۷۵۰

۱۵۰

۴۵۰۰

والیزولاو و بام گاردنر

۷۵۰

شکل (۴-۱۲): نمودار مقاییسه میانگین، ضریب تغیرات و RMSE

شکل (۴-۱۳): نقاط درونیابی شده در استان کرمانشاه

خصوصیات اقلیمی استان:

–الف دما

دما بر شکل بارش در مناطق مختلف تاثیر دارد و با کاهش دما در ارتفاعات شکل بارش به صورت برف خواهد بود. متوسط حداقل دما طبق نقشه خطوط هم دما در استان کرمانشاه در شکل (۴-۱۴)، ۴ درجه سیلیوس و حداکثر درجه حرارات ۲۴ درجه سیلیوس می­باشد. با مقایسه نقشه خطوط هم دما و توپوگرافی مشاهده شد که خطوط هم دما با نقشه توپوگرافی مطابقت دارد که نشان دهنده رابطه بین دما و ارتفاع بوده که یک رابطه عکس می­باشد یعنی در ارتفاعات دما پایین­تر و در دشت­ها دما بیشتر است.

-ب بارش

نقشه خطوط هم بارش در استان کرمانشاه در شکل (۴-۱۵) نشان داده شده است. بیشترین مقدار بارش در استان کرمانشاه در ارتفاعات منطقه پاوه و نوسود که در واقع با میزان بارش ۸۰۰ میلی متر و کمترین میزان بارش در منطقه صد و سومار با مقدار ۲۰۰ میلی­متر بدست آمده است. همانطور که مشاهده می­ شود مراکز بارش در ارتفاعات و رشته کوه زاگرس می­باشد که نقش تعیین کننده این رشته کوه در میزان بارش استان را نشان می­دهد. دشت­های استان که در بین کوهای مرتفع قرار دارند با میزان بارش تقریبا ۵۰۰ میلی­متر در سال مناطق مستعدی برای کشاورزی بوده و همچنین رودخانه­های که در این مناطق وجود دارند از کوه­های اطراف سرچشمه می­گیرند که از آنها برای آبیاری در فصل گرم سال استفاده می­ شود.

( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

شکل (۴-۱۴): خطوط هم دمای سالانه استان کرمانشاه

شکل (۴-۱۵): خطوط هم بارش سالانه استان کرمانشاه

پهنه بندی اقلیمی

پهنه بندی به روش سلیانینوف

روش سلیانینوف براساس نسبت بارش به گرما استوار است. اما از مزایای آن ساده بودن انجام محاسبات می­باشد. با بهره گرفتن از ضریب هیدروترمیک سلیانینوف، استان کرمانشاه به شش منطقه اقلیمی تقسیم شد که در شکل (۴-۱۶) نمایش داده شده است. ۱) اقلیم خشک قسمت­ های سومار و نفت شهر را در بر می­گیرد. ۲) اقلیم نیمه خشک شدید: قسمت­ های قصر شیرین، غرب گیلان غرب و غرب سرپل ذهاب را شامل می­ شود.۳) اقلیم نیمه خشک میانه: نیمه شرقی شهرستانهای گیلان غرب، سرپل ذهاب، اسلام­آباد و کنگاور، قسمت­ های جنوبی شهرستانهای کرمانشاه، هرسین و صحنه از این نوع اقلیم برخوردار می­باشند. ۴) اقلیم نیمه خشک ضعیف: این اقلیم از قسمت­ های شرقی استان شروع شده و تا انتهای رشته­کوهای زاگرس در غرب امتداد دارد که قسمت­ های عمده شهرستانهای کنگاور، سنقر، صحنه، کرمانشاه، دالاهو، اسلام آباد، روانسر و ثلاث را در بر می­گیرد. ۵) اقلیم نیمه مرطوب: بخش عمده شهرستانهای روانسر، جوانرود و قسمت­ های مرکزی شهرستان سنقر را شامل می­ شود. نتایج بدست آمده تا حدود زیادی با نتایج بدست آمده توسط رحیم زاده و همکاران (۱۳۹۱) مطابقت دارد.

شکل (۴-۱۶): پهنه بندی به روش سلیانینوف

نمودار هایترگراف

با توجه به اهمیت دو پارامتر هواشناسی دما و بارش در تعیین اقلیم منطقه و به جهت شناسایی موثرترین این دو پارامتر در یک منطقه از نمودار هایترگراف (شکل ۴-۱۸) استفاده می­ شود. عریض بودن نمودار نشان دهنده تغیرات شدید دما و طویل بوده نمودار نشان دهنده تغییرا ت شدید بارش می­باشد [۳۰]. نمودار هایترگراف استان کرمانشاه عریض بوده و نشان می­دهد که تغییرات دما ماه­های سال شدید بوده که نشان دهنده زمستانهای سرد و تابستانهای گرم در منطقه است. طویل بودن نمودار هایترگراف استان کرمانشاه نشان می­دهد که اکثر بارش استان در یک دوره اتفاق افتاده که با توجه به شکل (۴-۱۷) بیشتر بارش استان در فصل زمستان بوده و سهم بارش تابستانه کمتر از یک درصد است که نتایج آنالیز هایترگراف را تایید می­ کند.
شکل (۴-۱۷): نمودار درصد بارش فصلی استان کرمانشاه
شکل (۴-۱۸): نمودار هایترگراف استان کرمانشاه

پهنه بندی به روش دمارتن اصلاح شده

ضریب دمارتن از رابطه بین درجه حرارت و بارش سالانه بدست می ­آید. این ضریب مقدار خشکی مناطق را نشان می­دهدو مناطق را به شش اقلیم خشک، نیمه خشک، مدیترانه­ای، نیمه مرطوب، مرطوب و بسیار مرطوب تقسیم می­ کند [۳۰]. با بهره گرفتن از مقدار سالانه بارش و متوسط دمای سالانه در ۶۲۲ نقطه درونیابی شده مقدار ضریب خشکی دمارتن محاسبه و نقشه آن در شکل (۴-۱۹) ترسیم شد. با توجه به نقشه اقلیمی دمارتن استان کرمانشاه مشخص شد که کل شهرستان قصر شیرین دارای اقلیم خشک گرم است. شهرستانهای سرپل ذهاب، ثلاث، گیلان­غرب اقلیم نیمه خشک گرم، قسمت­ های از کرمانشاه، اسلام­آباد، جوانرود و پاوه اقلیم نیمه خشک معتدل دارند. بخش عمده دشت­های استان دارای اقلیم مدیترانه­ای معتدل می­باشند که نشان دهنده شرایط مناسب این مناطق برای کشاورزی است. بخش عمده شهرستانهای کنگاور، سنقر، صحنه، هرسین، دالاهو،جوانرود و پاوه اقلیم نیمه مرطوب و مرطوب سرد دارند. با مقایسه نقشه خطوط هم ارتفاع و ضریب خشکی دمارتن مشخص شد که تنها مناطق بسیار مرتفع در استان دارای اقلیم خیلی مرطوب سرد است همچنین اقلیم منطقه با توپوگرافی استان در ارتباط تنگاتنگی می­باشد.

شکل (۴-۱۹): پهنه بندی اقلیمی استان کرمانشاه به روش دمارتن اصلاح شده

طبقه بندی اقلیمی کوپن

سیستم طبقه بندی کوپن مورد قبول اکثر اقلیم شناسان می­باشد. این روش بر اساس رابطه بین بارندگی-مقدار و توزیع آن در طول سال و درجه حرارت استوار است. نقشه اقلیمی استان کرمانشاه به روش کوپن در شکل (۴-۲۰) آورده شده است. سه منطقه اقلیمی در استان کرمانشاه با روش کوپن مشخص شده که به شرح زیر می­باشد: ۱) اقلیم بیابانی: اقلیم بیابانی قسمت غربی استان را در بر می­گیرد که مطابقت زیادی با طبقه بندی اقلیمی به روش­های سلیانینوف و دمارتن دارد. این منطقه اقلیمی از سمت شرق با رشته کوه زاگرس در ارتباط بوده و ارتفاع این منطقه با توجه به نقشه توپوگرافی کمتر از هزار متر می­باشد. ۲) اقلیم استپ: بخش عمده استان کرمانشاه دارای اقلیم استپی بوده که ارتفاع آن از ۱۰۰۰ تا ۱۶۰۰ متر از سطح دریا متغیر می­باشد و می­توان نتیجه گرفت که بخش عمده دشت­های استان در این پهنه اقلیمی قرار دارند. اقلیم استپ بدست آمده با روش کوپن با اقلیم مدیترانه­ای با روش دومارتن و با بخش زیادی از اقلیم نیمه خشک ضعیف بدست آمده از روش سلیانینوف مطابقت دارد. ۳) اقلیم معتدل با تابستانهای خشک: اقلیم معتدل با تابستانهای خشک بیشتر مناطق مرتفع با ارتفاعی بیش از ۱۶۰۰ متر از سطح دریا را به خود اختصاص می­دهد. اقلیم معتدل با تابستانهای خشک با اقلیم نیمه مرطوب و مرطوب بدست آمده با روش دمارتن و سلیانینوف مطابقت دارد.

شکل (۴-۲۰): پهنه بندی اقلیمی به روش کوپن

انتخاب مناسبترین سری دادهای هواشناسی

قبل آنالیز پروکراستس چهار سری متغیر که با روش های مختلف انتخاب شده بودند با بهره گرفتن از آنالیز KMO مورد ارزیابی قرار گرفتند. نتایج آنالیز KMO برای چهار سری متغیر در جدول (۴-۷) آورده شده است که مقدار KMO برای هر چهار سری ۹۸/۰ بدست آمده است که با توجه به جدول (۳-۱۵) نشان دهنده نحوه درست انتخاب متغیرها و همچنین تناسب عالی داده ­ها برای آنالیز تحلیل عاملی می­باشد [۷۰].
جهت تعیین مناسبترین سری پارامتر از بین چهار سری انتخاب شده از روش آقای کرزانوفسکی که در سال ۱۹۸۷ ارائه نمودند استفاده شد. روش کرزانوفسکی با معیاری به اسم پروکراستس سنجیده می­ شود و اساس آن تشابهات بین سری داده ­های اصلی (کل داده ­ها) و سری داده ­های انتخابی می­باشد. مقدار عددی معیار پروکراستس که برای سری پارامترهای مختلف منتخب بدست آمده و در جدول (۴-۷) نمایش داده شده است. مقادیر ضریب پروکراستس بدست آمده برای چهار سری داده اختلاف زیادی با هم ندارند و در واقع نتایج نشان می­دهد که هر چهار سری متغیر مناسب می­باشند، که با نتایج بدست آمده از آنالیز KMO مطابقت دارد. مقدار پروکراستس نشان می­دهد که مناسب­ترین پارامترها برای پهنه بندی اقلیمی پارامترها می­باشد که بر اساس پوشش گیاهی انتخاب می­شوند و در واقع حاکی از نقش اقلیم بر گسترش گونه­ های گیاهی دارد که با نتایج مقدم (۱۳۷۷)، هیل (۱۹۹۱)، کروسیفیکس (۲۰۰۵) و موریسون و ماریکرفت (۲۰۰۶) مطابقت دارد. با توجه به نتایج بدست آمده، سری متغیرهای که براساس رشد پوشش گیاهی منطقه مورد مطالعه انتخاب شده بودند با مقدار عددی۱۰^۳×۰۱۰۸/۱برای معیار پروکراستس که کمترین مقدار ضریب پروکراستس در بین چهار سری متغیر بوده و مقدار KMO، ۹۸/۰ به عنوان مناسبترین گروه داده ­ها جهت تحلیل عاملی و انجام آنالیزهای بعدی انتخاب می­ شود.
جدول (۴-۷): مقادیر KMO و ضریب پروکراستس برای چهار سری داده ­های انتخاب شده

سری پارامترها

ضریب پروکراستس

مقدار KMO

پارامترهای که در سایر مطالعات استفاده شده ­اند

زیاد
کم
ساخت دهی
مراعات
ساخت دهی زیاد
و
مراعات کم
ساخت دهی بالا
و
مراعات زیاد
ساخت دهی کم
و
مراعات زیاد
ساخت دهی کم
و
مراعات کم
پ) سبک توافقی بالا^[۲۰]
در این سبک مدیر تلاش می کند پیشنهادات زیردستان خود را عملی سازد .
ت) سبک تحلیلگرانه^[۲۱]
طبق این سبک مدیر در تجزیه و تحلیل مشکلات اداری نسبت به دیگران تلاش بیشتری از خود نشان می دهد .
ث) سبک رابطه ای نزدیک^[۲۲]
این سبک به برقراری روابط نزدیک در سطح سازمانی ، خصوصاً روابط نزدیک بین سرپرستان تأکید دارد .
ج) سبک سازمان کاری بالا^[۲۳]
این سبک نشان دهنده ی تأکید بسیار زیاد مدیر سازماندهی و زمانبندی کار است .
چ) سبک برون مدار^[۲۴]
در این سبک مدیر به عوامل بیرون از محیط کاری خود بیشتر از دیگر عوامل توجه دارد .
ح) سبک هدایت کار^[۲۵]
طبق این سبک رهبر دستورات مشخصی می دهد و با زیردستان هیچ مشورت نمی کند .
۲-۲-۱-۵- سبکهای شبکه مدیریت
یکی از الگوهای معروف تعیین شیوه های مختلف مدیریت و رهبری توجه همزمان به تولید و افراد است . این دیدگاه توسط “رابرت بلیک” و “جین موتن” بیان گردیده است . این نویسندگان در تحقیقات خود سه جنبه مهم سازمان یعنی تولید ، افراد و سلسله مراتب توجه نموده و عقیده دارند ، آنها معتقدند وقتی شخصی به عنوان مدیر منصوب می شود بایستی هم به تولید و هم به کارکنان توجه داشته باشد(وجدانی ،۱۳۷۴) . برای نمایش میزان اهمیت این دو عامل در نزد مدیران جدول ۹×۹ تحت عنوان شبکه مدیریت توسط این نویسندگان طراحی شده است همانگونه که در نمودار ۲-۱-۲ ملاحظه می شود ، با ترکیب متفاوتی از میزان توجه به تولید و میزان توجه به کارکنان شیوه های گوناگونی از مدیریت و رهبری به وجود می آید . در میان این شیوه های متعدد ، پنج سبک شاخص وجود دارد که در زیر توصیف می شود(بلیک و موتن ، ۱۳۵۵):

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

نمودار ۲-۱-۲ شبکه مدیریت
الف) سبک مدیریت بی خاصیت یا ۱-۱
دراین روش مدیران حداقل توجه را به تولید و حداقل توجه را به کارکنان مبذول می دارند . به این ترتیب حداقل کوشش برای انجام کار به منظور حفظ عضویت درسازمان به عمل می آید . در این سبک مدیر وظایف کارکنان را مشخص و به آنها ابلاغ می کند . ولی بر چگونگی اجرای وظایف نظارتی ندارد و فقط گهگاه سایه وار از بالای سر آنها گذشته و اثری از خود بر جای نمی گذارد .
ب) سبک مدیریت وظیفه مدار ۹-۱
در این سبک مدیران حداقل توجه رابه کارکنان و حداکثر توجه را به تولید معطوف می دارند . کارایی در عملیات موقعی حاصل می شود که شرایط کار به نحوی ترتیب یابد که عناصر انسانی حداقل دخالت را در آن داشته باشند . این گونه مدیران یا اصلاً توجهی به افراد ندارند و یا توجه شان بسیار اندک است و در هر حال روابط انسانی مستحکمی در سازمان برقرار نمی باشد .
پ) سبک مدیریت باشگاهی ۱-۹
در این شیوه مدیریت ، مدیران حداقل توجه رابه تولید و حداکثر توجه را به کارکنان مبذول می دارند و توجه اندیشمندانه به نیاز افراد در خصوص برقراری روابط رضایت بخش ، آنچنان محیطی به وجود می آورد که در آن شیوه کار دلپذیر و دوستانه رواج می یابد ، بدون آنکه کسی نگران عدم تحقق اهداف سازمانی باشد .
ت) سبک مدیریت میانه رو ۵-۵
در این سبک ، امکان بازدهی کافی از طریق ایجاد توازن بین الزامات انجام کار و حفظ روحیه افراد در یک سطح رضایت بخش میسر می شود . هدف در سطح بالا تعیین نمی شود و طرز تلقی مدیریت نسبت به کارکنان مشابه سبک استبدادی – خیرخواهانه ست . در این سبک توجه برابری هم به تولید و هم به کارکنان می باشد و بازدهی کافی از طریق ایجاد توازن بین روحیه خوب در افراد و انجام کار امکان پذیر می گردد .
ث) سبک مدیریت گروهی یا ۹-۹
در این سبک حداکثر توجه به تولید و حداکثر توجه به افراد معطوف می شود . در واقع تیمی به وجود می آید که قادر است نیازهای موسسه رابه تولید ، نیازهای کارکنان منطبق کند . انجام کار براساس تعهدات عمومی افراد نبست به هدف های سازمان صورت می گیرد و منجر به روابط مبتنی بر احترام و اعتماد متقابل می شود . این سبک عملاً یک سبک ایده آل به حساب می آید .
۲-۲-۱-۶- سبکهای لیکرت
پروفسور “رنسیس لیکرت”^[۲۶] استاد دانشگاه میشیگان مدت سی سال ، الگوها و سبک های رهبری و مدیریت را مورد بررسی قرار داده است و در نتیجه این تحقیقات اندیشه هایی را که در درک رفتار رهبری اهمیت دارند بسط داده است(ایرانژاد باریزی و ساسان گهر ، ۱۳۸۰) . لیکرت چهار سبک را تحت عنوان نظام یک یا سبک “استبدادی ـ استثماری”^[۲۷] نظام دو یا سبک “استبدادی ـ خیرخواهانه”^[۲۸] ، نظام سه یا سبک “مشاوره ای”^[۲۹] ، نظام چهارم یا سبک “مشارکتی”^[۳۰] برای رهبری تعیین نموده است . هر یک از این سبک ها به اختصار تشریح می شود .
الف) نظام یک (سبک استبدادی ـ استثماری)
در این سبک که کاملاً وظیفه مدار و آمرانه است مدیر و رهبر به مرئوسان خود اعتمادی نداشته و روابط رهبر و پیرو مبتنی بر ترس و ارعاب است(الوانی ، ۱۳۸۵) . در این سیستم فرض بر این است که انسانها اساساً برای امنیت مادی و اقتصادی کار می کنند . در این سبک تمام تصمیمات در رده ی بالای سازمان اتخاذ می شود و دیگران صرفاً مجبورند که دستورها را اجرا کنند . ارتباطات از پایین به بالا تقریباً وجود ندارد . کارگروهی در چنین محیطی که بی اعتمادی بر آن حاکم است ، تشویق نمی شود . روحیه افراد ضعیف و بازدهی پایین است ، غیبت از کار افزایش می یابد . کارکنان را باید از نزدیک تحت کنترل قرار داد (“پارکینسون” ، “رستم جی” ، “ساپر”^[۳۱] ، ۱۳۸۰) در این سبک هر نوع تعامل بین روسا و مرئوسان با ارفاق و مدارا از طرف روسا و با ترس و احتیاط از سوی مرئوسان صورت می گیرد .
ب) نظام دو (سبک استبدادی ـ خیرخواهانه)
در این سبک رابطه آمرانه بین رهبر و پیروان همچنان برقرار است . اما رابطه مذکور در این حالت تلطیف شده و رابطه خادم و مخدوم توأم با نوعی مرحمت پدرانه است . در این سبک تصمیم گیری همچنان بر عهده رهبر بوده و پیروان و مجریان بی چون و چرای اوامرند(الوانی ،۱۳۸۵) . در این سیستم علاوه بر انگیزه اقتصادی آرزوی دست یافتن به مقام و منزلت نیز نقش دارد . طرز سلوک مدیریت با کارکنان محبت آمیز است . رفتار زیردستان نسبت به مافوق با اطاعت توأم است امکانات ارتباطات پایین به بالا تا حدودی فراهم است و پیشنهادهایی نیز ممکن است ارائه شود . تصمیمات مربوط به سیاست گذاری در رده های بالای سازمان اتخاذ می شود . برای کارگروهی جایگاهی وجود ندارد . بازدهی این سیستم در مقایسه با سیستم یک اندکی بیشتر است . کنترل افراد از نزدیک برای تقلیل ضایعات و حفظ کیفیت تولید ضروری است(“پارکینسون” ، “رستم جی” ، “ساپر” ، ۱۳۸۰) . در این نظام اعتماد و اطمینان نسبت به زیردستان مانند اعتماد و اطمینانی است که ارباب به خدمت کاران خود دارد و انگیزش با اعطای پاداش و گاهی با ترس و تنبیه همراه است.
پ) نظام سه (سبک مشاوره ای)
در این سبک اطمینان و اعتماد به مرئوسان در حد مناسبی است و با آنان در تعیین پاره ای اهداف مشارکت می شود . اما مسائل و موضوعات عمده سازمانی همچنان به وسیله رهبر مورد بررسی قرار می گیرد(الوانی ،۱۳۸۲) . در این سیستم مدیریت با کارکنان مشورت می کند و از پیشنهادهایشان استقبال می کند . علاقه مندی به کار در کارکنان تشویق می شود . این نظام برای کسب تجربیات جدید و ایجاد خلاقیت فرصتهایی به وجود می آورد . حس همکاری و آگاهی نسبت به مسئولیتها در افراد تقویت می شود . افراد به وجود سازمانشان افتخار می کنند . کارگروهی تشویق می شود. اگر چه تصمیمات مربوط به سیاست گذاری در مدیریت رده بالای سازمان اتخاذ می شود ، تصمیم گیری در امور عادی در سطوح پایین صورت می گیرد . بازدهی همه خوب است . غیبت و ضایعات کاهش می یابد(“پارکینسون” ، “رستم جی” ، “ساپر” ، ۱۳۸۰) . در این سیستم معمولاً سعی بر این است که از افکار ، عقاید و اندیشه های زیر دستان استفاده شود .
ت) نظام چهار (سبک مشارکتی)
در این سبک اطمینان و اعتماد به مرئوسان در حد کمال است و رابطه ای صمیمانه مشارکت جویانه در تمام امور بین آنان برقرار می باشد . در این سبک تصمیم گیریها کاملاً مشارکتی است و گروه های رسمی و غیر رسمی با هم در آمیخته اند(الوانی ،۱۳۸۵) .
لیکرت معتقد است این نظام از بسیاری جهت بهترین سبک مدیریت است . سبک مزبور تمام نیازهای کارکنان را از حیث امنیت اقتصادی ، عزت نفس و قدردانی و بهسازی فردی ارضاء می کند . در این نظام گروه نقش قاطعی در امور مهم از جمله توزیع پاداشهای اقتصادی تعیین اهداف و اصلاح روشها ایفا می کند . در چنین محیطی که افراد به یکدیگر اعتماد دارند . نگرشها معطوف به همکاری، نشر و نما می کند . افراد هدفهای بالایی برای کامیابی تعیین می نمایند و با احساس مسئولیت و تعهد کار می کنند . تصمیمات در همه رده ها و در سراسر سازمان گرفته می شود . بازدهی به حد اعلا می رسد . غیبت از کار کاهش مییابد و ضایعات به حداقل می رسد(“پارکینسون” ، “رستم جی” ، “ساپر” ، ۱۳۸۰). به عقیده لیکرت نظام چهار یعنی مدیریت بر اساس اشتراک مساعی شالوده استواری برای افزایش بازدهی فراهم می آورد .

• معرفی نشاسته و سیب زمینی

2-6-1- معرفی نشاسته
نشاسته یک جزء غذایی عمده است و یک کربوهیدرات تجزیه­پذیر که از هزاران واحد گلوکز^[51] ساخته شده است. نشاسته دربرگیرنده زنجیره­های خطی و شاخه­دار مولکول­های گلوکز است که آمیلوز و آمیلوپکتین نامیده می­شوند. آمیلوز که یک حالت خطی نشاسته است مسئول شکل گیری فیلم­های قوی است. پیوندهای فیزیکی در شبکه ماکرو مولکولی نشاسته بیشتر براساس آمیلوز هستند و بر خصوصیات مکانیکی فیلم­ها تاثیر می­گذارند از سوی دیگر، ساختار شاخه­دار آمیلوپکتین عموماً باعث ایجاد فیلم­هایی می­ شود که شکننده هستند( فزیلاه و همکاران^[52]، 2011).
نشاسته ترکیبی از دو پلیمر است: آمیلوز، یک اتصال خطی (4 1) از glucan–D– و آمیلوپکتین، یک مولکول پرشاخه که از شاخه های کوچک (4 1) glucan–D– و پیوند (6 1) در اتصالات تشکیل شده است. طول زنجیره آمیلوز حدود 6000 واحدD – گلوکو پیرانوز، با وزن مولکولی بین 600000 – 150000 دالتون است. آمیلوپکتین، برعکس بسیار پرشاخه است. به طور میانگین 26-17 شاخه، باواحدهایD – گلوکوزیل جداشده از پیوندهای (6 1) است. اندازه مولکولی آمیلوپکتین بزرگتر از آن است که به طور دقیق مشخص شود ولی مطالعات پراکنش نور حدود 106D – گلوکوزیل در هر مولکول را نشان داد که آمیلوپکتین را یکی از بزرگترین ماکرومولکول­های موجود در طبیعت می­ کنند. همه­ نشاسته­ها از این دو ترکیب ساخته شده ­اند. نسبت آن­ها در نمونه­های نشاسته معمولاً 20 به 80 آمیلوز به آمیلوپکتین است (یقبانی و محمدزاده، 1384 ؛ قنبرزاده و همکاران، 1388).
نشاسته که به وفور در طبیعت یافت می­ شود، به دلیل قیمت پائین، قابلیت تجدید شوندگی و بازیافت زیستی، یکی از مواد خام جذاب و مورد علاقه برای استفاده در بسته­بندی ­های خوراکی محسوب می­گردد. علاوه بر این حساسیت­زا نبوده و به دلیل دارا بودن ویژگی­های مکانیکی و مقاومت در برابر نفوذ گاز­ها، امکان به کارگیری و استفاده از آن در صنایع غذایی وجود دارد (الماسی و همکاران، 1388؛ جوانمرد و همکاران، 1385).

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

نشاسته به دلیل ماهیت پلیمری قابلیت فیلم سازی دارد به علاوه، به دلیل قیمت مناسب و در دسترس بودن توجه زیادی به آن می­ شود یکی از معایب فیلم­های نشاسته، مقاومت پایین آن­ها به رطوبت است برای حل این مشکل می­توان از چربی­ها یا پلیمر­های زیست تخریب پذیر مقاوم به رطوبت استفاده کرد، برای بهبود ویژگی­های فیلم­های نشاسته به ویژه خصوصیات کششی آن­ها می­توان از هیدروکلوئید­ها در ترکیب ­آن­ها استفاده کرد (فاضل و همکاران، 1390).
2-6-2- معرفی سیب زمینی
سيب­زمينی از جنس سولانوم^[53] و خانواده سولاناسه^[54]، تنها عضوی است كه اهميت برجسته­ای از نظر كشاورزی دارد به طوری كه بعد از غلات منبع اصلی كربوهيدرات را تشكيل می­دهد. نشاسته تركيب اصلی و مهم سيب زمينی می­باشد كه 17 تا 21 درصد از وزن تازه سيب زمينی و حدود 80 درصد ماده خشک آن را تشكيل می­دهد. نشاسته به عنوان اندوخته غذايی بسياری از گياهان محسوب مي­شود و گرانول­های نشاسته در اصل بسته­های فشرده­ای از پليمرهای گلوكز محسوب مي­شود. اگر چه هزینه تولید نشاسته در سیب زمینی بالاتر از سایر منابع است لیکن خواص عملکردی آن ممکن است مصرف آن را در محصولات خاصی توجیه سازد. نشاسته سیب زمینی به طور ذاتی چندین خصوصیت مطلوب دارد که به منظور بهبود و افزایش پایداری و سفتی ژل­ها در بعضی مواد غذایی، به عنوان یک جزء مهم و اساسی بر نشاسته ذرت، گندم و سایر نشاسته­ها ترجیح داده می­ شود. علاوه بر این در مقایسه با سایر نشاسته ها قدرت تورم و قدرت باند شدن بالایی از خود نشان می­دهد در حالی که دمای ژلاتینه شدن پایینی دارد (یقبانی و محمدزاده، 1385).
نشاسته تجاری عمدتاً از ذرت تهيه می­ شود ولی سيب زمينی و گندم نيز از منابع تهيه نشاسته می­باشند. توليد نشاسته از سيب زمينی براي اولين بار در قرن 18 انجام شد. در دانمارک از سال 1900 توليد نشاسته به صورت صنعتی آغاز گرديد. به طوری كه 75 درصد توليد سيب زمينی اين كشور برای تولید نشاسته مصرف می­ شود و اين كشور بالاترين ميزان توليد سرانه نشاسته در جهان را داراست. در ایالات متحده نیز نشاسته عمدتاً از ذرت و سیب زمینی بدست می ­آید (پشین و همکاران، 2001).
اگر چه هزينه توليد نشاسته سيب زمينی بالاتراز ساير منابع آن می باشد ليكن خواص عملكردی آن ممكن است مصرف آن را در تحولات خاصی توجيه سازد. به عنوان مثال افزودن نشاسته سيب زميني به نودل ها باعث بهبود قوام و احساس در دهان آن­ها می­ شود (روگر و همکاران^[55]، 1998).
نشاسته ايزوله شده از منابع مختلف گياهی خواص عملكردی متفاوتی دارند كه اين تفاوت ها به ميزان آميلوز و حضور مشتقات فسفات ارتباط داده می شود. نشاسته سيب زمينی از اين نظر نسبت به ساير نشاسته­ها اهميت دارد كه ميزان بالايی فسفر داشته و به همين دليل ژل های حاصل از آن ویسكوزيته بالايي دارند. فسفر در نشاسته سیب زمينی به صورت مونو استرهای فسفات وجود دارد در حالی كه در گندم و برنج به صورت فسفوليپيد وجود دارد. شكل فسفوليپيدی آن باعث تيرگی خمير نشاسته شده و ويسكوزيته را كاهش مي­دهد. در حالی كه منو استردی فسفات با پيوندهای كوالانس به آميلو پكتين متصل شده و باعث افزايش شفافيت و ويسكوزيته خمير نشاسته می شود (موریزون و همکاران^[56]، 2000).
ميزان آميلوز به عنوان يكی از عوامل موثر بر رتروگراداسيون نشاسته می­باشد و نشاسته سيب زمينی در مقايسه با نشاسته گندم تمايل كمتری به سوی رتروگراداسيون از خود نشان مي­دهد. به خاطر ميزان فسفر موجود در آميلوپكتين، نشاسته سيب زمينی بار منفي دارد و دافعه اندكی كه بدين خاطر وجود دارد ممكن است در تورم سريع گرانول­های نشاسته سيب زمينی در آب گرم و ايجاد ويسكوزيته بالا، شفافيت مطلوب و سرعت پايين رتروگراداسيون خميرهای نشاسته سيب زمينی دخيل باشد (روگر و همکاران، 1998).
در تحقيقی که بر روی ویژگی های سیب زمینی به منظور کاربرد آن در فرمولاسیون غذایی صورت گرفت درصد آميلوز نشاسته­هاي سيب زميني بين 1/27- 3/24 درصد بود، ميزان فسفر نشاسته در ارقام مختلف سيب زميني427 – 640 پی پی ام، درصد پروتئین بدست آمده 08/0- 05/0 درصد، ویسکوزیته بدست آمده 520-335 سانتی پویز و متوسط اندازه گرانول بدست آمده 1/42- 2/34 میکرو بوده است (یقبانی و محمدزاده، 1385).
2-6-3- طریقه استخراج نشاسته
نمونه­هاي سيب زميني را به وسيله دستگاه خردكن كاملاً خردكرده، سپس به ميزان 3 برابر وزن پالپ با آب مخلوط شده،20 میلی لیتر محلول متا­بی­سولفیت 1/0 درصد اضافه نموده و به وسيله پارچه توري صاف گرديد. پس از دو فاز شدن محلول، توسط كاغذ صافي و قيف بوخنر نشاسته جدا گرديد. نشاسته بهدست آمده چندين بار با آب شسته و نهایتاً در 30 درجه سانتی گراد خشک شد (یقبانی و محمدزاده، 1385).

• معرفی مرزه

جنس مرزه^[57] در ايران 14 گونه گياه علفي يك ساله و چند ساله دارد كه در مناطق مختلف كشور مانند استانهاي لرستان، خوزستان، ايلام، كرمانشاه، اصفهان، نواحي شمال شرقي، گيلان، يزد و بعضي نقاط ديگر مي­رويند. گونه هاي انحصاري آن در ايران عبارتند از : S. edmondi،S. bachtiarica ،S. kallarica ،S. sahandica،S. khuzestanica ،S. isophylla ،S. intermedia،S. rechingeri وS. atropatana و گونه­هاي S. mutica،S. boissieri ، S. spiciger وS. macrantera علاوه بر ايران درتالش، تركمنستان، آناتولي، قفقاز ،ماوراي قفقاز و و عراق نیز می رویند. گونه S. bachtiarica دارای پراکندگی نسبتاً وسیعی در ایران است و از استانهای غربی ، مرکزی و جنوب غربی ایران جمع آوری شده است. این گونه بوته هایی منشعب به ارتفاع 30 – 20 سانتی متر با قاعده چوبی ، میان گره­ها ، کوتاه، ساقه­ها خاکستری شونده، کرک­دار با کرک­های بسیار کوتاه و نرم، غده ای منقوط، انشعابات گلدار افراشته، نازک، استوانه­ای، غیرمنشعب یا کم و بیش منشعب، قهوه ای کم رنگ و گل­ها در خوشه­های دارای چندین گل هستند. برگ­های پایینی 10 -5 × 3/5 – 5/1 میلی­متر، مستطیلی – خطی، ضخیم، دارای رگبرگ­های کم و بیش مشخص، به طور طولی چین خورده، به پشت خمیده، نوک کند، خاکستری شونده، در هر دو ردیف دارای غدد فرورفته و سوی سفید تا حدی زبر هستند. گل آذین چرخه ای کاذب، چرخه های گل دارای گل­های متعدد با اندازه کوچک (حدود 5/1 میلیمتر) ، گل­ها بدون دمگل، گلهای پایینی دور از یکدیگر و گل­های بالایی شاخه نزدیک به هم می­باشند . کاسه گل تقریباً 5/1 میلی­متر، استکانی، دنده­ای کاسه گل نامساوی، مثلثی تا خطی، جام گل سفید، کمی کرک­دار، پرچم­ها و خامه از جام گل بیرون زده و گیاه دیر گل دهنده است (احمدی و همکاران، 1388).
گونه های مختلف جنس Satureja از نظر میزان اسانس و نوع ترکیب­های تشکیل دهنده تنوع زیادی دارند. در اسانس برخی از گونه­ ها ، ترکیب­های عمده پولگن و منتول هستند. در حالی که در اسانس بعضی دیگر از گونه­ ها ترکیب­هایی مانند کارواکرول ، گاما – ترپینن و پارا – سیمن ترکیب عمده اسانس را تشکیل می­دهد . بدیهی است که بر حسب نوع و درصد اجزای تشکیل دهنده، کاربرد اسانس نیز متفاوت می شود. خلاصه نتایج حاصل از بررسی اسانس برخی گونه های Satureja در زیر آورده شده است (احمدی و همکاران، 1388).
ترکیب­های گونه S. brownie در ونزوئلا که به روش تقطیر با آب اسانس گیری شده است نشان می دهد که پولگن (6/54٪) و منتول (3/32٪) اجزای اصلی بوده ودر اسانس این­ گونه کارواکرول مشاهده نشده است. طبق تحقیقات انجام شده با بهره گرفتن از GC/MS در مورد اسانس دو گونه S. montana وS. Cuneifolia، کارواکرول (7/45 ٪) مهمترین ترکیب شناسایی شده می­باشد . از دیگر ترکیب­های شناسایی شده در اسانس S. montana، پارا– سیمن (6/12٪) و گاما– ترپینن (1/8٪) و در اسانس S.cuneifolia، بتا– سابینن (8/7 ٪) ، لیمونن (8/3 ٪‌) و آلفا– پینن (6/9 ٪) و بعضی ترکیبهای دیگر می­باشد . همچنین تحقیقات نشان داده است که در اسانس S. hortensis حاصل از سیال فوق بحرانی میزان لیمونن (5/3٪ – 0/2٪) و کارواکرول (18/2٪ -05/4٪) است . از طرفی ، تحقیقات نشان داد که کارواکرول دارای خاصیت ضد اکسیدان ، ضد میکروب و ضد قارچ می باشد . طبق تحقیق دیگری که روی اسانس گونه گونه های مختلف مرزه با بهره گرفتن از روش سیال فوق بحرانی انجام شده است، تیمول از گونه های ،S. panicera ،S. athymus و S. origanum بدست آمده است. اسانس S. thymbra که در کشورهای شرقی مدیترانه می­روید نیز دارای کارواکرول و تیمول بالایی می­باشد (احمدی و همکاران، 1388).
در مطالعه ترکیب­های اسانس هشت جمعیت از S. sahandica، ترکیبهای اصلی اسانس این گونه تیمول (7/41٪ – 6/19٪)، پارا– سیمن (9/54٪ -5/32٪) و گاما– ترپینن (8/12٪ – 1٪) گزارش شده است . بررسی ترکیب­های موجود در اسانس سه گونه مرزه به نام های S. intermedia، S. macrantha و S. mutica نشان داده که اسانس S. mutica به طور عمده دارای کارواکرول (9/30٪) و تیمول (5/26٪) و اسانس S. macrantha دارای پارا– سیمن (8/25 ٪) و لیمونن (3/16٪) و اسانس S. intermedia دارای تیمول (3/32٪) و گاما –تربینن (3/29٪) است. در تحقیقی دیگر، اسانس گونه S. spicigera حاوی تیمول (1/35٪)، پارا- سیمن (1/22٪) ، گاما– ترپینن (7/13٪) و کارواکرول (0/4٪) بوده است (احمدی و همکاران، 1388).
در تحقیق دیگری که در مورد اسانس 20 نمونه وحشی و کشت شده S. hortensis انجام شده است، کارواکرول با 63٪ – 42٪ و تیمول با 43٪ – 29٪ اجزای اصلی اسانس می باشند . از طرفی، اسانس حاصل از روش تقطیر با آب بذرهای S. hortensis کاشته شده در کاشان نشان می دهد که کارواکرول (7/59٪) ترکیب عمده می باشد . ترکیب­های موجود در اسانس S. macrantha را بررسی کردند که ترکیب­های عمده آن اسپاتولنول (19/0٪) و بتا- اویدسمول (6/6٪) و ترپینن (6/5٪) بودند (احمدی و همکاران، 1388).
مرزه از نظر پزشکی در طب سنتی طبیعت نسبتاً گرم و خشک دارد . ضد نفخ و اشتهاآور و برای تقویت نیروی جنسی موثر می باشد . برای تسکین درد دندان از آن استفاده می شود و اگر با آب انجیر خورده شود برای سرفه و تنگی نفس و درخشانی رنگ رخسار اثر مفید دارد . مرزه برای معالجه اسهال بسیار مفید است. ضماد آن با روغن زیتون برای انواع دردهای پیچش شکم مناسب است . از مرزه می توان مانند انواع دارویی آویشن، در رفع ضعف و حالت چنگ زدگی معده استفاده کرد. همچنین می توان آن را در سوء هاضمه­ها ، تخمیرات روده و نفخ بکار برد. گل­های فراوان مرزه که نوش فراوانی تولید می کنند، مورد استفاده زنبور عسل قرار می گیرد. منظور از مرزه در مطالب فوق به احتمال قوی Satureja hortensis بوده است (احمدی و همکاران، 1388).
اسانس S. hortensis به شدت مانع از رشد استافیلوکوکوس اروئوس و نیز اشریشیاکلی و سودوموناس آئروژينوزا مي­شود . به نظر مي­رسد اثر ممانعت كننده اسانس مرزه عليه استافيلوكوكوس اروئوس و اشريشياكلي بستگي به مقدار تركيب گاما­ترپينن در اسانس دارد، درحالي كه مقدار كارواكرول در ممانعت از رشد سودوموناس آئروژينوزا اهميت بيشتري دارد (احمدی و همکاران، 1388).
ترکیبات شیمیایی اسانس مرزه که با دستگاه کروماتوگرافی گازی^[58] اندازه گیری شد طبق جدول (2-1) می باشد (شهنازی و همکاران، 1386).
جدول2-1: ترکیبات شیمیایی اسانس مرزه
2-7-1- طریقه اسانس گیری
ابتدا اندام های هوایی گیاهان خشک شده، توسط آسیاب خرد شده و سپس برای استخراج اسانس از روش تقطیر با آب و دستگاه کلونجر استفاده شد. 100 گرم از پودر گیاه خشک را وزن کرده و در یک بالون ته­گرد یک لیتری ریخته سپس مقداری آب (حدود دو سوم بالون) به آن اضافه نموده و بالون را به دستگاه کلونجر متصل کرده تا عمل تقطیر به مدت 4 ساعت انجام شود. پس از استخراج اسانس، توسط سولفات سدیم بی­آب عمل آب گیری انجام شد و ظرف در­بسته تیره رنگ دور از نور و در یخچال نگه داری گردید. بازده اسانس 6/1% (6/1 میلی لیتر اسانس از 100 گرم گیاه خشک) بود (شهنازی و همکاران، 1386).

• خواص کاربردی فیلم­های نشاسته­ای

2-8-1- بازدارندگی نسبت به بخار آب
بازدارندگی ضعیف نسبت به بخار آب از عیب­های اساسی فیلم­های نشاسته­ای به حساب می ­آید به علت ماهیت آبدوست نشاسته، فیلم­های حاصل از آن نفوذ پذیری بالایی نسبت به بخار آب دارد. این حساسیت نسبت به رطوبت باعث ایجاد تغییر در خواص کاربردی فیلم نشاسته در شرایط محیطی مختلف شده و در نتیجه کاربرد فیلم­های نشاسته­ای در شرایط مختلف (به ویژه در رطوبت­های نسبی بالاتر) را محدود می­سازد. ترکیب شیمیایی نشاسته، فرمولاسیون (به ویژه میزان نرم کننده)، شرایط تولید فیلم و شرایط محیطی (به ویژه رطوبت نسبی) از جمله عواملی هستند که ^[59]WVPفیلم نشاسته را تحت تاثیر قرار می­ دهند. نوع نشاسته مورد استفاده در تهیه فیلم تاثیر به سزایی بر رویWVP فیلم نهایی دارد. با افزایش میزان آمیلوپکتین، WVPبیشتر می­ شود. همانطور که قبلاً اشاره شد برای کاهش شکنندگی فیلم­های نشاسته­ای حتماً بایستی از نرم­کننده استفاده شود اما نرم­کننده علاوه بر افزایش انعطاف پذیری، نفوذپذیری نسبت به بخار آب را نیز افزایش می­­دهد. نرم کننده ­ای مانند گلیسرول از یک طرف به علت داشتن ماهیت آبدوست و از طرف دیگر به دلیل افزایش فضای آزاد بین زنجیره­های نشاسته باعث افزایشWVP می­ شود یک روش برای کاهشWVP فیلم نشاسته، اختلاط آن با سایر بیوپلیمرهاست. بهترین روش برای بهبود خواص بازدارندگی فیلم نشاسته، ایجاد تغییر در نشاسته و یا اصلاح آن است (قنبرزاده و همکاران، 1388).

بار کار از جنبهْ کیفی سطح تلاش های روانی و جسمی مورد نیاز یک کار را بار کاری گویند .و از جنبهْ کمی ، بار کاری ، مقدار کاری است که یک کارمند باید انجام دهد مانند کار سخت و رضایت شغلی ، بارکاری ،نارضایتی شغلی با هم ارتباط دارند. (Beenher & jex 1991)
۱۹۹۱)) دییر و گانستر^[۶۴]درکارکنان کارخانه تولیدی ارتباط بین رضایت شغلی و بارکاری را در حدود ۳۷% به تأیید رساندند .و در تحقیقاتی که به وسیلهْ دانشمندانی از جمله سپکتر در رضایت شغلی به صورت جامع صورت گرفته است بین ۲۷ – و ۱۷- روی کارکنان اداری می باشد و متأسفانه برای محققان واضح نیست که چرا نتایج مطالعات متناقض است و اگرچه احتمال دارد ابزار سنجش متفاوتی در مطالعات به کار رفته باشد ) paul sepector ,1997;43 ).

( اینجا فقط تکه ای از متن پایان نامه درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

کنترل آزادی که به کارکنان در مورد تصمیم گیری در مورد کارشان داده می شود را کنترل گویند .و استقلال بدین معنی است که کارمند آزادی کامل و خود مختاری جهت تعین چگونگی انجام کار را دارد .کنترل واژهْ وسیعی است که سازمان هایی را در بر می گیرد که به طور مستقیمی با کارکنان سر و کار دارند و اغلب شغل های مستقل افراد را مسئول به بار می آورد و به کاری که آنها انجام می دهند ارج می نهد و چنین کنترلی می تواند بر رضایت شغلی کارکنان تأثیر داشته باشد و ارتباط مهمی با سه مقولهْ استرس شغلی ،کار سخت ،و روان افراد دارد .
دییر و گانستر(۱۹۹۱) اثر کنترل و کار سخت را بر رضایت شغلی پیش بینی نمودند و سطوح پایین رضایت شغلی برای افرادی بودکه کنترل بالا در کارهای سبک را گزارش دادند و پیش بینی شده بود که کنترل بالا و کارهای سخت سطح نارضایتی را بسیار بالا می برد.
۲-۲-۵-۱- ۶- جدول های کاری استاندارد هر شیفت کاری در روز برای کارکنان ۸ ساعت و ۵ روز در هفته می باشد جداول کاری غیر استاندارد شیفت های طولانی کار و روزهای کاری گوناگون و زمان های طولانی را در بر می گیرد بیشترکارفرمایان جداول کاری غیر قابل انعطاف را برای رسیدگی بیشتر کارمندان به زندگی وخانوادهْ شان به وجود آورده اند یک جدول های کاری غیر قابل انعطاف شامل ، شیفتهای طولانی ،شیفت شب ،کار پاره وقت می باشد .
۲-۲-۵-۱-۷- جدول کاری قابل انعطاف بر اساس این نوع برنامه کاری ،کارکنان ساعات کاری ثابت و به خصوصی را کار کرده اما این آزادی عمل را دارند که زمان های شروع وخاتمهْ کار را خود تنظیم نمایند بر اساس این نوع برنامهْ کاری ،کارکنان این آزادی عمل را دارند که ۱یا۲ ساعت دیر سر کار حاضر شوند و به جای آن در ساعات آخر کار این تأخیر را جبران نمایند مزایای این برنامه برای کارفرمایان این است که کارکنان تشویق می شوند در ساعات آخر کاری به نحو احسن کار کنند .و محققان ثابت نموده اند که جداول کاری قابل انعطاف بیشتر از جداول کاری ثابت باعث رضایت شغلی می شود .
۲-۲-۵-۱- ۸- شیفت طولانی شیفت طولانی متجاوز از ۸ ساعت کار در هر روز می باشد سازمانهایی با تجربهْ شیفتهای طولانی ۱۰ تا ۱۲ ساعت کار در روز مزایا و معایبی را گزارش داده اند ۱۰ ساعت کار در روز به کارکنان اجازه می دهد که در هر هفته ۴ روز کار کنند و۱۲ ساعت کار در یک شیفت کارکنان را تشویق می نماید که ۲۴ ساعت روز را به جای سه شیفت ترجیح دهند چون برای آنها روزهای تعطیلی بیشتری فراهم می نماید و تأثیر شیفت های طولانی معمولاً روی رضایت شغلی مثبت است اگرچه کارکنان ممکن است احساس خستگی نمایند ولی شیفت های طولانی را به خاطر کار در روزهای کمتر ترجیح می دهند. Ronen & primps 1981)).
و بررسی ها نتایج متفاوتی در مورد رضایت شغلی و مشکلات جسمی و روانی و پیامدهای استرس ناشی از این وضعیت را نشان داده اند از جمله:
۱- مصرف الکل
۲- نارضایتی شغلی
۳- مصرف قرص
۴- خواب آلودگی
و نارضایتی شغلی با عواملی مانند تصادف ،بیماری ،خواب آلودگی ،علائم استرس روانی مواجه می باشد .
۲-۲-۵-۱-۹- شیفت شب تعداد زیادی از سازمانها مانند بیمارستان ها و اداره های پلیس در ۲۴ ساعت روز احتیاج به ۲ تا ۳ شیفت کاری دارند و کارفرمایان کارکنان را به صورت چرخشی در عصر و شب به کار مشغول می دارند و تحقیقات زیادی روی کارهای شیفتی انجام شده است و بزرگترین مشکل را اختلال در سیستم خواب کارکنان و سلامت جسمی ،فشار خون ،گزارش داده اند تحقیقات نشان می دهد کارکنانی که به صورت دائم و به صورت شیفت شب استخدام شده اند احساس رضایت شغلی کمتری نسبت به کارکنانی که به صورت موقت در شیفت شب کار می کنند دارند وعلاوه بر این شیفت شب ممکن است بر رضایت کارکنان تأثیری نداشته باشد اما به صورت گردشی ممکن است عامل تعیین کننده ای روی احساس کارکنان در مورد کار باشد .
۲-۲-۵-۱-۱۰- کار پاره وقت سازمانها به هنگام افزایش تقاضای نیروی کار ،از کارکنان پاره وقت استفاده می نمایند بر این اساس افراد ساعاتی از ایام روز یا هفته و یا ماه را جهت خدمت به سازمان اختصاص می دهند و به دلیل این که کار پاره وقت مزایایی از جمله بیمه درمانی ،پاداش را در برنمی گیرد بعضی از افراد آن را به کار تمام وقت ترجیح نمی دهند و رضایت شغلی در کار تمام وقت نسبت به کار پاره وقت بیشتر است.با تحقیقاتی که انجام شده کارهای پاره وقت در بعضی از مشاغل مانند بیمارستان ها اثر مثبتی بر رضایت شغلی دارد وجداول کاری قابل انعطاف به جای دادن مزایایی از جمله پاداش ها و ترفیع ها اثر بیشتری بر رضایت کارکنان داشته است.
فلدم(۱۹۹۰) ^[۶۵] یادآور می شود که رضایت شغلی در بعضی موارد در کارهای پاره وقت و تمام وقت متفاوت است برای مثال تعداد زیادی ازکارمندانی که کارهای موقتی را ترجیح می دهند مشغول به تحصیل هستند (paul sepector , 1997 ; 49) .
۲-۲-۵-۲- عوامل فردی مؤثر بر رضایت شغلی
۲-۲-۵-۲-۱- اگرچه تفاوت های مهم فردی روی تجربهْ رضایت شغلی تشخیص داده شده است و دامنهْ این تحقیقات به مطالعات هاژورن در سال ۱۹۸۰ بر می گردد و تأثیر شخصیت بر رضایت شغلی و دلایل عامل شخصیت ر ا به طور واضح ثابت نمودند و بعضی از مطالعات عوامل ژنتیکی را در دوست داشتن یا تنفر دخالت دادند .
استو و روس^[۶۶] (۱۹۸۵) با بررسی رضایت شغلی و ارزیابی رضایت شغلی در افرادی که نوع شغل و کار فرمایان آنها تغییر داده شده بود ثابت نمودندکه رضایت شغلی در افرادی که شغل خود را تغییر داده بودند نسبتاً ثابت بود افرادی که یک شغل را دوست داشتند مشاغل دیگر را نیز دوست داشتند و نتیجه گرفتند که رضایت شغلی قسمتی از شخصیت است و بعضی افراد شغلشان را دوست دارند و بعضی دیگر نه .
و بعضی از محققان تأیید نمودند که وقتی شغل با شخصیت تطابق داشته باشد رضایت شغلی افزایش می یابد و تا حدود ۳۰% رضایت شغلی را یک ویژگی ژنتیکی بر آورد نمودند و ویژگی های مؤثر بر رضایت شغلی را مرکز کنترل ،نگرش منفی ،تطابق شغل با شخصیت عنوان نمودند.
۲-۲-۵-۲-۲- مرکز کنترل یک عامل نگرشی است که اعتقاد افراد و توان افراد را در کنترل سرنوشت مثبت یا منفی زندگی نشان می دهد کسی که برون گرا است اعتقاد دارد که با عوامل بیرونی و افراد کنترل می شود و کسی که درون گرا است اعتقاد دارد که می تواند برسرنوشت خود تأثیر بگذارد اعتقاد در مورد کنترل و سرنوشت می تواند بر نگرش کاری تأثیر بگذارد و مطالعات زیادی ارتباط اساسی بین مرکز کنترل و تعداد زیادی از عوامل کاری را روشن نموده است برای مثال کنترل با عملکرد شغلی ،سبک رهبری ،درک شغل ،انگیزش کاری و به صورت اساسی با رضایت شغلی مرتبط است .در این مطالعات نمرهْ افراد درون گرا از رضایت شغلی بیشتر است .
چندین عامل ممکن است در ارتباط با مرکز کنترل و رضایت شغلی باشند .
سپکتر(۱۹۸۲) فرض نمود که ارتباط این دو متغیر ممکن است با عملکرد شغلی نزدیک باشد درون گرایان تمایل دارند کارشان را بهتر از برون گرایان انجام دهند و پاداش های سازمانی را در برابر عملکرد شغلی خود می دانند و رضایت شغلی زیادی دارند .
وادل^[۶۷])(۱۹۸۳) تفاوت هایی را در میان زنان در شغل های متفاوت پیدا نمود و تأیید کرد که افراد برون گرا نسبت به شغل خود از درون گرایان ناراضی می باشند و تفاوت هایی را در میان رضایت شغلی افراد بر آورد نمود .
۲-۲-۵-۲-۳- نگرش منفی یک عامل شخصیتی که گرایش و احساس منفی افراد مانند خستگی ،دلتنگی را منعکس می کند و تحقیقات تأیید می کند که افرادی که نگرش منفی در آنها بالا باشد رضایت شغلی پایینی دارند و همچنین درک مرکز کنترل را برای ارتباط بین نگرش منفی و رضایت شغلی مهم می دانند .
۲-۲-۵-۲-۴- تطابق شخص با کار نظریهْ تطابق شخص با شغل یعنی ویژگی های شغل با ویژگی های فرد مطابقت داشته باشد ادوارد^[۶۸] (۱۹۹۱) یک شغل که نیازمند قدرت و توان برای حمل می باشد نیازمند شخصی با ویژگی توان و قدرت جسمی بالایی می باشد.بر طبق مدل ویژگی های شغل آلدمن هاکمن ویژگی های یک شغل با توجه به نیازهای رشد افراد در نظر گرفته می شود.
(paul sepector ,1997;53).
۲-۲-۵-۳- پیامد های رضایت شغلی
۱)-سلامت جسمی و آسایش روانی سلامت جسمانی و روانی ممکن است بر نگرش کارکنان تأثیر داشته باشد افرادی که نسبت به کارشان متنفر هستند پیامد های سلامتی منفی را تجربه می کنند و محققان نتیجهْ نارضایتی شغلی را طول عمر کوتاه می دانند و بر این اساس رضایت شغلی را یک عامل مهم اجتماعی می شمارند و تعداد زیادی از مطالعات ارتباط بین سلامت جسمی و رضایت شغلی را نشان داده است .
۲)- رضایت زندگی رضایت شغلی به احساس افراد در مورد زندگی به صورت کلی است کارکنان با رویدادها و موقعیت های بیرونی مکانشان در کار تحت تأثیر قرار می گیرند .چون کار عنصر اصلی زندگی برای افراد است به نظر می رسد که رضایت شغلی و رضایت زندگی به هم مرتبط باشند چون رضایت در قسمتی از زندگی بر قسمت های دیگر تأثیر دارد کسی که از کارش راضی باشد به صورت کلی از زندگی راضی است .کسی که از کارش ناراضی است به صورت کلی انرژی او به سمت فعالیت های غیر کاری می باشد و نارضایتی در جاهای دیگر ممکن است باعث شود که انرژی فرد به سمت فعالیت های کاری سوق داده شود.
مطالعات به صورت منظم رضایت شغلی و رضایت از زندگی را به صورت مثبت به هم ربط می دهد و همبستگی ۵۸% را بین این دو تأیید می نماید.(paul sepector ,1997:70)
۲-۲-۵-۴- پیامد های نارضایتی شغلی
تئوریهای زیادی فرض می نمایند که مردمی که از شغل شان متنفرند با غیبت دائم و موقت یا با تأخیر سر کار حاضر شدن از آن اجتناب می کنند .محققان یادآوری نموده اند که رضایت شغلی یک عامل مرکزی در همهْ تئوریهای مشکلات رفتاری می باشد و غیبت در کار و ترک خدمت را با هم مرتبط دانسته اند و مشاهده نموده اند که کسانی که شغل خود را رها نموده اند سطح بالایی ازغیبت در کار را داشته اند اگرچه این ارتباط را حتمی ندانسته ولی غیبت و ترک خدمت نارضایتی شغلی را منعکس می کند و باعث افزایش هزینهْ جایگزینی برای سازمان ها می شود.
۱)- غیبت پدیده ای است که می تواند باعث کاهش کارایی سازمانی و افزایش هزینهْ کار شود و در تعداد زیادی از مشاغل شناور و قابل جایگزین مشاهده می شود .نظریهْ های غیبت درمورد تصمیم گیری در مورد این پیامد نقش رضایت شغلی را بحرانی فرض می کنند. ومحققان متذکر شده اند که به نظر می رسد ارتباط بین رضایت شغلی و غیبت زیاد نباشد زیرا غیبت عامل پیچیده ای است که می تواند دلایل چندگانه ای داشته باشد ممکن است این شخص یا خانوادهْ او بیمار بوده ویا علت آن کار شخصی یا خستگی باشد .محققان دلایل غیبت را به دو دسته تقسیم بندی نموده اند .۱- غیبت برای بیماری که ارتباط مستقیمی با رضایت شغلی داشت ۲- غیبتی که با خط مشی های اخراج و استخدام در سازمان سر و کار داردکه با رضایت شغلی مرتبط نیست. مانند مسئولیت مراقبت از بچه ها.
۲)- ترک خدمت بیشتر نظریه های ترک خدمت آن را دلیل نارضایتی شغلی فرد می دانند .
۳)- خستگی احساس ناراحتی یا حالت روانی تجربه شدهْ فرد در جایی که نارضایتی شغلی وجود دارد . و این حالت بیشتر برای پرستاران و کارکنانی که به کارهای خدماتی مشغول اند مشاهده می شود . و محققان تحلیل رفتگی احساسی و کاهش انگیزش کاری را عکس العمل منفی فردی که از شغل خود ناراضی است می دانند .(paul sepector,1997;66)
۴)- رفتارهای معکوس رفتارهای هیجانی یا غیر هیجانی کارکنان که به سازمان صدمه می زند و شامل حمله به کارفرمایان ،خراب کاری ،دزدی می باشد و این رفتارها دلایل زیای دارند اما اغلب آنها را با نارضایتی از کار و ابهام در کار مرتبط دانسته اند .رفتارهای معکوس غالباً نتیجهْ نارضایتی شغلی نیستند اگرچه ناراحتی های زیادی در سازمان ایجاد می نمایند و یک عامل ایجاد این رفتارها را کنترل در کار دانسته اند و کسانی که اعتقاد دارند در کار زیاد تحت کنترل هستند نسبت به درون گرایان بیشتر این رفتارها را نشان می دهند و ساختار سازمانی را به دلیل ارتباط نزدیکی که با ابهام در کار دارد را نیز ربط داده اند و سازمانها با ساده نمودن ساختارها و با مشارکت دادن بیشتر کارکنان در تصمیم گیری باعث کاهش این رفتارها خواهند شد.(paul sepector ,1997 ;68)
۲-۲- ۶- رضایت شغلی بر اساس نظریات دانشمندان علوم رفتاری
همهْ دانشمندان علوم رفتاری عواملی را با بهره گرفتن از تحقیقات و ابزار سنجشی وگسترهْ تحقیق در فرهنگها و ملیت های مختلف که بر رضایت شغلی با توجه به این که کارکنان از سازمان تولیدی وصنعتی یا از سازمان های اداری و با در نظرگرفتن اشتغال افراد در بخشهای مدیریتی ،تولیدی ،خدماتی ، مؤثرمی دانند ،و با توجه به این که نیروی انسانی وکارکنان عنصر اساسی و هستهْ مرکزی و به اصطلاح روح هر سازمان می باشند وکارکنان هر سازمان ،تمایلات ،احساسات ،انگیزش ها ،صفات و ویژگی های رفتاری گوناگون و روابط عملکرد سازمانی را در چارچوب ساختار رسمی شکل می دهند لذا توجه به این پدیده که با نگرش و طرز تلقی کارکنان در ارتباط است بسیار مهم می باشد.
در این قسمت یک مدل از ادوین لاک^[۶۹] ارائه شده و هر یک از عوامل مؤثر بر این پدیده با توجه به نظرات مختلف دانشمندان علوم رفتاری توضیح داده شده است .ادوین لاک عوامل مؤثر بر رضایت شغلی را به عوامل مؤثر بر رضایت شغلی را به :
الف)- عوامل سازمانی ب)- ماهیت کار ج)- محیط کار د)- عوامل فردی تقسیم بندی نموده و پیامدهای مثبت این پدیده را افزایش بهره وری ،افزایش روحیه ،تعهد سازمانی ،سلامت فیزیکی و ذهنی ،رضایت از زندگی ،سرعت در آموزش مهارتهای جدید ،و پیامدهای منفی این پدیده را تشویش ، غیبت ،تأخیردرکار ،ترک خدمت ،فعالیت اتحادیه ای ،بازنشستگی زود رس می داند.(مقیمی،۱۸۵:۱۳۷۷)
۲-۲- ۶-۱- عوامل سازمانی هنگامی که کارکنان به سازمانی می پیوندند ،مجموعه ای ازخواست ها ،نیازها ،آرزوها ،آزمودگی های گذشته را که به روی هم انتظارهای شغلی را می آفرینند ،با خود به همراه می آورند .خوشنودی شغلی نشانی از همداستانی توقعات نوخاستهْ انسان با پاداش هایی است که کار فراهم می آورد . (طوسی،۱۶۹:۱۳۷۵).
عوامل سازمانی شامل حقوق و دستمزد ،ترفیعات وخط مشی های سازمان می باشد.
۱-حقوق و دستمزد در سال های اخیر تمایل به استفاده از اشکال مختلف دستمزد برای بهبود رضایت کارکنان و افزایش عملکرد فردی و سازمانی رشد کرده است بین رضایت شغلی و دستمزد دو عامل ارتباطی وجود دارد نخست آن که آیا درآمد حاصل از شغل ،کافی به نظرمی رسد و دوم آن که آیا این درآمد در مقایسه با آنچه دیگران دریافت می کنند مناسبت و برابری دارد یا نه ،ازآن جایی که بیشتر افراد برای زندگی نیاز به حداقل معینی از درآمد دارند ، بنابراین به نظر می رسد رابطهْ بین دستمزد و رضایت شغلی بسیار پیچیده تراز این باشد. برای برخی از افراد ،دستمزد بیانگر اندازهْ تلاش های آنهاست مقصود آن است که دستمزد یک مؤلفهْ درونی^[۷۰] است هرچند اثرات خالص بیرونی آن نیز عمومیت بسیار دارد. علاوه بر این ،بسیاری از پاداش ها مانند مزایای جانبی (درمانی) از نظر مادی هم ارز هستند . از این رو دستمزد تنها یک عامل ساده وعینی نیست . به اعتقاد روانشناسان تفاوتهای فردی نقش مهمی در معنا دادن به پول بازی می کند .این تفاوتها با تغییر سطح زندگی، تجربه های شخصی ، جنسیت ، وضعیت اقتصادی و ویژگی های فردی تغییر می کند .بنابراین ،هیچ فرمول واحدی نمی تواند رضایت شغلی را با توجه به دستمزد تعیین نماید.(هومن ، ۴۱:۱۳۸۱)
و برحسب نظریهْ روان شناسی که مطرح می کند که از میان نیازهای متعدد و متنوع انسان ،تنها معدودی را می توان مستقیماً با پول ارضا نمود و انگیزه های غیر مادی بسیاری چون میل به کسب موفقیت و قدرت و میل به کمال جویی وخود یابی در اعمال و رفتار انسان تأثیر می گذارد .با وجود این جای هیچ شک و تردیدی نیست که هنوز پول از جمله مهمترین انگیزه هاست وپرداخت های نقدی هنوز از اهمیت زیادی برخوردار است و سیستم پاداش (که حقوق و دستمزد ،جزیی از آن را تشکیل می دهد) تأثیر به سزایی در جذب و رضایت کارکنان و ایجاد انگیزه در آنان دارد (سعادت ، ۱۳۸۵ : ۲۷۲).

حدیث اول ازامام علی النقی(‌علیه‌السلام) ازاحوال طایفه ای پرسیدند که به چله نشینی، رقص، چرخیدن، نعره‌زدن وبیهوش شدن، شهرت داشته.این حدیث در منهاج البراعه به عنوان حدیث ۲۱ ازجمله احادیث در ذم صوفیه بوده که ازحدیقه الشیعه وازشیخ مفید نقل می‌کند. متن این حدیث به این صورت است: «الحادى و العشرون فی حدیقه الشّیعه عن السیّد المرتضى ابن الدّاعی الحسن الرّازى و ابن حمزه جمیعا عن المفید بسنده عن محمّد بن الحسین بن أبی الخطاب و کان من خواصّ أصحاب الأئمّه (علیهم السّلام).قال: کنت مع الهادى علیّ بن محمّد (علیهما السّلام) فی مسجد النّبی(صلّى‌اللّه‌علیه وآله‌وسلّم)، فأتاه جماعه من أصحابه منهم أبوهاشم الجعفرى ، و کان رجلا بلیغا وکانت له منزله عظیمه عنده(علیه السّلام)، ثمّ دخل المسجد جماعه من الصوفیّه و جلسوا فی جانبه مستدیرا و أخذوا بالتهلیل.فقال علیه السّلام: لا تلتفتوا بهؤلاء الخدّاعین فانّهم خلفاء الشیاطین و مخرّبوا قواعد الدّین، یتزهّدون لراحه الأجسام و یتهجّدون لتصیید الأنعام، یتجوّعون عمرا حتّى یذبحوا للایکاف حمرا، لا یهلّلون إلّا لغرور النّاس‏ و لا یقلّلون الغذاء إلّا الملاء العساس، و اختلاس قلب الدّفناس یتکلّمون النّاس باملائهم فی الحبّ، و یطرحونهم بأضالیلهم (باولیائهم) فی الجبّ، أورادهم الرقص و التّصدیه، و أذکارهم الترنّم و التّغنیه، فلا یتّبعهم إلّا السّفها، و لا یعتقدهم إلا الحمقا، فمن ذهب إلى زیاره أحد منهم حیّا أو میّتا فکأنّما ذهب إلى زیاره الشّیطان، و عباده الأوثان و من أعان أحدا منهم فکانّما أعان یزید و معاویه و أبا سفیان فقال رجل من أصحابه: و إن کان معترفا بحقوقکم؟ قال: فنظر الیه شبه المغضب و قال (علیه‌السّلام): دع ذا عنک، من اعترف‏بحقوقنا لم یذهب فى عقوقنا، أما تدرى انّهم أخسّ طوایف الصّوفیّه، و الصّوفیّه کلّهم من مخالفینا، و طریقتهم مغایره لطریقتنا، و إن هم إلّا نصارى و مجوس هذه الأمه، أولئک الذین یجحدون (یسعون) فى إطفاء نور اللّه، و اللّه متم نوره و لو کره الکافرون».^[۴۷۰]
امام دراین حدیث، اصحاب را ازالتفات به آنها منع کرده و آنها را فریب کار، جانشینان شیطان وتخریب کنندگان اصول دین نامیده است.
دومین حدیثی که میرلوحی درنقد این طایفه ذکر می‌کند، ازشیخ مفید است که بعضی از سندها به گفته وی صحیح وبعضی موثق است.این حدیث همچنین توسط کلینی درکافی نقل شده که دراینجا متذکرآن می‌شویم.متن روایت: «عِدَّه مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ سَهْلِ بْنِ زِیَادٍ عَنْ یَعْقُوبَ بْنِ إِسْحَاقَ الضَّبِّیِّ عَنْ أَبِی عِمْرَانَ الْأَرْمَنِیِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَکَمِ عَنْ جَابِرٍ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ ع قَالَ: قُلْتُ إِنَ‏ قَوْماً إِذَا ذَکَرُوا شَیْئاً مِنَ الْقُرْآنِ أَوْ حُدِّثُوا بِهِ صَعِقَ أَحَدُهُمْ حَتَّى‏یُرَى أَنَّ أَحَدَهُمْ لَوْ قُطِعَتْ یَدَاهُ أَوْ رِجْلَاهُ لَمْ یَشْعُرْ بِذَلِکَ فَقَالَ سُبْحَانَ اللَّهِ ذَاکَ مِنَ الشَّیْطَانِ مَا بِهَذَا نُعِتُوا إِنَّمَا هُوَ اللِّینُ وَ الرِّقَّه وَ الدَّمْعَه وَ الْوَجَلُ».^[۴۷۱]
میرلوحی دربیان مضمون روایت امام باقر(علیه‌السلام) می‌گوید: هرگاه ازقرآن نزد قومی خوانده شود بی‌هوش شده، به صورتی که اگردست‌‎ها وپاهای آنها قطع کنند خبردار نمی‌شوند.امام ازآنها تعجب کرده وفرموده این ازشیطان است.
سومین حدیثی که میرلوحی درنقد تصوف نقل می‌کند ازامام زین العابدین(علیه‌السلام) است.حدیثی است مبنی بر بد بودن شعرخوانی درمسجد و سماع و امثال آن که ازاین طایفه سرمی‌زند.امام سجاد (علیه‌السلام) می‌فرماید: پیغمبر(صلی‌الله‌علیه‌و‌آله) فرمود: «مَنْ‏ سَمِعْتُمُوهُ‏ یُنْشِدُ الشِّعْرَ فِی الْمَسَاجِدِ فَقُولُوا فَضَّ اللَّهُ‏فَاکَ إِنَّمَا نُصِبَتِ الْمَسَاجِدُ لِلْقُرْآنِ».^[۴۷۲]
اما در تحلیل این سه حدیث می‌توان گفت: درحدیث اول سند روایت به محمّدبن ابی الخطاب منتهی شده که درحدیقه الشیعه سندی برای آن نقل نکرده.این حدیث درانوارالنعمانیه نیز بدون سند است.لذا این روایت ازحیث سندی موقوف وضعیف محسوب می‌شود.اما ازحیث محتوایی به چند جمله آن اشاره می‌کنیم که با آموزه‌های صوفیان منافات دارد.مثلا در عبارت «یتزهّدون لراحه الأجسام و یتهجّدون لتصیید الأنعام» به راحت طلبی وشکم بارگی صوفیه اشاره می‌کند، درحالی که اصول صوفیه خلاف این را نشان می‌دهد.زیراصوفیه با دوری جستن ازدنیا و ریاضت‌های سخت درمسیر سلوک قرار می‌گیرند.مثل سهل تستری که درابتدا هرسه روز یک بارافطار می‌کرده بعد هر پانزده روز و بعد هریک ماه.

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

همچنین عبارت «والصّوفیّه کلّهم من مخالفینا» که تمامی صوفیه را به عنوان مخالفین ائمه معرفی می‌کند وآنهارا به مجوس ونصارا تشبیه می‌کند.اما اینکه تمام صوفیه مخالف ائمه بوده نسبت صحیحی نیست وحداقل بعضی وجود داشته که خود را به امیرالمؤمنین منتصب می‌کنند، اگرنگوییم اکثرا. درباره جنید گفته شده: «شیخنافی الاصول والبلاءعلی المرتضی» شیخ ومقتدای ما اندر اصول و اندر بلاکشیدن علی مرتضی است.رضی الله عنه؛ اندرعلم ومعاملت امام این طریقت علی است.ازآن که علم این طریقت را اهل این اصول گویندو معاملاتش به جمله بلاکشیدن است».^[۴۷۳]
حدیث دوم وسوم نیزمربوط به دو واقعه‌ای است که خیلی مرتبط باصوفیه نبوده وموردی بوده به همین جهت قدحی به طورخاص براین طایفه نیست.
۹.میرلوحی وغنا
عصام در نصیحه‌الکرام وفضیحه اللئام می‌گوید دربحث غنا گرچه رساله های متعددی نوشته شده لکن هیچ کدام به خوبی صاحب رساله سلوه الشیعه وأعلام المحبین و کتاب تسلیه الشیعه، ننوشته اند.
وی ازرساله سلوه الشیعه درنقد زراقیه وغنا می‌گوید: شیخ جعفربن محمّد دوربستی که ازجمله علمای امامیه است درکتاب اعتقاد می‌فرماید: «العجب کل العجب من الذین یدّعون الکیاسه والفراسه، انهم یغترون بغرورالزرّاقیه الذین هم اراذل فرقه المبتدعه وادانی شعب الحلاجیه ولا یتاملون فی افعالهم القبیحه المخترعه واعمالهم الرّدیه الشنیعه ولاینظرون انهم یجعلون التهلیل لانفسهم المزمار ویغنون کالجواری بالاشعار ویرکّبونها مع الاوراد والاذکار، یرقصون کالدّب فی الجبل ویجرّون المنافع فی السفهاء بالحیل ولکن لایتم الامر بالدعوی ومن کان فی هذه اعمی فهوفی الآخره اعمی واضلّ سبیلا».^[۴۷۴](پیوست۲۱)
میرلوحی در برشمردن اعمال صوفیه ونقد آنها به شعری از‌ملا خضر جبل‌رودی ازکتاب توضیح الانوار وی بسنده کرده که می‌گوید:
طـــریقکم التزویـروالزرق والـــریا تقــــولون هجراًفی السماع وفی الوجد
زعمـــتم بان الــدف والرقص سنّه کذبتم واســرفتم وهــجرتم عن القصد
وســـمّیتم الّـهــوالصـریح عــباده تبـوّن فیهـــابـــالفســـوق وبالصـــد^[۴۷۵]
میرلوحی همچنین درذم اعور واسطی ناصبی، که وی را ارذل اراذل وشیخ مغنیان واکبرفساق ورقاصان خوانده، از انوارالبدریه لکشف شبهه القدریه شیخ محمّدبن محمّدعلی المهلبی، اشعاری ذکر می‌کند:
ایـــاخیل التصــــوف شـرّخـیل لقـــدجـــئتم بــشیء مســــتحــیل
أفــی القرآن قـــال لــکـــم آله کلـــوا مثــــل البهائم وارقــصوا لی
صاحب رساله سلوه الشیعه می‌گوید این طایفه شعررا با ذکرترکیب می‌کنند وبه این اکتفا نکرده بلکه به غنا وسرود نیزاشتغال می‌نمایند که به اتفاق علمای امامیه حرام است.اینها فاسقان وگمراه کنندگان هستند.همانطورکه علامه حلی علیه الرحمه درقواعد می‌گوید: «الغنا حرام یفسق فاعله و هو ترجیع الصوت ومده و کذا یفسق سامعه قصداً، سواءٌکان فی القرآن أوشعر».حتی بعضی ازعلما عبارت «مطرب» را برلفظ ترجیع اضافه کرده‌اند، کما که علامه در تحریر می‌فرماید: الغناحرام وهومدّالصوت المشتمل علی الترجیع المطرب یفسق فاعله وتردّ شهادته سواءکان فی شعراًاوفی القرآن».^[۴۷۶]میرلوحی این نظررا مختص به علامه ندانسته ومی‌گوید شیخ ابوالقاسم صاحب شرایع وجمع کثیری نیز براین نظر هستند.
میرلوحی دربحث غنا نسبت به دیگرمباحث ضد تصوفی با دقت بیشتری وارد شده است.برای مستدل کردن بحث غنا می‌گوید: نمی‌شود به عرف عوام عرب رجوع کرده، زیرا معتبر نبوده وعرف خواص عرب نیز یا فقها بوده، که نظرآنها ذکرشد، ویا لغویین می‌باشند.
لغوی‌ها، گردانیدن آواز درحلق را غنا می‌دانند.لغوی ها لحن، تلحین، غنا، تغنی، تغنیه، ترجیع، تطری، را به یکدیگر تفسیرکرده‌اند.
صاحب سلوه الشیعه غنا را دو قسم کرده؛ یکی غنای منثور و دیگری غنای منظوم.وی غنای منثور را اینطور تعریف می‌کند: «نغمات وتحریراتی است که با آنها دور ایقاعی نباشد، یعنی به وزن وبحری از اوزان و بحورموسیقیه خوانده نشود.اماغنای منظوم، نغمات وتحریراتی است که با دور ایقاعی باشد.یعنی؛ به وزن وبحری ازاوزان و بحور موسیقیه خوانده شود، وضرب درآید، چنانچه باصول وتقطیع آن انواع آلات لهواز دفوف و مزامیر وطنابیر وغیر آن می‌نوازند.اعم از آنکه مشتمل بر تحریراتی باشد که علمای دین آنرا ترجیع صوت می‌گویند، یا نباشد».^[۴۷۷]
البته دراین میان میرلوحی آوازخوش را نیز ستوده و می‌گوید کسی نگفته که آوازخوب بد است.و در روایات، اخباری برمدح صدای خوش وارد شده. میرلوحی نقل می‌کند: روزی شیخ شهید علیه الرحمه با آهنگ بدون تحریرقرآن تلاوت می‌نمود، چنانکه گاهی بعضی ازصلحا در نمازمی‌خواندند، بعد از نماز شخصی به شیخ شهید گفت امروز ازاین لحن وصوت شما محظوظ شدم، شیخ رحمه الله تعالی بعد از آن هرگز با آهنگ تلاوت نکرد، علما تا به این مرتبه رعایت احتیاط می‌کردند.میرلوحی گریزی به جمله کلیدی ناقدین تصوف وفلسفه زده که می‌گویند: هیچ کس نقل نکرده که ازاصحاب عترت طاهره یا ازقدمای علمای شیعه، غناکرده یاشنیده باشد.^[۴۷۸]میرلوحی به دوحدیث درمذمت غنا اکتفا کرده که درادامه به آنها اشاره می‌کنیم.
۱۰.غنا در روایات
میرلوحی سبزواری در بحث غنا چند حدیث ذکر کرده که در اینجا به دو مورد اکتفا می‌کنیم.وی می‌گوید: مفسرین ومحدثین شیعه درذم غنا وفاعل آن وسامعش احادیث بسیاری ازائمه اطهار(علیهم السلام)نقل کرده‌اند، ازآن جمله می‌‎توان به حدیث محمّدبن یعقوب کلینی، درکتاب کافی روایت کرده که محمّدبن مسلم می‌گوید، ازامام باقر(علیه‌السلام) شنیدم که می‌فرماید: «الغنامما وعدالله علیه النار وتلا هذه الآیه ومن الناس من یشتری لهو الحدیث لیضل عن سبیل الله بغیرعلم ویتخذها هزوا اولئک لهم عذاب مهین».^[۴۷۹]
همچنین روایتی ازامام صادق(علیه‌السلام) که می‌فرماید: «سماع اللهو والغنا ینبت النفاق فی القلب کما ینبت الماءالذرع».^[۴۸۰]شنیدن لهو‌وغنا، نفاق را دردل انسان می‌رویاند، همانطورکه آب گیاه‌را می‌رویاند.
میرلوحی‌در بحث غنا متابعین این طریقه ها راسه دسته کرده؛ گروهی را غیر شیعه می‌داند، که مطلقا اعتقاد به حدیث وقرآن ودینِ پیغمبرآخرالزمان ندارند.گروه دوم ازروی حماقت ونادانی این روش را درپیش گرفته‌اند.گروه سوم هم به واسطه مکر وخدعه ومردم فریبی، این روش را درپیش گرفته اند.^[۴۸۱]
۱۱.چنداستفتا در باب غنا
میرلوحی درباب غنا، استفتائی را طرح کرده و می‌گوید: «علمای طایفه محقه وفضلای فرقه ناجیه اثنی عشریه الذین لایتکلمون بهواءالناس ولایداهنون والذین لایکتمون الحق وهم عن المیل معرضون اعظم الله تعالی اقدارهم وقدس اسرارهم وخلدبرکات افاداتهم بین الخلایق الی یوم الدین وحشرهم مع ائمه الطاهرین صلوات الله علیهم اجمعین،بیان فرمایندکه به غنا وسرود اشتغال نمودن ومطربانه مغنّیانه اصول گرفتن ودست زدن و رقص کردن وبه چرخ درآمدن ودر امور مذکوره مُضِر بودن فسق است یاطاعت ومعصیت است یاعبادت .بینوا توجروا و(صلی الله علی محمّدوآله المعصومین)».^[۴۸۲]
وی این استفتا را با شش جواب همراه کرده که همه به فسق وحرمت این رفتار فتوا داده‌اند.در ادامه به این شش مورداشاره می‌کنیم.
۱.نواب مستطاب معلی القاب صدارت ونجابت پناه میرزاحبیب الله (خلّدالله تعالی‌ظله‌العالی) به این طریق تنسیق فرموده اند: افعال مزبوره حرام وپیشه فساق عوام است.ونیست فاعل آن مگر فریبنده مردمان و یاگمراه ونادان.
۲.حضرت مغفرت وغفران پناه اعدل افضل امجدامیر سیداحمد(رحمه‌الله‌علیه) به این عبارت مرقوم گردانیده اند: ارتکاب امور مسطوره فسق است.حرره احمدبن زین العابدین العلوی العاملی.
۳.حضرت سیادت پناه علامه الزمان نادره الدوران میرزارفیع الدین محمّد نائینی(سلمه‌الله‌تعالی) همچنین درجواب مسطور ساخته اند: ظاهر است که امور مزبوره فسق است نه صلاح ومعصیت است نه طاعت.حرره رفیع الدین محمّد الحسینی.^[۴۸۳]
۴.فاضلِ کشورِتکیه‌دانی ملامحمّد باقرخراسانی برین نهج به زبان خامه بیان نموده اند: خلافی میان علمای امامیه(رضوان‌الله‌علیهم‌اجمعین) نیست دراینکه غنا و سرود حرام است واحادیث متعدده ظاهرمی‌شود که کثیر است وفرق نیست که غنا درقرآن باشد یا شعریا غیر، وفتوای بعضی ازعلمای سابق به تحریم رقص وتصفیق به نظررسیده وفتوای کسی به اباحت آن به نظر نرسیده. والله اعلم بحقائق الامور.کتب الفقیر محمّدباقرالسبزواری.
۵.حضرت مرحمت ومغفرت پناه علّامی فهّامی شیخ الاسلام شیخ علی نقی زادالله اجره براین وجه قلمی فرموده‌اند: غناکه عبارت است ازکشیدن آواز مشتمل برترجیع مطرب ورقص کردن وسایر امور مزبوره حرام ومعصیت است وفاعل آن مأثوم.والله اعلم.
۶.حضرت‌افادت وافاضات پناه مرحمت ومغفرت دستگاه میرزانورالدین علی مفتی(رحمه‌الله تعالی) فتوا براین منوال نوشته‌اند: شکی نیست دراینکه امورمذکوره فسق است نه طاعت ومعصیت است نه عباده.حرره الفقیر الی اله الغنی.
۱۲.دغدغه میرلوحی درتألیف آثارضدتصوفی
میرلوحی درمختصرسلوه الشیعه غرض ودغدغه خود را برای تألیف آثار ومقابله جدی باتصوف را بیان می‌کند، میرلوحی دراین رساله،خود را با نام مادری ملقب کرده وهدف خود را اینطور بیان می‌کند: «این فقیر بی‌خانمان که ازپدرپدران دوستی وپیروی شاه مردان به میراث یافته و مانند آبا واجداد از متابعت اعدا واضداد روی رغبت برتافته، مشاهده نمود که جمعی از فریبندگان به جهت تنبلی وشکم پرستی وکاهلی ودنیا دوستی ازشاهراه شریعت مصطفوی منحرف شده اند، وحب دنیا را ترک دنیا نام کرده‌اند وذکرخدا را وسیله فریفتن مردوزن ساخته اند، و دراین پرده مرتکب لهو ولعب گشته اند و فسق وعصیان را عبادت نام کرده اند وبه نغمه واصول، خودرامقبول طبع ضعفاءالعقول گردانده اند و مانند اجلاف اسلاف زبان به لاف های گزاف گشوده اند وبه دعوای مکاشفه بامخالفان موافقت نموده اند وبه چله خانه رفتن وترک حیوانی سفها را ازراه برده اند».^[۴۸۴]
درپایان این فصل آنچه که از رهگذر آرا وآثار میرلوحی سبزواری می‌توان برداشت کرد این است که میرلوحی سبزواری در فهم مباحث نظری تصوف وهمچنین مباحث فلسفی ناتوان و قادر به داوری نبوده است. گرچه کوشیده که دربین ناقدین تصوف، صاحب تألیف باشد، لکن آثاری که در نقد تصوف به وی نسبت داده شده، آثاری متقن وعلمی نبوده، ونتوانسته در این میدان نقد، ناقد منصفی باشد.
فصل چهارم: نتیجه‌گیری
ملامحمّدطاهرقمی با ورودش به قم با رفتارها واعتقاداتی مواجه می‌شود که آنها را درصراط مستقیم شریعت نمی‌بیند. به همین جهت بیش از چهار دهه مبازره، یعنی از حدود سال(۱۰۵۰ق) دست به یک مجموعه تألیفات می‌زند که با ورود وی به مناصب اجتماعی سیاسی قلم گردانی محمّد طاهر بیشترمی‌شود.آثاری چون«الردعلی الصوفیه»، «حکمه العارفین»، «الفوائدالدینیه»، «رجم الشیاطین »و «تحفه الاخیار»که ازمهمترین تألیفات وی درنقد تصوف وفلسفه است. این آثار باعث شد که محمّدطاهرقمی سال های سال درگیر مناظراتی با علمای بنام ومشهور هم عصر خود باشد وآنها را از تیررس انتقادات در امان نگذارد.علمای بزرگی چون«ملامحمّدتقی مجلسی» مشهوربه مجلسی اول، «ملامحسن‌فیض‌کاشانی»، «ملاخلیل‌قزوینی»، «محمدکریم شریف‌قمی» و «محمدمؤمن‌طبیب تنکابنی». میرلوحی سبزواری نیز گرچه از حیث زمانی مقدم برملامحمّدطاهر قمی است اما دربعد علمی وهمچنین تألیف آثار، به مراتب ازمحمّدطاهر پایین تراست.میرلوحی ازآن جا که به سبب مناظره مکتوب با مجلسی اول، در کاروان ناقدین تصوف در دوره صفویه بوده، ازمخالفین مشهور ضد تصوفی دوره صفویه شد.ازجمله اموری که در به اوج رساندن جریان ضد تصوفی دوره صفویه تاثیر فراوانی داشت، مسأله تشیع اخباری است. همچنین با معرفی تشیع به عنوان مذهب رسمی کشور واستمداد از فقهای بنام همچون محقق کرکی توسط دولت صفویه برای تحکیم سیاسی حکومت در مقابل قدرت حکومت عثمانی، فضای بسیار مناسبی برای کمرنگ کردن تصوف وتاکید برآموزه ها وشعائر رسمی دینی مثل مساجد و نمازجمعه ها بوجود آمد، که روز به روز باعث تقویت جبهه مخالفین تصوف می‌شد.
در ادامه فصول سابقه و برای دستیابی به نتیجه ای منصفانه و شناخت بهترِمنتقدین واغراض آنها در نقد تصوف، وعدم حمایت ازطرفی خاص، علاوه براغراض ناقدین تصوف که درفصول گذشته بیان شد، ازکلام بزرگان هم عصر ملامحمّدطاهر قمی ومیرلوحی سبزواری مثل؛ ملاصدرا، مجلسی اول، محمّدمؤمن وفیض کاشانی که تمایل به این جریان داشته و ازمتشرعین بوده اند، استفاده می‌کنیم.
گر چه این دوعالم دوره صفویه به زعم خود کوشیده اند که با انحرافات زمان خود مقابله کنند، اما مواردی که درکلام بزرگان هم عصر ملامحمّدطاهر قمی ومیرلوحی سبزواری به آنها اشاره شده، حکایت از اغراضی دارد که از منظر آنها ناپسند است.با یک نگاه کلی می‌توان دریافت که ناقدین تصوف در این دوره نتوانستند به اخلاق نقد پایبند باشند.درادامه به چند مورد از این نکته ها اشاره می‌کنیم که می‌تواند جواب نهایی برای سؤالات این نوشتار باشد.
۱.حب جاه
آنچه درباره ناقدین تصوف و بخصوص نسبت به محمّدطاهردرآثار معاصرین وی ذکر شده، به حب جاه ومنصب دوستی از جانب اینچنین افرادی اشاره شده است.اغراضی که درشناخت دقیق باید نظرموافقین و مخالفین مورد بررسی قرارگیرد.محمّدمؤمن، طبیب شاه اسماعیل که ازناقدین محمّد طاهرقمی است می‌گوید: «اینکه[محمّدطاهر]گفته که رساله خود را بشوید، این امری است که درباب شستن کتاب وافی که جامع کتب اربع احادیث است نسبت به عالم مؤمن ممتحن ومؤید موقن مولانا محمّدمحسن نیز ازجانب قاضی جو رقم عزّ صدور یافته، وظاهراً شستن باطن از لوث حب جاه واستکبار وتعشق منصبِ قضاوامامتِ عام، انسب باشد».^[۴۸۵]محمّدمؤمن طبیب ازقول علمای معنوی می‌گوید که حب جاه وطلب زیادی دنیا با مراتب اعلای آخرت جمع نمی‌شود، ومردم قم به دلیل ضرب شدن سکه به نام محمّد طاهرشعری را برسر زبان هاکرده بودند که می‌گفتند:
کــرداین سکه رابـه قـم ظـاهر نایـب صـاحب الزمـان طـاهـر^[۴۸۶]
۲.ناقدین، علمای ظاهرهستند
ازنکات مهمی که ازسوی عالمان معاصرِمحمّدطاهر و میرلوحی‌سبزواری درمعرفی مخالفان تصوف وفلسفه به آن متمسک شده اند، به ظاهر بینی اینچنین افراد اشاره شده است.صاحب فتوح المجاهدین ، ملامحمّدطاهر را در ردیف کسانی به حساب آورده که صاحب علوم ظاهر بوده واین علوم را به اغراض دنیوی آلوده کرده اند.محمّد مؤمن طبیب، علمای راشدین شیعه اثنی عشری را سه قسم کرده که قسم اول؛ هم صاحب علم ظاهر هستند وهم درتصفیه باطن تلاش می‌کنند، این گروه مؤمن ممتحن هستند.گروه دوم کسانی اندکه با علوم ظاهری وصلاح وامانت هستند وعمل آنها آلوده به اغراض دنیوی نبوده، مثل اکثرمجتهدین شیعه که مرتاض نبوده‌اند و‌اکتفا و مواظبت بر فروع داشته اند.اما گروه سوم با علوم ظاهری آشنا بوده ولی علوم را با اغراض دنیوی آلوده کرده اندکه علمای ظاهری هستند.گرچه این گروه به حسب ظاهر مطیع ائمه هستند ‌اما درتکفیر قسم‌اول لاعلاج هستند.و همچنین این گروه راقطاع الطریق نیز نامیده اند.^[۴۸۷]
۳.الناس اعداء ما جهلوا
ملامحسن فیض کاشانی دربیان اغراض ناقدین تصوف به جهل وهوی اشاره می‌کند، وی می‌گوید: «چون اکثرمردمان، ابنای دنیا وپرستاران جهل وهوی می‌باشند با این قوم که ازاهل آخرت واصحاب معرفتند و با این علم که ورای افهام است وبرتر ازادراک محسوس پرست ایشان است.به جهت ضدیت و تناکر جنسیت وتباین طریق وتخالف سعت وضیق دشمنی نموده نفی ایشان بسیار می‌کنند و طریقه ایشان را انکارمی‌نمایند چه درحدیث آمده که «الارواح جنود مجنده ماتعارف منها ایتلف وماتنا کرمنها اختلف»^[۴۸۸]، ونیز واردشده که« الناس اعداءلماجهلوا»^[۴۸۹]
آنکـس که ز شهر آشنـایـست‌ داند کـه متـاع مـا کـجایـست »^[۴۹۰]
لذا در آثار ناقدینِ تصوف، بخصوص در دوره صفویه، استفاده آنها از الفاظ ناپسند مشهود است. الفاظ وجملاتی که نشان ازجهل به مبانی واصول جریان مقابل دارد. درادامه به مواردی ازکلمات این دوعالم که درنقدهایشان استفاده کرده اند، اشاره می‌کنیم.