۳-۵٫ درجات خلافت الهی ۱۶۸
۳-۶٫ گستره‌ی جانشینی آدمی ۱۷۲
نتیجه و ره‌آورد گفتار: ۱۷۴
کتاب‌نامه ۱۷۷

مقدمات

طرح مسئله
اهمیت و ضرورت پژوهش
پیشینه‌ پژوهش
قلمرو و دامنه‌ی پژوهش
روش پژوهش حاضر

پیش‌گفتار

با عنایت به اینکه برخی از سخنانی را که در پیش‌گفتار یادرآور می‌شویم در لابه‌لای مطالب پیشین رفته است مقدمه، با شمارش نکاتی چند پیش‌کش می‌شود.

1. 1. در طول دوره­ نگارش این نگاشته به­گونه­ مداوم و متناوب از ۱۲ نوشته در روش مطالعه دینی، شیوه­ نگارش علمی، ویرایش، تحقیق و پژوهش و اسلوب تدوین پایان نامه بهره برده شده و امید است که نگارنده­ی سطور توانسته باشد به خوبی، آن نکات ریزتر از مو را به‌کار گیرد و نیز آرزومندیم همه نگاشته‌ها، انباشته‌ای صرف نباشد تا تولید علم به انجامی برسد.

1. 1. در نگارش واژه‌های تازی، از رسم­الخط پارسی پیروی نموده­ایم همان­گونه که دستور راهنمایان ویرایش است.

1. 1. نویسنده، تمام تلاش خود را نموده که تا آنجا که شدنی است واژه‌های بیگانه را به‌کار نگیرد جز اینکه پارسی‌اش سخن را نرساند.

1. 1. در بخش منابع نگاره، تلاش بر این بوده که از مذاهب مختلف اسلامی بهره­ گیری شود و از تکیه بر نوشته­ های کلامی یا تفسیری با گرایش فرقه­ ای پرهیز شود و هماره سخن حق یا نزدیک به حق را بیان نموده باشد.

1. 1. بهره­ گیری از زبان شعر فارسی کهن، به خصوص مثنوی حکیم رومی کاری است که علاوه بر تغییر ذائقه­ی علمی نوشته و نیز خواننده به لطافت سخنان افزوده است و بالاتر، اینکه هم‌خونیِ ادبیات فارسی با قرآن و تاریخ انبیا و اولیا را می‌رساند.

1. 1. پاسخ چالشی که امروزه مدعیان پشتیبانی از قرآن و سنت به نام جدایی قرآن، عرفان و برهان در پی آنند را این رساله با بهره‌گیری چشم‌گیر از آیات قرآن به مرز کفایت رسانده است و اگر اراده بر این بود که نام دیگری بر این نگاره نهیم بی­گمان «عرفان و برهان در دامان قرآن» در خور آن بود، باشد که در جمع هر سه‌ی قرآن، عرفان و برهان در این نگاشته و نگاشته‌های دگر بیشتر بیندیشند.

1. 1. محقق باید که کشته نقد و انتقاد بی‌رحمانه باشد چنان­که حقیر این خواست را از سروران عرفان‌پژوه و اساتید گران‌قدرم دارم.

1. 1. راقم این سطور، نوآوری رساله حاضر را در اصل موضوع یعنی پرداختن به «مبانی قرآنی کرامات اولیا» می داند و بر این باور است که گرچه پژوهه­ی پیش‌رو بهترین نیست و نخواهد بود اما معتقد است نخستین گام را در این باب گشوده است. باشد که پله‌ای گشته تا زیر پای قلم‌های پژوهش‌گران قرار گیرد و به بنای ساختمان دانش اسلامی خشتی فزون گردد.

1. 1. رساله­ پیش رو در دو بخش سامان یافته که سخن اصلی نگارنده در بخش دوم به ویژه در گفتار سه، گنجانده شده و در پایان هر فصل یک نتیجه گرفته شده است که ره­آورد و یافته‌های بنیادی نگاشته را می‌توان در آن یافت. بخش نخست، به کلیات و ایضاح مفهومی واژه­ های کلیدی و نیز دیدگاه­ های مکاتب مختلف علوم اسلامی به مسئله کرامات اولیا پرداخته است. در بخش دوم که قسمت اصلی
      نوشته یعنی جستار قرآنی است نخست با موردپژوهی گونه­ های اصناف انسان به لحاظ امور خارق
      عادت در قرآن کریم، آغاز می­ شود و سپس در گفتار دیگری به سخن اصلی نگاشته یعنی اموری است
      که مایه­ی دست­یابی انسان به کرامات می­گردد و به عبارت دیگر، مبانی قرآنی کرامات اولیا، رسیده
      است. به این صورت که به تحلیل اصول برگرفته از امور خارق عادتی که در گفتار پیشینش آمده، می‌پردازد.

1. 1. در بخش موردپژوهی گونه­ های آدمیان و موجودات در انجام یا وقوع امور خارق عادت، مدعیِ استقرای همه­گیر در قلمرو قرآن نیستیم ولی کوشیده­ایم همه یا بیشتر امورخارق عادت در قرآن کریم که در ذیل یکی از دسته انسان­ها یا موجودات یادشده در قرآن کریم آمده را از قلم نیندازیم. هم­چنین در ذیل بیشتر مصادیق قرآنی امور خارق عادات به ویژه معجزات و کرامات، از سروده­های حکیم رومی جلال الدین بلخی به عنوان یک متن سترگ در ادبیات عرفانی اسلام بهره برده­ایم.

1. 1. در پیش انداختن گفتار گونه­شناسی بر جستار تحلیل مبانی قرآنی کرامات اولیا بر این اندیشه بودیم که نخست امور خارق عادت یاد شده در کتاب آسمانی یعنی قرآن کریم را بیاوریم آنگاه بیان کنیم که این­گونه امور چگونه از انسان سرمی­زند.

به هر روی:

تو گر پرنیانی نیابی مجوش

کرم کار فرما و حشوش بپوش^[۱]

طرح مسئله

مسئله، این است که امور خارق عادتی که از سوی افراد خاصی انجام می شود آیا در قرآن به عنوان اساسی­ترین منبع دینی بدان پرداخته شده است؟ و اگر بررسیده، سخنش چیست؟ از نگاه قرآن چه اموری سبب می شود تا کارهای خارق عادت از اولیا و عارفان سرزند؟ نگارنده سطور در یک تحقیق میدانی، شناخت عارف را به میان عامه مردم و نیز دانش آموخته‌های سنتی و امروزی برده، بی‌گزاف قریب به اتفاق، انجام عمل خارق العاده، نیت‌خوانی، اشراف بر ضمایر و مانندهای این ها را ملاک عرفان و عارف قرار دادند. این‌جانب بر همه تأسف خورد و بیش از همه، بر غربت عرفان اسلامی. این‌جاست که جا برای جولان عارف‌نما گرفته تا مرتاض و هر معبرّ خواب و حدس‌زننده و پیش‌گو و فال‌زن و کف‌بین و جز اینها باز می شود تا راه شماری را ببندند و از سویی عده‌ای هم به کژراهه روند و حقیقت را گم کرده و ره افسانه زنند و عرفان را به تمسخر گیرند.

اما پژوهش حاضر در پی بررسی این حقیقت است که آیا کرامات اولیا، از دید آبشخور اساسی دین اسلام یعنی وحی اعتباری دارد؟ و وحی آن را عینیت­دار می‌داند؟ و اگر معتبر است می‌توان در قرآن هم عللی را برای آن تبیین نمود؟ چه کسی قدرت انجامش را دارد؟ فاعل حقیقی این امر کیست؟ و آیا اولیا در این عمل استقلال دارند یا لزوما به اذن قادر متعال است؟ حقیقت آن و گسستش از دیگر امور همگن‌اش کدام است؟ ارزش‌گزاری آن به چه نحو است؟ معرفتی یا اقناعی؟ این ها پرسش‌های فرعی بود.
و اما سؤال اصلی این‌که: راه‌کارهای وحیانی ـ قرآنی برای دست‌یازی به ولایت تکوینی و انجام کرامات چیست؟ آیا این کار در قرآن، شدنی نشان داده شده و نمونه‌ای هم آورده است؟ بی‌گمان در ذهن بیننده امر خارق عادت پرسش‌هایی پیش می‌آید که دین بایست پاسخگوی آن باشد و استوارترین پاسخ‌ها را قرآن عهده‌دار است. اما آرمان‌گرایی عرفان پژوهان مایه نبود واقع‌بینی نسبت به این‌گونه امور شده است. نگارنده در پی آن است که با نشان دادن و تحلیل مایه‌های قرآنی این گونه کارها، راه دینی رسیدن به این توانایی را پیش رو گذارد و با همین راه‌کار، سازوکاری برای احتراز از قدرت‌نمایی ساحران، مرتاضان و گاه عارف نمایان دست دهد چرا که راقم این سطور در چالش‌های پیش‌روی دانش، هماره سخن حَلّی را کاراتر از پاسخ نقضی می‌داند. کوتاه سخن اینکه فرضیه و ادعای نگارنده این است که می‌شود با روی‌کردی وحیانی ـ قرآنی، به ناهمواری‌های فراروی عرفان اسلامی پایان داد و در موضوع‌نگاشت خود نیز به دنبال این است که ره‌یافتی قرآنی برای پرسش اصلی بیابد. در این ره­گذر برای اینکه سخن اصلی بیشتردر جان­ها فرو رود و به قول معروف اوقع فی النفوس واقع شود، نخست گفتاری را به گذری بر گونه­ های امور خارق عادت با تکیه بر یادکرد انسان­ها و موجوداتی که آن کارها از آنها سرزده و یا پدید آمده، می­پردازیم، و آنگاه به تحلیل و دست داده مبانی دست­یابی به چنین امور فراحسی و فوق طبیعت در پیشگاه قرآن می­نشینیم.

اهمیت و ضرورت پژوهش

اهمیت این پژوهش علمی به قدر ارزش آلایش فضای عرفان اسلامی ـ و نه عرفان اسلامی ـ است.
عده­ای با ترفندی، عده‌ای را طلسم می کنند، برخی گویا با دعا، آن طلسم را باز می‌کنند، شماری رخ‌دادی را پیش‌گویی می‌کنند، بعضی از درون شخص، چیزی را بر ملا می‌کنند، مرتاضی با گردویی، چله‌ای را در قبر می‌گذراند، سالکی ادعای بهره­مندی از دست‌گیری شیخ از دنیا رفته‌اش را می‌کند، عارفی مدعی است که حیوانی را می‌میراند و زنده می‌کند و…. همه اینها اموری غیر عادی‌اند. کدام درست و کدام نادرست است؟ کدام حق و کدام باطل است؟ کدام شخص، عارف و کدام کاهن است؟ کرامت از اموری است که گرچه ارزش معرفتی ندارد اما بیشتر افراد و شاید همه، عارف و درست کار را، نه مدعی هر عرفانی را، تنها کسی می دانند که می ­تواند کرامتی بیاورد یا حدیث کرامتش می­ کنند. به هر روی در بسیاری از مسائل بزرگ و کوچک عرفان اسلامی جای حرف باقی است و یکی از آن مسائل، سخن در امور خارق عادتی است که از برخی افراد سر می‌زند. در بیشتر نگاشته‌های عرفانی، اصول‌گو‌هایش و داستان‌سراهایش، از کرامات اولیا سخن به میان رفته است برخی به تعریف مفاهیم و شماری بیشتر هم به قصه‌های کرامت پرداخته‌اند اما در هیچ کدامش «مبانی وحیانی» تبیین نشده است. آرمان‌گرایی فزاینده عرفان‌پژوهان در حال حاضر مایه این شده که نوشته‌های در باب کشف و شهود و معنای بسیار دور و در بسیاری از موارد دست نیافتنی آن، ذهن‌ها را خسته کند اما به قرار و آرامشی نرساند. کیست که دوست نداشته باشد به تجربه شهود حق بار یابد، اما کمتر کسی را سراغ داریم که شهودی کند. باری، واقع‌بینی را وانهاده و سخن‌پراکنی در باره تجربه‌های نایاب عارفان و پیامبران، جستارهای دیگر حوزه عرفان را زیر چتر خود پنهان کرده و دردی را هم دوا نکرده، که سرگردانی‌ها را هم افزوده است. اما گفتارهای به‌ظاهر، پیش پا افتاده عرفان که بسیاری بدان مشغول‌اند و شماری سرگردان آن، را به امان خدا رها کرده‌اند. بالاخره داوری ما در گسست‌نهی کارهای شگفت مرتاض‌ها با عارفان و خداجویان به چیست؟ شایسته است عرفان اسلامی با تکیه بر کتاب و سنت، پاسخ‌گو باشد. پژوهش پیش رو در عین اعتراف به اهمیت و شایستگی گفتار درباره مشهودات عارفان و تجربه‌های عارفانه و سخن در این باب که امروزه به صورت آرمان در آمده، مشکلی از چالش های موجود در جامعه جهانی را تبدیل به مسئله نموده است آن را پیش رو گذاشته و در قرآن، اساسی‌ترین منبع پاسخ‌گویی دین اسلام، به واکاوی نشسته است.
در هر شریعتی بازگرداندن مسائل دینی به منبع دسته اول آن دین، افزون بر رعایت اخلاق نگارش، یک الزام پژوهشی در مجامع علمی نیز به شمار می آید. اما مشکل، آن‌جایی است که مجمع علمی مورد نظر، خود را برگرفته از تعالیم اصیل منبع اصلی دین بداند. عرفان اسلامی را در دید نخست، به اسلام یعنی قرآن و سنت می بندند و حال این‌که این سخن، خود در میان عرفان‌پژوهان یک پرسش بنیادی است که آبشخور عرفان اسلامی کجاست؟ و بر این پایه یک نشانه سؤال، پیش روی همه مسائل عرفانی گذاشته می‌شود. از این هم که قدری تنزل کنیم و بگوییم عرفان مسلمانان، به یکسره اسلامی است و در پی آن، هر آن‌چه در متون عرفانی مسلمانان آمده است برگرفته از منبع دسته اول یعنی وحی است. اینک سخن این است که آیا به همه پرسش‌های موجود در فضای عرفان اسلامی از زبان وحی سخن در آورده شده یا خیر؟ آیا آن‌چه ارائه می‌شود همان سخن وحی است؟
هر گاه در شبهه‌ای در این موضوع، به اندیشمندی دین‌مدار مراجعه می‌کنیم، نهایت ره‌گشایی وی این است که ما را به کتاب و سنت برگشت دهد، حال، مبنای این دو منبع قویم، در این بحث چیست؟، هذا اوّل الکلام! این همان نقطه آغازین و دلیل ضرورت و الزام به این پژوهش است که چندین سال در ذهن راقم این سطور، مبهم و مورد جستجو بوده است. اما پژوهنده‌ای به یک‌جا دست به قلم نبرده و در دریای وحی فرو نرفته و در بیکران قرآن، غوص ننموده است تا حتی یک منبع علمی مستقیم را در این زمینه در اختیار نگارنده و نامه پایانی‌اش گذاشته باشد به همین دلیل در آغاز طرح تصویب موضوع رساله، موانعی از قبیل نبود منبع و عدم توانایی دانشجو، گریبان‌گیر این بی‌مایه بوده و بی‌مایه فطیر است. به هر روی پس از چند مرحله پافشاری، به فضل دارنده وحی این توفیق یار شد تا نگارش علمی آغازین این کمترین با منبع مستقیم وحیانی دم‌ساز گردد و «مبانی قرانی کرامات اولیا» را بیرون کشد. منت خدای را.
کوتاه این‌که با نگاهی به پیشینه پژوهش ـ و نه پیشینه کرامت نگاری ـ اهمیت، ارزش، جایگاه، کارایی، کلان‌بودن و نوآوری موضوع پایان نامه را می‌توان دریافت.

پیشینه‌ پژوهش

تاریخ تذکره نویسی و کرامت‌نگاری اولیای الهی به درازای تاریخ عرفان‌پژوهی اسلامی است. تا کنون آنچه در زمینه­ کرامات اولیا نگاشته شده قریب به اتفاق، در بیان انواع و اقسام و طبقه‌بندی گونه­ ها و بررسی موردی کرامات عارفان و صوفیان گذشته بوده است؛ و یا تفکر کلی تذکره‌نویسی و حدیث کرامت را نقد کرده و بررسیده‌اند. نوشته‌هایی نیز در موضوع ولایت تکوینی و نیز ولایت تکوینی در قرآن در مقیاس نوشته‌ای پراکنده و یا مقاله به بازار اندیشه عرضه شده است که بیشتر به اشاره رفتن به برخی کرامات اولیا در قرآن کریم پرداخته است. اما پژوهنده، پژوهه خود در این موضوع را نو و بی‌پیشینه هیچ کتاب یا رساله و مقاله‌ای دانسته و نگاشته خود را تک‌نگاری در این موضوع و ساختار آن را زائیده اندیشه خود می داند. بنابراین این تراوش ذهنی، هر چند کم‌مایه، اما شاید بتواند انگیزه‌ای برای اندیشه‌های بزرگ پس از خود شود.
پرحجم‌ترین نوشته در امور خارق عادت و کرامات را می توان «مدینه معاجز الائمه الاثنی عشر^[۲]» نام برد که در هفت جلد به کرامات پیامبر(صلی الله علیه و آله) و ائمه(علیهم السلام) پرداخته است اما هیچ گونه تحلیل مفهومی و حتی گوشه­ی چشمی به مبانی کراماتش نینداخته است. «جامع کرامات الاولیاء» نگاشته دیگری است که در دو جلد سامان یافته و چنان‌که خود می گوید به انگیزه حدیث کرامت صحابی پیامبر(صلی الله علیه و آله) و افراد دیگری که در نوشته‌های جامع پیشینش جا مانده، به فرجام رسانده است و حتی در برخی موارد هویت دارنده کرامت نیز برای نویسنده نامشخص بوده و خود در ابتدای کتاب بدین نکته آگاهی داده است. البته فهرست بیش از چهل کتاب از نوشته‌ها و جوامع تذکره‌نویسی را نام برده که دیدن آنها برای طالبان این‌گونه سخنان مفید خواهد بود. نویسنده کلیاتی در تعریف کرامت و مانند آن را به ثبت رسانده اما به پیشگاه وحی بار نیافته و خوشه‌ای نچیده و در موضوع ما ورود پیدا نکرده است هر چند در مقدمه نزدیک به نود صفحه‌ای خود، در حد دو صفحه به واژه و معناشناسی کرامت و ولیّ پرداخته و به چند نمونه قرآنی اشاره‌ای کوتاه داشته است و در زیر عنوان المطلب الاول تا الرابع به اثبات کرامات اولیا، انواع کرامات، این‌که کرامات نتیجه طاعات است و در پایان به طبقات مراتب و اصناف اولیا پرداخته است.^[۳] سپس در دو جلد به یادکرد ۵۴ تن از صحابی رسول خدا(صلی الله علیه و آله) و پس از آن به اولیای خداوند به ترتیب تاریخ زندگی آن‌ها، به حدیث کرامتشان همت گمارده و برخی کارهای خارق عادت‌شان را فراهم آورده است.

انتخاب روش انجام تحقیق بستگی به اهداف و ماهیت موضوع پژوهش و امکانات اجرایی پژوهشگر دارد . در انجام تحقیقات علوم اجتماعی از روش تحقیق توصیفی استفاده می شود . هدف محقق در این روش تحقیق توصیف عینی و واقعی و منظم خصوصیات یک موضوع است . به عبارت دیگر پژوهشگر در این گونه تحقیقات سعی می کند تا آنچه هست را بدون هیچگونه دخالت یا استنتاج ذهنی گزارش دهد و نتایج عینی از واقعیت بگیرد . در این گونه پژوهشها پژوهشگر با روابط میان متغیرهای دستکاری نشده در موقعیتهای طبیعی و نه موقعیتهای ساختگی سرو کار دارد و از آنجا که وقایع یا شرایط قبلاً اتفاق افتاده اند یا هم اکنون موجود اند ، پژوهشگر متغیرهای مناسب را برای تحلیل روابط انتخاب می کند .

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

به طور کلی می توان گفت هر مطالعه علمی بزرگ یا کوچک که روابط را به طور نظام یافته دنبال کند فرضیه ها رابیازماید غیر آزمایشی باشد و در شرایط زندگی واقعی مانند جوامع محلی و مدارس و کارخانه ها و سازمان ها و موسسات اجرا گردد مطالعه میدانی تلقی می گردد . در مطالعه میدانی ابتدا پژوهشگر موقعیت اجتماعی و یا موسسه ای را در نظر می گیرد و سپس روابط بین نگرش ها به ارزشها در رفتارهای افراد و گروه های موجود در موقعیت را مطالعه می کند . او هیچ وقت موقعیت مستقلی را دستکاری نمی کند . (خاکی ۱۳۷۸ : ۲۱۶)
همچنین جهت جمع آوری داده ها ابتدا به تهیه سه پرسشنامه به منظور سنجش سبک رهبری مدیران ، تنیدگی و شخصیت اقدام شد برای سرعت بخشیدن به کار از پرسشنامه هایی که روایی آنها قبلاً به دست آمده بود استفاده شد. بدین این منظور پرسشنامه های متعددی مورد مطالعه و بررسی قرار گرفت و سپس از پرسشنامه هایی که دارای ضریب اعتبار بالایی بودند استفاده شد.
۱-۹- جامعه آماری
جامعه به کل گروه افراد رویدادها و پدیده های مورد علاقه محقق که قصد بررسی آنها را دارد اتلاق می گردد .یک جامعه آماری عبارت است از مجموعه ای از افراد که دارای حداقل یک صفت مشترک باشند.(عادل آذر ومومنی،۱۳۸۳: ۵) جامعه آماری همان جامعه اصلی است که مورد مطالعه و تحقیق قرار می گیرد . در واقع جامعه آماری عبارت است از همه اعضا واقعی که علاقه مند هستیم تا نتایج تحقیق و یافته های پژوهشی را به آنها تعمیم دهیم. جامعه آماری تحقیق حاضر شامل کلیه مدیران،معاونین و کارکنان صف بانک پارسیان شعب غرب و شمال شهر تهران که تعداد ۱۵۰ نفر می باشند.
۱-۱۰- روش نمونه گیری
نمونه عبارت است از مجموعه ای از نشانه های که از یک قسمت ، یک گروه یا جامعه ای بزرگتر انتخاب می شود به طوری که این مجموعه معرف کیفیات و ویژگی های آن قسمت ، گروه یا جامعه بزرگتر است . در گزینش نمونه رعایت نکات زیر ضروری است :
۱ـ نمونه بایستی با توجه به اهداف تحقیق انتخاب شود .
۲ـ در گزینش نمونه رعایت انصاف و عدم اعمال غرض شرط اساسی است .
۳ـ عوامل موثر در تعیین حجم نمونه یا اندازه نمونه مورد توجه قرار گیرد .
با توجه به اهمیت انتخاب نمونه و نقش آن در پژوهش نمونه آماری تحقیق حاضر مدیران ،معاونین و کارکنان صف بانک پارسیان و دارای حداقل مدرک تحصیلی لیسانس می باشد .
جهت تعیین حداقل حجم نمونه لازم، از فرمول کوکران برای جامعه محدود استفاده گردید که با جایگذاری در فرمول فوق حداقل حجم نمونه لازم ۱۰۸نفر می‏باشد که این تعداد مبنای تجزیه و تحلیل قرار خواهد گرفت. شایان ذکر است روش نمونه‏گیری تصادفی ساده است.
۱-۱۱- قلمرو پژوهش
۱-۱۱-۱- قلمرومکانی
از بعد مکانی جامعه آماری مورد پژوهش را مدیران ، معاونین و کارکنان صف بانک پارسیان شعب غرب و شمال شهر تهران تشکیل می دهند.
۱-۱۱-۲- قلمرو زمانی
پژوهش حاضر دربرگیرنده کلیه مدیران ، معاونین و کارکنانی می باشدکه دارای حداقل مدرک تحصیلی لیسانس می باشند و در بانک پارسیان مشغول به خدمت هستند.
۱-۱۱-۳- قلمرو موضوعی
بررسی رابطه بین سبک رهبری مدیران ، نوع شخصیت و میزان تنیدگی کارکنان صف بانک پارسیان.
۱-۱۲- روش و ابزار تجزیه تحلیل داده ها
برای جمع آوری اطلاعات در این پژوهش از روش کتابخانه ای و شیوه های میدانی استفاده شده است . اطلاعات مورد نیاز فصل دوم که ادبیات موضوع را تشکیل می دهد با مراجعه به کتاب ها و مقالات و سایت های تخصصی به دست آمده است . از آنجا که در این تحقیق پی بردن به رابطه سبک های رهبری مدیران و نوع شخصیت بر میزان تنیدگی کارکنان صف بانک پارسیان می باشد . برای گرد آوری اطلاعات و داده ها از پرسشنامه استفاده شده است . آزمون آماری مورد استفاده در تحلیل داده ها ضریب همبستگی (پیرسون) (تحلیل همبستگی چندگانه) تحلیل واریانس یک عامله و مقایسه میانگین ها می باشد . در محاسبه خطوط رگرسیون از شیوه جبری با به کار گیری نرم افزار کامپیوتری SPSS 20 استفاده شده است . پایایی پرسشنامه ها نیز از طریق فرمول آلفای کرونباخ توسط نرم افزار۲۰ SPSS محاسبه شده است.
۱-۱۳- محدودیت های پژوهش
۱-با توجه به مطالعه موردی بودن این پژوهش در تعمیم یافته های پژوهش به دیگر سازمان ها بایستی جانب احتیاط رعایت شود.
۲-تمایلات و تعصبات شخصی مدیران و کارکنان نسبت به شعبه خود یا بانک پارسیان ممکن است نتایج تحقیق را تحت تاثیر قرار دهد.
۳-مقیاس درجه بندی لیکرت در این تحقیق برای تعیین دامنه پاسخ ها بکار رفته است ، می تواند تمایل به پاسخ های متوسط را در پاسخ دهندگان افزایش دهد.
۴-عدم انگیزه و همکاری لازم یا سهل انگاری برخی از آزمودنی ها در تکمیل دقیق پرسشنامه و عدم بازگشت تعدادی از پرسشنامه ها.
۱-۱۴- تعریف مفاهیم و واژگان اختصاصی
۱-۱۴-۱- تعاریف مفهومی
۱ـ مدیران: مدیران ترتیبی می دهند که کارها به وسیله دیگران انجام شود . آنان تصمیم می گیرند منابع را تخصیص می دهند که کارها به وسیله دیگران انجام شود .( رابینز ،۱۹۹۸ : ۴).
۲ـ کارکنان: کارکنان یا پرسنل یک سازمان یا موسسه به گروه یا افرادی گویند که در استخدام آن سازمان بوده و می توانند به ازای کار خود دستمزد دریافت کرده یا نکنند .
ارتباط کارکنان با محل کارشان انواع مختلفی دارد مانند استخدام رسمی ، پیمانی ، ‌قرارداد ساعتی ، قرارداد پیمانکاری ، روزمزد ، مشارکتی و … . (رضاییان ، ۱۳۸۲)
۳ـ سبک رهبری: سبک رهبری به عنوان الگوی رفتاری است که بیانگر صفات و خصوصیات رفتاری رهبران از آن یاد می شود . همچنین سبک رهبری نشان دهنده طرز تفکر جهان بینی و شخصیت رهبران است (رضاییان ، ۱۳۸۲)
۴ـ شخصیت: شخصیت بیانگر آن دسته از ویژگیهای فرد یا افراد است که الگوهای ثابت رفتاری آنها را نشان می دهد . (پروین ، ۱۳۸۲)
۵ـ استرس: به عبارت بسیار کلی و ساده استرس حالتی است در روان و تن که ناشی از وارد شدن فشارهای روانی یا جسمی به فرد است .
۶ـ تنیدگی: حالتی پویاست که در آن فرد با موفقیتها و فرصتها ، موانع و محدودیتها یا نیازهای و انتظاراتی مواجه می گردد که نتایج حاصل از آنها برای او مهم است و اما امکان دستیابی به نتایج مذکور نامطمئن و غیرقابل پیش بینی دقیق می باشد . (رابینز ، ۱۹۹۸ : ۱۹۵)
۷ـ تنیدگی شغلی:عبارت است از پاسخ انطباقی کارکنان سازمان به یک موقعیت خارجی که به انحرافهای جسمانی ، روانشناختی و یا رفتاری آنان منجر می شود.(لوتانز،۱۹۵:۱۹۹۸)
۱-۱۴-۲- تعاریف عملیاتی:
۱ـ شخصیت گونه A: گونه شخصیتی که با سخت گرفتن و رقابت جویانه عمل کردن در وقایع و موقعیتها مشخص می شود . افراد متعلق به این گونه شخصیتی مستعد بیماریهای قلبی می باشند . در مقابل A ، گونه B قرار دارند .
۲ـ شخصیت گونه B: گونه شخصیتی که با آرامش داشتن و آرام بودن و صبورانه عمل کردن در وقایع موقعیتها مشخص می شود . افراد متعلق به این گونه تشخیص کمتر از افراد گونه A در معرض تنیدگی قرار دارند . (ایوانسویچ و ماتسون ، ۱۹۹۰ : ۲۸۵)
۳- نظام یک (استبدادی ـ استثماری) کاملاً وظیفه آمرانه است . مدیر و رهبری به مسئولان خود اعتمادی نداشته و روابط رهبر وپیرو مبتنی بر ترس و ارعاب است . در این سیستم فرض بر این است که انسان ها اساساً برای امنیت مادی و اقتصادی کار می کنند . در این سبک تمام تصمیمات در رده بالای سازمان اتخاد می شود و دیگران صرفاً مجبورند که دستورها را اجرا کنند . روحیه افراد ضعیف و بازدهی پایین است . در اثر اعمال این روش غیبت از کار افزایش مییابد و کارکنان را باید از نزدیک تحت کنترل قرار داد . (الوانی ، ۱۳۸۲ : ۱۱۴)
۴- نظام دو (استبدادی ـ خیرخواهانه): تصمیم گیری همچنان بر عهده رهبر بوده و پیروان مجریان بدون چون و چرای اوامرند . طرز سلوک مدیریت با کارکنان محبت آمیز است . امکان ارتباطات پایین به بالا تا حدودی فراهم است و پیشنهادهایی نیز ممکن است ارائه شود . بازدهی این سیستم در مقایسه با سیستم یک ، اندکی بیشتر است .
کنترل افراد از نزدیک برای تقلیل ضایعات و حفظ کیفیت تولید ضروری است . (الوانی،۱۳۸۲: ۱۱۵)
۵-نظام سه (سبک مشاوره ای): اطمینان و اعتقاد به مرئوسان در حد مناسبی است و با آنان در تعیین پاره ای اهداف مشارکت می شود . اما مسائل و موضوعات عمده سازمانی همچنان به وسیله رهبر مورد بررسی قرار می گیرند . در این سیستم مدیریت با کارکنان مشورت می کند و از پیشنهادهای آنها استقبال می کند . همچنین علاقه مندی به کار در کارکنان تشویق می شود . این نظام برای کسب تجارب جدید و ایجاد خلاقیت فرصتهایی به وجود می آورد و نیز حس همکاری و آگاهی نسبت به مسئولیت ها در افراد تقویت می شود و تصمیم گیری ها در امور عادی در سطوح پایین صورت می گیرد . بازدهی همه خوب است و غیبت ضایعات کاهش مییابد . (الوانی،۱۳۸۲: ۱۱۵)
۶-نظام چهار (سبک مشارکتی): اطمینان و اعتقاد به مرئوسان درحد کمال است و رابطه صمیمانه و مشارکت جویانه در تمام امور بین آنان به چشم می خورد . در این سبک تصمیم گیری ها کاملاً مشارکتی است و گروه های رسمی و غیررسمی با هم درآمیخته اند . به عقیده لیکرت، نظام چهار یعنی مدیریت براساس اشتراک مساعی و شالوده استواری و برای افزایش بازدهی فراهم می آورد . (الوانی،۱۳۸۲ :۱۱۶)
فصل دوم
۲-۱- مقدمه
فصل دوم تحقیق شامل چهار بخش می باشد . در سه بخش اول متغیرهای اساسی پژوهش یعنی سبک رهبری مدیری ، تنیدگی و شخصیت مورد مطالعه قرار می گیرد . در بخش چهارم رابطه سبک رهبری و تنیدگی بررسی می شود .
۲-۲- سبک رهبری
سبک رهبری دید کلی مدیریت در انجام وظایف کارکردهای تصمیم گیری ، روش های ایجاد انگیزش و الگوهای ارتباطی می باشد(“لامینگ‌و‌بیسانت^[۲]“, ۱۹۸۸).پس از جنگ جهانی دوم تحقیقات متعددی به منظور تعیین الگوها یا شیوه های موثر و مطلوب رهبری به عمل آمد(اقتداری, ۱۳۶۳). نظریه هایی که درمورد سبک رهبری مدیر مطرح شده اند بسیارند ، ولی می توان آنها رابه طور کلی در دو گروه نظریه های رفتاری رهبری^[۳] و نظریه های اقتضایی^[۴] خلاصه نمود .
۲-۲-۱- نظریه های رفتاری رهبر
در این گروه از نظریات صاحب نظران به دنبال این هستند که دریابند سبک و روش رهبری چگونه است و رهبران در برخورد با پیروان از چه شیوه هایی استفاده می کنند . در اینجا مطالعاتی چند در این زمینه مورد بررسی قرار می گیرد .
۲-۲-۱-۱- سبکهای مثبت و منفی

پس از جدا کردن دانه ها از بوته ها در مرحله تعیین عملکرد دانه، به صورت دستی تعداد ۴۰۰ عدد بذر در چهار نمونه ۱۰۰ تایی شمارش و هر نمونه جدا وزن شد و در نهایت میانگین این چهار نمونه و با لحاظ کردن رطوبت تجاری ۱۲ درصدی به عنوان وزن صد دانه در نظر گرفته شدند.
۳-۱۴-۴-تعداد دانه در بوته و عملکرد دانه
پس از بدست آوردن عملکرد بیولوژیک در مرحله قبل دانه ها را از بوته جدا نموده و تعداد آنها را شمارش کرده و بعد با ترازوی دیجیتالی وزن دانه کل بوته ها اندازه گیری شد و پس از لحاظ رطوبت تجاری به میزان ۱۲ درصد عملکرد دانه محاسبه گردید.
۳-۱۴-۵-زیست توده
برای اندازه گیری عملکرد بیولوژیک زمانی که بوته های هر رقم در رسیدگی کامل بودند اقدام به برداشت یک متر مربع از هر واحد آزمایشی شد(از سطح خاک قطع) و در دمای ۸۰ درجه سانتی گراد به مدت ۴۸ ساعت خشک گردید و پس از توزین، زیست توده محاسبه گردید.
(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت nefo.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

۳-۱۴-۶-شاخص برداشت (HI)
وزن خشک بوته (عملکرد بیولوژیک) / وزن خشک دانه (عملکرد دانه) = (HI) شاخص برداشت
۳-۱۵- محاسبات آماری
داده های آزمایشی در نرم افزار Excel ثبت و پس از آزمون برقراری مفروضات تجزیه های آماری با نرم افزار Minitab، در نرم افزار SAS تجزیه واریانس و مقایسه میانگین صفات ارزیابی شده، انجام شد. نمودارهای لازم نیز با نرم افزار Excelترسیم شد.
فصل چهارم
بحث و نتیجه گیری
۴-۱- صفات مرفولوژیک
۴-۱-۱- ارتفاع بوته
نتایج حاصل از تجزیه واریانس داده ها (جدول۴-۱) نشانگر این است که اثر سایه اندازی، بیوپرایمینگ در سطح احتمال ۵ درصد و اثر رقم در سطح احتمال ۱ درصد معنی دار بود. مقایسه میانگین داده ها (جدول۴-۲) بیانگر این است که به ترتیب بیشترین و کمترین ارتفاع بوته در ۱۰۰ درصد سایه (۹۳/۴۳ سانتی متر) و در عدم سایه (شاهد) (۱۵/۳۷سانتی متر) حاصل گردید که این اختلااف ۶ سانتی متری ۲۵/۱۸ درصد دامنه ارتفاع را نشان می­دهد. مقایسه میانگین داد ها (جدول۴-۲) برای رقم نشان داد که رقم ILL4400با ۵/۴۶سانتی متر ارتفاع بوته بیشتری نسبت به رقم زیبابا ارتفاع ۷۳/۳۵ سانتی متر داشت. همچنین تلقیح گیاه عدس با باکتری آزوسپیریلیوم Azospirillum افزایش ۷ درصدی ارتفاع بوته را نسبت به عدم تلقیح (شاهد) داشت (جدول۴-۲). از جمله پاسخ‌های تطبیقی گیاه به تابش کم افزایش طول ساقه است[۷۴]. گیاهان قرار گرفته در سایه در مقایسه با گیاهان رشد کرده در مقابل نور کامل خورشید از رشد طولی بیشتری برخوردارند[۳۳]. نور اثر بارزی روی رشد ساقه دارد، در تاریکی اتیوله شدن « طویل شدن میانگره ها» زیاد می­باشد. میانگره­های گیاهانی که در سایه قرار گرفته­اند همانند وضعیت تراکم بالای بوته شدیداً اتیوله می‌شوند. احتمالاً اثر سایه ناشی از افزایش میزان اکسین است که احتمالاً این اثر در حضور جیبرلین تشدید می­گردد[۱۴]. از نظر تئوری در گیاهانی که در سایه قرار دارند اکسین کمتری توسط نور تجزیه می شود. چون تابش شدید سبب کاهش اکسین و در نتیجه کاهش ارتفاع گیاه می­ شود[۱۴]. پاتر و همکاران (۱۹۹۹) گزارش داده­اند که به تدریج زمانی که شدت نور کاهش می‌یابد ارتفاع بوته و غلظت جیبرلین افزایش می­یابد. بنابراین در شدت نور کم ارتفاع بوته افزایش می­یابد[۱۹۸].
هینس و همکاران(۱۹۸۲) گزارش کردند که نور با تغییرارتفاع بوته، شاخه­ های جانبی و گلدهی گیاه را تحت تاثیر قرار می­دهد. افزایش ارتفاع گیاه تحت تاثیر سطوح مختلف سایه در گیاهان دیگری نیز گزارش شده است[۶۳].کاربرد باکتری­ های محرک رشد موجب تحریک رشد و افزایش ارتفاع از طریق مکانیسم های مختلفی همچون تولید آنزیم ACC دآمیناز در گیاهان می‌شود[۱۳۲]. تحت شرایط سایه مقدار کربوهیدرات در دسترس به دلیل کاهش تولیدات فتوسنتزی، محدود و به کاهش رشد ساقه و ریشه منجر می­ شود. پنجه زنی کاهش و تراکم بوته در واحد سطح تقلیل می­یابد[۵۲]. با این حال، در مطالعات هادی و همکاران (۲۰۰۶) افزایش سطوح سایه موجب افزایش رشد بخش­های هوایی به دلیل دوام بیشتر دوره رشد رویشی و افزایش نسبت رشد ساقه به ریشه شد.

جدول۴-۱- تجزیه واریانس برخی صفات مرفولوژیکی دو رقم عدس تحت سطوح مختلف سایه­اندازی وبیوپرایمینگ

منابع تغییرات

درجه آزادی
ارتفاع بوته
تعداد برگ در بوته
تعداد شاخه در بوته
تعداد گل
تعداد گره ریشه
تعداد گره فعال ریشه
وزن خشک ساقه

تکرار

۲
^ns64/13
^*۸۹۷
^*۰۷/۱۳
^ns187
^ns8/9
^ns516/1
^ns124/0

بیوپرایمینگ

۱
^*۴۱/۱۳۷
^ns874
^**۶۷/۲۶
^*۴۸۷
^**۳۵/۷۹
^**۷۵/۳۳
^**۷۹۹/۴

سایه اندازی

۴
^*۰۴/۹۶
^**۵۵۳۳

در شمال ایران به ویژه گیلان تشکیل بازارهای هفتگی و دوره ای سابقه طولانی دارد تا جاییکه برخی محققان احتمال می دهند رشد شهرنشینی در شمال ایران ارتباط نزدیکی با بازارهای روستایی داشته و پایه های اولیه شهر و شهرک های ایران در شمال بازارهای هفتگی گذاشته شده باشد. با وجود گسترش شبکه های ارتباطی و افزایش راه ها این بازارها هنوز هم در عرصه اجتماعی و اقتصادی گیلان فعال هستند وجاذبه های سنتی را حفظ کرده اند و می توان انها را جاذبه های توریستی برای استان گیلان شمرد. از مهمترین دلیل گسترش و ایجاد بازارهای هفتگی دراین ناحیه نیازهای محلی و عامل مازاد تولید می شود. بازار هفتگی تاثیر قابل توجهی در رونق تجاری داشته و در هر منطقه هفته ای یکبار تشکیل می گردد و هدف تشکیل آن، عرضه تولیدات شهری و روستایی، جهت فروش به مصرف کنندگان می باشد. بازارهای هفتگی در روزهای معینی از هفته تشکیل می شود. فروشندگان این بازارها اغلب دوره گردها هستند که کالاهای خود را با وسایل نقلیه موتوری در روزهای هفته از بازار به بازار دیگری حمل می کنند و در این بازارها گروهی از فروشندگان، کالاهای ساخته شده صنعتی را به مشتریان عرضه می کنند و گروهی دیگر محصولات و کالاهای محلی وبومی را به مشتریان عرضه می کنند. اغلب فروشندگان این بازارها مردان هستند ولی زنان در فروش محصولات دامی، غذایی و دستبافت، سبزیجات از اکثریت برخوردارند و معمولا فروشندگان مکان مخصوص به خود دارند. دایر بودن بازارهای هفتگی نشان از رونق کشاورزی و تجارت در این شهر دارد. البته در کنار بازارهای هفتگی عده ای به شغلهای تفریحی و جنبی مششغول هستند از جمله این مشاغل می توان به معرکه گیری، تعزیه خوانی در ایام ماه محرم، نقالی، مارگیری، دعا نویسی، فال گیری و بعضی تفریحات جدید مانند تیر اندازی با تفنگ بادی، موتور سواری در استانه مرگ اشاره کرد که باعث افزایش جاذبه در این بازارها می شود. بازار های هفتگی شهرستان فومن عبارتند از:

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

شنبه بازار: شنبه بازار گوراب پس مرکز دهستانی به همین نام واقع در ۹ کیلومتری فومن و در مسیر جاده اسفالته فومن- شفت است محل تشکیل بازار میدان دهکده است که می تواند ۵۰ تا ۷۰ فروشنده را در خود جای دهد. فراورده های دامی در فصل معینی از سال در سه شنبه بازار عرضه می شوند. اما بخش اعظم این فرآورده ها به بازارهای شفت، فومن و صومعه سرا حمل می گردد.
یکشنبه بازار: بازار گشت رود خان که در روزهای یکشنبه برپا می شود و روزگاری مرکز مبادلات ومعاملات و صنایع بومی و فراورده های دیگر بود، ولی هنگامی که منطقه به دو دهستان تقسیم گردید از اهمیت این بازار کاسته شد و اکثر فروشندگان و خریداران بازار گشت رودخان جذب بازار گوراب پس شدند. با این حال هنوز هم جز بازارهای فعال گیلان است.
سه شنبه بازار: سه شنبه بازار فومن را باید در ردیف بازارهای درجه اول گیلان به شمار آورد. در سه شنبه بازارفومن عسل، برنج، چای، صنایع حصیری و سفالی، دو فراورده ای که به نام این منطقه شهرت دارد: پنیر سیاهمزگی وکلوچه فومن که بیش از کالاهای دیگر خواستار دارد. و سایر کالاها عبارتند از: وسایل درو، کاردها، چاقوی ساخت ماسوله و گلیم و فراورده های دامی مربوط به شولم وگشت رودخان است. امروزه پس از گذشت قرنها از تاریخ برپایی این بازار، بازارمزبور همچنان پا بر جا بوده و به عنوان یکی از بازارهای مهم و با اهمیت گیلان توزیع وتهیه کالاهای مورد نیاز اهالی منطقه را بر عهده دارد.
چهارشنبه بازار: چهارشنبه بازار فومن معروف به زیده است و تابع دهستان سردار جنگل می باشد واز دو قسمت زیده بالا و زیده پایین تشکیل شده است. بازار هفته زیده با توجه به بضاعت کم اهالی چندان رونقی ندارد. در برخی از فصول به علت نزول برف و باران راه ها بسته و بازار تعطیل می شود.
پنجشنبه بازار: بازار سیاهرود آلیان در روز پنجشنبه برگزار می شود. و در داخل یک قوس کوهستانی رشته کوهای منطقه تالش که به ماسوله می پیوندد اراضی الیان وبرنجزازهای سیاهرود قرار دارد. گذشته از پنجشنبه که روز تشکیل بازار است در روزهای تعطیل به مناسبت اعیاد و سوگواریها نیز بازار دایر می شود حتی روزهای تاسوعا وعاشورا و ۱۳ فروردین نیز بازار روز در این روستا فعالیت دارد. اجناسی که در این بازار عرضه می شود عبارتند از: برنج، فراورده های دامی، عسل، مواد غذایی و پوشاک، لوازم منزل و ودست ساخته های پشمی و نمد است.
غیر از بازارهای هفتگی، بازارهای زیارتی و فصلی، از بازارهای مورد توجه این منطقه است. این بازارها در فصلها و تاریخ معینی از سال بر پاشده و سابقه نسبتا طولانی برخوردار است و کالاهایی را به عنوان مازاد بر مصرف برای مدت کوتاهی عرضه می کند وشامل فراورده های دامی، برنج و در اخرین مرحله صنایع بومی از جمله دست شاخه های چوبی مانند: قند شکن یا جوقا که در زبان محلی «شکه» می گویند توسط زنان تهیه می شود. مانند: بازار فصلی امام زاده ابراهیم شفت که در تابستان و بهار، خصوصا تابستان از جایگاه ویژه برخوردار است.

۴-۲- ۲- توان ها و قابلیت  هایگردشگری فرهنگی در شهرستان فومن

توان ها و فرصت های گردشگری معمولا مربوط به یک رشته خاص از گردشگری نمی باشد. بلکه در تمامی انواع گردشگری می تواند موثر و مفید واقع شود توان های گردشگری به صورت عام برای یک محدوده و به صورت خاص برای مکان ها و جاذبه ها قابل بررسی هستند.

۴-۲- ۲- ۱-جاذبه ها

مهمترین و اولین شرط برای توسعه گردشگری وجود جاذبه است. جاذبه های فرهنگی شهرستان فومن در صفحات پیش معرفی شده است و بر این اساس شهرستان فومن از نظر تعداد و کیفیت جاذبه ها توان لازم برای رونق گردشگری فرهنگی را دارد.

۴-۲- ۲- ۲-تقاضا

برای رونق گردشگری علاه بر وجود جاذبه، وجود تقاضا ضروری است تا بر اساس آن گردشگری در هر ناحیه رونق یابد. شهرستان فومن به علت قرار گیری در قطب گردشگری شمال کشور و نزدیکی نسبی آن بخصوص به شهر های پر جمعیت تهران و کرج دارای تقاضای بالا برای بازدید است و این تقاضا برای بازدی از جاذبه های گردشگری فرهنگی وجود دارد به طوریکه ۶/۷۴ درصد گردشگران برای بازدید از جاذبه های فرهنگی اظهار تمایل کرده اند.(جدول شماره ۴-۱۲).

جدول شماره ۴-۱۲- میزان تمایل گردشگران به بازدید از جاذبه های مختلف

شرح

خیلی کم

کم

متوسط

زیاد

خیلی زیاد

جمع

جاذبه های طبیعی

تعداد

۲۵

۵۸

۹

۹۰

۱۱۷

۲۹۹

درصد

۴/۸

۴/۱۹

۰/۳

۱/۳۰

۱/۳۹

۱۰۰

جاذبه های کشاورزی

تعداد

۴۹

وجوه بیانی وسیمای ادبی حکمت؛

الف.مجاز؛ دراین حکمت مجاز مفردو مرسل به کاررفته است وعلاقه آن نیز از نوع وابستگی اشتقاقی وریشه ای است زیرا مصدربه کاررفته واز آن اراده اسم فاعل شده است و آن ها عبارتند از؛
مثل«تَطْهِیراً؛پاک کردن به جای مطهِّراً؛پاک کننده و«تَنْزِیهاً تنزیه کردن به جای منزِّهاً؛تنزیه کننده»وهمین طور ابتلاءً بجای مبتلیءوتَفرقهً بجای متفرِّقه و عزّاً بجای معزّاً ومصلحهً بجای مُصلِحهً و… تعظیماًبجای معظِّماً.
ب. کنایه؛
ومجموع این عبارات کنایه تعریض (غیرصریح )است ،زیرا این ها اوامرالهی هستند و امام (ع)خواسته است مردم را به آن ها تشویق نماید بنابراین علت واسباب تشریع آن هارا بیان فرموده است تاپذیرش وعمل به آن آسان تر وبا اشتیاق بیشتری صورت پذیرد.

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

۴-۰۶۶ نهج البلاغه-حکمت ۲۵۵

* وَقالَ عَلَیهِ ٱلسَّلامُ:ٱلْحِدَّهُ ^[۱۳۰]ضَرْبٌ مِنَ ٱلْجُنُونِ لأَنَّ صَاحِبَهَا یَنْدَمُ فَإِنْ لَمْ یَنْدَمْ فَجُنُونُهُ مُسْتَحْکَمٌ *
و درود خدا بر او، فرمود: تندخویى بى‏مورد نوعى دیوانگى است، زیرا که تندخو پشیمان مى‏شود، و اگر پشیمان نشد پس دیوانگى او پایدار است.

موضوع:(اخلاقى، اجتماعى) تندخویى و جنون

حضرت علی (ع)دراین کلمه نورانی به حدت و عصبانیت به عنوان یکی از مهمترین آفت های عقل اشاره فرموده است وبا استفاده از یک تشبیه زیبا ورسا تصویری ملموس رااز حدت و عصبانیت ترسیم فرموده است…‏(ابن ابی الحدید؛۱۳۷۹-۱۳۶۸: ۸/ ۴۸)

وجوه بیانی وسیمای ادبی حکمت؛

الف.تشبیه؛
چون دیوانگى حالت مخصوصى است که- به دلیل انحراف قواى نفسانى از پذیرش سیطره عقل، به یکى از دو جهت افراط یا تفریط- در انسان پیدا مى‏شود، تندخویى انحراف قوّه غضب از نگهدارى عقل- مطابق قانون عدل الهى- به سمت افراط، و بخشى از دیوانگى خواهد بود، و تندخویى با بازگشت در حال خشم به فرمان خرد از بین مى‏رود.( بحرانی ؛۱۳۷۳ : ۵/۶۲۷ )
بنابراین دراین حکمت «ٱلْحِدَّهُخشم شدید»مشبه مفردمطلق عقلی به «جنون»مشبه به مفردمطلق عقلی تشبیه شده است.نوع تشبیه مجمل (حذف ادات)ومفصل است به دلیل ذکروجه شبه(زوال عقل)که ازعبارت لأَنَّ صَاحِبَهَا یَنْدَمُ فَإِنْ لَمْ یَنْدَمْ فَجُنُونُهُ مُسْتَحْکَمٌاستفاده می شود.(عرفان ؛۱۳۵۸ :۲/ ۲۲-۱۹)
حدّت خشم شدید وبرانگیختن به خاطرچیزی جزئی و صاحب این حالت خیلی زودبه عذرخواهی می پردازدواز کارخود پشیمان می شود،اما اگرپشیمان نشدبلکه روی کاروخشم خودپافشاری داشته باشد پس او دیوانه است و دیوانگیش دائمی بوده بخاطر این که عقلی را که خداوند اورا به آن آراسته است به کارنبرده وکسی که عقل را به کارنمی گیرددرزمره ی مجانین وارد می شود.این بیان هشداری است نسبت به زشتی های عصبانیت ونیز هشداری نسبت به برخی ویژگی های افراد عصبانی… عصبانیت حالتی است که هنگام خشم انسان را برمی انگیزد،واورااز حالتی که سزاواراوست خارج می کند،ودرآن حالت نمی توانددین ویاعقل خودرا نگهداردتاآنجا که به مجنون شبیه ترمی شود.وهرگاه پس از عصبانیت به کمال خودبازگرددوپشیمان شود پس جنونش گذراست ودرغیراین صورت ریشه داربوده وملازم ذات و ماهیت اوست.حکیمی درگذشته گفته است:بزرگترین اشتباه اصلاح نکردن اشتباه است.( مغنیه ؛۱۳۵۸: ۴/۳۷۰)
ب.کنایه؛
مجموع عبارت کنایه تعریض است هدف از تقریر آن نهی از خشم بی جا و هرگونه کردارو یارفتاردرحالت عصبانیت است.

۴-۰۶۷ نهج البلاغه-حکمت ۲۵۹

* وَقالَ عَلَیهِ ٱلسَّلامُ: ٱلْوَفَاءُ لأَهْلِ ٱلْغَدْرِ غَدْرٌ عِنْدَ اللَّهِ وَ ٱلْغَدْرُ بِأَهْلِ ٱلْغَدْرِ وَفَاءٌ عِنْدَ اللَّهِ *
و درود خدا بر او، فرمود: وفادارى با خیانتکاران نزد خدا نوعى خیانت، و خیانت به خیانتکاران نزد خدا وفادارى است.

موضوع: (اخلاقى،اجتماعى، سیاسى) شناخت جایگاه وفادارى

حضرت (ع)به یکی از عهد و پیمانهاى الهى در دستورات دینى‏اش، یعنی بى‏وفایى نسبت به فریبکاران به هنگام فریبکارى آنها،اشاره کرده است(بحرانی؛۱۳۷۳ : ۵/۶۳۰)

وجوه بیانی و سیمای ادبی حکمت؛

الف.مجاز؛
دراین حکمت مجازمرسل مرکب به کاررفته است،زیرا حضرت (ع)جمله ی خبریه آورده اند و از آن انشائیه(امرو نهی )اراده فرموده است.لذا مفهوم کلام نهی از وفای به عهد دربرابر اهل غدرو امر به خیانت دربرابر خیانتکاران است.
ب.تشبیه؛
دراین حکمت دومورد تشبیه به کارفته است،ابتدا تشبیه«ٱلْوَفَاءُ لأَهْلِ ٱلْغَدْرِ»مشبه مفرد مقیدعقلی به«غَدْرٌ عِنْدَاللَّهِ»مشبه به مفردمقیدعقلی وسپس تشبیه «ٱلْغَدْرُ بِأَهْلِٱلْغَدْرِ» به «وَفَاءٌ عِنْدَ اللَّهِ »که هردو از نوع تشبیه بلیغ می باشد.
با توجه به تعدد مشبه و مشبه به وجمع شدن هرمشبهی با مشبه به خود یک نوع تشبیه دیگری نیز به کاررفته است که تشبیه مفروق نامیده می شود. (عرفان؛۱۳۵۸ :۲/ ۱۸۳)

۴-۰۶۸ نهج البلاغه-حکمت ۲۷۵

* وَقالَ عَلَیهِ ٱلسَّلامُ:إِنَّ ٱلطَّمَعَ مُورِدٌ غَیْرُ مُصْدِرٍ وَ ضَامِنٌ غَیْرُ وَفِیٍّ- وَ رُبَّمَا شَرِقَ ^[۱۳۱]شَارِبُ ٱلْمَاءِ قَبْلَ رِیِّه^[۱۳۲]ِ- وَ کُلَّمَا عَظُمَ قَدْرُ ٱلشَّیْ‏ءِ ٱلْمُتَنَافَسِ فِیهِ- عَظُمَتِ ٱلرَّزِیَّهُ^[۱۳۳] لِفَقْدِهِ- وَ ٱلأَمَانِیُّ تُعْمِی أَعْیُنَ ٱلْبَصَائِرِ- وَ ٱلْحَظُّ یَأْتِی مَنْ لا یَأْتِیهِ*
و درود خدا بر او، فرمود: طمع به هلاکت مى‏کشاند و نجات نمى‏دهد، و به آنچه ضمانت کند، وفادار نیست، و بسا نوشنده آبى که پیش از سیراب شدن گلو گیرش شد،
و ارزش آنچه که بر سر آن رقابت مى‏کنند، هر چه بیشتر باشد، مصیبت از دست دادنش اندوهبارتر خواهد بود،
و آرزوها چشم بصیرت را کور مى‏کند،
و آنچه روزى هر کسى است بى جستجو خواهد رسید.

موضوع: (اخلاقى، اجتماعى) ضدّ ارزش‏هاى اخلاقى

حضرت (ع)دراین حکمت به بیان طمع وتوصیف آنچه برآن وارد می شود پرداخته است.وبیان فرموده اند که آن کسبی است که برمبنای اصول عقلانی معاملات استوارنیست .

وجوه بیانی و سیمای ادبی حکمت؛

الف. مجاز؛ عبارت های زیر ازاین حکمت جزء مثل های رایج می باشد؛
وَ رُبَّمَا شَرِقَ ^[۱۳۴]شَارِبُ ٱلْمَاءِ قَبْلَ رِیِّه؛ و بسا نوشنده آبى که پیش از سیراب شدن گلو گیرش شد،
وَ کُلَّمَا عَظُمَ قَدْرُ الشَّیْ‏ءِ الْمُتَنَافَسِ فِیهِ عَظُمَتِ الرَّزِیَّهُ لِفَقْدِهِ و ارزش آنچه که بر سر آن رقابت مى‏کنند، هر چه بیشتر باشد، مصیبت از دست دادنش اندوهبارتر خواهد بود
وَ الْأَمَانِیُّ تُعْمِی أَعْیُنَ الْبَصَائِرِ و آرزوها چشم بصیرت را کور مى‏کند،
وَ الْحَظُّ یَأْتِی مَنْ لَا یَأْتِیهِ و آنچه روزى هر کسى است بى جستجو خواهد رسید.
بنابراین به کاربردن امثال سائره(مثل های رایج)درمعانی مورد نظرازنوع مجاز مرکب به شیوه ی استعاره تمثیلیه است،زیرا بخاطر علاقه مشابهت،درغیرآنچه برای آن وضع شده است به کاررفته اند.وموارد فوق هریک ناظربه جهاتی از قبح طمع ورزی است.(همان منبع؛ ۱۸۶-۱۸۵)
ب.تشبیه؛
همچنین دراین حکمت نورانی طمع به عنوان مشبه مفرد مطلق عقلی به صورت تشبیه جمع به چهارچیز تشبیه شده است،یعنی؛مُورِدٌ غَیْرُ مُصْدِرٍ وَ ضَامِنٌ غَیْرُ وَفِیٍّ.( همان منبع : ۲۲-۱۹)