۱۳

خودرو و ساخت قطعات

۱۴

۱۴

حمل ونقل

۲

جمع

۷۴

۳-۶ بیان مسئله تحقیق از آنجا که هر تحقیقی با مسئله ای آغاز می شود؛ یعنی محقق در ابتدای کار، یک تصویر کلی از مسئله را ارائه می نماید. انتخاب مسئله و بیان آن، یکی از جنبه های عمده ی تحقیقات عملی است؛ زیرا برای حل یک مسئله، باید؛ ابتدا آن را، دقیقاً شناخت. این تحقیق درصدد پاسخ به پرسش های زیر می باشد:

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

آیا نرخ رشد سرمایه فکری با عملکرد مالی؛ شرکتهای متوسط و بزرگ، رابطه معناداری دارد؟
آیا نرخ رشد سرمایه فکری با عملکرد بازار؛ شرکتهای متوسط و بزرگ، رابطه معناداری دارد؟
آیا نرخ رشد سرمایه فکری باعملکرد حسابداری؛ شرکتهای متوسط و بزرگ، رابطه معناداری دارد؟
۳-۷ ابزار سنجش و گردآوری داده ها
برای پاسخ دادن به سؤالات تحقیق نیازمند ابزاری جهت جمع آوری داده ها می­باشیم. اطلاعات بدست آمده با بهره گرفتن از روش کتابخانه ای – میدانی گردآوری شده است.
۳-۷-۱ روش کتابخانه ای
به گونه ای که در بخش ادبیات موضوعی و مبانی نظری تحقیق؛ جهت تدوین تاریخچه، از اسناد و مدارک و پایان نامه ها و تحقیقات موجود و مرتبط با موضوع، مقالات وکُتب لاتین و فارسی و پایگاه های جستجوی علمی در اینترنت استفاده شده است.
۳-۷-۲ روش میدانی
در این تحقیق، برای آزمون فرضیات، ابتدا از تحلیل همبستگی به منظور آزمون معناداری رابطه بین متغیرها استفاده شده است. ابزار تحقیق، از صورت های مالی وگزارش های موجود در آرشیو بورس اوراق بهادار تهران، نرم افزار نوین،Codal.ir و Rdis.com استفاده گردید. در مواردی که داده های موجود در این بانک های اطلاعاتی ناقص بود، به آرشیوهای دستی موجود در کتابخانه سازمان بورس اوراق بهادار و سایت اینترنتی مدیریت پژوهش، توسعه و مطالعات اسلامی_ سازمان بورس اوراق بهادار مراجعه شد. همچنین تحلیل داده ها و آزمون فرضیه ها با بهره گرفتن از نرم افزارهای؛ Excel وEviews، صورت پذیرفته است.
۳-۸ اندازه گیری متغیر ها و ارائه مدل تحقیق
۳-۸-۱ متغیر مستقل^[۲۹۶]
به دلیل افزایش درک مدیران در دارایی های نامشهود در ایجاد مزیت رقابتی، تاکنون روش های متعددی برای سنجش و اندازه گیری سرمایه فکری بوجود آمده است. در این تحقیق برای پاسخ به این سؤال که چگونه می توان ارزش سرمایه های فکری را به صورت پولی محاسبه کرد، فرمول هایی ارائه شده است؛ که شاخص ترین آنها مدل ارائه شده پالیک؛ به صورت زیر است . نتایج آزمون آماری؛ بیانگر آن است که در سطح اطمینان ۹۵%، فرمول زیر در سنجش ارزش سرمایه های فکری شرکت ها، همبستگی بالا و معناداری را با ارزش سهام شرکت ها و شرکت های بورس اوراق بهادار نشان داده اند. به این ترتیب می توان بهره گیری از این گونه روش ها را برای شرکت های فعّال در بورس و اوراق بهادار، قویاً توصیه کرد. در این تحقیق به پیروی از استوارت(۱۹۹۷) اختلاف بین ارزش بازار سهام شرکت و ارزش دفتری آن به عنوان ارزش سرمایه فکری شرکت در نظر گرفته شده است[۳۳]. لیکن با توجه به اینکه ممکن است؛ بخشی از افزایش در ارزش بازار ناشی از تورم باشد، اختلاف مزبور از بابت تورم در سالهای مورد بررسی تعدیل گردیده است. به طور خلاصه؛ سرمایه فکری در این تحقیق از رابطه زیر بدست می آید[۳۲].
= و = و
: سرمایه فکری شرکت i در سال t
i: شرکت
t: سال
و : ارزش بازار و ارزش دفتری شرکت درسالt
: نرخ تورم در سال t
: نرخ رشد سرمایه فکری شرکت i در سال t
:سرمایه فکری سال قبل
:نرخ تورم در سال قبل
و : ارزش بازار و ارزش دفتری شرکت درسال قبل
۳-۸-۲ متغیرهای وابسته^[۲۹۷]
در این تحقیق ما برای نشان دادن عملکرد شرکت ، از سه نوع عملکرد مالی، عملکرد بازار و عملکرد حسابداری استفاده می کنیم.
عملکرد مالی را از طریق سه شاخص سود هر سهم(EPS)، بازده دارایی ها (ROA) و بازده حقوق صاحبان سهام (ROE) اندازه گیری می نماییم. عملکرد بازار را از طریق شاخص بازده سالانه سهام® و عملکرد حسابداری را از طریق شاخص ارزش افزوده اقتصادی(EVA) اندازه گیری کرده و سپس میزان وابستگی هر کدام از شاخص های مذکور را بر اساس متغیر نرخ رشد سرمایه فکری () بررسی می کنیم. نحوه محاسبه متغیرهای وابسته، در زیر ارائه شده است:

سود هر سهم(EPS)^[298]
این نسبت بیانگر، سودی است که شرکت در یک دوره مشخص به ازای یک سهم عادی بدست آورده است و برای محاسبه آن باید سود متعلق به سهامداران عادی را بر تعداد سهام عادی منتشر شده(دردست سهامداران) در طی سال تقسیم کرد. هر گونه سود سهام ممتاز، باید از سود خالص کسر گردد تا سود متعلق به سهامداران عادی بدست آید. هدف سود هر سهم، ارائه شاخصی، برای اندازه گیری منافع هر سهم عادی از عملکرد واحد تجاری طی دوره گزارش گری است.

Faculty of Law and Political Sciences
Title: Islamic Revolution, The Inqury in The Reasons Behind The Appointment of Mahdi Bazargan as Revolution’s Prime Minister
By: Hosseinali Yarokhi Joshaghani
Under Supervision of Dr. Hossein Seifzadeh
A thesis submitted to the Graduate Studies Office In partical fulfillment of the requirements for The degree of MA in Political Sciences
May 2012
– عبارت داخل پرانتز مربوط به نگارنده می باشد. ↑
– ابراهیم یزدی، آخرین تلاش ها در آخرین روزها، تهران: قلم، ۱۳۶۸، ص۳ . ↑
۳- خیرالله اسماعیلی، دولت موقت، تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی، ۱۳۸۴، ص ۹٫ ↑
– مهدی بازرگان، بعثت و دولت، تهران: شرکت سهامی انتشار، ۱۳۵۹، ص۵۹ . برای مطالعه بیشتر مراجعه شود به: صادق زیباکلام، مقدمه ای بر انقلاب اسلامی، تهران: روزنه، ۱۳۸۸، ص۵۶ . ↑

( اینجا فقط تکه ای از متن فایل پایان نامه درج شده است. برای خرید متن کامل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

– مسعود سفیری، گفتگو با هاشمی رفسنجانی، حقیقت ها و مصلحت ها، تهران: نشر نی، ۱۳۷۸، صص ۳۹-۳۷٫ ↑
– سقوط دولت بازرگان، به کوشش غلامعلی صفاریان، فرامرز معتمد، تهران: قلم، ۱۳۸۷، ص۳۱۸ . ↑
– http://www.islamweb.net/ver2/fatwa/ShowFatwa.php?lang=A&Id=27833&Option=FatwaId. ↑
– برای مطالعه بیشتر درمورد بحث ابطال پذیری مراجعه شود به: کارل ریموند پوپر، حدس ها و ابطال ها، رشد شناخت علمی، ترجمه احمد آرام، تهران: شرکت سهامی انتشار،۱۳۶۳٫ ↑
– مسعود سفیری، پیشین، ۱۳۷۸، صص ۳۹-۳۷٫ ↑
– اکبر هاشمی رفسنجانی، دوران مبارزه، تهران: دفتر نشر معارف انقلاب، ۱۳۷۶، ص ۳۳۴٫ ↑
– عباس شادلو، انقلاب اسلامی از پیروزی تا تحکیم، ناگفته های تاریخی از دولت موقت و شورای انقلاب تا سقوط بنی صدر ۱۳۶۰-۱۳۵۷، تهران: بی نا، ۱۳۸۶، ص ۴۷٫ ↑
۱- مسعود رضوی، هاشمی و انقلاب، تهران: همشهری، ۱۳۷۶، صص ۱۵۱-۱۵۰٫ ↑
۲- اسماعیلی، پیشین، ص ۳۵٫ ↑
– همان، صص ۳۸-۳۶٫ ↑
– همان، صص ۴۳-۴۱٫ ↑
– همان، ص ۴۵٫ ↑
– همان، صص ۴۶-۴۵٫ ↑
– همان، ص ۴۷٫ ↑
– همان، ص ۴۹٫ ↑
– همان، صص ۵۲-۴۹٫ ↑
– محسن میلانی، شکل گیری انقلاب اسلامی از سلطنت پهلوی تا جمهوری اسلامی، ترجمه مجتبی عطارزاده، تهران: گام نو، ۱۳۸۱، ص ۲۶۲٫ ↑
– همان، صص ۲۶۳-۲۶۲٫ ↑
– محمدعلی صدرشیرازی، دولت موقت، تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی، ۱۳۸۸، صص ۱۲۵-۱۲۴٫ ↑
– همان، صص ۱۲۷-۱۲۶٫ ↑
– همان، ص ۱۲۸٫ ↑
– همان، صص ۱۲۹-۱۲۸٫ ↑
– همان، ص۱۳۰٫ ↑
– همان، ص ۱۳۱٫ ↑
– همان، صص ۱۳۵-۱۳۳٫ ↑
۲- در تمام این نوشتار به جای واژه مشروعیت، از معادل صحیح فارسی واژه legitimacy یعنی حقانیت استفاده می شود. ↑
– H.E Chehabi, The Provisional Government and The Transition From Monarchy to Islamic Republic In Iran,p.132. ↑
– سعید برزین، زندگی نامه سیاسی مهندس مهدی بازرگان، تهران: نشر مرکز، ۱۳۷۸، صص ۲۶۹-۲۶۸٫ ↑
– همان، صص ۲۷۱-۲۶۹٫ ↑
– داوود علی بابایی، بیست و پنج سال در ایران چه گذشت؟ (از بازرگان تا خاتمی)، جلد اول، تهران: امید فردا، ۱۳۸۲، ص ۱۴۳٫ ↑
– روح الله حسینیان، یک سال مبارزه برای سرنگونی رژیم شاه (بهمن ۵۶ تا بهمن ۵۷)، تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی، ۱۳۸۷، ص ۹۷۵٫ ↑
– همان، صص ۹۸۱-۹۷۹٫ ↑
– شورای انقلاب و دولت موقت، سیمای دولت موقت از ولادت تا رحلت، گردآورنده نهضت آزادی ایران، ۱۳۶۱، ص ۷۲٫ ↑
۳- عبارت داخل پرانتز مربوط به نگارنده است. ↑
– مهدی بازرگان، انقلاب ایران در دو حرکت، بی جا: بی نا ، ۱۳۶۳، صص ۶۸-۶۷ . ↑
– مصاحبه های تاریخی اوریانا فالاچی، مصحح مریم شیرخانی، تهران: مرکب سپید، ۱۳۸۶، ص ۴۶٫ ↑
– Heather Lehr Wagner, The Iranian Revolution, New York: Infobase Publishing, 2010, p.68. ↑

فرا مى‏خواند [پیشامد] بد را مى‏خواند و انسان همواره شتابزده است».
۲-۱-۱- د- : دعوت کردن به توحید و پیروی از آن مانند:
«قُلْ إِنَّمَا أُنذِرُکُم بِالْوَحْیِ وَلَا یَسْمَعُ الصُّمُّ الدُّعَاء إِذَا مَا یُنذَرُونَ (الانبیاء/۴۵)؛بگو من شما را فقط به وسیله وحى هشدار مى‏دهم و[لى] چون کران بیم داده شوند دعوت را نمى‏شنوند».
«فَتَوَکَّلْ عَلَى اللَّهِ إِنَّکَ عَلَى الْحَقِّ المبین إِنَّکَ لَا تُسْمِعُ الْمَوْتَى وَلَا تُسْمِعُ الصُّمَّ الدُّعَاء إِذَا وَلَّوْا مُدْبِرِینَ (النمل/۸۰-۷۹)؛پس بر خدا توکل کن که تو واقعا بر حق آشکارى البته تو مردگان را شنوا نمى‏گردانى و این ندا را به کران چون پشت بگردانند نمى‏توانى بشنوانى».
«فَإِنَّکَ لَا تُسْمِعُ الْمَوْتَى وَلَا تُسْمِعُ الصُّمَّ الدُّعَاء إِذَا وَلَّوْا مُدْبِرِینَ (الروم /۵۲)؛و در حقیقت تو مردگان را شنوا نمى‏گردانى و این دعوت را به کران آنگاه که به ادبار پشت مى‏گردانند نمى‏توانى بشنوانى».
«قَالَ رَبِّ إِنِّی دَعَوْتُ قَوْمِی لَیْلًا وَنَهَارًا فَلَمْ یَزِدْهُمْ دُعَائِی إِلَّا فِرَارًا (نوح/۵-۶)؛[ نوح ] گفت: [نوح] گفت پروردگارا من قوم خود را شب و روز دعوت کردم و دعوت من جز بر گریزشان نیفزود». (وهبی،۱۴۱۷ق،ص۳۰۹).
در آیات سه گانه ای که عبارت «… الصُّمَّ الدُّعَاء…» تکرار شده است، کافران به مردگانی که وسیله ادراک ندارند و کرانی که گوش شنوا ندارند تشبیه شده اند ایشان موعظه های پیامبر (ص) را نمی شنوند و مورد تامل قرار نمی دهند. نکته دیگر اینکه می توان انسان ناشنوایی را که توجه می کند از چیزی باخبر و اگاه ساخت، اما کافران و معاندان همچون کرانی هستند که روی گردانده و پشت نموده و در حال فرار هستند، آگاه ساختن و دعوت نمودن چنین موجوداتی آسان نیست، چنانکه نوح (ع) با پروردگار خویش به مناجات می پردازد و چنین مشکلی را در دعوت کافران گزارش می دهد.
۲-۱-۱- ه- دعا به مفهوم دعا، عبادت، پرستش مانند:
«وَأَعْتَزِلُکُمْ وَمَا تَدْعُونَ مِن دُونِ اللَّهِ وَأَدْعُو رَبِّی عَسَى أَلَّا أَکُونَ بِدُعَاء رَبِّی شَقِیًّا (مریم /۴۸)؛ و از شما و [از] آنچه غیر از خدا مى‏خوانید کناره مى‏گیرم و پروردگارم را مى‏خوانم امیدوارم که در خواندن پروردگارم ناامید نباشم».
مولا فتح الله کاشانی در تفسیر «بِدُعَاء رَبِّی شَقِیًّا» می گوید: به خواندن و پرستیدن پروردگار خود ناامید و بی بهره نخواهم بود. به کار گرفتن «عسی» شاید اشاره به این دارد که مومن باید همیشه میان خوف و رجاء باشد. (کاشانی، ۱۳۴۴، ۵/۴۳۰). – «قُلْ مَا یَعْبَأُ بِکُمْ رَبِّی لَوْلَا دُعَاؤُکُمْ فَقَدْ کَذَّبْتُمْ فَسَوْفَ یَکُونُ لِزَامًا (الفرقان/۷۷)؛ بگو: اگر خواندن (دعا و عبادت) شما نباشد پروردگارم هیچ اعتنایی به شما نمی کند. [ شما را قدر و ارزش ننهد ] شما [ آیات و پیامبر خدارا ] تکذیب کردید پس [عذاب بر شما] لازم خواهد شد». لسان التنزیل در بیان«لَوْلَا دُعَاؤُکُمْ» «خواندن و پرستش» را یاد می کند وبا اشاره به آیه شریفه: «وَمَا خَلَقْتُ الْجِنَّ وَالْإِنسَ إِلَّا لِیَعْبُدُونِ»(الذاریات/۵۶) می نویسد: «لَوْلَا دُعَاؤُکُمْ؛اگر نه خواندن شما بودی، یعنی نه پرستیدندی او را» (محقق،۱۳۵۵،ص۱۱۶). بنابراین «دعا و نیایش» همان «عبادت و پرستش» است، چرا که حقیقت واحدی دارند، که همان اظهار خشوع و نیاز به خدای تعالی است، و عبادت غایت آفرینش است.
(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت nefo.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

۲-۱-۱- و- دعا به مفهوم استغاثه و پناه خواستن و یاری طلبیدن مانند:

• • «لَهُ دَعْوَهُ الْحَقِّ وَالَّذِینَ یَدْعُونَ مِن دُونِهِ لاَ یَسْتَجِیبُونَ لَهُم بِشَیْءٍ إِلاَّ کَبَاسِطِ کَفَّیْهِ إِلَى الْمَاء لِیَبْلُغَ فَاهُ وَمَا هُوَ بِبَالِغِهِ وَمَا دُعَاء الْکَافِرِینَ إِلاَّ فِی ضَلاَلٍ (الرعد/۱۴)؛دعوت حق براى اوست و کسانى که [مشرکان] جز او مى‏خوانند هیچ جوابى به آنان نمى‏دهند مگر مانند کسى که دو دستش را به سوى آب بگشاید تا [آب] به دهانش برسد در حالى که [آب] به [دهان] او نخواهد رسید و دعاى کافران جز بر هدر نباشد».

• • «قَالُوا أَوَلَمْ تَکُ تَأْتِیکُمْ رُسُلُکُم بِالْبَیِّنَاتِ قَالُوا بَلَى قَالُوا فَادْعُوا وَمَا دُعَاء الْکَافِرِینَ إِلَّا فِی ضَلَالٍ (الغافر/۵۰)؛مى‏گویند مگر پیامبرانتان دلایل روشن به سوى شما نیاوردند مى‏گویند چرا مى‏گویند پس بخوانید و[لى] دعاى کافران جز در بیراهه نیست».

• • «وَمَنْ أَضَلُّ مِمَّن یَدْعُو مِن دُونِ اللَّهِ مَن لَّا یَسْتَجِیبُ لَهُ إِلَى یَومِ الْقِیَامَهِ وَهُمْ عَن دُعَائِهِمْ غَافِلُونَ (الاحقاف/۵)؛و کیست گمراه‏تر از آن کس که به جاى خدا کسى را مى‏خواند که تا روز قیامت او را پاسخ نمى‏دهد و آنها از دعایشان بى‏خبرند».

«دعاء» در این آیات یاری خواستن از غیر خدا معنا شده است، یاری خواستن جز از خداوند موجب تباهی و گمراهی آشکار و از نشانه های کافران و مشرکان است، این دعا بی پاسخ مانده و هرگز به اجابت نمی رسد، چنانکه خداوند برای تاکید این معنا عبارت «إِلَى یَومِ الْقِیَامَهِ» می آورد و اجابت چنین دعایی را مردود بر می شمارد.
۲-۱-۱-ز- دعا به مفهوم دعا کردن، خواستن از خداوند، نیایش مانند:
-«هُنَالِکَ دَعَا زَکَرِیَّا رَبَّهُ قَالَ رَبِّ هَبْ لِی مِن لَّدُنْکَ ذُرِّیَّهً طَیِّبَهً إِنَّکَ سَمِیعُ الدُّعَاء (آل عمران/۳۸)؛آنجا [ بود که ] که زکریا پروردگارش را خواند [و ] گفت: پروردگارا، از جانب خود فرزندی پاک [ و پسندیده ] به من عطا کن که تو شنونده [ اجابت کننده ] دعایی».
– «الْحَمْدُ لِلّهِ الَّذِی وَهَبَ لِی عَلَى الْکِبَرِ إِسْمَاعِیلَ وَإِسْحَقَ إِنَّ رَبِّی لَسَمِیعُ الدُّعَاء (ابراهیم ۳۹)؛سپاس خداى را که با وجود سالخوردگى اسماعیل و اسحاق را به من بخشید به راستى پروردگار من شنونده دعاست».
– «رَبِّ اجْعَلْنِی مُقِیمَ الصَّلاَهِ وَمِن ذُرِّیَّتِی رَبَّنَا وَتَقَبَّلْ دُعَاء (ابراهیم/۴۰)؛پروردگارا مرا برپادارنده نماز قرارده و از فرزندان من نیز پروردگارا و دعاى مرا بپذیر».
– «قَالَ رَبِّ إِنِّی وَهَنَ الْعَظْمُ مِنِّی وَاشْتَعَلَ الرَّأْسُ شَیْبًا وَلَمْ أَکُن بِدُعَائِکَ رَبِّ شَقِیًّا (مریم /۴)؛گفت پروردگارا من استخوانم سست گردیده و [موى] سرم از پیرى سپید گشته واى پروردگار من هرگز در دعاى تو ناامید نبوده‏ام».
– «لَا یَسْأَمُ الْإِنسَانُ مِن دُعَاء الْخَیْرِ وَإِن مَّسَّهُ الشَّرُّ فَیَؤُوسٌ قَنُوطٌ (الفصلت/۴۹)؛انسان از دعاى خیر خسته نمى‏شود و چون آسیبى به او رسد مایوس [و] نومید مى‏گردد».
-«وَإِذَا أَنْعَمْنَا عَلَى الْإِنسَانِ أَعْرَضَ وَنَأى بِجَانِبِهِ وَإِذَا مَسَّهُ الشَّرُّ فَذُو دُعَاء عَرِیضٍ (الفصلت /۵۱)؛و چون انسان را نعمت بخشیم روى برتابد و خود را کنار کشد و چون آسیبى بدو رسد دست به دعاى فراوان بردارد».
۲-۱-۲ – دریافت نهایی از مفهوم واژه دعا
پس از بررسی کاربرد معنایی واژه «دعا» در قرآن خواهیم دانست که: مفهوم اصلی واژه دعا «خواندن» است. (صفوی،۱۳۷۹،ص۲۵۰) و واژگان هم معنای «دعا»، «حوزه معنایی» واحدی دارند. (همان،ص۱۹۰) مفهوم دعا در عبادت و دعا کردن و خواستن از خداوند و نیایش کاربرد بیشترو نمود ویژه ای داردو از آن جا که برای واژه «دعا» در دانش وجوه و نظایر وجوه مختلف بیان گردیده است. در میان این وجوه با توجه به کاربرد معنایی این واژه و مشتقات آن در قرآن، معنای «عبادت» به ویژه «راز و نیاز و درخواست از خداوند» نسبت به معانی دیگر برتری دارد، از این رو در متون دینی و در اصطلاح شرعی «دعا» درخواست از خداوند و اظهار بندگی و پرستش پروردگار به شمار آمده است.
شایان ذکر است که این مفهوم در گستره آیات الهی و سخنان پیامبر و ائمه (ع) پیاپی و به روشنی بیان شده و البته بیشتر مفاهیمی که برای دعا در قرآن بیان گردید با معنای اصلی دعا ارتباطی تنگاتنگ دارند، برای نمونه آن جا که دعا به معنای استغاثه و پناه خواستن می آمد این نکته تذکر داده شد که باید فقط از خداوند طلب یاری کرد نه غیر او،زیرا او تنها قادر مطلق است که می تواند در مشکلات زندگی و امور مختلف مادی یا معنوی ما را کمک کند. با توجه به این که ما وجودی سراپا نیاز و نقص هستیم و در مقابل پروردگار متعال کاملا بی نقص و غنی بالذات است، لذا خواسته خود را با حالت تضرع و زاری بیان می داریم که این خود همان دعا است. یا وقتی خدا را ندا داده و صدا می زنیم در واقع چیزی که ما را به این سو می کشاند، این است که خداوند سخن ما را می شنود و می تواند جوابگوی آن باشد و به دنبال آن، حاجت و خواسته خود را بر زبان می آوریم. یا زمانی که خداوند را ستایش کرده و می پرستیم این عمل، بیانگر این است که فقط پروردگار جهانیان شایسته عبادت و پرستش است نه احدی غیر او از انسان ها و بت ها، زیرا که خداوند مالک خیر و شر و همه هستی است. انسان وقتی به عبادت خدا مشغول است در حقیقت به خدا روی آورده، او را خوانده و از او می خواهد که به خواسته هایش جامه عمل بپوشاند پس دعا خود عبادت است و یا عنایت به این آیه شریفه: «وَقَالَ رَبُّکُمُ ادْعُونِی أَسْتَجِبْ لَکُمْ إِنَّ الَّذِینَ یَسْتَکْبِرُونَ عَنْ عِبَادَتِی سَیَدْخُلُونَ جَهَنَّمَ دَاخِرِینَ» (الغافر/۶۰) این مهم به دست می آید که دعا به منزله «عبادت» است و کسی که از آن رو ی بر گرداند دچار عذاب می شود و در روایات نیز دعا «مغز عبادت و پرستش» معرفی شده است. (مجلسی،۱۴۰۳ق،۹۳/۳۰۰).
۲-۲- ندا
۲-۲-۱ معنای لغوی ندا:
این واژه از ریشه «ندی» است.در معنای آن گفته اند: «الندی: البلل» که معنای خیسی و رطوبت است. (ابن منظور، ۱۴۰۵ق، ۲۰۰/۱۵). دیگران نیز همان معنا را ذکر کرده و می گویند: «النون و الدال و الحرف المعتل یدل علی تجمع و قد یدل علی بلل فی الشیء» معنی اصلی ندی تجمع و اجتماع کردن است که گاهی بر تری و رطوبت در شیء دلالت می کند. (ابن فارس،۱۴۰۴،۵/۳۵۲). اسم فاعل آن «النادی» و «الندی» بر وزن شریف است و به مجلسی که مردم در آن مجمع باشند، نیز گفته می شود، که وقتی مردم متفرق شوند دیگر به آن «ندی» گفته نمی شود. به محل اجتماع و مشورت «دارالندوه» گفته می شود که اصلش از «ندو» به معنای جمع شدن است. (قرشی،۱۳۶۴،۷/۱۳۴وابن فارس،۱۴۰۴،۵/۸۹). راغب می گوید: «اصل ندااز «ندی» به معنی رطوبت است و صوت را از آن جهت ندا می گویند که هر کس رطوبت دهانش بیشتر باشد، کلامش نیکوتر است و ندا بلند شدن صدا و ظهور آن است و گاهی فقط به صدا اطلاق می شود ». (راغب،۱۴۰۴،ص۳۴۰). وقتی گفته می شود: ندی الصوت، یعنی صدا بسیار بالا رفت، ناداه، نادی به، ای صاح به، به او صیحه زد. (فراهیدی۱۴۱۴،ص۲۳۴وابن منظور،۱۴۰۵ق،۱۵/۱۲۳وابن فارس،۱۴۰۴ ،۵/۲۳۷).
حسن مصطفوی می نویسد: «اصل واحد در ندو خواندن با حالت خطاب است و در ندی رطوبت و تری است، این در حالی است که لغویون این دو ماده را با هم خلط کرده اند».(مصطفوی،۱۳۵۱،۳/۳۵۶) به نظر وی این ماده به کنایه بر اجتماع دلالت دارد، زیرا اجتماع از لوازم دعوت و خواندن در حالت مخاطبه است. (مصطفوی،۱۳۵۱،۳/۳۵۶).
۲-۲-۲- مفاهیم گوناگون واژه ندا در قرآن
۲-۲-۲- الف: ندا به مفهوم صدای بلند
«وَبَیْنَهُمَا حجابٌ وَعَلَى الاعراف رِجَالٌ یَعْرِفُونَ کُلاًّ بِسِیمَاهُمْ وَنَادَوْاْ أَصْحَابَ الْجَنَّهِ أَن سَلاَمٌ عَلَیْکُمْ (الاعراف/۴۶)؛ و میان آن دو [گروه] حایلى است و بر اعراف مردانى هستند که هر یک [از آن دو دسته] را از سیمایشان مى‏شناسند و بهشتیان را که هنوز وارد آن نشده و[لى] [بدان] امید دارند آواز مى‏دهند که سلام بر شما».
۲-۲-۲- ب: ندا به مفهوم مطلق دعا و خواندن
«إِذْ نَادَى رَبَّهُ نِدَاء خَفِیًّا (مریم/۳)؛آنگاه که [زکریا] پروردگارش را آهسته ندا کرد».
زکریا با در خواستی پر از مهر از خدا طلب فرزند می کند، وصف این درخواست با دو کلمه « نِدَاء خَفِیًّا» که ظاهرا دو کلمه با دو بار معنائی است، چراکه نداء فریادی است بلند و از راه دور، خفیا قیدی است برای نزدیکی و پنهان بودن. انسان را به یاد شکر با شکایت و گله با لطف اولیاء خدا می اندازد و در آن نوعی ارتباط عاشقانه و تحمل ناز و نیاز عرضه کردن به درگاه محبوب می بیند که در عین گله مندی و شکایت نمی خواهد اندکی از ملاطفت و شکر کاسته شود. اما در ماجرای مریم (س) حتی این سوال را هم نمی بینیم، یعنی انگیزه دعا نبوده و دعاکننده ای پیدا نیست و این اتفاق بدون درخواست که حتی با نگران شدن و نوعی اعراض مریم رخ می دهد چراکه اصلا بنای او که وقف مسجد است ، آن است که از این گونه مسائل اجتناب کند.
۲-۲-۳ – ارتباط ندا با دعا:
از معانی ذکر شده به دست می آید که ندا در برخی موارد، همان دعا البته با صدای بلند است که در آن نیز نوعی درخواست و طلب نهفته است و هم می تواند مقدمه دعا باشد، که شخص، اول خدا را می خواند بعد خواسته های خود را بیان می کند.
۲-۲-۴ – فرق ندا و دعا:
ابوهلال در فرق آن می نویسد: «ندا بالا بردن صدا همراه با قصد و منظور می باشد ولی دعا شامل بالا بردن صدا و پایین بردن آن، هر دو می باشد؛به عبارت دیگر می توان واژه دعا را هم برای خواندن از دور و هم خواندن از نزدیک به کار برد که در خصوص خواندن از نزدیک دیگر ندا گفته نمی شود و اصل دعا با طلب فعل می باشد». (العسکری،۱۹۷۷،ص۳۰).
در کتاب فروق اللغه چنین آمده است: «دعا گاهی بدون صوت و سخنی یعنی به اشاره ای که مفهوم را برساند، انجام می شود؛یعنی دعا گاه با نشانه و علامت است و در صورتی که ندا جز با بلند کردن صدا و خواندن طرف انجام نمی شود و طبرسی می گوید: که روی همین اصل، ندا به خدا اسناد داده نمی شود بلکه نسبت به خدا مشتقات دعا را اسناد می دهند». (الجزایری، ۱۳۸۰ق،ص۳۶) مثل: «أُوْلَئِکَ یَدْعُونَ إِلَى النَّارِ وَاللّهُ یَدْعُوَ إِلَى الْجَنَّهِ وَالْمَغْفِرَهِ بِإِذْنِهِ (البقره/۲۲۱)؛آنان [شما را] به سوى آتش فرا مى‏خوانند و خدا به فرمان خود [شما را] به سوى بهشت و آمرزش مى‏خواند».
در مفهوم ندا فقط جهت مخاطب بودن مطرح است و آن مطلق آواز دادن است و مقدم بر دعا می باشد، همان طور که قصد و اراده قبل از ندا است.(مصطفوی،۱۳۵۱،۳/۳۲۱). دعا مثل ندا است مگر آنکه ندا گاهی فقط خواندن است بدون ذکر اسم ولی دعا بیشتر با ذکر اسم می باشد. (راغب،۱۴۰۴،ص۲۳۴). پس به طور کلی می توان نتیجه گرفت که ندا افضل از دعا است، به عبارت دیگر، ندا در جایی است که خواندن مستلزم صدا و آواز هم باشد و لکن دعا عام است و حتی در جایی که خواندن به اشاره یا غیر آن صورت بگیرد نیز استعمال می شود. بنابراین بین این دو مفهوم، یک نسبت عموم و خصوص مطلق وجود دارد، یعنی هر ندایی خود دعاست لیکن عکس آن صادق نیست.
۲-۳- سؤال:
۲-۳-۱- معنای لغوی سؤال:
از نظر لغت پژوهان این واژه از ریشه «سأل» به معنای طلب و خواستن است. «ان الاصل الواحد فی هذه الماده، هو طلب امر من شخص و المطلوب اعم من ان یکون خبرا او مالا او عطاءا او شیئا آخر». (المصطفوی،۱۳۵۱،۵/۳۲۱). اصل یگانه در ماده کلمه سؤال یعنی « سأل» درخواست امری از شخصی می باشد و خواسته اعم از آن است که خبر یا مال یا عطا یا چیز دیگری باشد [ به عبارت دیگر اختصاص به هیچ یک از این موارد ندارد ]. پس اگر خواسته، یک خبر باشد به معنای طلب خیر و اگر مورد درخواست، علم و دانش باشد، به معنای طلب علم و آگاهی و اگر مطلوب عطا باشد به معنای طلب بخشش و عطا است. غیر از معانی ذکر شده معنی دیگری برای این واژه ذکر شده است: «لَا تَرْکُضُوا وَارْجِعُوا إِلَى مَا أُتْرِفْتُمْ فِیهِ وَمَسَاکِنِکُمْ لَعَلَّکُمْ تُسْأَلُونَ (الانبیاء/۱۳)؛[ هان] مگریزید و به سوی آنچه در آن متنعم بودید و به سوی سراهایتان بازگردید، باشد که شما مورد پرسش قرار گیرید».در این آیه کلمه«تسئلون» به «تفهمون» معنا شده است. (عبدالباقی،۱۳۶۴،ص۶۹).
۲-۳-۲- مفاهیم گوناگون واژه سؤال در قرآن:
۲-۳-۲-الف- سؤال به مفهوم خواسته (سؤل)
«قَالَ قَدْ أُوتِیتَ سُؤْلَکَ یَا مُوسَى (طه/۳۶)؛فرمود اى موسى خواسته‏ات به تو داده شد».
۲-۳-۲-ب- سؤال به مفهوم سؤال از خبر (تسائل)

فصل پنجم: نتیجه گیری و مطالعات آتی ۱۰۰
۵-۱- نتیجه گیری ۱۰۱
۵-۲- مطالعات آتی ۱۰۲
فهرست منابع و مراجع ۱۰۳
پیوست الف: محاسبه معیارهای هشت گانه برای الگوریتم های استفاده شده ۱۰۵

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

پیوست ب: نمودارهای بدست آمده از تجزیه و تحلیل نتایج ۱۱۳
پیوست ج: یک نمونه مسئله حل شده توسط الگوریتم NSGA-II 118
پیوست د: کد برنامه نویسی الگوریتم NSGA-II در محیط MATLAB 123
فهرست اشکال
شکل ۲-۱- مدل پایه‌ای صف ۳۶
شکل ۲-۲- مجموعه حل‌های غیرمغلوب ۴۱
شکل ۲-۳- نمایشی از نحوه عملکرد NSGA-II 43
شکل۲-۴- الگوریتم NRGA 47
شکل ۲-۵- سلول B، آنتی ژن، آنتی بادی، اپیتوپ، پاراتوپ و ادیوتوپ ۵۰
شکل ۲-۶- فلوچارت الگوریتم MISA 57
شکل ۲-۷- یک شبکه تطبیقی برای رسیدگی به حافظه ثانویه ۶۰
شکل ۲-۸- فلوچارت الگوریتم VIS 62
شکل ۲-۹- تکامل جمعیت NNIA 65
شکل ۲-۱۰- نمایش حل‌های مناسب ۶۹
شکل ۲-۱۱- مساحت زیر خط رگرسیون ۷۰
شکل ۲-۱۲- بیشترین گسترش ۷۳
شکل ۳-۱- مکانیسم عملگر تقاطع ۸۳
شکل ۴-۱- نمودار همگرایی الگوریتم‌ها براساس شاخص MID 90
شکل ۴-۲- نتیجه بدست آمده از آنالیز واریانس برای معیار تعداد جواب‌های غیرمغلوب ۹۴
شکل ۴-۳- نتیجه بدست آمده از آزمون توکی برای معیار تعداد جواب‌های غیرمغلوب ۹۵
شکل ۴-۴- نتیجه به دست آمده از آنالیز واریانس برای تعداد جواب‌های غیرمغلوب ۹۷
فهرست جداول
جدول ۴-۱- مشخصات هر نمونه ۸۸
جدول ۴-۲- گروه بندی الگوریتم‌ها براساس معیار تعداد جواب‌های غیرمغلوب ۹۶
جدول ۴-۳- مقایسه الگوریتم‌ها ازنظر معیارهای مختلف و در حالت‌های گوناگون ۹۸
جدول ۴-۴- متوسط معیارهای الگوریتم‌ها و رتبه بندی الگوریتم‌ها براساس آن ۹۹

۱
تعریف مسأله
۱-۱- مقدمه
با رشد روز افزون معاملات تجاری در سطح جهان و در سال‌های اخیر، ظهور پدیده تجارت الکترونیک^[۳] و بانکداری الکترونیک^[۴] به عنوان بخش تفکیک ناپذیر از تجارت الکترونیک مطرح شد. بانکداری الکترونیک اوج استفاده از فناوری انفورماتیک و ارتباطات و اطلاعات برای حذف دو قید زمان و مکان از خدمات بانکی است. ضرورت یک نظام بانکی کارامد برای حضور در بازارهای داخلی و خارجی ایجاب می‌کند تا بانکداری الکترونیک نه به عنوان یک انتخاب، بلکه ضرورت مطرح شود. امروزه پایانه فروش، پایانه شعب، دستگاه‌های خودپرداز و … نماد بانکداری الکترونیک است و یافتن مکان بهینه برای این پایانه‌ها و دستگاه‌ها می‌تواند نقش مهمی در حضور یک بانک یا مؤسسه در بازارهای داخلی و خارجی داشته باشد [۱].
۱-۲- مکانیابی تسهیلات^[۵]
فرض کنید که یک شرکت رسانه‌ای می‌خواهد که ایستگاه‌های روزنامه را در یک شهر ایجاد کند. این شرکت در حال حاضر جایگاه‌هایی را به صورت بالقوه در شهرهای همسایه اش مشخص کرده‌است و هزینه ایجاد و نگهداری یک جایگاه را می‌داند. همچنین فرض کنید که تقاضای روزنامه در هر شهر همسایه مشخص است. اگر این شرکت بخواهد تعدادی از این ایستگاه‌ها را ایجاد کند، باتوجه به مینیمم کردن کل هزینه‌های ایجاد و نگهداری این ایستگاه‌ها و همچنین متوسط مسافت سفر مشتریان، این ایستگاه‌ها در کجا باید واقع شوند؟
سؤال قبل یک مثال از مسأله مکانیابی تسهیلات بود. مکانیابی تسهیلات یعنی اینکه مجموعه‌ای از تسهیلات (منابع) را به صورت فیزیکی به گونه‌ای در یک مکان قراردهیم که مجموع هزینه برآورده کردن نیازها (مشتریان) باتوجه به محدودیت‌هایی که سر راه این مکانیابی قرار دارد، مینیمم گردد.
از سالهای ۱۹۶۰ به این طرف مسائل مکانیابی یک جایگاه ویژه‌ای را در حیطه تحقیق در عملیات اشغال کرده‌اند. آنها وضعیت‌های مختلفی را درنظر گرفته‌اند که می‌توان به موارد ذیل اشاره کرد: تصمیم گیری در مورد مکان کارخانجات، انبارها، ایستگاه‌های آتش نشانی و بیمارستان‌ها.
به طور اساسی، یک مسأله مکانیابی بوسیله چهار عنصر زیر توصیف می‌شود:

• • مجموعه‌ای از مکانها که در آن‌ها، تسهیلات ممکن است ایجاد یا باز شوند. برای هر مکان نیز بعضی اطلاعات درمورد هزینه ساخت یا باز نمودن یک تسهیل در آن مکان مشخص می‌شود.

• • مجموعه‌ای از نقاط تقاضا (مشتریان) که برای سرویس دهی به بعضی از تسهیلات اختصاص داده شوند. برای هر مشتری، اگر بوسیله یک تسهیل معینی خدمت‌رسانی شود، بعضی اطلاعات راجع به تقاضایش و درمورد هزینه یا سودش بدست می‌آید.

• • لیستی از احتیاجات که باید بوسیله تسهیلات بازشده و بوسیله تخصیص نقاط تقاضا به تسهیلات برآورده شود.

• • تابعی از هزینه یا سودهایی که به هر مجموعه از تسهیلات اختصاص پیدا می‌کند.

پس هدف این نوع مسائل، پیدا کردن مجموعه‌ای از تسهیلات است که باید باتوجه به بهینه کردن تابع مشخصی باز شوند.

کربن فعال از پیرولیز مواد کربنی از قبیل چوب، زغال سنگ و هسته میوه ها یا پلیمر های مصنوعی از قبیل ریون و فنولیک حاصل می گردد و در مراحل بعدی تحت عملیات فعال سازی قرار می گیرد. پیرولیز مواد کربنی، بدون حضور هوا، باعث تخریب مولکول های غیر آلی می شود که یک ماده قیری شکل حاوی مواد گاز دار خواهد بود و در نهایت یک جسم جامد کربنی از آن ایجاد خواهد شد. جسم تولید شده دارای تعداد زیادی حفره های بزرگ و دارای سطح ویژه ای در حد چندین متر مربع بر گرم می باشد.

مواد خام

از نظر اقتصادی، ترجیحا موادی با کربن بالا و مواد آلی کم برای تولید کربن فعال شده انتخاب می شوند. ماده تشکیل شده جامد حاصل از عملیات پیرولیز باید چگالی بالا و همچنین گازهای فرار کافی داشته باشند. آزاد سازی گاز های فرار در مرحله پیرولیز باعث ایجاد منافذ در کربن می شود و چگالی بالا باعث می شود کربن از استحکام و ساختار محکمی برخوردار گردد.

( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

مواد خام مورد استفاده به ترتب اهمیت آنها از نظر ظرفیت تولید کربن متخلخل، مشخصات نهایی و مقدار مصرف عبارتند از: چوب، زغال سنگ، سیگمنت (نوعی زغال سنگ)، پوست نارگیل و….

کربونیزاسیون

در حین کربونیزاسیون اجزاء غیر کربنی از قبیل هیدروژن و اکسیژن به صورت گاز از مواد اولیه خارج می شوند و کربن های آزاد نیز به صورت گروهی، بلورهای گرافیت تشکیل می دهند. به دلیل وجود منافذ در بین بلورها، آرایش یافتگی بلورها از دو طرف به صورت نامنظم می باشد. این فرایند معمولا در دمای حدود۸۰۰ درجه سانتی گراد در یک محیط حاوی یک جریان ورودی از اتمسفر صورت می­گیرد. پارامترهای مهم تعیین کننده ی کیفیت محصول عبارتند از :
۱- نرخ حرارت دادن
۲- دمای نهایی
۳- مدت زمان خیساندن
ساختار ریز منافذ کربن در دمای حدود ۵۰۰ درجه سانتی گراد شکل می­گیرد. بعضی از این منافذ به وسیله ماده قیری آزاد شده در حین فرایند پیرولیز مسدود می شود که میتوان با حرارات دادن دوباره در ۸۰۰ درجه سانتی گراد دوباره این منافذ را ایجاد کرد. افزایش دما تا۱۰۰۰ درجه سانتی گراد و بیش از آن باعث سخت شدن ساختار کربن و کاهش درجه تخلخل می شود.

فعال سازی

کربن ها را با توجه به آرایش یافتگی بلورهای آن به صورت گرافیتی یا غیر گرافیتی تعریف کرده اند. کربن های گرافیتی دارای بلورهایی با سه بعد یکسان می باشند در صورتی که در کربن های غیر گرافیتی اینگونه نمی باشد. در حین کربونیزاسیون سه فضای خالی در کربن ایجاد می شود که در حین پروسه توسط کربن های غیر آرایش یافته آمورف مسدود می شوند. محصولات مرحله کربونیزاسیون دارای ظرفیت جذب خیلی کمی می باشند که دلیل آن احتمالا به دلیل کربونیزاسیون در دمای پایین و و وجود مواد قیری باقیمانده در منفذ بین بلورها و روی سطح می باشد. بعضی از محصولات کربونیزه شده را می توان با خارج ساختن مواد قیری به وسیله حرارت دادن در بخار یا تحت گاز و یا عمل خالص سازی به کمک حلال و یا واکنش های شیمیایی فعال کرد. عمل فعال سازی باعث بزرگ تر شدن قطر حفره هایی می شود که درحین فرایند کربونیزاسیون ایجاد شده اند. همچنین باعث ایجاد یک سری حفره ریز نیز خواهد شد و بدین گونه می توان به یک ساختار حفره ای با مساحت داخلی بالا دست پیدا کرد. پدیده فعال سازی به دو روش انجام می شود:
الف: فعال سازی شیمیایی: در این روش ابتدا ماده خام با یک محلول غلیظ از مواد فعال کننده اشباع می شود و با این عمل مواد سلولزی از بین می روند و تحت عملیات حرارتی در دمای بین ۴۰۰ تا ۶۰۰ درجه سانتی گراد قرار می گیرند. مواد پرولیز شده سرد می شوند و به منظور خارج ساختن مواد فعال کننده تحت عملیات شستشو قرار می گیرند. مواد فعال کننده عبارتند از اسید فسفریک، کلرید روی، اسید سولفوریک، یدید پتاسیم و. . . .
ب: فعال سازی فیزیکی: در این فرایند به کمک محصولات کربونیزه شده، ابعاد و ساختار مولکولی منافذ گسترش یافته و مساحت سطحی آنها افزایش می یابد. این عملیات در دمایی بین ۸۰۰ الی ۱۰۰۰ درجه سانتی گراد با حضور مواد گازی اکسید کننده مناسب مانند دی اکسید کربن و هوا انجام می گیرد. برای تبدیل مواد کربونیزه شده به وسیله بخار و دی اکسید کربن از واکنش های زیر استفاده می شود:
(۱-۱۰) C + H₂O → CO + H₂ (۲۹ kcal)
(۱-۱۱) C + CO₂ → ۲CO (39 kcal)
(۱-۱۲) CO + H₂O → H₂ (۱۰ kcal)
مولکول آب کوچکتر از مولکول دی اکسید کربن است و در نتیجه سرعت نفوذ آن به داخل منافذ کربن بیشتر می باشد بنابراین سرعت واکنش با بخار بیشتر از سرعت واکنش با دی اکسید کربن است.

کربن های فعال پیشرفته

علاوه بر کاربرد های عمومی کربن های فعال، کربن های فعال پیشرفته ای با کنترل مخصوص بر روی ساختار منافذ در چند دهه اخیر برای کاربردهای خاص ایجاد شده اند.
غربال کننده های مولکولی کربنی (CMS) یک نوع ویژه از کربن فعال می باشند که دارای منفذ با اندازه کوچک و با یک محدوده توزیع کوچک در حد میکرو منافذ می باشند. این کربن ها برای جداسازی و جذب گاز و مایع در محیط هایی با غلظت خیلی کم مورد استفاده قرار می گیرند، مشابه جذب گاز اتیلن برای تازه نگه داشتن میوه و سبزیجات. اغلب کاربرد کربن های CMS در سیستم های جداسازی گاز می باشد. اندازه منفذ در کربن های CMS با اندازه مولکول های جذب شونده نیتروژن و هیدروژن قابل مقایسه می باشد. دمای جذب نیز سرعت جذب یک گاز را تحت تاثیر قرار می دهد. در دمای بالا سرعت جذب نیز بالاتر می باشند. کربن های CMS برای جداسازی نیتروژن و اکسیژن مورد استفاده قرار می گیرند.

نانو الیاف کربن فعال

تکنولوژی تولید نانو الیاف کربن فعال شده ترکیبی از تولید الیاف کربن به علاوه مراحل فعال سازی آن می باشد. تا هنگامی که خصوصیات مکانیکی بالا مورد نیاز نباشد ترجیح داده می شود که نانو الیاف کربن با ساختار آمورف تولید شود. فرایند تولید نانو الیاف کربن فعال شده شامل توسعه الیاف کربن آمورف در دمایی در حدود ۱۰۰۰ درجه سانتی گراد صورت می گیرد. در نانو الیاف کربن حاصل از قیر می توان بالاترین مساحت ویژه ای در حدود ۲۵۰ متر مربع بر گرم و بیشترین حجم میکرو منافذ در حدود ۶۱/۱ میلی لیتر بر گرم را به دست آورد.

تعاریف ویژگی های فیزیکی کربن اکتیو

الف) سطح تماس یا Surface Area : سطح تماس عبارتست از کل سطح ذرات کربن که جهت عملیات جذب با فاز سیال در تماس می باشد. هرچه این سطح بیشتر باشد، میزان انتقال جرم و به تبع آن ظرفیت جذب بیشتر می شود. هرچند علاوه بر سطح تماس، سایز و فرم خلل و فرج دانه های کربن نیز در اثرپذیر بودن سطح جاذب موثر است. این ویژگی با محاسبه میزان جذب نیتروژن توسط کربن و گزارش آن به صورت مترمربع بر گرم کربن اندازه گیری می شود. معمولاً کربن اکتیوها دارای سطح تماس مابین ۵۰۰ تا m2/g 2000 هستند. استاندارد ASTM D3037 روش اندازه گیری این ویژگی را با بهره گرفتن از جذب نیتروژن به روش BET کاملاً شرح داده است. دلیل استفاده از نیتروژن سایز کوچک مولکول آن است که اجازه می دهد وارد دانه های کربن به خلل و فرج میکروپور گردد.
ب) حجم سوراخ ها (Pore Volume) : حجم سوراخ ها مشخصه کل حجم سوراخ های یک دانه کربن اکتیو است به ازاء واحد جرم کربن (cm³/g).
ج) عدد یدی (Iodine Number) : عدد یدی به میزان جذب محلول ۰۲/۰ نرمال ید روی کربن اکتیو مرتبط است. بر طبق استاندارد ASTM D4607. عدد یدی اندازه گیری درصد حجمی خلل و فرج با قطر ۱۰ تا ^oA 28 است. کربن اکتیوهائی که دارای درصد بالای سوراخ های ^oA 10 تا ^oA 28 هستند برای جذب مولکولهای با وزن مولکولی پایین تر مناسب تر است و کربن اکتیوهای با عدد یدی بالا برای جذب فاز بخار مناسب تر است. برای جذب در فاز مایع باید از کربن اکتیوهائی استفاده شود که دارای عدد یدی ۸۰۰ تا ۱۰۰۰ است.
د) عدد سایش Abrasion Number : عدد سایش معیار مقاومت دانه های گرانولی کربن اکتیو در برابر سایش است. عدد سایش عبارتست از نسبت قطر متوسط ذره گرانولی در حالت نهائی به قطر متوسط اولیه. مقدار مناسب این ویژگی برای کربن اکتیوهای گرانولی عدد ۷۰% است.

فلورید سدیم

سازوکار تله گذاری فلورید سدیم شامل واکنش با هگزارفلوراید سدیم می باشد که با تشکیل کمپلکس جامد می شود. این واکنش با گرما کمپلکس تا دمای ۶۵۰ فارنهایت می تواند برگردد. در نتیجه تله فلورید سدیم می تواند در جای خود احیاء شود و احیاء کل اورانیوم به طور مجازی امکان پذیر است.
فلورید سدیم به صورت استوانه های دایره ای قائم ۸/۱ اینچ موجود است و چگالی حجمی ظاهری آن ۶۵lb/ft می باشد.
فلورید سدیم به صورت دو فلوریدی(NaF.HF) خریداری می شود و بایستی در معرض گرمایش قرار گیرد تا HF آن از بین برود زیرا جاذب دو فلوریدی ذاتاٌ ظرفیتی برای ندارد.
در ضمیمه ۱ نتایج آزمایش BET و XRD بر روی جاذب فلورید سدیم گزارش شده و اثبات شده که قطر حفرات این جاذب در حدود ۹ نانومتر است.

بخش سوم: بررسی جاذب های مورد استفاده در صنایع غنی سازی

به منظور انتخاب یک جاذب مناسب برای جذب هگزا فلورید اورانیوم نیاز به بررسی پارامترهای موثر در جذب مانند ظرفیت جذب، سینتیک واکنش، نمودار افت فشار، قابلیت احیاء و … می باشد.
در سال ۱۹۶۷ استفانسون بر روی جداسازی ناخالصی هگزا فلوئوراید اورانیوم بوسیله روش جذب انتخابی کارکرده است. همچنین ایشان در سال ۱۹۸۱ برروی انتخاب جاذب و پارامترهای مورد نیاز برای طراحی تله اورانیوم کارکرده است.
برای جذب ۶UF از تله های حاوی ذرات NaF نیز استفاده می شود. واکنش سدیم فلوئوراید با ۶UF ابتدا از سال ۱۹۱۱ مورد توجه قرار گرفت و طی این سالها بررسی کمپلمس آن توسط برخی از دانشمندان نظیر گاترز و همکارانش در سال ۱۹۵۷، ماسو و همکارانش در سال ۱۹۵۸، کاتز در سال ۱۹۶۴ انجام شد. بررسی و مدل جذب آن توسط مک نسی درسا ل ۱۹۶۳ انجام شد. در سال ۱۹۶۸ اندرسن مشاهدات تجربی خود را برروی جذب هگزافلوئورید اورانیوم در بستر ثابت سدیم فلوئوراید ارائه کرد. استفانسون در دسامبر ۱۹۶۸ یک مدل طراحی برای دینامیک جذب هگزا فلوئورید روی بستر ثابت سدیم فلوئوراید ارائه کرد و در سال ۱۹۸۱ مقایسه آن را با انواع آلومینا ارائه داد.

جذب UF₆ روی آلومینا و فلورید سدیم

جذب هگزا فلورید اورانیوم توسط قرص فلورید سدیم که یک فرایند جذب شیمیایی است با تشکیل UF₆.NaF همراه است. توانایی جذبUF₆ توسط NaF بستگی به ساختار قرص، دما و فشار عملیات تله گذاری دارد. حضور اجزاهای گازی دیگر می تواند بر روی ظرفیت UF₆تاثیرگذار باشد.
سازوکار تله گذاری آلومینا برای هگزا فلورید اورانیوم بستگی به واکنش هیدرولیزی که منجر به تولید UO₂F₂ که در ساختار حفره ها رسوب کرده، دارد. در فرایند جذب UF₆ روی آلومینا، ابتدا رطوبت موجود در آلومینا با UF₆ واکنش داده و تولید رسوب UO₂F₂ و گاز HF می کند و سپس آلومینا با گاز HF وارد واکنش شده و تولید AlF3 جامد میکند. همانطور که قبلا اشاره شد کمی یا زیادی مقدار آب باقی مانده تاثیر معکوس بر ظرفیت قرص خواهد گذاشت. مقدار رطوبت بهینه جاذب برای جذب مناسب هگزا فلورید اورانیوم حدود ۳ تا ۴ درصد می باشد.
در آزمایشی که توسط شولتز و همکارانش در سال ۱۹۸۱ انجام گردید، میزان جذب روی چهار جاذب در مجتمع ORGDP (Oak Ridge Gaseous Diffusion Plant ) مورد بررسی و مقایسه قرار گرفت. نتایج بدست آمده از آزمایشات در جدول ۱-۱ آمده است:
جدول ‏۱‑۱میزان جذب UF₆ روی چهار جاذب در آزمایش شولتز
قرص NaF نسبت به آلومینا H- 151 و XF- 100 فقط کمی بیشتر اورانیوم را جذب می کند. از سوی دیگر همه این سه نوع جاذب، اورانیوم خیلی بیشتری را نسبت بهF-1 جذب می کند. بهر حال بایستی تاکید کرد که این مقادیر، میزان اورانیومی را شامل می شود که تله به حالت اشباع رسیده باشد و برای هدف طراحی تله شیمیایی، می بایست ملاحظات مربوط به سرعت واکنش را مد نظر قرار داد. در حقیقت، اشباع قرص به ندرت توسط آلومینا در عملیات تله شیمیایی واقعی بدست می آید، زیرا واکنش هیدرولیز آرام است. از سوی دیگردر عمل میزان جذب اورانیوم توسط فلورید سدیم زمانی برابر مقادیر بدست آمده می گردد که از قرص های تازه برای تله ها استفاده شود. ساختار فیزیکی قرص NaF در طول چرخه جذب و دفع، تنزل می یابد و در نتیجه، ظرفیت جذب آن نیز کاهش می یابد.

سرعت واکنش

فرایند کلی برای از بین بردن هگزا فلورید اورانیوم از جریان جاری بوسیله قرص جامد متخلخل می تواند توسط سازوکار زیر توصیف شود. نفوذ ملکول هگزا فلورید اورانیوم از توده جریان گاز به سطح خارج قرص، نفوذ داخل ساختار متخلخل، و جذب روی سطوح داخلی و واکنش با ماده جاذب. مهمترین اختلاف عمده بین NaF و آلومینا ها، سرعت جذب هگزا فلورید اورانیوم توسط جاذب ها می باشد. نمودار ۱-۱ مقایسه جذب تک لایه ای بین NaF و H-151 را رسم کرده است. سازوکار جذب NaF اساسا سریعتر ازH- 151 است. به عنوان نمونه، در فشار UF₆ کمتر از ۵۰ mbar وزن قرص های NaF پس از یک ساعت تا ۴۰ درصد افزایش می یابد در حالیکه در جاذب آلومینا بیشتر از ۵۰ ساعت لازم است تا این مقدار افزایش وزن حاصل شود.

نمودار ‏۱‑۱ مقایسه تغییرات جذب هگزافلورید اورانیوم برای NaF و آلومینا H –۱۵۱
مقایسه سرعت های بستر ثابت می تواند براساس طول ناحیه جذب مربوطه نیز باشد. ناحیه جذب به عنوان حداقل طول بستر که نیاز است تا پدیده جذب انجام گیرد، تعریف می شود. از این رو در ناحیه جذب غلظت فاز گاز جذب شونده، از مقدار خوراک تا نزدیک صفر کاهش پیدا می کند. جاذب عقب تر از ناحیه جذب با جذب شونده اشباع می شود در حالیکه جاذب در جلوی ناحیه فعال، هیچ جذب شونده ای را شامل نمی شود .کل بستر مورد نیاز برای دوره زمان داده شده شامل طول ناحیه اشباع بعلاوه طول ناحیه جذب می باشد. ناحیه اشباع بر اساس ماکزیمم داده جذب جاذب که قبلا گفته شد، محاسبه می شود. ناحیه جذب تابعی از سرعت سیستم می باشد. سرعت بستر ظاهری یکی از پار امتر های مهم فرآیندی است که طول ناحیه انتقال جرم را مشخص می کند. سیستم با واکنش پذیری کمتر، به طور مشخص، ناحیه جذب بزرگی داد، زیرا اساسا زمان اقامت بیشتری برای انتقال جذب شونده از فاز گازی به داخل جاذب نیاز است.

احیا و قابلیت های بازیافت

اورانیومی که روی جاذب های شیمیایی جذب شده است بایستی احیا شود. تله NaF می تواند با گرما دادن جامد کمپلکس NaF-UF₆ تا تقریبا F 650 احیا شود.در نتیجه NaF مصرفی می تواند در جا احیا شود. کمپلکس UF₆,2NaF تحت فشار بعدی و قرار دادن فشار قابل ملاحظه ای بر روی ساختار قرص تشکیل می شود. در نتیجه ساختار قرص فیزیکی کمی خراب می شود و ظرفیت جذب قرص به آرامی کاهش می یابد. شرایط عملیاتی غیر معمولی و غیر عادی بعلاوه وجود ناخالص شیمیایی می تواند منجر به از بین رفتن زودرس عمر تله قرص NaF شود. متاسفانه داده کافی برای تخمین عمر چرخه وجود ندارد. بایستی توجه داشت که به هر حال قرص های NaF در بعضی کاربرد ها در ORGDP برای بیشتر از ۵۰ چرخه قبل از جایگزینی مورد استفاده قرار می گیرد. سیلکون که در آلومنیا H- 151 وجود دارد مزاحم احیا شیمیایی اورانیوم می شود.

تاثیر دیگر اجزای خوراک گازی

شولتز همچنین نشان داد که حضور اجز ای دیگر در خوراک گازی می تواند روی ظرفیت گازی عامل تله تاثیر گذار باشد. جاذب ممکن است به طور جزئی یا کلی بوسیله واکنش با گاز های ورودی به جای واکنش با UF₆ از بین برود و در نتیجه ظرفیت جذب اورانیوم کاهش می یابد. قدرت جذب ممکن است بوسیله از هم پاشیدگی قرص در اثر گرمای واکنش شیمیایی از بین برود.