌شود، ثابت است (تقریباً ۱۵/۴۵ درصد) ولی برخلاف روش بدون چرخش، که در آن مولفه اول درصد بیشتری از تغییرات (تقریباً ۸۹/۲۳ درصد) را تبیین می‌کند، در روش چرخش عامل‌ها، هر یک از آنها نسبت تقریباً یکسانی از تغییرات را توضیح می‌دهند. این، ویژگی چرخش واریماکس است که تغییرات را میان عامل‌ها به شکل یکنواخت توزیع می‌کند. از ستون درصد واریانس می‌توان نتیجه گرفت که مولفه اول می‌تواند تقریباً ۷۶/۱۶ درصد از تغییرپذیری متغیرها را توضیح دهد. مولفه دوم می‌تواند تقریباً ۹۵/۱۵ درصد از تغییرپذیری متغیرها را توضیح دهد. مولفه سوم می‌تواند تقریباً ۴۴/۱۲ درصد از تغییرپذیری متغیرها را توضیح دهد.
جدول ششم ماتریس مولفه‌ها را نشان می‌دهد که شامل بارهای عاملی یا نمرات عاملی هر یک از متغیرها در عامل‌های باقیمانده می‌باشد. تفسیر بارهای عاملی بدون چرخش، ساده نیست. بنابراین عامل‌ها را می‌چرخانیم تا قابلیت تفسیر آنها افزایش یابد.
جدول هفتم ماتریس چرخیده شده مولفه‌ها را نشان می‌دهد که شامل بارهای عاملی هر یک از متغیرها در عامل‌های باقیمانده پس از چرخش می‌باشد. هر چقدر مقدار قدرمطلق این ضرایب بیشتر باشد، عامل مربوطه نقش بیشتری در کل تغییرات متغیر مورد نظر دارد.
جدول ۴-۲۳ : نتایج آمار توصیفی برای عوامل برون سازمانی

تعداد

انحراف معیار

میانگین پاسخ‌ها

عوامل برون سازمانی

1

2

3

4

5

ﺟﺪول : 4-3 ﻃﯿﻒ ﻟﯿﮑﺮت

-6-3 رواﯾﯽ و ﭘﺎﯾﺎﯾﯽ ﭘﺮﺳﺸﻨﺎﻣﻪ
اﺑﺰار ﺳﻨﺠﺶ ﺑﺎﯾﺪ از رواﯾﯽ و اﻋﺘﺒﺎر ﻻزم ﺑﺮﺧﻮردار ﺑﺎﺷﺪ ﺗﺎ ﻣﺤﻘﻖ ﺑﺘﻮاﻧﺪ داده ﻫﺎي ﻣﺘﻨﺎﺳﺐ ﺑﺎ ﺗﺤﻘﯿﻖ را ﮔﺮد آوري ﻧﻤﺎﯾﺪ و از ﻃﺮﯾﻖ اﯾﻦ داده ﻫﺎ و ﺗﺠﺰﯾﻪ وﺗﺤﻠﯿﻞ آﻧﻬﺎ، ﻓﺮﺿﯿﻪ ﻫﺎي ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ را ﺑﯿﺎزﻣﺎﯾﺪاﺑﺰار. اﻧﺪازه ﮔﯿﺮي و آزﻣﻮﻧﻬﺎي اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﻣﻌﻤﻮﻻً از رواﯾﯽ و اﻋﺘﺒﺎر ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺮﺧﻮردار دارﻧﺪ. ﻟﺬا ﻣﯽ ﺗﻮان آﻧﻬﺎ را ﺑﺎ اﻃﻤﯿﻨﺎن ﺑﻪ ﮐﺎرﮔﺮﻓﺖ. وﻟﯽ اﺑﺰار ﻣﺤﻘﻖ ﺳﺎﺧﺘﻪ، ﻓﺎﻗﺪ ﭼﻨﯿﻦ اﻃﻤﯿﻨﺎﻧﯽ ﻫﺴﺘﻨﺪ و ﻣﺤﻘﻖ ﺑﺎﯾﺪ از رواﯾﯽ و ﭘﺎﯾﺎﻧﯽ آﻧﻬﺎ اﻃﻤﯿﻨﺎن ﺣﺎﺻﻞ ﮐﻨﺪ(ﺣﺎﻓﻆ ﻧﯿﺎ، .(1377 ﻟﺬا رواﯾﯽ و ﭘﺎﯾﺎﯾﯽ، ﺑﻪ ﺷﺮح زﯾﺮ در اﯾﻦ ﭘﮋوﻫﺶ ﻣﺪﻧﻈﺮ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ.
-1-6-3 رواﯾﯽ (اﻋﺘﺒﺎر)¹⁸⁵
ﻣﻨﻈﻮر از رواﯾﯽ اﯾﻦ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﺤﺘﻮي اﺑﺰار ﯾﺎ ﺳﻮاﻻت ﻣﻨـﺪرج در اﺑـﺰار دﻗﯿﻘـﺎً ﻣﺘﻐﯿﺮﻫـﺎ و ﻣﻮﺿـﻮع ﻣﻮرد ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ را ﺑﺴﻨﺠﺪ. ﺑﻪ ﮐﺎرﮔﯿﺮي اﺑـﺰار ﻧـﺎروا ﺑﺎﻋـﺚ ﮔـﺮد آوري اﻃﻼﻋـﺎت ﻧـﺎﻣﺮﺑﻮط و ﺑـﻪ ﻫـﻢ ﺧﻮدرن اﻧﻀﺒﺎط و ﻧﻈﻢ ﻣﺮاﺣﻞ ﺗﺤﻘﯿﻖ و ﺗﺠﺰﯾﻪ وﺗﺤﻠﯿﻞ داده ﻫﺎ ﻣﯽ ﺷﻮد(ﺣﺎﻓﻆ ﻧﯿﺎ، .(1377
Validity ^١٨٥
ﻓﺼﻞ ﺳﻮم- روش ﺗﺤﻘﯿﻖ ٨٣
رواﯾﯽ آزﻣﻮن ﻋﺒﺎرﺗﺴﺖ از ﺗﻮاﻧﺎﯾﯽ اﺑﺰار ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ در اﻧﺪازهﮔﯿﺮي ﺻﻔﺘﯽ ﮐﻪ آزﻣﻮن ﺑﺮاي اﻧﺪازه ﮔﯿﺮي آن ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ و ﺷﺎﻣﻞ رواﯾﯽ ﺻﻮري، ﭘﯿﺶﺑﯿﻨﯽ، ﻣﺤﺘﻮا و ﻏﯿﺮه اﺳﺖ (ﻣﻮﻣﻨﯽ، .(1386
اﻋﺘﺒﺎر ﻣﺤﺘﻮا ﻧﻮﻋﯽ اﻋﺘﺒﺎر اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺮاي ﺑﺮرﺳﯽ اﺟﺰاي ﺗﺸﮑﯿﻞ دﻫﻨﺪة ﯾﮏ اﺑﺰار اﻧﺪازهﮔﯿﺮي ﺑﻪ ﮐﺎر ﺑﺮده ﻣﯽﺷﻮد. اﻋﺘﺒﺎر ﻣﺤﺘﻮاي ﯾﮏ اﺑﺰار اﻧﺪازهﮔﯿﺮي ﺑﻪ ﺳﻮالﻫﺎي ﺗﺸﮑﯿﻞ دﻫﻨﺪة آن ﺑﺴﺘﮕﯽ دارد. اﮔﺮ ﺳﻮالﻫﺎي ﭘﺮﺳﺸﻨﺎﻣﻪ ﻣﻌﺮف وﯾﮋﮔﯽﻫﺎ و ﻣﻬﺎرتﻫﺎي وﯾﮋهاي ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ ﻣﺤﻘﻖ ﻗﺼﺪ اﻧﺪازهﮔﯿﺮي آنﻫﺎ را داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ، آزﻣﻮن داراي اﻋﺘﺒﺎر ﻣﺤﺘﻮا اﺳﺖ. اﻋﺘﺒﺎر ﻣﺤﺘﻮاي ﯾﮏ آزﻣﻮن ﻣﻌﻤﻮﻻً ﺗﻮﺳﻂ اﻓﺮادي ﻣﺘﺨﺼﺺ در ﻣﻮﺿﻮع ﻣﻮرد ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺗﻌﯿﯿﻦ ﻣﯽﺷﻮد (ﯾﺰداﻧﯽ، .(1384
از آﻧﺠﺎﯾﯽ ﮐﻪ در اﯾﻦ ﭘﮋوﻫﺶ از ﭘﺮﺳﺸﻨﺎﻣﻪ ﻫﺎي اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﺳﺒﮏ رﻫﺒﺮي، ﺳﺮﻣﺎﯾﻪ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ و ﻧﯿﺖ ﺑﺮاي ﺗﺴﻬﯿﻢ داﻧﺶ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪه اﺳﺖ، رواﯾﯽ آن ﻫﺎ ﻣﻮرد اﻃﻤﯿﻨﺎن ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ. ﻋﻠﯿﺮﻏﻢ اﯾﻦ ﻣﻮﺿﻮع، ﺑﺮاي اﻋﺘﺒﺎر ﻣﺤﺘﻮاي اﯾﻦ ﭘﺮﺳﺸﻨﺎﻣﻪﻫﺎ از ﻧﻈﺮات ﺧﺒﺮﮔﺎن ﻧﯿﺰ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪ. اﻋﺘﺒﺎر ﻣﺤﺘﻮاي اﯾﻦ ﭘﺮﺳﺸﻨﺎﻣﻪﻫﺎ ﺗﻮﺳﻂ ﯾﺎزده ﻧﻔﺮ از اﺳﺎﺗﯿﺪ و اﻓﺮاد ﻣﻄﻠﻊ و ﻣﺘﺨﺼﺺ در ﺣﻮزه ﭘﮋوﻫﺶ ﻣﻮرد ﺗﺄﯾﯿﺪ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺖ. ﺟﺪا از اﺳﺎﺗﯿﺪ داﻧﺸﮕﺎﻫﯽ، ﺗﺨﺼﺺ ﺑﻘﯿﻪ اﯾﻦ اﻓﺮاد ﺷﺎﻣﻞ ﻣﺪﯾﺮ ﻓﻨﺎوري اﻃﻼﻋﺎت، ﻣﻬﻨﺪس ﻓﻨﺎوري اﻃﻼﻋﺎت، و ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ رﻓﺘﺎر ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ.
-2-6-3 ﭘﺎﯾﺎﺋﯽ (ﻗﺎﺑﻠﯿﺖ اﻋﺘﻤﺎد)
ﭘﺎﯾﺎﯾﯽ ﯾﮏ وﺳﯿﻠﻪ اﻧﺪازهﮔﯿﺮي ﻋﻤﺪﺗﺎ ﺑﻪ دﻗﺖ ﻧﺘﺎﯾﺞ ﺣﺎﺻﻞ از آن اﺷﺎره ﻣﯽﮐﻨﺪ. ﭘﺎﯾﺎﯾﯽ ﺑﻪ دﻗﺖ، اﻋﺘﻤﺎدﭘﺬﯾﺮي، ﺛﺒﺎت ﯾﺎ ﺗﮑﺮارﭘﺬﯾﺮي ﻧﺘﺎﯾﺞ آزﻣﻮن اﺷﺎره ﻣﯽﮐﻨﺪ. ﺑﺮاي ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺿﺮﯾﺐ ﻗﺎﺑﻠﯿﺖ اﻋﺘﻤﺎد اﺑﺰار اﻧﺪازهﮔﯿﺮي، ﺷﯿﻮهﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠﻔﯽ ﺑﻪ ﮐﺎر ﺑﺮده ﻣﯽ ﺷﻮد. از ﺟﻤﻠﻪ:
(1 دوﺑﺎره آزﻣﻮدن (روش ﺑﺎزآزﻣﺎﯾﯽ)
(2 روش ﻣﻮازي (ﻫﻤﺘﺎ)