۱۹۹۵

۲۰۰۰

توسعه انسانی بالا

۱۴

۲۵

۲۹

توسعه انسانی متوسط

۱۵۵

۲۸۶

۲۳۴

توسعه انسانی پائین

۶۲۳

۹۷۲

۱۰۰۷

جهان

۲۶۷

۴۱۱

۴۲۳

ایران

۳۷

۱۳۰

۷۶

سطح توسعه انسانی کشورها از عواملی است که بر نرخ مرگ­ومیر مادران تأثیرگذار است. نتایج جدول نشان می­دهد که در کشورهایی که سطح توسعه انسانی بالاتر باشد، از شمار زنان در معرض مرگ­و میر هنگام بارداری و زایمان کاسته شده است. درواقع می­توان گفت که بهبود سطح توسعه انسانی در کشورها که متشکل از سه شاخص اقتصادی، دانش و امید به زندگی است، منجر به کاهش مرگ­ومیر مادران می­ شود. در سال ۲۰۰۰، در مقایسه با سال­های قبل از آن در تمام کشورها با هر سطح توسعه و در جهان و ایران، در نرخ مرگ­ومیر مادران رشدی مشاهده می­ شود که علل این رشد در سال یادشده نیاز به مطالعه دارد.
در پژوهش­های اخیر، در کشور ما، مشخص شده است که ۱۰ درصد پسران زیر ۵ سال شهری دارای وزن کمتر از حداقل استاندارد هستند و این نسبت در دختران ۱۷ درصد است. در مناطق روستایی این میزان برای پسران به ۱۵ درصد و برای دختران به ۲۳ درصد می­رسد. در کشورهای جهان سوم، ۲۰ الی ۴۵ درصد از زنانی که در سنین باروری قرار دارند، کالری لازم را مصرف نمی­کنند که توسط سازمان بهداشت جهانی ۲۲۵۰ کالری روزانه برای هر فرد پیشنهاد شده است. علاوه بر این، چنان­چه این زنان باردار باشند، روزانه به ۲۸۵ کالری اضافی نیاز دارند^[۱۶۶]. سلامت کودکان زیر ۵ سال تا حد زیادی در مورد مراقبت­های بهداشتی به مادران وابسته است. مادرانی که تا حد متوسط تحصیل کرده ­اند، در مورد واکسیناسیون کودکانشان حساسیت بیشتری دارند و مادران شهری به دلیل دسترسی به امکانات بهداشتی ـ درمانی، بیش از مادران روستایی کودکانشان را برای کنترل سلامتی به مراکز بهداشتی ـ درمانی می­برند.
(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت nefo.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

در فرهنگ­هایی که دختران نسبت به پسران موقعیتی پایین­تر دارند، کمتر مورد توجه مراکز درمانی ـ بهداشتی هستند. یافته­ ها نشان داده است که در هند، دختران ۴ برابر پسران از سوء­تغذیه رنج می­برند و در هنگام بیماری، احتمال مراجعه و بستری شدنشان در بیمارستان ۴۰ برابر کمتر است. در هند و چین، با وجود این­که دختران به طور بیولوژیکی نسبت به پسران مقاوم­ترند، تعداد بیشتری از آن­ها نسبت به پسران پیش از رسیدن به ۵ سالگی می­میرند.^[۱۶۷] (بانک جهانی، ۱۹۹۳) برآورد شده است که دوسوم از زنان بالغ در کشورهای در حال توسعه، در نیمه­ی دهه­ ۱۹۸۰ کمبود ید داشته اند یا به علت کمبود ویتامین A و سوءتغذیه در دوران کودکی نابینا می­شوند. در عین حال، سوءتغذیه­ی کودکان در سطح جهان رو به کاهش است. در ۱۹۷۰، ۴۵ درصد از کودکان زیر ۵ سال در کشورهای درحال توسعه دارای کمبود وزن بودند و در سال ۱۹۹۵ این رقم به ۳۱ درصد کاهش یافت. بخش عظیمی از این کاهش به دلیل افزایش سطح سواد زنان بوده است که این عامل ۴۵ درصد این کاهش را تبیین می­ کند و ۲۶ درصد نیز به دلیل بهبود دسترسی به موادغذایی بوده و دسترسی به آب بهداشتی نیز به میزان ۱۹ درصد سبب کاهش سوءتغذیه در کودکان شده است.
امید به زندگی: این شاخص برای سنجش نابرابری جنسیتی از اهمیتی فوق­العاده برخوردار است. امید به زندگی در سطح جهان به طور متوسط ۶۹ سال برای زنان و ۶۵ سال برای مردان برآورد شده است. در کشورهای کمترتوسعه­یافته، این شاخص ۶۶ سال برای زنان و ۶۳ سال برای مردان ذکر شده است^[۱۶۸] (PRB). در کشورهای توسعه ­یافته، متوسط امید به زندگی ۸۴ سال برای زنان و ۷۷ سال برای مردان برآورد شده است. در کشورهای حاره­ای آفریقا و جنوب آسیا، زنان طول عمر کمتری دارند. کشورهایی مانند بور کینافاسو، تاجیکستان و نپال با تولید ناخالص ملی مشابه با لائوس ـ که امیدبه زندگی زنان آن ۵۴ سال است ـ به ترتیب امید به زندگی زنان برابر با ۴۷، ۵۶ و ۷۱ سال است. این ارقام نشان می­دهد که حتی کشورهای فقیر می­توانند رفاه عمومی زنان را از طریق رفع نیازهای اساسی و فراهم ساختن تغذیه مناسب و مراقبت­های بهداشتی و آموزشی فراهم سازند.
در ایران سهم مشارکت مردان در مسائل تنظیم خانواده تنها ۷ درصد است. ۳/۱۵ درصد از جمعیت کشور از بیماری­های خفیف روانی رنج می­برند که از این تعداد، زنان ۱۰ درصد بیماران اختلالات روانی خفیف جامعه را تشکیل می­ دهند.
آموزش: آموزش یکی از مهم­ترین شاخصه­های توسعه و از مهم­ترین عواملی است که می ­تواند نابرابری جنسیتی را در جامعه نشان دهد. در دهه­ ۱۹۹۰، در حدود ۹۶۰ میلیون نفر بی­سواد در دنیا وجود داشته است که دو­سوم آن­ها را زنان تشکیل می­دادند. در این زمان، در کشورهای درحال­توسعه، ۱۳۰ میلیون کودک به آموزش ابتدایی دسترسی نداشتند که ۸۱ میلیون نفر آن دختر بودند.
اختلاف در ثبت­نام دخترها و پسرها به خصوص در آفریقا، آسیای جنوبی و خاورمیانه بیشتر است. اختلاف­های مشابه در میان بزرگسالان هم وجود دارد. در برخی از کشورها میزان باسوادی زنان بالای ۱۵ سال کمتر از ۳۰ درصد است، در حالی­که در اغلب این کشورها مردان دو برابر زنان باسواد هستند. در همین دوره، در ایران ۱۴ میلیون بی­سواد وجود داشته که ۷/۸ میلیون آن یا به عبارت دیگر، ۶۲ درصد بی­سوادان را زنان تشکیل می­دادند.
محاسبه این شاخص نشان می­دهد که زنان نسبت به همسرانشان تحصیلات کمتری دارند. این تفاوت در جوامع جنوب آسیا بیشتر، و در آمریکای لاتین کمتر است. پائین بودن سن ازدواج در میان دختران در جنوب آسیا و بالا بودن آن در آمریکای لاتین می ­تواند پیامدی از شرایط فوق باشد. نابرابری جنسیتی در آموزش به خودی خود می ­تواند مبنایی برای توجیه سایر تبعیض­ها باشد و پیامدهای آن، تمامی جنبه­ های حیات اجتماعی را تحت تأثیر قرار می­دهد. برای مثال نه تنها روابط و مناسبات اجتماعی، بلکه حیات و رشد اقتصادی را متأثر می­سازد. (شکل ۳-۱)

شکل ۳-۱- اثرات آموزش بر نابرابری جنسیتی

در شکل (۳-۱)، با فرض یکسان تلقی کردن توانایی­های ذاتی مردان و زنان در کسب آموزش:
نابرابری جنسیتی در آموزش به کاهش انگیزه و توانایی پسران در کسب آموزش منجر می­شوذ زیرا شرایط رقابت سالم را از بین می­برد.
متوسط سطح کیفی دانش ­آموزان کاهش می­یابد.
این امر به همراه نابرابری جنسیتی در اشتغال، به پائین آمدن کلی بهره­دهی عوامل تولید منجر می­ شود.
به همین ترتیب تولیدات حاشیه­ای سرمایه منجر به کاهش در نرخ سرمایه ­گذاری خواهد شد.

درعمل :
-نرخ قرضه های دولتی کوتاه مدت بعنوان نرخ بهره بدون ریسک استفاده می شود.
-صرفهای ریسک تاریخی برای صرف ریسک استفاده می گردد.

( اینجا فقط تکه ای از متن پایان نامه درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

بتاها از طریق بازده های سهام واپس رونده^[۱۴] در مقابل بازده های بازار تخمین زده می شود(افشاری،۱۳۷۸) .
۲-۹-۲- هزینه بدهی ^[۱۵]
هزینه بدهی نرخ بهره بازار است که شرکت برای قرضهایش بایستی بپردازد . هزینه بدهی به سه چیز بستگی دارد.
-سطح عمومی نرخهای بهره
-صرف ریسک ورشکستگی
-نرخ مالیات شرکت
هزینه بدهی چه چیزی است وچه چیزی نیست
هزینه بدهی عبارت است از :
-نرخی که در آن نرخ شرکت می تواند در آن روز قرض بگیرد.
-تصحیحی که بخاطر مزیت مالیاتی از پرداخت هزینه بهره در نظر گرفته می شود.
نرخ وام (نرخ مالیات -۱)+ هزینه های جانبی = Kd= هزینه بدهی
هزینه بدهی عبارت نیست از :
نرخ بهره ای که در آن شرکت بدهی تحصیل کرده و در دفاتر ثبت شده است .
برای محاسبه هزینه سرمایه باید ابتدا هزینه اقلام خاص سرمایه محاسبه گردد. پس از محاسبه هزینه اقلام خاص سرمایه ( که عموم مشکل وبه صورت تقریبی به دست خواهد آمد ) می توان هزینه سرمایه رامحاسبه کرد(شباهنگ،۱۳۸۸) .
۲-۱۰- هزینه سرمایه در شرکتها
الف – هزینه سهام عادی وسود تقسیم نشده :
هزینه خاص سهم عادی عبارتست از حداقل نرخ بازده ای که شرکت باید عاید صاحبان سهام عادی کند تابدان وسیله ، ارزش بازار سهام آن شرکت حفظ گردد(پی نوو،۱۳۹۰).
برای محاسبه هزینه سهام عادی و سود تقسیم نشده روش های مختلفی وجود دارد .
نحوه محاسبه هزینه سهام عادی وسود تقسیم نشده تقریب یکسان است بااین تفاوت که هزینه سهام عادی بادر نظر گرفتن هزینه های شناور مربوطه ( هزینه های انتشار و فروش سهام جدید) بیشتر از هزینه سود تقسیم نشده است .
۱) روش های محاسبه هزینه سهام عادی و سود تقسیم نشده
الف – مدل ارزشیابی بر مبنای سود سهام
هزینه سهام حاصل ار فروش سهام جدید یا سود تقسیم نشده را می توان با مدل ارزشیابی سود سهام برآورد کرد، بااین فرض که قیمت بازاری سهام مستقیم به انتظار سود آوری آینده سهام مربوط می باشد((انواری رستمی،۱۳۷۸).
مفروضات مدل ارزشیابی برمبنای سود سهام عبارتنداز
۱-بازده پروژه هایی که تامین مالی برای آنها صورت می گیرد دارای ریسکی معادل پروژ های موجود و فعلی شرکت می باشند.
۲-غیر از دلیل مذکور(۱) دلیل دیگری برای تغییر هزینه سرمایه صدور سهام جدید وجود ندارد.
۳-کلیه سهامداران از کلیه اطلاعات مربوط به آینده شرکت باخبرند وآن را یکسان تعبیر وتفسیر مینمایند.
۴-مالیات و هزینه هایی برای صدور سهام جدید وجد ندارد.
۵-همه سهامداران دارای هزینه نهایی سرمایه مشابهی می باشند(همان منبع).
باتوجه به این مفروضات ، هزینه سهام عادی از طریق فرمول ذیل محاسبه می گردد.
r=d/MV
در جایی که :
r= نرخ هزینه سهام عادی
d= سود سهام عادی
mv= قیمت بازاری هر سهم
اگر بخواهیم هزینه صدور و انتشار سهام عادی را به فرمول فوق اضافه نماییم ، داریم :
r=d/(MV+x)
که در این فرمول x هزینه های صدور سهام می باشد.
ب – روش تقسیم سود با نرخ رشد ثابت ^[۱۶]
در این مدل بخشی از عایدات شرکت بین سهامداران تقسیم میشود و سهم سود سهامداران (D) بانرخ ثابتی (g) در هرسال رشد می کند . دراین مدل فرض برآن است که یک جریان سود تقسیمی وجود دارد که بانرخ مرکب g افزایش می یابد. بنابر این شرکتی که اقدام به صدور سهام می کند، درازای دریافت “P”ریال بابت هرسهم میباید “D”ریال درسالهای آتی سود پرداخت کند .
فرمول کلی محاسبه هزینه تامین مالی ازطریق صدور سهام عادی ویاسود انباشته به صورت ذیل است(پی نوو،۱۳۹۰).
درجائی که :
K_e = هزینه تامین مالی ازطریق سهام عادی وسود انباشته
D_o= سود تقسیمی هرسهم درسال
g = نرخ رشد عایدات هرسهم
P_n = خالص دریافتی درازای فروش هرسهم
تنها تفاوتی که فرمول فوق برای محاسبه هزینه سهام عادی و سود انباشته دارد مربوط به مخرج کسر است که درمورد سهام عادی هزینه انتشار سهام از قیمت سهام کسر می گردد و در نتیجه مخرج کسر کوچکتر و هزینه سهام عادی بیشتر از هزینه سود تقسیم نشده می گردد.

گفتار اوّل : فضانوردان و اشیای فضایی ۱۱۲
مبحث اوّل: چارچوب مفهومی از فضانورد و گزینش آنان ۱۱۳
الف) طبقه‌بندی ونحوهگزینش فضانوردان ۱۱۳
ب) مقررات حاکم بر‌گزینش فضانوردان ۱۱۲
مبحث دوم: آثارحقوقی شناسایی فضانوردان به‌عنوان «نمایندگان بشریّت» ۱۱۳
مبحث سوم: وجه تمایز فضانوردان از گردشگران فضایی ۱۱۶
مبحث چهارم: چالش‌های موافقتنامه نجات ۱۱۸
گفتاردوم: نظام مسئولیت بین‌المللی دولت‌ها در قبال فعالیت‌های فضایی ۱۲۳
مبحث اوّل: نظام مسئولیت بین‌المللی درفضا ۱۲۴
مبحث دوم: انواع مسئولیت درفضا ۱۲۵
الف) مسئولیت برای «اعمال ممنوعه» و مسئولیت «اعمال منع نشده» ۱۲۶

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

ب) مسئولیت ناشی از عدم «سعی و کوشش کافی» ۱۲۶
ج) مسئولیت ناشی از «فعالیت‌های فوق العاده خطرناک» ۱۲۷
مبحث سوم: حل اختلافات درکنواسیون مسئولیت ۱۲۸
الف) طرح دعوی و مهلت زمان آن ۱۲۸
ب) ایجاد کمیسیون دعاوی ۱۳۰
مبحث چهارم: چالش‌های کنوانسیون مسئولیت ۱۳۱
الف) چالش تعاریف و مفاهیم ۱۳۱
ب) نقص‌های کنوانسیون مسئولیت ۱۴۵
گفتارسوم: ثبت اشیای فضایی و مشکلات حقوقی آن ۱۴۸
مبحث اوّل: انواع ثبت ۱۴۸
الف) ثبت ملی ۱۴۹
ب) ثبت بین‌المللی ۱۵۰
مبحث دوم: جمع آوری، ثبت و انتشار اطلاعات مربوط به اشیای فضایی ۱۵۱
مبحث سوم: چالش‌های کنوانسیون ثبت ۱۵۲
گفتارچهارم: کالبد شکافی موافقتنامه ماه و آسیبهای فرا روی آن ۱۵۷
مبحث اوّل: پیدایش موافقتنامه ماه و سایر اجرام آسمانی ۱۵۷
مبحث دوم: چالش‌های حقوقی ناشی از موافقتنامه ماه و سایر اجرام آسمانی ۱۵۹
مبحث سوم: مالکیت و انتقال منابع استحصالی از ماه : تقابل با «میراث مشترک بشریت»؟ ۱۶۴
فصل دوم: چالش‌های مؤخر بر معاهدات حقوق فضا ۱۶۹
گفتار اول: حقوق مالکیت درفضا ۱۷۰
مبحث اوّل: ممنوعیت تملیک فضا و اجرام سماوی ۱۷۰
مبحث دوم: چالش‌های حقوق مالکیت در فضا ۱۷۱
گفتار دوم: همکاری‌های بین‌المللی ۱۷۴
مبحث اوّل: عرصه‌های مختلف همکاری‌ ۱۷۴
مبحث دوم: حوزه‌های مختلف همکاری ۱۷۷
گفتارسوم: مشکل محیط زیست فضا و زباله های فضایی ۱۸۱
مبحث اوّل: محیط زیست فضا و پیامدهای حقوقی آن ۱۸۱
مبحث دوم : معضل زباله‌های فضایی ۱۸۷
مبحث سوم: اقدامات نهادهای فضایی در حفاظت ازمحیط زیست ۱۹۴
گفتارچهارم: توسعه فناوری‌های فضایی ۱۹۷
مبحث اوّل: ماهواره‌ها ۱۹۸
مبحث دوم: پرتابگرها و پایگاه ها و ایستگاه‌های فضایی ۲۰۴
الف) پرتابگرها و پایگاه های پرتاب ۲۰۴
ب) ایستگاه‌های فضایی ۲۰۶
ج) حقوق حاکم بر ایستگاه‌های فضایی ۲۱۰
د) چالش‌های حقوقی ایستگاه‌های فضایی ۲۱۲
مبحث سوم: وسایل و تجهیزات جدید فضایی ۲۱۲
مبحث چهارم: فضاپیماها و ویژگی‌های آنها ۲۱۶
مبحث پنجم: حقوق حاکم بروسایل حمل و نقل فضایی ۲۲۱
الف) انتخاب قانون حاکم ۲۲۱
ب) مقررات مربوط به ثبت و صلاحیت ۲۲۲
ج) مقررات مربوط به «پروازهای فضایی بین‌المللی» ۲۲۳

« بررسی متون کهن درباره ی اسکندر نشان می دهد، فردوسی در زمان خود جز متنی که آن را به نظم کشیده، چیزی در اختیار نداشته است و با بی میلی و بی رغبتی به این کار دست زده است، چون در هیچ جای داستان مانند نظامی، خود سخنی در مدح و ستایش اسکندر نمی گوید. درباره ی احتمال دوّم نیز باید گفت، فردوسی با توجّه به فضای حاکم بر جامعه و طرح مباحثی چون شیعه بودن او و مطرح شدن اسکندر در حدّ یک پیامبر در آثار عربی اسلامی، نگران بوده اگر اسکندر را به گونه ای متفاوت با شرایط حاکم بر دربار تصویر کند، بدخواهان او فرصت را غنیمت شمرده و اتّهاماتی دیگر بر او وارد سازند.»
(صفوی ، ۱۳۶۴ : ۱۰۹)
چنان که نظامی در شرفنامه می گوید ؛ اسکندر نامه در زمره‌ی آخرین آثاراوست که بعد از چهار اثر نامدار او به رشته‌ نظم کشیده شده است :
سوی مـــخزن آوردم اوّل بسـیچ که سستی نکردم در آن کار هـیچ
وزو چـــــــرب و شیرینی انگیختم بــه شیرین و خسرو درآمیختم
وز آن جا سرا پرده بیـــرون زدم در عشق لیلی و مجـنون زدم
وزین قصّه چـــــون باز پرداختم سوی هفت پیکر فـرس تاختم
کنون بر بساط سخن پـــــروری زنم کـــوس اقبال اسکندری
سخن رانـــم از فرّ و فرهــنگ او بـــرافرازم اکلــیل و اورنگ او
(نظامی گنجوی، ۱۳۸۸: ۵۰)
کرمی تا حدّ زیادی در این خصوص با صفوی هم عقیده بوده و در باره‌ی تأثیر همین عوامل بر نظامی گنجوی برای سرودن اسکندر نامه می نویسد :«: در تصویر مثبت، امّا بسیار کم رنگ اسکندر در شاهنامه و در آمیخته شدن چهره ی او با ذوالقرنین در قرآن از سوی تاریخ نگارانی مانند طبری، مسعودی و بلعمی و… زمینه ی مناسبی در افکار عمومی مردم ایران فراهم آورد تا شاعری مانند نظامی برای گزینش چهره ای مطلوب و پادشاهی آرمانی بر آن شود تا داستان اسکندر را به نظم کشد و ویژگی های کاملا پسندیده و آرمانی پادشاه دلخواه خود را در وجود فردی بریزد که افزون بر پادشاهی، پیامبر نیز هست. از دیدگاه نظامی اسکندر موحد است و همه ی پیروزی های خود را از خدا می داند و در همه حال شکر گزار خداست. امکانات لازم را برای فراگیری دانش های گوناگون فراهم می آورد و به دانشوران اهمیّت می دهد و با ساختن عبادتگاه ، نهانی می کوشد از آفات قدرتمندی و جاه طلبی پرهیز نماید.».
(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت nefo.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

(کرمی،۱۳۸۳: ۱۵۱).
« او نیز برای تصنیف این اثر دلایلی را اقامه می کند که می توان آن را بر چند وجه تشریح کرد . نخستین دلیلی که نظامی می آورد ، ضرورتی است که احساس می شود. زیرا با توجّه به مشهور بودن داستان های اسکندر در بین مردم و اینکه این داستان دارای اقوال مختلفی است ، می طلبد تا به دیده‌ی تحقیق در این کار دوباره نگریسته شود:»
(همان : ۱۵۳)
نظامی می گوید :
ضرورت شد ایــن شغل را سـتاختن چنین نامـه ی نـغز پــــرداخـتن
که چون در کتابت شود جــای گیر نیوشنده را زان بــــود نـــاگــزیر
به نقشی که نزد کلان نیست خرد نمــودم بدین داســـتان دسـتبرد
از ایــن آشـــنا روی‌تـر داســـتان خنیـــده نــیامـد بـــر راســـتان
دگــر نامه‌ها را که جـــویی نخست بــه جـــمهور مـلّت نباشد درست
نباشد چنین نــــامــه تــزویر خیز نبــشته به چــندین قـلم هـای تیز
(نظامی گنجوی، ۱۳۸۸: ۶۳)
نظامی بر این باور است که این کار او نسبت به سایر نوشته هایی که تا کنون به وجود آمده است دارای برتری های فراوانی است .و این آثار در حدّ اسکندر و شهرت او نیست :
به نیروی نـــــوک چنین خـــامه‌ها شرف دارد ایــــــن بر دگــر نامه‌ها
از آن خسروی می که در جام اوسـت شرف نـــــامه ی خسروان نام اوست
(نظامی ،۱۳۸۸: ۶۳)
« نظامی می خواست و می کوشید تا آنچه را دانای طوس به نظم آورده تکرار نکند بلکه ناگفته ها را بگوید .»
(همان ، پیشگفتار )
نظامی معتقد است که اگر چه فردوسی قبل از او این داستان را به شکل هنرمندانه‌ای سروده ، امّا این سروده ها را کافی نمی داند او معتقد است که فردوسی آگاهانه بسیاری از حوادث زندگی اسکندر را با توجّه به نوع نگرشش مورد غفلت قرار داده و از آن عبور کرده است:
سخنگوی پیشینه دانــــــای طوس که آراست روی سخن چون عروس
در آن نـــامه کآن گوهر سفتـه راند بسی گفتنی های نـاگفته مـــــاند
اگر هر چــــــه بشنیدی از باســتان بــــگفتی دراز آمــدی داســـتان
نگفت آنچه رغبت پذیـــرش نبـــود هـمان گفت کــز وی گزیرش نبود
دگــر از پـــی دوستان زلـــــه کرد که حـــلوا به تــنها نشایست خورد
نظــامی کـــه در رشته گوهر کشید قلم دیـــــــده‌ها را قــلم درکشید
به ناسفته دُرّی کــــه در گنـج یافت تــرازوی خـود را گهــر سنج یافت
شـــرفنـــامه را فرّخ آوازه کــــرد حـدیث کــهن را بــدو تــازه کـرد
(همان: ۷۱)
«و داستان های دیگری که در میان اقوام مختلف چون یهودی و ارمنی و پهلوی بوده گرد آورَد و آنچه را به عقل راست نمی آید رها کند. »
(همان ، پیشگفتار )
نظامی می گوید که چون اراده کرد تا داستان اسکندر را بسراید ، منابع آراسته و یکدستی در پیش روی او نبود و این داستان به طور پراکنده در نسخه های گوناگون آمده بود . او می گوید از منابع یهودی ، نصرانی و پهلوی اثر خود را گردآورده و به طرزی نکو آن را پرورده و بازگو کرده است :
چو می‌کردم این داستان را بسیچ سخن راست رو بود و ره پــیچ پیــچ
اثـــــــــرهای آن شاه آفاق گَرد ندیــــدم نـگاریده در یک نــــــورد
سخن ها که چون گنج آگنده بود بـــــه هـر نسختی در پراکنده بــود
ز هــــــر نسخه برداشتم مایه‌ها بــــــرو بستم از نظــم پیـرایــه‌هــا
زیادت ز تــــــاریخ هــای نـوی یهـــــــودی و نــصـرانی و پهـــلوی
گزیدم ز هـــــر نامـــه‌ای نغز او ز هـــــر پوســت پــرداختـم مــغز او
زبان در زبان گنج پـــــرداختـم از آن جــمله سـر جــمله‌ای ســاختم
ز هر یک زبان هر کــه آگه بــود زبانش ز بیغاره کــــــوته بـــــود
در آن پـرده کــــز راستی یافتم سخن را سر زلف بـــــر تافـــــتم
(نظامی گنجوی ، ۱۳۸۸ :۶۹ )
« دوّمین دلیلی که نظامی برای نظم اسکندر نامه بر می شمارد ، عظمت وحسن شهرتی است که این پادشاه مقدونی به نظر او دارد . او معتقد است که اگر چه اسکندر در پی آب حیات تلاش کرد و به آن نرسید ، اکنون وظیفه‌ی اوست تا با آب حیات شعرش او را بر مسند جاودانگی و نامیرایی بنشاند : »
(کرمی ، ۱۳۸۳ : ۱۵۴)
نظامی می گوید :
پس از دوره هایی که بگذشت پیـش کنم زندش از آب حــــیوان خویش
سکندر کـــــــه راه معانی گـرفـت پی چشمه ی زنــــــــدگانی گرفت
مگر دید کز راه فــــــــرخنــدگی شـــــــود زنده از چشمه ی زنـدگی
ســـوی چشمه ی زندگی راه جست کنون یافت آن چشمه کانگاه جــست