مصارف درمانی: برای رفع ورم بدن برگ گردو را در آب ریخته مانند چای دم می­ کنند، می­نوشند و یا با آن دهان را شستشو می­ دهند تا لثه­ها التیام یابد. برگ را روی دندان­ها می­مالند تا دندان­ها سفید شوند. برای رفع ناراحتی­های پوستی و یا تعرق بیش از حد پوسته سبز گردو را با حنا مخلوط و خمیر کرده و به موضع­ها می­مالند. جوشانده برگ گردو برای رفع سنگ کیسه صفرا و کلیه مفید است. خوردن روزانه یکی دو عدد گردو برای سلامتی بدن لازم است. برای رفع زگیل و خال گوشتی مغز نارس گردو را روی موضع می­مالند. روغن گردو برای درمان یبوست مفید است. دود دادن برگ­های خشک یا تازه گردو سبب دفع حشرات می­ شود.

( اینجا فقط تکه ای از متن پایان نامه درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

روش مصرف: جوشانده، ضماد، روغن

گزنه Gazane
نام محلی: گزگزوک Gazgauk
بخش مورد استفاده: همه قسمت­ های گیاه
پراکنش: همه مناطق
خواص درمانی: مرض قند، فشارخون، کمر­درد، پروستات، دل­درد و معده­درد، پادرد، ضد چربی، سنگ کلیه، تنگی نفس، عفونت بدن، رفع موخوره
مصارف درمانی: برای رفع موخوره درون شامپو به­ صورت پودر مخلوط می­ شود. برای فشارخون برگ آن­را به پا می­مالند. برای دردهای موضعی برگ آن­را می­کوبند و ابتدا یک لایه پارچه روی پا می­بندند سپس کوبیده گزنه را در لایه بعدی می­گذارند که پا را نسوزاند. آب آن­را برای رفع بیماری قند مصرف می­ کنند. ریشه و ساقه و برگ آن­را به­ صورت تازه و خشک دم می­ کنند، دم­کرده آن­را با نبات مصرف می­ کنند. از این گیاه به­سبب فوایدی که دارد در تهیه برخی غذاها مانند آش و بورانی استفاده می­ کنند. ویا با آن نوعی ترشی تهیه می­ کنند.
روش مصرف: خشک­شده و تازه، ضماد
طب کهن: موردی یافت نشد.

چای­کوهی Čâykuhi
نام محلی: آن­نخ Ânnex
بخش مورد استفاده: گل، ساقه و برگ
پراکنش: در بیشتر نقاط

خواص درمانی: فشارخون، باد، نفخ شکم و دل­درد، اعصاب، سردرد، سرماخوردگی، نفس­تنگی.
مصارف درمانی: آن­را مانند چای دم می­ کنند و می­نوشند. پودر خشک­کرده آن­را به­عنوان ادویه­ای خوش­بو در غذا استفاده می­ کنند.
روش مصرف: جوشانده، خشک­کرده.
طب کهن: موردی یافت نشد.

زرشک zerešk
نام انگلیسی: Barberry bush
بخش مورد استفاده: تمام بخش­های گیاه
پراکنش: در بیشتر نقاط

مشخصات گیاه: درختچه­هایی تا ارتفاع ۳ متر با شاخه­ های فراوان. شاخه­ های جدید شیاردار، سبز یا قهوه­ای مایل به قرمز. خاردار، خارها به طول ۱ تا ۵/۱ سانتیمتر، ساده یا سه­شاخه­ای، برگ­ها باریک، بیضوی یا تخم­مرغی، دارای دندانه­های منظم نوک­تیز در حاشیه. میوه­ ها قرمزرنگ و بیضوی شکل.
خواص درمانی: ضد فشار، دفع زردی، ناراحتی­های کلیوی، سنگ­های ادراری، تحریک فعالیت معده و کبد، اشکالات جریان خون، مسهل، صفرا، درمان تاول، تب بر، زردی و یبوست و درمان شکستگی استفاده می­ شود.
مصارف درمانی: دم­کرده زرشک برای درمان صفرا(ریزش مداوم آب دهان) استفاده می­ شود. زرشک، ریشه کاسنی، شاه­تره و … را جوشانده و در سرماخوردگی به­کار می­برند. زرشک کوهی هسته­دار را در آب جوشانده و برای درمان بلغم استفاده می­ کنند. ریشه درخت زرشک(زارچ zârč) را جوشانده و در کوفتگی استفاده می­ کنند. زارچ را در هنگام شب ادراری به کمر و زیر ناف می­مالند. زرشک را برای درمان زردی به­کار می­برند. از زرشک برای فشارخون استفاده می­ شود. میوه زرشک صاف کننده خون، کم کننده فشار خون می باشد. برای برطرف کردن ترک لب از آن استفاده می­ کنند. همچنین دم کرده برگش برای رفع گرمی مفید است. زرشک را دم کرده و له می­ کنند. سپس آبش را می‌گیرند. آب یا میوه­اش را در آش می­ریزند.
زرشک دو نوع آبی و پلویی یا آشی است که نوع آبی آن استفاده طبی دارد. زرشک آشی بدون هسته و زرشک آبی دارای هسته چوبی است. مزاج آن سرد است. خاصیت مهم آن رفع سودا یا سودابری است. جوشانده آن فشار خون را کاهش می دهد. به دلیل سودابری آن، داروی خوبی برای رفع بخار سودا و التیام زخم­های سودایی است. چون ملین است، شربت آن­را برای رفع یبوست به مصرف می‌رسانند.
روش مصرف: دم کرده، جوشانده، شربت و خام­خوری. ریشه آن­را می­جوشانند و شیره آن­را که تلخ است برای شکستگی می­خورند. مانند چای در قوری دم می­ کنند یا می­جوشانند. همراه با برنج می­پزند.
طب کهن: «انبرباریس(زرشک)، مزاجش سرد و در آخر سوم خشک است. شربت آن در برکندن صفرا بسیار موثر است. ضمادش را بر دمل­های گرم گذاشتن بسیار مفید است. معده و کبد را نیرو دهد و در رفع تشنگی بسیار نافع است. شکم را بند می ­آورد، از خراش روده جلوگیری می­ کند. نوشیدنش برای قطع سیلان رطوبت­های مزمن رحم موثر است. گویند اگر زن باردار چوب زرشک را سه­بار به شکم بزند، سقط جنین کند. از خونریزی­های زیرین جلوگیری می­نماید».(بوعلی سینا، ۶۸:۱۳۶۸)
«از زمان­های خیلی قدیم از این گیاه برای اسهال­های ساده، تب­های صفراوی، خونروی­ها­، ورم لثه و درد گلو (به­ صورت غرغره)، استفاده به­عمل می­آمده­است. در استعمال خارجی، آن­را بر روی زخم، جهت مداوای جراحات قرار می­دادند. ریشه و پوست ساقه آن­را به­عنوان صفرابر و رفع یرقان به­کار می‌بردند. ریشه و پوست ساقه زرشک، از داروهای تلخ به­شمار آمده، اثر مقوی، صفرابر و مسهلی به مقادیر زیاد دارد. آنچه­که از نظر درمانی دارای ارزش است، پوست ثانوی ریشه و ساقه می­باشد که هردو از مقوی­های تلخ به­شمار آمده، اثر تصفیه­کننده خون، ضدعفونی کننده و کمی مسهلی دارد. در قدیم برای آن اثری مشابه گنه‌گنه قائل بوده ­اند. ریشه آن اثر مدر دارد. پوست ریشه و ساقه زرشک را در بی­نظمی­های عمل دستگاه گوارش که منشا کبدی یا کلیوی داشته باشد، همچنین در سوء­هضم­های مزمن که با بی­اشتهایی همراه باشد، یبوست، قولنج­های کبدی و کلیوی، زردی، یرقان، تب­های صفراوی، نقرس، روماتیسم، تب­های عفونی، تیفوئید و خونروی­هایی که در فواصل قاعدگی رخ می­دهد، به­کار می­برند.
قیاس: اثر ضد میکروبی می ­تواند تاییدی بر مصارف سنتی زرشک در ترمیم زخم باشد. تحریک کیسه صفرا توسط ترکیبات موجود در گیاه می ­تواند در رفع بیماری­های کیسه صفرا مشابه با درمان­های سنتی نقش داشته باشد.
زعفران zafarân

اما آنچه جای تأمل دارد، آن چیزی است که در آینده اختلاف و جدایی این دو گروه را سبب می شود. آیا آن چیزی که در سال ۱۳۵۸ این دو گروه را از هم جدا کرد در سال ۱۳۵۷ هم مطرح بود؟ نگارنده بر این نظر است که دو چیز سبب این جدایی شد، یکی رویکرد دموکراتیک و اصلاح طلبانه مهندس بازرگان در اجرای امور و دیگری رویکرد روشنفکرانه مهندس بازرگان نسبت به دین.
به هر حال مهندس بازرگان در طول حیات خود به عنوان فردی که به اصول دموکراتیک و اصلاح طلبانه شهرت داشته است، شناخته شده بود.
سؤالی که مطرح است این است که آیا طی بحث ها و جلساتی که منجر به انتخاب مهندس بازرگان شد چنین ملاحظه ای وجود داشته است؟ اگر وجود داشته چرا سبب نشده است که مسأله واگذاری قدرت به مهندس بازرگان تحت الشعاع آن قرارگیرد؟
مهندس بازرگان خود اشاره به این دارد که در جلسه ۱۵ بهمن ۱۳۵۷ روش اصلاح طلبانه اش و اعتقادش به سیاست گام به گام را به عنوان شرطی برای قبول پست نخست وزیری بیان کرده است و از حضار خواسته است که با آگاهی به چنین امری او را به عنوان نخست وزیری انتخاب کنند که مخالفتی از سوی حضار نمی شود. اما آقای هاشمی می نویسد: اینکه آقای بازرگان برای پذیرفتن مسؤولیت شرایطی را مطرح کرده باشند و وضع خودشان را با تفکر و سلیقه اجرایی خاصی شرح داده باشند، … ، چنین چیزهایی را من به خاطر ندارم.^[۶۵۴]

( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

اما آقای مهدوی کنی در تأیید آنچه مهندس بازرگان و نفی آنچه آقای هاشمی نوشته است در این زمینه چنین می گویند: البته من نمی توانم به مهندس بازرگان این نسبت را بدهم که دنبال ریاست بود، نه نمی خواهم اینها را بگویم. می خواهم بگویم او فکر می کرد دولت را آن طور که می پسندد می تواند اداره کند. از اینرو در آغاز، پذیرش آنها با نگرانی بود، ولی بعد که دوستان، به خصوص آقای مطهری و آیت الله بهشتی به آنها اصرار و استدلال کردند، پذیرفتند. ولی از همان اوّل می گفت من با آرامش پیش می روم.^[۶۵۵]
حتی اگر مهندس بازرگان در آن جلسه چنین شرایطی را اعلام نکرده بود، سابقه سیاسی مهندس بازرگان خود گواهی بر آن بود. حتی امام نیز خود به این امر اشاره داشته اند، ایشان طی سخنرانی ای در ۲/۸/۱۳۵۷ که بعد از ملاقات با مهندس بازرگان در پاریس بوده، چنین بیان می کند: «باید ملت ایران مهلت به این دیگر ندهد. باید بدون مهلت این را کنار بزند و قطع ید او را از سر ملت بکند. اگر مهلت پیدا بکند این مصیبت است برای ملت ما. گاهی یک پیشنهادهایی از بعضی اشخاص که خیلی توجه به تمام مسائل ندارند می شود- از بعضی از آقایان، از بعضی از محترمین- که مثلاً خوب است که اصل رژیم باقی باشد و این شخص برود. تصریح می کنند که ایشان سلطنت بکند و حکومت نکند و حالا به این قانع می شویم و بعد کم کم، یک قدم یک قدم جلو برویم. این جزء اشتباهاتی است که آقایان دارند».^[۶۵۶] امام در مصاحبه ای دیگر در ۳ آبان ۱۳۵۷ در پاسخی به این سؤال که: شما آقای مهندس بارزگان را به حضور پذیرفتید و … معروف است که همه اینها هوادار سیاست آشتی هستند آیا شما به این سیاست ملحق می شوید؟ چنین پاسخ می دهند: من با روش آشتی و بینابین مخالفم و از اوّل هم با این روش مخالف بودم.^[۶۵۷]
بنابراین می بینیم که تصمیم گیران و دست اندرکاران انقلاب هم به این امر واقف بوده اند و شناخت درستی از این سلیقه و شیوه رفتاری مهندس بازرگان داشته اند. نگارنده در این مورد بر این نظر است که سایر ویژگی ها و فاکتورهای مثبتی که مهندس بازرگان دارا بوده است، اهمیت بیشتری نسبت به رویکرد اصلاح طلبانه وی داشته است.
اما در مورد رویکرد روشنفکرانه مهندس بازرگان نسبت به دین باید گفت، در آن شرایط هنوز ابعاد افکار دینی هر دو گروه در بوته عمل و اجرایی شدن قرار نگرفته بود تا اختلاف فکری آنها را نسبت به دین شفاف سازد. در آن شرایط دغدغه دین که در آثار و کتب و سخنرانی های مهندس بازرگان انعکاس یافته بود سندی معتبر برای قبول اعتبار دینی مهندس بازرگان از سوی روحانیت بوده است.
اکنون به آزمون فرضیه هایی می پردازیم که مرتبط با این قسمت از سوی صاحب نظران در قسمت چارچوب مفهومی عنوان شد:
آقایان ناطق نوری و محمد علی هادی، این انتصاب را ناشی از سیاست امام می دانند برای خنثی کردن تبلیغات منفی که علیه روحانیت وجود داشت در زمینه تلاش آنان برای کسب قدرت.
به هر حال در آن زمان چنین تبلیغاتی علیه روحانیت وجود داشت و بعضی گروه ها و افراد آنان را متهم به تلاش برای کسب قدرت می کردند، دلیل چنین اتهاماتی ساده بود، چون روحانیت بانی اصلی انقلاب بود و آنان بودند که انقلاب را به پیروزی رسانده بودند. اما انتصاب مهندس بازرگان در جهت خنثی سازی این تبلیغات نبود:
– درست است که با انتصاب مهندس بازرگان به عنوان نخست وزیر دولت موقت، روحانیت از تشکیل دولت کنار گذاشته شده بود. اما در ساختار قدرت همچنان دارای جایگاهی پرنفوذ و مثال زدنی بودند. به طوری که در حوزه قضا و قانونگذاری دارای بالاترین قدرت بودند. پس اگر این انتصاب برای خنثی کردن تبلیغات علیه قدرت طلبی روحانیت بود؛ پس خیل روحانیون حداقل در این دو حوزه به کدام دلیل یا دلایل می باشد.
– از سوی دیگر گروه ها و افرادی که به این تبلیغات دامن می زدند تنها بخش بسیار کوچکی از جامعه بودند که در تقابل با مقبولیت و محبوبیت امام در میان توده مردم راه به جایی نمی بردند و از پیش بازنده بودند، بنابراین تلاش برای خنثی سازی این تبلیغات نمی توانسته در این تصمیم دخیل بوده باشد.
آقای محسن میلانی این انتصاب را از روی مصلحت می داند به دلیل اینکه: آیت الله های راست دین و ملیون با دخالت روحانیون در سیاست مخالف بودند.
در پاسخ باید گفت، همانطور که در سطور بالا عنوان شد روحانیت به جزء تشکیل کابینه، در سایر امور نه تنها دخالت کرده بود، بلکه دارای قدرت هم بود. امام خود به عنوان بالاترین مقام مذهبی خواسته بود که روحانیون از چنین قدرت تقیینی و نظارتی برخوردار شوند. در آن دوره دیگر اندیشه عدم دخالت روحانیت در سیاست در حوزه و عامه مردم نفوذ دوران گذشته را نداشت که بتواند در تصمیم امام در این انتصاب دخیل باشد. در ارتباط با ملیون همانطور که بارها در این نوشتار بدان پرداخته شد نیروهای ملی در برابر قدرت کاریزما و رهبری امام در موضع ضعف قرار داشتند و در جایگاهی نبودند که بخواهند خواسته ای را برخلاف خواست امام به ایشان تحمیل کنند.
اکنون به سؤالی می پردازیم که در پایان فصل اوّل مطرح شد؛ اینکه در تحلیل امام از این انتصاب، اهمیت متغییر دخالت امریکا چه جایگاهی داشته است؟ آیا در نظر گرفتن احتمال دخالت امریکا سبب شده که امام برای جلوگیری از آن به اتخاذ چنین تصمیمی مبادرت کنند؟
همان طور که دیدیم شخصیتی که امام در طول مبارزه از خود نشان دادند، شخصیتی بود که هیچ راهی را برای سازش و همکاری باز نگذاشته بود. امام از همان ماجرای کاپیتولاسیون با شدیدترین حملات تکلیف خود را با امریکا مشخص کرده بود. اگر قرار است شاه برود دیگر جایی برای سازش وجود ندارد. امام تصمیم خود را در مبارزه گرفته بود، همان طور که خودشان بیان داشته بودند یا پیروز می شویم یا کشته می شویم که در هر دو حالت ایده ال است. با داشتن چنین نگرشی چگونه می توان ایشان را به سازش واداشت.
مدعای چنین نگرشی همانطور که بیان داشته شد، ملاقات ایشان در ۱۸ دی ماه با نمایندگان دولت فرانسه است که از جانب کارتر، از امام می خواهند تا از دولت بختیار حمایت کنند تا کار به برخورد خشونت آمیز کشیده نشود که ایشان در نهایت در پاسخ به چنین تهدیدی اعلام می کنند که حکم جهاد خواهم داد.
چنین شخصیتی با چنین قاطعیت و عزمی در مبارزه هیچ گاه نمی توانسته چنین ملاحظه ای را در تصمیم خود مد نظر قرار دهد.
نتیجه گیری
این نوشتار بر اساس دعوای فکری صاحبنظران حوزه مسائل ایران در ارتباط با مسأله واگذاری قدرت به مهندس بازرگان سازماندهی شده است. نسبت به چرایی انتخاب مهندس مهدی بازرگان به عنوان نخست وزیر دولت موقت، نظرات متعارضی از سوی صاحب نظران مختلف بیان شده است. به رغم ظاهر ساده این تصمیم، دلایل این انتصاب در میان گروه های سیاسی کشور سبب شده است که دست آویزی قرار بگیرد برای تخطئه و حمله به یکدیگر، به طوری که دعواهای فکری شکل گرفته پیرامون این موضوع سبب شده است که طیف های مختلف فکری با متهم کردن یکدیگر به فرصت طلبی در این مسأله، فضای تفاهم را به فضایی خصمانه بدون در نظر گرفتن منافع ملی تبدیل سازند. تمام دغدغه نگارنده در این نوشتار سعی بر آن بود تا با ارائه تحلیلی واقع بینانه و بی غرضانه کمکی به ارتقای فضای تفاهم و نزدیکی میان گروه های سیاسی در کشور داشته باشد.
این نوشتار ابتدا بر اساس دعوای فکری حداقل دو صاحب نظر سازماندهی شد. که یکی از این نظرات فرضیه اصلی و نظریه دیگر فرضیه رقیب را شکل داد. سپس چارچوب مفهومی موضوع اسکلت بندی شد و در مرحله بعد با ارائه مبنای نظری، معیاری برای صحت و سقم نظرات ارائه شده در قسمت چارچوب مفهومی در نظر گرفته شد.
در تدوین چارچوب مفهومی، نگارنده نظر سی صاحب نظر داخلی و خارجی را که در ارتباط با مسأله واگذاری قدرت به مهندس بازرگان به ارائه دیدگاه پرداخته اند، چارچوب بندی کرده است.
این نظرات در چارچوب مفاهیم زیر دسته بندی شد:
– نظرات مصلحت پایه که این انتصاب را ناشی از ضرورت این انتخاب می داند.
– نظرات مقبولیت پایه که این انتصاب را ناشی از مقبولیت این انتخاب می داند.
– نظراتی که با نفی مصلحت و مقبولیت این انتخاب را ناشی از عدم تمایل امام به دخالت روحانیون در امور اجرایی می داند.
– نظراتی که این انتصاب را به دلیل پیشنهادات آقای مطهری و آقای بهشتی می داند.
– نظراتی که تجمیع نظرات بالا هستند.
– نظریه ای که این انتصاب را ناشی از تلاش شخصی مهندس بازرگان برای کسب قدرت می داند.
– نظریه ای که این انتصاب را به نوعی ناشی از دوستی امام با شخص مهندس بازرگان می داند.
مبنای نظری این نوشتار، عاریت گرفته از مقاله ریچارد اسنایدر با عنوان راه های گذار از نظام های سلطانی و کتاب لینز و استپان است. اسنایدر در مقاله اش کنشگرانی را که طی انقلاب می توانند گذارها را امکان پذیر سازند در چهار گروه جای می دهد: تندروهای نظام، میانه روهای نظام، مخالفان تندرو، مخالفان میانهرو.
تندروها نظام بدون هیچ گونه قید و شرطی به دائمی کردن حکومت دیکتاتور معتقدند. میانه روهای نظام که در درون نظام هستند، ممکن است در دوره های بحران وابستگی خود را با دیکتاتور قطع کنند. این گروه اغلب شامل جناح های ارتش یا اعضای بوروکراسی اداری هستند که در نتیجه دخالت های دیکتاتور در حوزه اختیارات و تخصص خود بیگانه شده اند. تندروهای مخالف خواهان سرنگونی نظام و دگرگونی های اساسی هستند. مخالفان میانه رو به هدف محدود برکناری دیکتاتور و باند حاکم او معتقدند. و معمولاً با هر گروهی که بتواند این هدف را پیش ببرد متحد می شوند.
سال های ۱۳۵۶-۱۳۴۲ دوره حکومت سلطانی شاه است. تغییر از اقتدارگرایی به نظام سلطانی نتیجه دو عامل می باشد: ۱- اصلاحات ارضی که باعث استقلال شاه از زمینداران شد.۲- منابع مالی خارجی و درآمدهای نفت که باعث استقلال رژیم از اقتصاد داخلی شد.
اما نظریه اسنایدر پاسخی برای چرایی انتصاب جناح میانه رو به قدرت پس از انقلاب ارائه نمی دهد. آن چه نظریه اسنایدر را در این پژوهش کاربردی و مفید می سازد، شفاف سازی است که اسنایدر از وضعیت کنشگران ارائه می دهد.
در تدوین این نوشتار پنج فصل سازماندهی شد، فصل اوّل به کلیات بحث می پردازد، در هر یک از چهار فصل بعدی یک موضوع مرتبط با مسأله مورد پژوهش مطرح شد و در پایان آن فصل نظریه های مرتبط با موضوع آن فصل که در قسمت چارچوب مفهومی بیان شده بود مورد آزمون قرار گرفت.
در فصل اوّل با عنوان امریکا و رویارویی با انقلاب، نگارنده به دنبال پاسخگویی به این سؤال بود که آیا انتصاب مهندس بازرگان به دلیل بی طرف ساختن امریکا در برخورد با انقلاب بود؟
نگارنده با بررسی روابط ایران و امریکا با تأکید بر دوره محمدرضا شاه به این نتیجه رسید؛ در شرایطی که طوفان انقلاب در ایران داشت آغاز می شد، سیاستگذاران کاخ سفید در بی خبری نسبت به آن چه در ایران داشت می گذشت به سر می بردند و زمانی که متوجه شدند در ایران چه می گذرد به دلیل اختلافاتی که در دستگاه سیاست خارجی امریکا وجود داشت نتوانستند استراتژی مشخص، واحد و تعریف شده ای در قبال بحران ایران بگیرند.
از طرف دیگر به جزء دخالت مستقیم ایالات متحده، دخالت غیرمستقیم امریکا می توانسته از طریق کودتای ارتش هم مطرح باشد. بررسی توانایی ارتش برای انجام کودتا موضوع فصل دوم را تشکیل میدهد.
در فصل دوم با عنوان ارتش و انقلاب اسلامی، نگارنده به دنبال پاسخگویی به این سؤال بود که آیا ارتش از قابلیت و توانایی لازم برای برخورد با انقلاب از طریق کودتا برخوردار بوده است یا نه؟
در قسمت چارچوب مفهومی نیز یکی از نظرات ارائه شده از سوی برخی از صاحب نظران این بود که انتخاب مهندس بازرگان تاکتیکی بود برای بی طرف کردن ارتش در برخورد با انقلاب.
نگارنده با بررسی ارتش در دوره پهلوی با تأکید بر دوره محمدرضا شاه پهلوی به این نتیجه رسید که محمدرضا پهلوی به خصوص بعد از کودتای ۲۸ مرداد به تدریج سیاست هایی را در جهت تسلط بر ارتش و مطیع ساختن آن دنبال کرد. نتیجه چنین سیاست هایی سبب شد که ارتش از استقلال تهی شده و از حوزه وظایف و اختیارات تخصصی خود بیگانه شود. زمانی که شاه از کشور خارج شد، ارتش در شرایطی قرار گرفت که فاقد هرگونه ابتکار عمل و استقلالی برای کنش بود. با خبر خروج شاه از کشور، فرماندهان ارتش در دسترس ترین راه را خروج به همراه شاه می دانستند. حتی حضور هایزر سبب نشد که ارتشتاران اعتماد به نفس لازم را برای ابتکار عمل به دست آورند. سران ارتش پس از خروج شاه تا زمان اعلام بی طرفی در بلاتکلیفی و اتلاف وقت به سر می بردند و در نهایت بدون این که جرأت و جسارتی از خود نشان دهند اعلام بی طرفی کردند.
در فصل سوم با عنوان انقلاب و پتانسیل گروه های سیاسی برای کسب قدرت، نگارنده حزب توده، جبهه ملی، روحانیت، سازمان مجاهدین خلق و نهضت آزادی را مورد مطالعه قرار داد. در طول سال ها مبارزه علیه رژیم شاه، گروه های سیاسی مختلفی در مبارزه شرکت جسته بودند. اکنون که انقلاب به ثمر می رسید هر یک از این گروه ها خود را مستحق مشارکت در ساختار قدرت جدید می دانستند.
حزب توده، خود را پیشکسوت و پیشگام در مبارزه می دید. پیروزی انقلاب برای جبهه ملی جبران کودتای ۲۸ مرداد بود. روحانیت بانی تمام آن چیزی بود که اتفاق افتاده بود، گروهی که بعد از قیام ۱۵خرداد، رهبری انقلاب را به دست گرفته بود. مجاهدین خود را وارث حنیف نژاد می دانستند. نهضت آزادی خود را آخرین نسل مدافعین قانون اساسی می دید.
در قسمت چارچوب مفهومی، این فصل بیشترین نظرات را به خود اختصاص داده بود، محور نظرات ارئه شده در چارچوب مفهومی حول موضوعات زیر بود:
– انتصاب مهندس بازرگان به دلیل اعتبار دینی و سیاسی او بود.
– انتصاب مهندس بازرگان به دلیل پیشنهاد آقایان مطهری و بهشتی بوده است.

فاصله ای – فاصله ای

فرصت هایی برای زندگی درونی و هویت سازمانی

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

**. Correlation is significant at the 0.01 level (2-tailed).
نتیجه آزمون همبستگی پیرسون (۴۴۲/۰=r) و سطح معناداری(۰۰۰/۰ =a) درخصوص رابطه بین فرصت هایی برای زندگی درونی (یکی از مولفه های معنویت سازمانی) و هویت سازمانی نشان از آن دارد که از لحاظ آماری با اطمینان ۹۹ درصد اطمینان و در سطح ۰۱/۰>P همبستگی مثبت و نسبتاً ضعیفی بین حس فرصت هایی برای زندگی درونی و هویت سازمانی وجود دارد. بنابراین، می توان اذعان داشت که دو متغیر فرصت هایی برای زندگی درونی و هویت سازمانی با یکدیگر ارتباط داشته و در صورت هر گونه تغییر (افزایش یا کاهش) در یکی از این دو متغیر، شاهد تغییر (افزایش یا کاهش) در دیگری خواهیم بود. بدین ترتیب هر چه کارکنان در سازمان خود فرصت هایی برای زندگی درونی داشته باشند به همان میزان هویت سازمانی آنها بیشتر می شود در نتیجه فرضیه پنجم تحقیق نیز مورد تایید قرار می گیرد.

۴-۳-۲-۷- آزمون فرضیه ششم

« بین هویت سازمانی و جنسیت کارمندان رابطه معنادار وجود دارد »
از جمله اهداف مطالعه حاضر، مقایسه میزان هویت سازمانی در بین کارکنان مرد و زن کتابخانه های عمومی استان اردبیل بوده است. به همین خاطر، از طریق آزمون پارامتری t با دو نمونه مستقل به آزمون این فرضیه پرداختیم. دلیل استفاده از این آزمون، از یک طرف به خاطر مقیاس فاصلهای شاخص هویت سازمانی و از طرف دیگر به خاطر وجود دو گروه (کارکنان مرد و زن) می باشد. جدول زیر نتایج حاصل از آزمون تفاوت هویت سازمانی را در بین کارکنان مرد و زن را نشان می دهد:
جدول۴-۱۴- خروجی آزمون t-test برای مقایسه کارکنان زن و مرد از نظر هویت سازمانی

شاخص

گروه ها

تعداد

میانگین

اختلاف میانگین

مقدار t

درجه آزادی

سطح معنیداری

هویت سازمانی

زن

۱۵۰

۲۳/۳

۱۲/۰

۸۳۹/۱

۱۴۸

۱۴۶/۰

مرد

۱۵۰

۱۱/۳

چنانچه در جدول فوق مشاهده می شود میانگین هویت سازمانی در کل مولفه ها در بین کارکنان زن حدود ۲۳/۳ و این میانگین در بین کارکنان مرد ۱۱/۳ بوده و اختلاف میانگین هویت سازمانی دو گروه از کارکنان برابر ۱۲/۰ می باشد. برای اینکه بدانیم این اختلاف میانگین دو گروه کارکنان از نظر هویت سازمانی از لحاظ آماری معنادار است یا نه به مقدار t و سطح معناداری نگاه می کنیم. با توجه به مقدار t محاسبه شده(برابر با ۸۳۹/۱) و همچنین با توجه به اینکه اینکه سطح معناداری از ۰۵/۰ بیشتر است بنابراین توان گفت که این تفاوت از نظر آماری معنی دار نسیت. در نتیجه فرضیه ششم تحقیق رد شده و با ۹۵ درصد اطمینان می توان گفت اختلاف میانگین هویت سازمانی در بین دو گروه کارکنان زن و مرد تصادفی می باشد.

۴-۳-۳- آزمون رگرسیون چندگانه

برای مشخص کردن تاثیر هر یک از ابعاد هماهنگی بین سازمانی بر توانمندسازی از آزمون رگرسیون چندگانه استفاده می شود. تا اینجا با بهره گرفتن از انواع آزمون ها جهت و شدت رابطه بین متغیرهای مستقل و وابسته مورد بررسی قرار گرفته است. در رگرسیون چندگانه اهمیت و وزن یا تاثیر هر یک از مولفه های معنویت سازمانی بر هویت سازمانی مشخص می شود.
درمعادله رگرسیونی برای مشخص کردن ضریب تعیین (R²) و میزان وزن هر متغیر(Beta) مجموعه متغیرهای مستقل وارد معادله می شوند. لازم به یادآوری است؛ به منظور تعیین سهم هر یک از متغیرها در تبیین توانمندسازی از رگرسیون چندگانه، به روش (Enter) استفاده شده است. در این روش متغیرهای مستقل به طور همزمان وارد تحلیل شده و اثرات آنها بر روی متغیر وابسته تعیین می‌گردد.
جدول ۴-۱۵- خلاصه مدل به دست آمده از رگرسیون چند متغیره

تعدیل شده

پایگاه اجتماعی: پایگاه اجتماعی، ویژگی‌های مربوط به فرد است که مقام و موقعیت او را در سازمان معین می‌کند.
مقاومت در برابر تغییر: هرچه تغییرات بیشتر باشد. مقاومت در برابر تغییر بیشتر خواهد شد و ممکن است به سه شکل رفتار بروز نماید: بی‌اعتنائی، رد کردن و تحریف.
موانع کلامی: این مانع در ارتباطات شفاهی رخ می‌دهد زیرا ارتباط با الفاظ انجام می‌شود.
عدم برنامه‌ریزی: اگر ارتباط بدون برنامه‌ریزی قبلی باشد، معمولا نتیجه خوبی در بر نخواهد داشت.
تصورات فرد: گاهی اوقات تصورات روشن نشده افراد از یک پیام، می‌تواند موجب سردرگمی گیرنده پیام شود.
ضعف در بیان پیام: این مانع باعث می‌شود که درک مطلب یا پیام برای گیرنده دشوار باشد و یا ممکن است گیرنده، منظور دیگری را درک نماید.

( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

خوب گوش ندادن: این امر هنگامی اتفاق می‌افتد که گیرنده پیام، به خوبی به پیام گوش نداده و به همین دلیل منظور خاص دیگری را از آن درک می‌کند و بر اساس آن جواب می‌دهد.
افت و تغییر پیام به هنگام انتقال : این به خاطر دشواری در نگهداری و سپردن پیام است.
۱۰ – عدم اعتماد و ترس: در محیطی که عدم اعتماد و ترس وجود داشته باشد نسبت به هر پیامی با شک و تردید نگریسته می‌شود، بنابراین انتقال پیام دچار نقصان می‌گردد.
۱۱ – موانع تجربی- علمی: بر اثر تفاوت مدارج علمی و تجربیات بین افراد سازمان یک فاصله نامحسوسی ایجاد می‌شود و مانع بزرگی در انجام ارتباط مؤثر در سازمان می‌گردد.
۱۲- پارازیت‌ها: به دو دسته تقسیم می‌شوند:
الف- اختلالات درونی: این اختلالات به اجزاء برقرار کننده ارتباط یعنی فرستنده و گیرنده مربوط می‌شود.
ب- اختلالات بیرونی: این نوع اختلالات به محیط مربوط می‌شود، مانند سر و صدا.
۱۳ – انگیزه: مسائل روانی از قبیل: هیجانات، خشم، درد، خوشحالی و … بر تفسیر ما از پیام اثر می‌گذارد.
۱۴ -علائم غیرشفاهی و متناقض: کیفیت صدا، بیان فیزیکی، وضعیت جسمانی، و مواردی از این قبیل هم می‌تواند به ارتباط کمک کند و هم می‌تواند آن را به تأخیر اندازد.
«جان شرمرهورن» و دیگران به شش مورد مانع ارتباطی از جمله مسائل کلامی، مسائل ناشی از سوء تفاهم، اثرات مقام و حالات شخصی، اختلافات فرهنگی و فیزیکی و نبود بازخور اشاره دارند. «مایکل استال» موانع ارتباطی را نبود درک صحیح مطلب، عدم شنود مؤثر، سلطه سر و صدا در ارتباط چهره به چهره، عدم انتخاب مجاری مناسب ارتباطی و باراضافی اطلاعات می‌داند. همچنین «گریفین» موانع ارتباطی را در مسائل زیر می‌داند.
مشکلات در ارسال پیام، مشکلات در دریافت پیام، پویائی گروهی بین فرستنده و گیرنده پیام شامل: زبان، اختلاف در قدرت و موقعیت شخصی، اختلاف در ادراک و مسائل ناشی از عوامل محیطی شامل هیاهو و سرو صدا، بار اضافه اطلاعات (فخیمی، ۱۳۷۹).
علی‌رغم نظرات متفاوتی که در موانع ارتباطات وجود دارد، ولی همه وجوه مشترکی دارند و مسائل مشابه را از زوایای متفاوتی مورد بررسی قرار داده‌اند که شامل موارد زیر است:
موانع ناشی از مسائل روان‌شناسی و ادراکی، موانع فردی، موانع کلامی- میانی، موانع سازمانی – مدیریتی (همان منبع).
پارسائیان و اعرابی (۱۳۸۱) موانعی را که بر سر راه ارتباطات اثربخش قرار دارند شامل: از صافی گذرانیدن اطلاعات، ویژگی‌های شخصی، جنسیت، عواطف، زبان و ارتباطات غیر گفتاری می‌دانند، که در ذیل به شرح مختصر آن می‌پردازیم:
از صافی گذرانیدن اطلاعات: مقصود از صافی گذرانیدن اطلاعات این است که دهنده پیام آگاهانه در اطلاعات دست‌کاری می‌کند تا آن را برای گیرنده پیام مطلوب‌تر نماید.
ویژگی‌های شخصی: در فرایند ارتباطات، گیرنده پیام، با توجه به نیازها، انگیزه‌ها، تجربه‌ها، زمینه‌های کاری و سایر ویژگی‌های شخصی همان چیز‌هایی را که علاقه دارد،‌ می‌بیند یا می‌شنود. همچنین گیرنده پیام انتظارات و آنچه را که مورد علاقه‌اش است. در شبکه ارتباطی القا می‌کند و بر همان اساس پیام را از رمز خارج می کند.
جنسیت: زنان و مردان به دلیل‌های گوناگونی باید بین خود ارتباطات گفتاری برقرار کنند. در نتیجه جنسیت به صورت مانعی بر سر راه ارتباطات اثربخش (بین دو جنس) در می‌آید.
عواطف :‌نوع احساس گیرنده پیام بر تفسیری که از محتوای پیام می‌کند اثر می‌گذارد.
زبان: کلام برای افراد مختلف معانی متفاوتی دارد. سن ، میزان تحصیلات و زمینه فرهنگی، سه متغیر مشخص هستند که معنی و مفهومی را که ما برای این کلمه‌ها قائل هستیم، تحت تأثیر قرار می‌دهند.
گوئل کهن (۱۳۷۶) عواملی را که باعث تضعیف و تهدید ارتباط می‌شود تعصب‌گرایی (جزمی می‌پنداری)، کلیشه‌پنداری (قضاوت قالبی) و اثر توهم دوگانه می‌داند که در زیر شرح مختصر آن آمده است:
۱- تعصب‌گرایی (جزمی پنداری )
معنایی که شخص از چیزی برداشت می‌کند، به گونه‌ای مستقیم مبتنی بر توشه علمی و دانسته‌های اوست. اما یک فرد علاوه بر این که دانشی دارد، دارای اندیشه‌ها، پندارها، نگرش‌ها و اعتقادات نیز هست. به زبان دیگر،‌ یک شخص زمانی که نتایجی را استخراج می‌کند بر مبنای آن استنتاجات ، موقعیت یا حالتی را در زمینه رویدادهای معین در محیط خود پدید می‌آورد. متأسفانه به مجرد این که اندیشه‌ها، نگرش‌ها و اعتقادات شخص شکل گرفتند و به اصطلاح در ذهن وی جا افتادند، چه بسا که مانع دریافت درست محتوای ارتباطات مشخص بشوند.
۲- کلیشه پنداری یا قضاوت قالبی
کلیشه پنداری» یکی دیگر از عو
املی است که باعث تهدید و انحراف ارتباط می‌شود. بر این اساس، انتظارات تعیین کننده محتوای ارتباط است و قضاوت‌ها از طریق یک نوع طبقه‌بندی انتزاعی انجام می‌گیرد. بدین ترتیب، نمی‌توان از مسایل و رویدادهایی که بر اساس آن‌ها ارتباط برقرار شده،‌شناخت درست و مناسبی داشت.
۳- اثر توهم دوگانه
«دوگانه پنداری» یا طرز فکر مبتنی بر دوگانگی افراطی، موجب بروز «اثر توهم دوگانه» می شود. در چنین موقعیتی، ما همه چیز را به صورت دوگانه می‌بینیم: خوب و بد ، درست و نادرست، سفید و سیاه و مانند این‌ها، بنابراین ، اگر ما مشغول شنیدن سخنان کسی هستیم که مورد پسندمان است و به او اعتماد داریم، ما از قبل آماده شده‌ایم تا با آنچه گفته‌ می‌شود موافقت داشته باشیم. برعکس ما به گونه‌ای خودکار، تمایل خواهیم داشت تا با افرادی که مورد علاقه ما نیستند، مخالفت ورزیم و یا آنان را به حساب نیاوریم .
صائمیان (۱۳۷۷) موانع ارتباط را شامل موانع فردی، موانع میان فردی ،‌موانع ساختاری و عوامل فنی می‌داند که در زیر شرح مختصر آن آمده است:
۱ – موانع فردی
موانعی که برای دریافت پیام از سوی فرد وجود دارد به مسائل فرهنگی، دانش و اطلاعات و مهارت‌های وی برمی‌گردد. چنانچه شخص گیرنده پیام از قوه ادراک خوب برخوردار باشد. می‌تواند پیام را به خوبی جذب و خود به عنوان فرستنده پیام عمل کند. مشکل بسیاری از سازمان‌ها در ارتباطات همین موانع فردی و تفاوت‌های آنان است.
۲ – موانع میان فردی
چنانچه در سازمانی روابط رئیس با کارکنان در جو نامساعد باشد این امر به جریان ارتباط لطمه وارد می‌کند. مدیر سعی دارد اطلاعات دست اول و یا منحصر به فردی را برای خود حفظ کند و برخی اطلاعات کم اهمیت‌تر را به دیگران منتقل سازد، و یا در نوع ارتباطی که با زیردستان دارد ایجاد نوعی عدم اعتماد می‌کند که این امر در فرایند ارتباط اثر گذاشته و نهایتاً دریافت کنندگان پیام این مدیر، اصولا اعتبار و ارزشی برای پیام‌های وی قائل نیستند . به عبارت دیگر اعتبار ، رابطه تنگاتنگی با اعتماد دارد.
۳ – موانع ساختاری
مقام و موقعیت افراد در نحوه ارتباط آنان بسیار مؤثر است. بعضاً مقامات بالاتر ترجیح می‌دهند اطلاعات دریافتی را بین هم ردیفان خود منتقل کنند و از سوی دیگر چنانچه افراد بالای سازمان بخواهند با افراد پایین‌تر سازمان کنند گاهی جنبه تسلط و غلبه دارند و در برخی مواقع زیردستان حالت تحسین و تمجید و یا موافقت با آن‌ها را بروز می‌دهند.
از دیگر موانع این گروه عدم هماهنگی تخصصی و مهارت‌های افراد در دریافت پیام است.
۴- عوامل فنی
شامل استفاده از وسایل ارتباطی برای انتقال پیام است . اینکه پیامی به صورت کتبی – شفاهی – به وسیله تلفن و یا وسایل ارتباط جمعی و شبکه‌های کامپیوتری جهانی منتقل شود، بر نحوه اثرگذاری پیام تأثیر مثبت و یا منفی خواهد داشت.

۲-۴- پیشینه تحقیق

۲-۴-۱- تحقیقات داخلی

پژوهش دیگری توسط رجب ربوبی (۱۳۷۹) تحت عنوان “رابطه مهارتهای انسانی مدیران و اثر بخشی آنان از دیدگاه دبیران” که در دبیرستانهای شهرستان هشترود انجام گرفت جامعه ی آماری کلیه دبیران (۳۱۶ نفر) بودند فرضیه اصلی پژوهش (بین مهارتهای انسانی مدیران و اثر بخشی آنان رابطه وجود دارد” بود، داده‌ها با بهره گرفتن از روش همبستگی پیرسون و تحلیل واریانس یکطرفه تجزیه و تحلیل شدند، نتایج و یافته‌های پژوهش نشان داد که بین مهارتهای انسانی مدیران و اثر بخشی آنان رابطه وجود دارد(ربوبی، ۱۳۷۹) .
در تحقیقی که توسط اعظم السادات پزشک و قربانعلی سلیمی‌(۱۳۷۹) با عنوان بررسی نظریات دبیران دبیرستانهای شهر اصفهان درباره ی اثر بخشی مدیران انجام گرفت، ۲۲۰ نفر دبیر از ۲۰ دبیرستان بصورت تصادفی انتخاب شدند. ابزار اندازه گیری این تحقیق پرسشنامه بود. تجزیه و تحلیل نتایج مبین این امر است که مسائلی مانند تاکید بر اهداف نظام آموزشی، پیشرفت تحصیلی دانش آموزان، برقراری روابط انسانی مطلوب، استقبال از تغییر و نو آوری، استفاده از نظام ارزشیابی مستمر و باز خورد، توجه به رشد و توسعه کارکنان، استفاده بهینه از منابع انسانی و استفاده از تصمیم گیری مشارکتی از عوامل موثر بر اثر بخشی مدیران هستند. (پزشک و سلیمی، ۱۳۷۹)
تحقیق دیگری توسط غلامرضا خوش سیما (۱۳۸۰) در سازمان مدیریت و برنامه ریزی خراسان تحت عنوان “بررسی میزان آشنایی مدیران مسئول سازمانهای دولتی استان خراسان با وظایف مدیریت و رابطه آن با اثر بخشی سازمان” انجام پذیرفت، حجم نمونه این پژوهش ۴۳ نفر بود که با بهره گرفتن از سرشماری تعیین شده بود، ابزار استفاده شده در این پژوهش پرسشنامه، بود یافته‌های این پژوهش نشان داد که بین میزان آشنایی مدیران با وظایف مدیریت و اثر بخشی رابطه وجود ندارد. (خوش سیما، ۱۳۸۰) .

۴۶/۰

۱۴/۱

۹۴/۴

۷۵/۰

۵۲/۲

ضریب تغییرات

–

۷۰/۵

۲۳/۶

۵۷/۵

۹۲/۱

۲۲/۳

**و* به ترتیب معنی دار در سطح احتمال یک و پنج درصد.

شکل ۳-۱- نمودار اثر متقابل تاریخ کاشت در رقم بر روی صفت روز تا ۵۰ درصد سبز شدن

شکل ۳-۲- نمودار اثر متقابل تاریخ کاشت در رقم بر روی صفت روز تا شروع ساقه دهی

شکل ۳-۳- نمودار اثر متقابل تاریخ کاشت در رقم بر روی صفت روز تا شاخه دهی
۳-۱-۱-۶- مرحله ۵۰ درصد گل دهی
اثر اصلی تاریخ کاشت و اثر اصلی رقم هر دو در سطح احتمال یک درصد بر روی مرحله ۵۰ درصد گل دهی معنی دار شده و اثر متقابل تاریخ کاشت در رقم در سطح احتمال ۵ درصد بر روی این مرحله معنی دار می باشد (جدول۳-۳). با توجه به جدول مقایسات میانگین (جدول۳-۴)، تاریخ کاشت ۱۰ فروردین با بیشترین زمان برای رسیدن به مرحله ۵۰ درصد گلدهی (۸۸/۶۲روز)، در گروه a قرار گرفته و اختلاف معنی داری با سایر تاریخ های کاشت دارد و بقیه تاریخ های کاشت (۲۵ فروردین، ۹ اردیبهشت و ۲۴ اردیبهشت) نیز به ترتیب در گروه های پایین تر قرار گرفته اند. لازم به ذکر است که تاریخ کاشت ۲۴ اردیبهشت یعنی آخرین تاریخ کاشت پس از ۷۷/۳۹ روز وارد این مرحله شده است. به نظر می رسد که با تاخیر در کاشت گیاه برای دوری از شرایط نامساعد محیطی و برای تولید بذر هر چند به مقدار کم، مراحل مختلف رشدی خود را زودتر به پایان می رساند. مندهام و همکاران (۱۹۹۰)، اعلام می کنند که با تاخیر در کاشت سرعت نمو افزایش یافته و تعداد روزهای از کاشت تا ۵۰ درصد گل دهی کاهش می یابد. رابرتسون و همکاران (۲۰۰۴)، طی بررسی عکس العمل کلزا و خردل هندی به تاریخ کاشت، گزارش نمودند که با تاخیر در کاشت زمان رسیدن به ۵۰ درصد گل دهی و رسیدگی کوتاه تر می شود. در اینجا نیز با تاخیر در کاشت گیاه برای دوری از تنش های محیطی مراحل مختلف فنولوژیکی را زودتر به پایان رسانده است.
(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت nefo.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

در بررسی اثر اصلی رقم نیز، رقم دیررس ساری گول با دارا بودن ۳۳/۵۵ روز بیشترین زمان را برای رسیدن به مرحله ۵۰ درصد گلدهی به خود اختصاص داده و در گروه a قرار گرفته و با دو رقم دیگر اختلاف معنی داری نشان می دهد. رقم هایولا ۴۰۱ نیز با (۵۸/۴۹ روز) در پایین ترین گروه یعنی گروه c قرار گرفته است (جدول۳-۴). همان طور که قبلا نیز ذکر شد، رقم ساری گول دیررس بوده و در نتیجه مراحل مختلف فنولوژیکی را دیرتر سپری می نماید و رقم هایولا۴۰۱ نیز به دلیل زودرس بودن کلیه مراحل رشدی خود را زودتر از دو رقم دیگر سپری می نماید.
با توجه به نمودار اثر متقابل تاریخ کاشت در رقم (شکل۳-۴)، مشاهده می گردد که رقم ساری گول در تاریخ کاشت اول (۱۰فروردین)، در گروه a قرارگرفته و اختلاف معنی داری با سایر گروه ها دارد. رقم هایولا ۴۰۱ نیز در تاریخ کاشت ۲۴ اردیبهشت در پایین ترین حد و به طور مشترک با رقم RDF003 در همان تاریخ کاشت قرار گرفته است. خصوصیات دیر رس بودن رقم ساری گول و تاریخ کاشت زود هنگام باعث طولا نی تر شدن زمان لازم برای وارد شدن به مرحله ۵۰ درصد گلدهی شده است. رقم هایولا۴۰۱ نیز زودرس بوده و در اکثر مراحل فنولوژیکی کمترین زمان را به خود اختصاص داده است و در اینجا علاوه بر زودرس بودن رقم، تاریخ کاشت دیر هنگام نیز موجب وارد شدن زودتر به این مرحله شده است.
۳-۱-۱-۷- مرحله ۵۰ درصد غلاف دهی
جدول تجزیه واریانس (جدول۳-۳) نشان می دهد که اثر اصلی تاریخ کاشت، اثر اصلی رقم و اثر متقابل آنها بر روی روز تا ۵۰ درصد غلاف دهی در سطح احتمال یک درصد معنی دار می باشد. طولانی ترین زمان برای رسیدن به مرحله ۵۰ درصد غلاف دهی مربوط به تاریخ کاشت ۱۰ فروردین با ۴۴/۷۵ روز و کمترین زمان، مربوط به آخرین تاریخ کاشت یعنی ۲۴ اردیبهشت می باشد که ۶۶/۴۷ روز است و یک اختلاف ۵۸ درصدی بین اولین و آخرین تاریخ کاشت مشاهده می شود (جدول۳-۴). در اینجا نیز مشاهده می شود که تاریخ کاشت زود به دلیل شرایط مساعد محیطی دیرتر نیز به مرحله ۵۰ درصد غلاف دهی رسیده است.
در بررسی اثر اصلی رقم نیز با توجه به جدول مقایسات میانگین مشاهده می شود که رقم ساری گول با مدت زمان ۸۳/۶۷ روز برتر از دو رقم دیگر بوده است و رقم هایولا۴۰۱ زودرس در پایین ترین حد(۳۸/۵۸) و در گروه c قرار دارد (جدول ۳-۴). که دلیل آن خصوصیات ژنتیکی خود رقم از نظر زود رسی و یا دیر رسی بوده است.
نمودار اثر متقابل تاریخ کاشت در رقم (شکل۳-۵) نشان می دهد، رقم دیر رس ساری گول در تاریخ کاشت ۱۰ فروردین با اختلاف معنی داری بالاتر از بقیه گروه ها قرار گرفته و رقم زود رس هایولا ۴۰۱ نیز در تاریخ کاشت ۲۴ اردیبهشت در پایین ترین گروه قرار گرفته است.
۳-۱-۱-۸- طول دوره گلدهی
جدول تجزیه واریانس (جدول ۳-۳) نشان می دهد، اثر اصلی تاریخ کاشت در سطح احتمال یک درصد بر روی صفت طول دوره گلدهی معنی دار می باشد، ولی اثر اصلی رقم بر روی این صفت غیر معنی دار است. همچنین اثر متقابل تاریخ کاشت در رقم در سطح احتمال ۵ درصد بر روی صفت مذکور معنی دار شده است. با توجه به جدول مقایسات میانگین، تاریخ کاشت ۱۰ فروردین با ۴۴/۱۹روز با اختلاف معنی داری نسبت به بقیه تاریخ های کاشت و در گروه a قرار گرفته و تاریخ کاشت های بعدی (۲۵فروردین، ۹ اردیبهشت و ۲۴ اردیبهشت) به ترتیب و در گروه های بعدی قرار گرفته اند به طوری که یک اختلاف ۱۸۲ درصدی بین تاریخ کاشت اول (۱۰فروردین) و تاریخ کاشت آخر(۲۴ اردیبهشت) وجود دارد (جدول۳-۴). همان طور که قبلا نیز ذکر شد، در تاریخ کاشت های زود هنگام و البته به موقع در فصل بهار به دلیل شرایط مساعد محیطی گیاه به طور طبیعی رشد می کند و فرصت کافی نیز برای سپری کردن طبیعی مراحل فنولوژیکی پیدا می کند. مارالیان و همکاران (۱۳۸۶)، طی یک بررسی که در مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی مغان انجام دادند، اثر چهار تاریخ کاشت را بر رشد و عملکرد چهار رقم کلزا مورد ارزیابی قرار دادند و اعلام کردند که اثر تاریخ کاشت بر دوره گل دهی و طول دوره رشد تا پایان گل دهی معنی دار می باشد. عسگری و مرادی دالینی (۱۳۸۶)، نیز اثر تاریخ کاشت را بر روی طول دوره گل دهی معنی دار اعلام می کنند.
در بررسی اثر متقابل تاریخ کاشت در رقم نیز، رقم RDF003 در تاریخ کاشت اول یعنی ۱۰ فروردین طولانی ترین زمان را به خود اختصاص داده و به طور مشترک با رقم هایولا۴۰۱ در همان تاریخ کاشت قرار گرفته است. هر سه رقم در آخرین تاریخ کاشت (۲۴ اردیبهشت) به طور مشترک کوتاه ترین طول دوره گل دهی را داشته اند (شکل ۳-۶).
۳-۱-۱-۹- طول دوره زایشی
با توجه به جدول تجزیه واریانس اثر اصلی تاریخ کاشت و اثر اصلی رقم بر روی صفت طول دوره زایشی در سطح احتمال یک درصد معنی دار می باشد، ولی اثر متقابل آنها بر روی صفت طول دوره زایشی غیر معنی دار شده است (جدول۳-۳). به طوری که تاریخ کاشت ۱۰ فروردین با ۶۶/۶۱ روز باعث طولانی ترین طول دوره زایشی شده و با قرار گرفتن در گروه a، با سایر تاریخ های کاشت اختلاف معنی داری نشان می دهد. تاریخ کاشت ۲۴ اردیبهشت نیز پایین تر از همه (۷۷/۳۵ روز) و در کلاس مشترک با تاریخ کاشت سوم یعنی ۹ اردیبهشت قرار گرفته است (جدول ۳-۴). جانسون و همکاران (۱۹۹۵)، اعلام می دارند که در کلزا عملکردهای بالا بعد از یک دوره طولانی گل دهی و غلاف دهی در شرایطی که میانگین درجه حرارت روزانه پایین باشد تولید می شود. که در این آزمایش میانگین درجه حرارت برای کاشت های زود هنگام مناسب بوده و عملکرد بالایی نیز از تاریخ کاشت های به موقع و زودهنگام به دست آمده است. گراس (۱۹۶۳)، در بررسی اثر تاریخ کاشت بر مراحل رشد و نمو کلزای بهاره گزارش کرد که با تاخیر در کاشت، زمان مورد نیاز برای رشد رویشی و زایشی کوتاه می شود. در اینجا نیز با تاخیر در کاشت کلیه مراحل رشدی از جمله طول دوره زایشی کوتاه شده و به تبع آن عملکرد نیز کاهش یافته است.
در بررسی اثر اصلی رقم نیز مشاهده می شود که رقم دیر رس ساری گول با ۹۱/۵۵ روز بیشترین و رقم زود رس هایولا۴۰۱ با ۳۸ روز کمترین زمان را برای طول دوره زایشی داشته اند (جدول۳-۴). اوزر (۲۰۰۳)، اعلام می نماید که مدت زمان رسیدگی تحت تاثیر تاریخ کاشت قرار گرفته و در ارقام مختلف کلزا متفاوت می باشد. در واقع ارقام مختلف با توجه به خصوصیات ژنتیکی طول دوره زایشی مختلفی داشته و در زمان های مختلفی نیز فاز زایشی خود را به پایان می رسانند.
۳-۱-۱-۱۰- کل دوره رشد
جدول تجزیه واریانس (جدول ۳-۳) نشان می دهد، اثر اصلی تاریخ کاشت و اثر اصلی رقم بر روی کل دوره رشد در سطح احتمال یک درصد معنی دار می باشد، ولی اثر متقابل آنها بر روی این دوره معنی دار نمی باشد. با توجه به جدول مقایسات میانگین (جدول۳-۴)، تاریخ کاشت ۱۰ فروردین با کل دوره رشد ۲۲/۱۲۰ روز با اختلاف معنی دار بالاتر از بقیه و در گروه a قرار گرفته است و بقیه تاریخ های کاشت (۲۵ فروردین، ۹ اردیبهشت و ۲۴ اردیبهشت ) به ترتیب در گروه های بعدی قرار گرفته اند و اختلافی در حدود ۶۰ درصد بین اولین تاریخ کاشت (۱۰ فروردین) و آخرین تاریخ کاشت (۲۴ اردیبهشت) وجود دارد. مارالیان و همکاران (۱۳۸۶)، نیز اثر تاریخ کاشت را بر روی کل دوره رشد معنی دار اعلام می نمایند. همچنین اعلام می نمایند که با تاخیر در کاشت طول دوره رویشی و طول دوره رشد کلزا کاهش می یابد. اوزر (۲۰۰۳)، نتیجه گرفت که مدت زمان رسیدگی تحت تاثیر تاریخ کاشت قرار گرفته و در ارقام مختلف کلزا متفاوت می باشد. هولینگ و استاپر (۲۰۰۱)، گزارش کردند که کاشت دیر کلزا باعث کوتاهی دوره رشد رویشی شده (قبل از گل دهی) و در نتیجه مدت زمان بین گل دهی و رسیدگی نیز کاهش می یابد.
با توجه به جدول مقایسات میانگین (جدول ۳-۴)، رقم دیر رس ساری گول با ۲۵/۱۰۸ روز بالاتر از دو رقم دیگر (هایولا۴۰۱ و RDF003)، قرار گرفته و با آن ها اختلاف معنی دار نشان می دهد. رقم زودرس هایولا۴۰۱ نیز با ۳۳/۸۵ روز در پایین ترین گروه قرار گرفته است، که مربوط به خصوصیات ژنتیکی خود ارقام از نظر زودرسی و دیر رسی می باشد. اوزر (۲۰۰۳)، مدت زمان رسیدگی و به تبع آن طول دوره رشد را علاوه بر تاریخ کاشت، به نوع رقم نیز مربوط می داند. عسگری و مرادی دالینی (۱۳۸۶)، نیز اثر رقم را بر طول دوره رشد در سطح احتمال یک درصد معنی دار اعلام می نمایند.

جدول ۳-۳- ادامه جدول تجزیه واریانس تاثیر تاریخ های مختلف کاشت در ارقام مختلف بر مراحل مختلف فنولوژیک کلزا.

میانگین مربعات

منابع تغییر