اگر قائل باشیم که چون عیوب نکاح باعث ضرر یا نفرت و اذیت طرف مقابل می‌شود. پس هر چیزی که در طرف مقابل ایجاد آزار و نفرت نماید، از عیوب موجب فسخ نکاح است. در حقیقت حکم را به موارد مشابه سرایت دادیم و این قیاس است که نزد امامیه فاقد حجت است.

۳ – ۱۰ – ۵ – ممنوعیت اجتهاد در برابر نصّ

افزودن عیوبی غیر از عیوب محصوره در روایات، اجتهاد در برابر نصّ است نصّوصی که به وسیله شهرت هم یاری شده‌اند.^[۲۴۰]

۳ – ۱۰ – ۶ – نظم عمومی و استحکام خانواده

اگر بخواهیم عیوب نکاح را مانند سایر عیوب مطروحه در قواعد عمومی قراردادها و ماده‌ی ۴۲۶ قانون مدنی براساس عرف و عادت مشخص کنیم، ‌از آنجا که عرف منضبط و روشن نبوده و براساس زمان و مکان متفاوت است، ‌در استحکام و سلامت خانواده اختلال ایجاد شده و با مسأله پایداری و بقاء خانواده در تعارض خواهد بود. عدم بقاء خانواده نیز با نظم عمومی در تضاد است.^[۲۴۱]

۳ – ۱۱ – دلایل مخالفان انحصار عیوب

این گروه عیوب احصاء شده را افزایش داده و به موارد دیگری همه سرایت می‌دهند. مثلاً قاضی طرابلسی موارد مشترک میان زن و مرد را به جذام، برص و کوری هم سرایت داده و این موارد را قابل فسخ می‌داند.^[۲۴۲] شهید اول، جذام را نیز جزء عیوب مشترک به حساب می‌آورند و خنثی بودن مرد را از عیوب مورد فسخ می‌دانند. البته ایشان در جایی که امکان درمان بیماری وجود دارد، حق فسخ را قابل اعمال نمی‌دانند.^[۲۴۳]
اما عمده دلیل مخالفان انحصار عیوب را می‌توان دلیل روایی به شرح زیر دانست:
۱ – ابن بکیر از امام صادق (ع) از مردی سؤال می‌کند که با زنی مجنونه و دچار برص و مانند آن ازدواج کرده و امام در پاسخ فرمودند که مرد ضامن مهریه است.^[۲۴۴]
از آنجا که ابن بکیر از اصحاب اجماع بوده و بنابراین مرسلات وی همه مقبول است، روایت از لحاظ سندی مشکلی ندارد، اما از لحاظ دلالتی، ‌وقتی امام مرد را ضامن مهریه دانسته‌اند، یعنی نکاح فسخ شده، ‌که مهریه می‌خواهد و اینکه دایره عیوب را گسترش می‌دهد، یعنی عیوب دیگری هم شبیه جنون و برص است که باعث فسخ نکاح می‌شوند و مرد باید مهر زن را بپردازد.

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

این اشکال به این استدلال وارد است که ممکن است مقصود عبارت (شبیه زا) سایر بیماری‌های منصّوصه در سایر روایات باشد، نه هر بیماری‌‌ای، ‌فلذا نمی‌توان شبیه‌زا را به هر بیماری تعمیم داد.
۲ – امام صادق (ع) می‌فرمایند: اگر زن مبتلا به عفل یا برص یا مجنون یا مبتلا به افضاء و زنی که زمین‌گیری ظاهری دارد، ‌تدلیس نماید، ‌بدون طلاق به خانواده‌اش برگردانده می‌شود.^[۲۴۵]
در این روایت محل بحث کلمه‌ی «زمانه» است. در لسان العرب زمانه اینگونه معنا شده است: «العاهه انه جنس ببلا یا التی یصابون بها و یدخلون فیها و هم لها کارهون»^[۲۴۶] و در مجمع البحرین آمده است: «زمانه فهو زمن من باب … و هم مرض یدوم زماناً طویلاً»^[۲۴۷] بنابراین «زمانه» را در لغت به عنوان بیماری مزمن و مستمر و طولانی گرفته‌‌اند که موجب رنج و تضعیف بدن گشته و انسان از آن کراهت دارد. اگر زمانه را به این معنا بگیریم، ‌یک معنای عام دارد. فلذا بیماری‌هایی که دارای چنین شرایطی هستند نیز ممکن است جزء عیوب فسخ به حساب آیند.
اما در آنجا که در باب غرج، زمانه را معمولاً زمین‌گیر بودن ناشی از لنگی گرفته‌اند، ‌نمی‌توان قطعاً گفت که زمانه به معنای عام بیماری سخت است؛ چرا که در هر صورت دو احتمال مطرح است و احتمال دوم (زمین‌گیر) قوی‌تر است.
۳ – امام صادق (ع) در پاسخ سؤال مردی که با زنی قرناء ازدواج کرده، فرمودند: این زن باردار نمی‌شود و همسرش از نزدیکی با او ناخوش است. فلذا حق فسخ دارد.^[۲۴۸]
در این روایت، عدم گوارایی روابط زناشویی و باردار نشدن زوجه، از حکمت‌های فسخ شمرده شده است که اگر آن را ملاک قرار دهیم، ‌در برخی عیوب و بیماری‌های دیگر هم ساری و جاری است.
به هر حال روایاتی از این قبیل، ‌ملاکاتی عام ارائه می‌دهند که دامنه عیوب را گسترش می‌دهد. اما نمی‌توان این ملاکات را دلیل را دلیل و علت دانست، بلکه موید مطلب می باشند از طرفی شهرت فتوایی عیوب و باب احتیاط بودن نکاح، عرصه‌ی توسعه این ملاکات روایی را ضیق می‌کند.
۲ – در برخی بیماری‌ها مانند جذام و برص، علت عیب بودن را ایجاد نفرت و انزجار در طرف مقابل ذکر کرده و گفته بودند که چون وجود این بیماری‌ها باعث نفرت است و با هدف نکاح که التذاذ جنسی است، مغایر است. لذا موجب حق فسخ می‌شود از آنجا که این بیماری‌ها در زن یا در مرد، برای طرف مقابل ایجاد تنفر و ناراحتی می‌کند و از این جهت تفاوتی میان زوج و زوجه نیست،‌از این رو باید برای زن هم حق فسخ نکاح قائل بود.^[۲۴۹]
البته عده‌ای قائلند از آنجا که مردان بیشتر در اجتماع حضور دارند، اگر مبتلا به برص،‌جذام و امثال اینها باشند، دیگران متوجه می‌شوند و معمولاً نمی‌توانند آن را از خانواده‌ی همسر مخفی کنند. بنابراین اطلاع حاصل کردن از بیماری مردان چندان مشکل نیست، ‌اما بانوان چون مستور بوده و چه بسا مردی تا بعد از ازدواج همسر خود را نبیند، به طریق اولی از وجود بیماری اونیز مطلع نمی‌شود. پس در این موارد حق فسخ از آن مرد است.
۳ – یکی از دلایل طرفداران عدم انحصار عیوب این است که روایات متعددی با توجه به سندهای خوبی که داشتند،‌دلالت بر امکان فسخ نکاح در صورت بروز سایر عیوب را داشتند. پس در این حالت شک در اعمال حق فسخ به ظن مقید یا یقین نزدیک می‌شود و جایی برای استصحاب اصل لزوم عقد باقی نمی‌ماند و قدر متقین از مصادیق محصوره عیوب موجب فسخ افزایش می‌یابد.
۴ – دلیل دیگر، مبنای حق فسخ است که به دلیل وجود ضرر به کسی که زیانی به او وارد شده است، دیگر قاعده‌ی لزوم عقد باقی نمی‌ماند و در این تعارض میان اصل لزوم عقد و قاعه لاضرر، به دلیل نفی ضرر در اسلام، قاعده لاضرر بر قاعده لزوم عقد حکومت می‌کند^[۲۵۰] از طرفی این بیماری‌ها انقطاع نسب به دنبال دارد، ‌موجب ضرر عظیم می‌شود، در نتیجه لزوم عقد به واسطه قاعده لاضرر منتفی گشته و حق خیار فسخ ثابت می‌شود.^[۲۵۱]
۵ – در باب عیوبی چون برص و جذام، عده‌ای از علما قائل به قیاس اولویت شده‌اند. بدین صورت که این عیوب در زن موجب حق فسخ برای زوج می‌شود، حال آنکه مرد می‌تواند به وسیله طلاق از همسر خود جدا شود. پس به طریق اولی اگر این عیب در مرد باشد، ‌زن که طلاق به دست او نمی‌باشد، ‌باید بتواند با بهره گرفتن از حق فسخ، رابطه زوجیت را قطع کند.^[۲۵۲]
البته این دلیل را پذیرفته نمی‌دانند؛ چرا که طریق رهایی زن تنها منحصر در حق خیار نیست، ‌بلکه ممکن است حاکم مرد را اجبار به طلاق نماید یا اینکه زن تا یافتن یک راه حل مناسب، جدای از مرد زندگی کند یا از مرد کناره‌گیری کند تا زوج درمان شود.^[۲۵۳]
محقق بحرانی نیز در جواب این استدلال می‌فرمایند: با توجه به آیات و روایات مبنی بر رجوع به کتاب و سنت در احکام این دلیل‌های عقلی صلاحیت تأسیس احکام شرعیه را ندارد.^[۲۵۴]
۶ – در باب روایات بحث عیوب، عده‌ای قائل بودند که برخی روایات با منطوق خود دلالت بر حصر عیوب دارد. مانند روایاتی که با ادات «انّما» عیوب را محصور کرده بود و یا عبارت «و اما ما سوای ذلک فلا» به دنبال آن آمده بود و برخی روایات هم با مفهوم خود دلالت بر حصر دارند مثلاً ذکر کرده‌اند که عیوب نکاح چهار تا است.
در این بحث مشاهده می‌کنیم که علاوه بر این روایات که عیوبی را محصور کرده، روایات دیگری هم داریم که عیوب دیگری را برشمرده است. بنابراین حتی اگر قائل به مفهوم عدد هم باشیم، ‌میان دو دسته روایت تعارض است؛ روایاتی که عیوب را محصور به چند عیب خاص می‌داند و روایاتی که عیوب دیگری غیر از عیوب محصوره را برشمرده است. در این هنگام از قاعده جمع مهما امکن اولی من الطرد می‌توان بهره جست. بدین صورت که بسیاری از این روایات بدین گونه هستند که سائلی از امام (ع) سؤال کرده و اما در مقام پاسخ به او فرمایش فرمودند: چه بسا در حضور امام عیوب مختلفی ذکر شده و از حکم آنها سوال شده است و امام در پاسخ سؤال، چند عیب از عیوب مطروحه را موجب فسخ دانسته و بقیه عیوب مطرح در جلسه را رد کرده‌اند. بدین صورت می‌توان میان روایات جمع برقرار کرد و عیوب نکاح را تنها محصور به روایات محصوره ندانست.
۷ – عده‌ای قائلند که می‌توان از طریق تنقیح مناط و بررسی علل عیوب، دامنه‌ی علل موجب فسخ را گسترش داد؛ زیرا ایشان علت اصلی وجود عیب را با توجه به روایات، ‌ضرر طرف مقابل از استمتاع دانسته که در بسیاری از موارد، نقصان لذا جنسی و در بعضی دیگر سرایت بیماری را به همراه دارد. از طرفی با توجه به نظر بعضی فقها، با از بین رفتن عیب یا درمان شدن آن، حق فسخ به علت وجود بیماری است و نه به شرط وجود بیماری. بنابراین میان حکم و علت مناسبت ذاتی وجود دارد. دیگر آنکه علت مختص به مورد نصّ نیست؛ چرا که در اوامر ارشادی، ‌امکان تعلیل وجود دارد وحکم مختص به یک مصداق خاص نیست. در حالی که در اوامر عبادی به عبارت دیگر اوامر مولوی امکان تعلیل (مگر در موارد مستنبط العله) وجود ندارد. بدین ترتیب در مورد بیماری‌ها و عیوب مذکور نیز چون امر شارع امر مولوی نبوده و ارشادی است، امکان تنقیح موضوع وجود دارد و می‌توان علت به دست آمده را به موارد مشابه با همین علت سرایت داد؛ چرا که امر شارع در این مورد ارشاد امری است که عقل نیز درک می‌کرده و شارع امر مولوی به آنچه عقل درک می کند، ‌نمی‌کند، بلکه امر در این امور ارشاد بر انجام آنها است.^[۲۵۵]

۳ ـ ۱۲ ـ خلاصه اقوال:

اقوال فقها را می‌توان چنین خلاصه کرد:
۱- عدم اعتبار زمان حدوث عیب، بلکه مهم وجود عیب ست.
این قول شافعیه و حنابله، و همچنین مالکیه در مورد عیوب مشترک،وجه ضعیفی نزد بعضی از فقهای امامیه است.
۲- اعتبار داشتن زمان حدوث عیب که شامل تقسیمات ذیل است:
الف- معتبر بودن زمان حدوث عیب قبل از دخول این قول مالکیه در مورد هر یک از عیوب ویژه مرد یا زن، وقول حنفیه در مورد عیوب مرد و وجهی ضعیف نزد فقهای امامیه در مورد تمام عیوب است.
ب- معتبر بودن عیوب قبل از عقد و هنگام وقوع آن این قول امامیه و قانون مدنی در مورد عیوب ویژه زن است.
به نظر می‌رسد برای رسیدن به قول صواب بهتر است به اهداف و مقاصد نکاح توجه شود از مقاصد و اهداف مهم نکاح آرامش گرفتن زوجین در کنار هم است که قرآن از آن به «لِّتَسْکُنُوا إِلَیْهَا»^[۲۵۶] یاد می‌کند و مقدمه این آرامش، عشق و علاقه و ایثار است که کتاب الهی قرآن به دنبال آن اشاره دارد.^[۲۵۷] با از بین رفتن یا کم رنگ شدن این مودّت و رحمت کینه و کدورت جایگزین می‌شود تا جایی که نه تنها یار و غمخوار همدیگر نیستند بلکه در پی اضرار به دیگری خواهند بود و این چیزی است که با نصوص قرآن و اهداف زندگی اجتماعی و زناشویی مغایرت دارد^[۲۵۸] اصل زندگی زناشویی براساس معاشرت به معروف و بر این مبنا است که به همدیگر ضرری نرسانند بلکه عشق و علاقه دو طرفه آنها را به از خودگذشتگی و ایثار ودار کند. حال که وضع چیزی غیر از این است باید از هم جدا شوند چون نمی‌توانند حق همدیگر را ادا کنند. بنابراین نمی‌تواند تفاوتی در زمان حادث شدن عیب در اصل حق جدایی بین زوجین وجود داشته باشد، بلکه اگر قبل از دخول حادث شود حق فسخ دارند و اگر بعد از دخول حادث شود می‌توانند با بهره گرفتن از حق طلاق و خلع از همدیگر جدا شوند و این چیزی است که قاعده کلی شرعی «لاضرر» ما را به آن می‌رساند و نص آیه‌ی «

شکل (۳-۴): نمای سه بعدی ساختمان ۴ طبقه ۴۱

شکل(۵-۳): پنجره تعریف الگوی توزیع بار جانبی در تحلیل استاتیکی غیر خطی ۴۷

شکل(۶-۳)- پنجره های مربوط به تعریف مشخصات مفصلی ۴۸

شکل (۷-۳):منحنی نیرو- تغییرمکان ۴۹

شکل (۸-۳):منحنی لنگر- دوران ۴۹

شکل (۹-۳):منحنی نیرو- تغییرمکان ۵۰

شکل(۱۰-۳): منحنی تغییرشکل پلاستیک ۵۱

شکل(۴-۱): تعیین نقطه عملکرد به روش طیف ظرفیت ۵۹

شکل(۴-۲): مقایسه تغییرمکان هدف در روش های ظرایب تغییرمکان و طیف ظرفیت ۶۰

شکل(۴-۳): منحنی ظرفیت برای سازه ۴ طبقه تحت الگوهای بارگذاری جانبی(push2) 61

( اینجا فقط تکه ای از متن فایل پایان نامه درج شده است. برای خرید متن کامل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

شکل(۴-۵): شتاب نگاشت زلزله Kobe 64

شکل(۴-۶): شتاب نگاشت زلزله Northridge 64

شکل(۴-۷): شتاب نگاشت زلزله بم ۶۵

شکل(۴-۸): پنجره معرفی حالت بارگذاری تاریخچه زمانی ۶۷

شکل(۴-۹): نمودار تغییر مکان بام مدل ۴ طبقه تحت زلزله بم ۶۸

فصل اول:کلیات

۱-۱- لزوم انجام تحلیل های غیرخطی

با توجه به اینکه اکثر سازه های متداول در هنگام زلزله وارد ناحیه غیرخطی شده واز خود رفتار غیرارتجاعی نشان می دهند لذا با بهره گرفتن از روش های مرسوم و سنتی آیین نامه ها که بر پایه تحلیل های خطی استوار است نمی توان کنترلی بر رفتار سازه پس از ورود آن به ناحیه غیر ارتجاعی داشت. از طرف دیگر تحلیل دینامیکی غیرخطی که اغلب به عنوان دقیق ترین روش در بررسی رفتار سازه ها در حین زلزله از آن یاد می شود، به علت پرهزینه و وقت گیر بودن، نمی تواند مناسب برای مسایل کاربردی و مهندسی باشد. در این میان ایده تحلیل استاتیکی غیرخطی بارافزون مطرح شده است که ضمن اینکه مشکلات و پیچیدگی های روش دینامیکی غیر خطی را ندارد، می تواند با تقریب قابل قبولی رفتار سازه را در ناحیه غیرارتجاعی مورد ارزیابی قرار دهد. تحلیل استاتیکی غیرخطی پایه روش طراحی بر اساس عملکرد می باشد. طراحی براساس عملکرد درحقیقت به روشی اطلاق می شود که در آن معیار طراحی سازه به صورت دستیابی به یک رفتار و عملکرد هدف تشریح می شود. این روش تقابلی است با معیار طراحی سازه های مرسوم که در آن معیار طراحی سازه تنها با محدودکردن نیروهای اعضاء که ناشی از اعمال مقادیر مشخصی از بارهای طراحی می باشند تعریف می گردد. در این روش با سطح بندی خطر زمین لرزه به کارفرما این اختیار داده می شود تا میزان خطر پذیری را برای طراح سازه انتخاب کند. از سوی دیگر با قابل پیش بینی شدن رفتار سازه با خطر پذیری معین می توان نسبت به کاربری و آسیب پذیری سازه پس از زلزله تصمیم گرفت.

۱-۲- موضوع پایان نامه

در جریان یک پروژه بهسازی، در ابتدا نیاز به جمع آوری اطلاعات از سازه موجود می باشد، در ادامه لازم است سازه مورد نظر به طریقی مدل سازی و تحلیل شود، تا رفتار و عملکرد سازه هنگام زلزله مشخص گردد. حال برای

۲

کنترل نتایج به دست آمده نیاز به معیارهای خاصی می باشد تا در نهایت لزوم یا عدم لزوم به بهسازی برای ساختمان های موجود مشخص شود و پس از انجام کلیه این اقدامات و با در نظر گرفتن نتایج حاصل و در صورت نیاز به بهسازی، روش اجرایی بهسازی تعیین گردد.

با توجه به مطالب بیان شده و آغاز اقدامات مورد نیاز جهت بهسازی لرزه ای ساختمان های موجود در کشور، دستورالعملی توسط سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور تهیه شده است که مبنای مطالعات بهسازی ساختمان- ها قرار گیرد. این دستورالعمل با بهره گرفتن از آیین نامه ای است که اخیراً در آمریکا جهت بهسازی ساختمان ها تدوین و توصیه شده است. این آیین نامه از طرف انجمن مهندسین عمران امریکا (ASCE) و آژانس مدیریت بحران فدرال (FEMA) تهیه شده و تحت عنوانFEMA440& FEMA356 & FEME273 منتشر گردیده است.

هدف اصلی این پایان نامه ارزیابی کارایی شیوه های تعیین سطح عملکرد سازه، مطرح شده در دستورالعمل بهسازی لرزه در برآورد سطح عملکرد ساختمان فولادی دارای سیستم دوگانه مهاربند ضربدری و قاب خمشی می باشد. در واقع میزان دقت تحلیل استاتیکی با تحلیل دینامیکی غیرخطی مقایسه می گردد. همچنین به این پرسش پاسخ داده می شود که ساختمان طراحی شده با آیین نامه ۲۸۰۰ ویرایش سوم در چه سطحی از عملکرد بر اساس ضوابط دستورالعمل بهسازی لرزه ای قرار می گیرد و آیا این که ساختمان مورد نظر هدف آیین نامه ۲۸۰۰ را برآورده می کند. روش کار در پایان نامه به این گونه است که سه ساختمان متقارن و منظم۴، ۸، ۱۶ طبقه فولادی سیستم دوگانه قاب خمشی – مهاربند ضرب دری و مهاربند ۷ شکل ، با نرم افزار ETABS به صورت سه بعدی (۳D) بر اساس آیین نامه ۲۸۰۰ ویرایش سوم، و بر روی خاک نوع ۲ در برابر زلزله طراحی شده اند. سپس این سه ساختمان به همان صورت سه بعدی در نرم افزار ETABSver9 تحلیل استاتیکی غیر خطی بارافزون (Pushover) گشته و نتایج حاصل از آن با تحلیل دینامیکی غیر خطی تاریخچه زمانی مدل ها در نرم افزار SAP2000ver12 مورد مقایسه قرار گرفته اند.

۳

۳

فصل دوم

مروری بر مفاهیم ومبانی بهسازی لرزهای ساختمان

۴

۴

۲-۱- مقدمه

فصل۲: مروری بر مفاهیم و مبانی بهسازی لرزه ای ساختمان

درسالهای اخیر باتوجه به ارزش اقتصادی ساختمانهای موجود، سعی براین بوده است که پایداری ساختمانها از دید حداقل های لازم مورد بررسی قرار گرفته و در همین رابطه دستورالعملهای مقاوم سازی تدوین شدهاند. با توجه به فلسفه این دستورالعملها ضرایب ایمنی درنظر گرفته شده درآئین نامه های طراحی باید قاعدتاً از ضرایب ایمنی این دستورالعملها بزرگتر باشد. باتوجه به بحث فوق انتظار می رود که سازه های طراحی شده مطابق آئین نامه های طراحی معمول، توسط دستورالعمل مقاوم سازی هم تایید شوند. در واقع روش های مقاوم سازی سازه ها که در دستورالعملهایی نظیرFEMA356 و دستورالعمل مقاوم سازی کشورمان به تفصیل بیان شده اند را میتوان روشهایی دقیقتر و منطبق بر طراحی سازه های موجود دانست.

۲-۲- مروری بر مقدمات بهسازی لرزه ای

در این بخش به مروری برخی از تعاریف اولیه و مقدمات بهسازی لرزه ای، سطوح عملکرد ساختمان و سطوح خطر زلزله از دید دستور العمل مقاوم سازیپرداخته می شود. به علت خلاصه کردن تعاریف و روشها برخی از این تعاریف و روشها در این پایان نامه نیامده که در صورت نیاز به دستورالعمل بهسازی ارجاع داده می شود.

۵

۲-۲-۱- هدفهای بهسازی

فصل۲: مروری بر مفاهیم و مبانی بهسازی لرزه ای ساختمان

۲-۲- ۱-۱- بهسازی مبنا

در بهسازی مبنا انتظار می رود که تحت زلزله « سطح خطر –۱ » ایمنی جانی ساکنین تأمین گردد.

۲-۲-۱-۲ – بهسازی مطلوب

در بهسازی مطلوب انتظار میرود هدف بهسازی مبنا تأمین گشته و علاوه برآن تحت زلزله« سطح خطر- ۲ » ساختمان فرو نریزد.

۲-۲-۱-۳- بهسازی ویژه

در بهسازی ویژه نسبت به بهسازی مطلوب عملکرد بالاتری برای ساختمان مدنظر قرار می گیرد. بدین منظور سطح عملکرد بالاتری برای ساختمان تحت همان سطح خطر زلزله مورد استفاده در بهسازی مطلوب در نظر گرفته شده یا با حفظ سطح عملکرد مشابه با بهسازی مطلوب سطح خطر زلزله بالاتری مد نظر قرار گرفته می شود.

۲-۲-۱-۴ – بهسازی محدود

در بهسازی محدود عملکرد پائین تری از بهسازی مبنا در نظر گرفته می شود، به گونه ای که حداقل یکی از اهداف زیر بر آورده شود:

۱- تحت زلزله خفیف تر از زلزله « سطح خطر-۱ » ، ایمنی جانی ساکنین تأمین گردد.

۲- تحت زلزله خفیف تر از زلزله « سطح خطر -۱ » ، ساختمان فرو نریزد یا ایمنی جانی محدود ساکنین تأمین گردد.

۶

۲-۲-۱-۵ ـ بهسازی موضعی

فصل۲: مروری بر مفاهیم و مبانی بهسازی لرزه ای ساختمان

در بهسازی موضعی بخشی از یک طرح بهسازی کلی مطابق بخشهای (۱-۲-۱-۱ ) تا (۱-۲-۱-۴ ) دستورالعمل بهسازیانجام می شود که به دلایلی در شرایط موجود فقط بخشی از آن اجرا میشود. در این حالت بهسازی باید به گونه ای پیش بینی و اجرا گردد که هدف بهسازی بخشهای دیگر در مراحل بعدی برآورده شود]۱[.

بهسازی موضعی باید با توجه به موارد زیر انجام شود:

۱- بهسازی بخشی از ساختمان نباید منجر به پائین آمدن سطح عملکرد کل ساختمان شود.

۲- بهسازی نباید منجر به نامنظم شدن یا افزایش بی نظمی ساختمان شود.

۳- بهسازی نباید منجر به افزایش نیروهای ناشی از زلزله در اعضایی که وضعیت بحرانی تحت زلزله دارند شود.

۲-۲-۲- سطوح عملکرد ساختمان

سطوح عملکرد ساختمان بر مبنای عملکرد اجزای سازه ای و غیر سازه ای تعریف شده و به اختصار با یک شماره برای عملکرداجزای سازه ای و یک حرف برای عملکرد اجزای غیر سازه ای نشان داده می شود.

۲-۲-۲-۱- سطوح عملکرد اجزای سازه ای

سطوح عملکرد اجزای سازه ای شامل چهار سطح عملکرد اصلی و دو سطح عملکرد میانی است . سطوح عملکرد اصلی عبارتند از:

۷

الف ) سطح عملکرد ۱- قابلیت استفاده بی وقفه:

فصل۲: مروری بر مفاهیم و مبانی بهسازی لرزه ای ساختمان

این سطح عملکرد، به سطح عملکردی اطلاق می شود که پیش بینی شود در اثر وقوع زلزله مقاومت و سختی اجزای سازه ای تغییر قابل توجهی پیدا نکند و استفاده بی وقفه از آن ممکن باشد.

ب ) سطح عملکرد ۳- ایمنی جانی:

این سطح عملکرد، به سطح عملکردی اطلاق می شود که پیش بینی شود در اثر وقوع زلزله خرابی در سازه ایجاد شود، اما میزان خرابیها به اندازه ای نباشد که منجر به خسارت جانی شود.

پ ) سطح عملکرد ۵- آستانه فرو ریزش:

این سطح عملکرد، به سطح عملکردی اطلاق می شود که پیش بینی شود در اثر وقوع زلزله خرابی گسترده در سازه ایجاد گردد و اما ساختمان فرو نریزد و تلفات جانی به حداقل برسد.

سطوح عملکرد میانیعبارتند از:

ت ) سطح عملکرد ۲- خرابی محدود :

این سطح عملکرد، به سطح عملکردی اطلاق می شود که پیش بینی شود در اثر وقوع زلزله خرابی در سازه به میزان محدود ایجاد شود، به گونه ای که پس از زلزله با انجام مرمت بخشهای آسیب دیده ادامه بهره برداری از ساختمان میسر باشد.

ث ) سطح عملکرد ۴- ایمنی جانی محدود :

این سطح عملکرد، به سطح عملکردی اطلاق می شود که پیش بینی شود در اثر وقوع زلزله خرابی در سازه ایجاد شود، اما میزان خرابیها به اندازه ای باشد که خسارت جانی به حداقل برسد.

۸

۲-۲-۳- تحلیل خطر زلزله و طیف طراحی

فصل۲: مروری بر مفاهیم و مبانی بهسازی لرزه ای ساختمان

بر آورد پارامترهای حرکت قوی زمین برای سطوح خطر مختلف به یکی از دو روش استفاده از طیف طرح استاندارد و طیف طرح ویژه ساختگاه صورت می پذیرد. استفاده از روش اول برای مقاصد بهسازی محدود، مبنا و مطلوب بلا مانع است. برای بهسازی ویژه استفاده از روش دوم الزامی است.

۲-۲-۳-۱- تعریف سطوح خطر زلزله

برای تعیین طیف طرح شتاب سطوح خطر زلزله بصورت زیر تعریف می شود:

۱- سطح خطر –۱ :

این سطح خطر بر اساس %۱۰ احتمال رویداد در ۵۰ سال که معادل دوره بازگشت ۴۷۵ سال است، تعیین می شود. سطح خطر -۱ در استاندارد ۲۸۰۰ ایران « زلزله طرح » (DBE) نامیده شده است.

۲- سطح خطر –۲ :

این سطح خطر بر اساس %۲ احتمال رویداد در ۵۰ سال که معادل دوره بازگشت ۲۴۷۵ سال است، تعیین می شود. سطح خطر – ۲ در استاندارد ۲۸۰۰ ایران در بیشینه زلزله متحمل »(MPE) نامیده میشود.

۲-۲-۳-۲- طیف طرح استاندارد

طیف طرح استاندارد از حاصلضرب مقادیر طیف ضریب بازتاب ساختمانB و شتاب مبنای طرح A حاصل می شود.برای بدست آوردن شتاب مبنای طرح A می توان از نقشه های معتبر پهنهبندی لرزه ای که در آن میزان بیشینه شتــاب زمین برای دوره های بازگشت مختلف ارائه شده است، استفاده نمود. میــزان شتاب مربوط به « سطح خطر –۱ » با استــفاده از نقشه پهنه بندی شتــاب موجــود که در آن دوره بــازگشت ۴۷۵ ســال (%۱۰ احتمال وقوع در۵۰ سال ) درج شده باشد تعیین می گردد. برای « سطح خطر ـ۲ » در صورت نبود نقشه های پهنه بندی معتبر بایستی با انجام مطالعات لازم و تحلیل خطر ساختگاه میزان شتاب مبنای طرح بر آورد گردد. طیف ضریب بازتاب برای « سطح خطر ـ ۱ » مطابق استاندارد ۲۸۰۰ ایران برای میرایی %۵ تعیین می شود]۲[.

۹

۲-۳- مروری بر روش های تحلیلی و معیارهای پذیرش دستورالعمل مقاوم سازی

فصل۲: مروری بر مفاهیم و مبانی بهسازی لرزه ای ساختمان

در این بخش به مروری بر ضوابط کلی تحلیل، روش های تحلیل اعم از روش های خطی استاتیکی، خطی دینامیکی، غیر خطی استاتیکی، غیر خطی دینامیکی و معیارهای پذیرش اعضا در هر یک از این روشها از دید دستورالعمل مقاوم سازی می پردازیم.

۲-۳-۱- مدلسازی

۲-۳-۱-۱- فرضیات اولیه

سازه باید به صورت سه بعدی مدلسازی شود. در موارد ذکر شده در این بخش برای تحلیل های غیر خطی می توان از مدل دو بعدی نیز استفاده نمود. در صورتی که سازه دارای دیافراگم صلب باشد و اثرات پیچش در سازه ملحوظ شده باشد از مدل دو بعدی در تحلیلهای غیر خطی می توان استفاده نمود. هنگامی که سازه در تحلیل های غیر خطی دو بعدی مدل می گردد، باید برای محاسبه سختی و مقاومت اجزاء و اعضای سازه خواص سه بعدی آنها مد نظر قرار گیرد.

در تحلیل های غیر خطی، اگر اتصالات ضعیف تر و یا دارای شکل پذیری کمتر از اعضای متصل شونده باشد و یا به نحوی تخمین زده شود که با در نظر گرفتن اتصالات در مدل، نتایج حاصل بیش از ۱۰ درصد تغییر خواهد داشت، اثر آنها باید به نحو مناسب در مدل سازه منظور گردد.

۱۰

۲-۳-۱-۲- اعضای اصلی و غیر اصلی

فصل۲: مروری بر مفاهیم و مبانی بهسازی لرزه ای ساختمان

اعضای سازه ای که در سختی جانبی و یا توزیع نیروها در سازه مؤثر بوده و یا در اثر تغییر مکان جانبی سازه تحت تأثیر نیرو قرار می گیرند به دو گروه اصلی و غیر اصلی تقسیم می شوند. اعضای اصلی اعضایی هستند که برای مقابله با فرو ریزش ساختمان در اثر زلزله در نظر گرفته شده اند. سایر اعضایی که برای تحمل بار جانبی در مقایسه با اعضای اصلی در نظر گرفته نشده اند به عنوان اعضای غیر اصلی شناخته می شوند . این اعضاء حتی ممکن است تحت تأثیر بار جانبی قرار گیرند.اعضای اصلی باید برای نیروها و تغییر شکلهای ناشی از زلزله در ترکیب با بارثقلی و اعضا غیر اصلی باید برای تغییر شکلهای ناشی از زلزله در ترکیب با آثار بارثقلی ارزیابی شوند.

۲-۳-۱-۳- طبقه بندی اجزای کنترل شونده توسط تغییر شکل و نیرو در سازه هایفولادی و بتنی

در این بخش طبقه بندی اجزای کنترل شونده توسط تغییر شکل و نیرو را در سازه های فولادی بیان می کنیم. طبقه بندی اجزای ساختمانهایفولادی به اجزای کنترل شونده توسط تغییر شکل و نیرو در قابهایسیستم دوگانه فولادی مطابق جدول (۲ ـ ۱ ) است.

۱۱

جدول(۲- ۱) : طبقه بندی اجزای کنترل شونده توسط نیرو و تغییر شکل در قابهای سیستم دوگانه فولادی[۱]

فصل۲: مروری بر مفاهیم و مبانی بهسازی لرزه ای ساختمان

عضو

تلاش مربوطه

کنترل شونده توسط نیرو یا تغییر شکل

ستون

نیروی محوری فشاری

نیرو

ستون

نیروی محوری کششی

تغییر شکل

ستون

برش

نیرو

ستون

خمش

تغییر شکل

تیر

خمش

تغییر شکل

تیر

برش

نیرو

تیر

پیچش

نیرو

اتصال تیر به ستون

–

نیرو

۱۲

۲-۳-۱-۳-پیچش

فصل۲: مروری بر مفاهیم و مبانی بهسازی لرزه ای ساختمان

چنانچه دیافراگم های کف مطابقبند(۳-۲-۴) دستورالعمل بهسازی ازنوع نیمه صلب ویاصلب محسوب  شوند،مقدارلنگرپیچشی درهرطبقه برابربامجموع مقادیرپیچش واقعی وپیچش اتفاقی درنظرگرفته می شودامادرساختمانهای بادیافراگم نرم محاسبه پیچش لازم نیست.

۲-۳-۱-۳-۱-پیچش واقعی

مقدارپیچش واقعی درهرطبقه ی ساختمان برابربامجموع حاصلضرب نیروهای جانبی طبقات فوقانی درفاصله ی افقی مرکز جرم آن طبقات درجهت عمودبرراستای بار،نسبت به مرکزصلبی طبقه ی موردبررسی است.

۲-۳-۱-۳-۲- پیچش اتفاقی

این پیچش ناشی ازخروج ازمرکزیت اتفاقی جرم بوده وبادرنظرگرفتن خروج ازمرکزیتی برابربا۵%بعدساختمان درجهت عمودبرراستای بارجانبی محاسبه می شود.

۲-۳-۱-۴-دیافراگم ها

دیافراگم هابه صورت صلب،نیمه صلب ویانرم دسته بندی میشوند.توضیحات کامل در بند(۳-۲-۴) دستورالعمل بهسازی آمده است.

۲-۳-۱-۵-اثرات P −Δ

درمحدوده ی رفتارخطی یاغیرخطی مصالح بایددرهرنوع تحلیل سازه(استاتیکی ودینامیکی،خطی یاغیرخطی( اثرات P −Δ مطابقبند(۳-۲-۵)دستورالعمل بهسازی بایدمنظورشود.

۱۳

۲-۳-۱-۶- ترکیب بارگذاری ثقلی و جانبی

فصل۲: مروری بر مفاهیم مبانی بهسازی لرزه ای ساختمان

در ترکیب بارگذاری ثقلی و جانبی، حد بالا و پائین اثرات بار ثقلی، Q_Gاز روابط زیر مطابق دستورالعمل بهسازیمحاسبه شود:

(۲-۱) ( _L ( Q_D + Q1/1 Q_G=

(۲-۲) Q_D ۹/۰ = Q_G

که در آن Q_D بار مرده و Q_Lبار زنده مؤثر بر اساس دستورالعمل بهسازی می باشد.

۲-۳-۲ ـ روش های تحلیل سازه

به منظور برآورد نیروهای داخلی و تغییر شکلهای اجزای سازه در اثر زلزله سطح خطر انتخاب شده، لازم است سازه به یکی از روش های زیر، تحلیل شود.

۱ ـ روش تحلیل استاتیکی خطی

۲ ـ روش تحلیل دینامیکی خطی

۳ ـ روش تحلیل استاتیکی غیر خطی

۴ ـ روش تحلیل دینامیکی غیر خطی

۲-۳-۲- ۱ ـ تحلیل استاتیکی خطی

برای استفاده از روش تحلیل استاتیکی خطی باید به محدودیت های اشاره شده دربخش (۲-۳) دستورالعملبهسازیتوجه شود.فرضیات اساسی روش عبارتند از :

۱۴

۱ ـ رفتار مصالح خطی است.

فصل۲: مروری بر مفاهیم و مبانی بهسازی لرزه ای ساختمان

۲ ـ بارهای ناشی از زلزله ثابت ( استاتیکی ) است.

۳ ـ کل نیروی وارد بر سازه برابر ضریبی از وزن ساختمان است.

در این روش نیروی جانبی ناشی از زلزله طوری انتخاب می شود که برش پایه حاصل از آن برابر نیروی برش پایه مطابق رابطه (۳ ـ ۶) دستورالعمل بهسازی شود. مقدار برش پایه در این روش چنان انتخاب شده است ، که حداکثر تغییر شکل سازه با آنچه که در زلزله سطح خطر مورد نظر پیش بینی میشود مطابقت داشته باشد. چنانچه تحت اثر بار وارده، سازه به طور خطی رفتار کند، نیروهای بدست آمده برای اعضای سازه نیز نزدیک به مقادیر پیش بینی شده هنگام زلزله خواهند بود، ولی اگر سازه رفتار غیر خطی داشته باشد، نیروهای محاسبه شده از این طریق بیش از مقادیرجاری شدن مصالح خواهند بود. به همین جهت هنگام بررسی معیارهای پذیرش در بخش (۳-۴-۱) دستورالعمل بهسازینتایج حاصل از تحلیل خطی برای سازه هایی که هنگام زلزله رفتار غیر خطی دارند، اصلاح می گردد.

۲-۳ ـ ۲ ـ ۲ – تحلیل دینامیکی خطی

تحلیل دینامیکی خطی می تواند به دو روش طیفییا تاریخچه زمانی انجام شود. فرضیات خاص این روش در محدوده رفتار خطی عبارتند از :

۱ ـ رفتار سازه را می توان بصورت ترکیبی خطی از حالت های مودهای ارتعاشی مختلف سازه که مستقل از یکدیگرند محاسبه نمود.

۲ ـ زمان تناوب ارتعاشات سازه در هر مود در طول زلزله ثابت است.

۱۵

در این روش، مشابه روش تحلیل استاتیکی خطی، پاسخ سازه در زلزله سطح خطر مورد نظر در ضرایبی مطابق بند (۳-۳-۲-۴ ) دستورالعمل بهسازی ضرب می شود تا حداکثر تغییر شکل سازه با آنچه که در زلزله پیش بینی می شود مطابقت داشته باشد. به همین علت نیروهای داخلی در سازه های شکل پذیر که در هنگام زلزله رفتار غیر خطی خواهند داشت بزرگتر از نیروهای قابل تحمل درسازه برآورد می شوند. به همین جهت هنگام بررسی معیارهای پذیرش در بخش (۳-۴-۱) دستورالعمل بهسازی نتایج حاصل از تحلیل خطی برای سازه هایی که هنگام زلزله رفتار غیر خطی دارند، اصلاح میگردد. محدودیت های استفاده از این روش در بخش (۲-۳) دستورالعمل بهسازی آمده است.

فصل۲: مروری بر مفاهیم و مبانی بهسازی لرزه ای ساختمان

۲-۳-۲ – ۳ – تحلیل استاتیکی غیر خطی

در این روش، بار جانبی ناشی از زلزله، استاتیکی و به تدریج بصورت فزاینده به سازه اعمال می شود تا آنجا که تغییر مکان در یک نقطه خاص (نقطه کنترل)، تحت اثر بار جانبی، به مقدار مشخصی ( تغییر مکان هدف ) برسد و یا سازه فرو ریزد.

۲-۳ – ۲ -۳- ۱- ملاحظات خاص مدلسازی و تحلیل

۲-۳ – ۲ -۳- ۱-۱- کلیات

تحلیل استاتیکی غیرخطی میتواند به دو روش کامل و ساده شده انجام شود:

۱- در روش کامل، اعضای اصلی و غیراصلی در مدل وارد شده و رفتار غیرخطی آن ها تا حد امکان نزدیک به واقعیت انتخاب می شود. همچنین اثرات کاهندگی به نحوی وارد محاسبات میشود.

۲- در روش ساده شده، فقط اعضای اصلی مدل می شوند. رفتار غیرخطی اعضای اصلی توسط مدل دو خطی شبیه سازی می شود و از اثرات کاهندگی صرف نظر می شود. هنگام استفاده از این روش، معیار پذیرش مطابق بند(۳-۴-۲-۲) دستورالعمل بهسازی درنظرگرفته می شود. چنانچه تعداد کمی از اعضای اصلی توسط این معیار پذیرفته نشوند، می توان آن ها را در دسته ی اعضای غیراصلی فرض کرده و از مدل خارج نمود.

۱۶

۲-۳ – ۲ -۳-۱-۲- نقطه ی کنترل

فصل۲: مروری بر مفاهیم و مبانی بهسازی لرزه ای ساختمان

در تحلیل استاتیکی غیرخطی، مرکز جرم بام به عنوان نقطه ی کنترل تغییرمکان سازه انتخاب میشود (مرکز جرم سقف خرپشته به عنوان نقطه ی کنترل انتخاب نمی شود).

۲-۳ -۲ -۳-۱-۳- توزیع بار جانبی

توزیع بار جانبی بر مدل سازه باید تا حد امکان شبیه به آنچه که هنگام زلزله رخ خواهد داد، باشد و حالت های بحرانی تغییرشکل و نیروهای داخلی را در اعضا ایجاد نماید .به همین جهت باید حداقل دو نوع توزیع بار جانبی مطابق بند(۳-۳-۳-۱-۳) دستورالعمل به شرح زیر، بر روی سازه اعمال شود.

۱- توزیع نوع اول

به عنوان توزیع نوع اول باید بار جانبی به یکی از سه روش زیر محاسبه و بر مدل سازه اعمال شود. برای سازه هایی که دارای زمان تناوب اصلی بزرگتر از یک ثانیه هستند فقط می توان از روش سوم این نوع توزیع بار استفاده نمود.

۱-۱- توزیع متناسب با توزیع بار جانبی در روش استاتیکی خطی مطابق رابطه(۳-۱۰) دستورالعمل بهسازی، از این توزیع هنگامی می توان استفاده نمود که حداقل ۷۵% جرم سازه در مود ارتعاشی اول در جهت موردنظر مشارکت کند. در صورت انتخاب این توزیع، توزیع نوع دوم باید از نوع یکنواخت انتخاب شود.

۱۷

۱-۲- توزیع متناسب باشکل مود اول ارتعاش در جهت موردنظر، از این توزیع زمانی میتوان استفاده نمود که حداقل ۷۵% جرم سازه در این مود مشارکت کند.

فصل۲: مروری بر مفاهیم و مبانی بهسازی لرزه ای ساختمان

۱-۳- توزیع متناسب با نیروهای جانبی حاصل از تحلیل دینامیکی خطی طیفی، برای این منظور تعداد مودهای ارتعاشی مورد بررسی باید چنان انتخاب شود که حداقل ۹۰% جرم سازه در تحلیل مشارکت کند.

۲- توزیع نوع دوم

به عنوان توزیع نوع دوم باید بارجانبی به یکی از دو روش زیر محاسبه و بر مدل سازه اعمال شود.

۲-۱- توزیع یکنواخت که در آن بار جانبی متناسب با وزن هر طبقه محاسبه می شود.

۲-۲- توزیع متغیر که در آن توزیع بارجانبی برحسب وضعیت رفتار غیرخطی مدل سازه در هر گام افزایش بار با بهره گرفتن از یک روش معتبر تغییر داده میشود.

بار جانبی که به ترتیب فوق انتخاب می شود باید جداگانه در دو جهت مثبت و منفی به سازه وارد شود و رابطه بین برش پایه و تغییرمکان نقطه ی کنترل باید برای هر گام افزایش نیروهای جانبی تا رسیدن به تغییرمکانـی حداقل ۱.۵ برابر تغییرمکان هدف ثبت شود.

۲-۳-۲-۳-۱-۴- مدل رفتار دوخطی نیرو– تغییرمکان سازه

رفتار غیرخطی سازه که ارتباط بین برش پایه و تغییرمکان نقطه ی کنترل را مطابق شکل (۱-۱) مشخص می نماید به منظور محاسبه ی سختی جانبی موثر(K_e) و برش تسلیم موثر (V_y) باید با یک مدل رفتار دو خطی ساده جایگزین شود .برای ساد ه سازی مدل رفتار غیرخطی، نقطه یB باید چنان انتخاب شود که سطح زیر مدل رفتار دو خطی برابر سطح زیرمنحنی رفتار غیرخطی باشد و همچنین طول پاره خط AD برابرAB 6/0 باشد. در آن صورت نیروی مربوط به نقطه ی B برش تسلیم موثر(V_y) بوده و برای برش پایه ی V_y6/0 در منحنی رفتار غیرخطی، مدول سکانت بیانگر سختی جانبی موثر (K_e) می شود. در مدل ساد ه شده باید دقت شود که V_y بزرگ تر از بیشینه برش پایه در منحنی رفتار غیرخطی نشود.

۱۸

۱۹

در سازه هایی که پس از تسلیم دارای سختی مثبت هستند (α > 0 ) مدل رفتاری مطابق شکل (الف) است و در سازه هایی که پس از تسلیم دارای سختی منفی هستند (α <0) مدل رفتاری مطابق شکل(ب) می باشد.

فصل۲: مروری بر مفاهیم و مبانی بهسازی لرزه ای ساختمان

۲-۳-۲-۳-۱-۵- محاسبه ی زمان تناوب اصلی موثر

زمان تناوب اصلی موثر Te در امتداد مورد بررسی براساس مدل رفتار دو خطی برابر است با:

(۲-۳)

که در آن T_i زمان تناوب اصلی ساختمان با فرض رفتار خطی است و K_i سختی جانبی ارتجاعی مطابق شکل (۲-۱) می باشد.

۲-۳-۲-۳-۲-برآورد نیروها و تغییرشکلها

تغییرمکان هدف برحسب نوع دیافراگم مطابق بندهای (۳-۳-۳-۲-۱) تا (۳-۳-۳-۲-۳) دستورالعمل بهسازی تعیین می شود. در سازه هایی که دارای دیافراگم صلب یا نیمه صلب هستند تغییرمکان هدف باید به دلیل پیچش مطابق بند (۳-۲-۳) دستورالعمل بهسازی اصلاح شود.

۱۹

دیافراگم طبقات باید برای نیرویی برابر یکی از دو مقدار بندهای (۳-۳-۱-۵)و(۳-۳-۲-۳) دستورالعمل بهسازی طراحی شود. اثر زلزله در امتداد عمود بر امتداد مورد نظر در صورت لزوم باید مطابق بند (۳-۲-۷) دستورالعمل بهسازی درنظرگرفته شود.

فصل۲: مروری بر مفاهیم و مبانی بهسازی لرزه ای ساختمان

شکل( ۲-۱): منحنی ساده شده نیرو- تغییرمکان[۱]

۲-۳-۲-۳-۲-۱- ساختمان با دیافراگم صلب

تغییرمکان هدف برای سازه با دیافراگم های صلب باید با درنظرگرفتن رفتار غیرخطی سازه برآورد شو د. به عنوان یک روش تقریبی می توان مقدار تغییرمکان هدف را از رابطه (۲-۴) محاسبه نمود.

(۲-۴)

که در آن T_e زمان تناوب اصلی موثر ساختمان مطابق رابطه (۱-۳) برای امتداد موردنظر است.

C₀ ضریب اصلاح برای ارتباط تغییرمکان طیفی سیستم یک درجه آزادی به تغییرمکان بام سیستم چند درجه آزادی است که برابر یکی از مقادیر زیر انتخاب می شود:

– ضریب مشارکت مود اول

۲۰

– مقادیر تقریبی مطابق جدول (۲-۲)

فصل۲: مروری بر مفاهیم و مبانی بهسازی لرزه ای ساختمان

جدول (۲-۲): مقدار ضریب C0[1]

C1 ضریب تغییر مکان ارتجاعی، از رابطه زیر محاسبه می شود.

(۲-۵)

در هر صورت مقدار C₁ نباید کوچک تر از ۱ و بزرگ تر از مقدار آن براساس بند (۳-۳-۱-۲) دستورالعمل اختیار شود. در این رابطه R نسبت مقاومت است که از رابطه (۲-۶) محاسبه می شود.

(۲-۶)

در این رابطه S_a شتاب طیفی به ازای زمان تناوب اصلی موثر T_e است و C_mضریب جرم موثر در مود اول است که می تواند با بهره گرفتن از جدول (۲-۱) یا از تحلیل دینامیکی به دست آید.

ضریب C2اثرات کاهش سختی و مقاومت اعضای سازه ای را بر تغییرمکان ها به دلیل رفتار غیر ارتجاعی آن ها منظور می کند و مقدار آن با بهره گرفتن از جدول (۲-۳) تعیین می شود.

۲۱

جدول (۲-۳): مقادیر ضریب C2[1]

فصل۲: مروری بر مفاهیم و مبانی بهسازی لرزه ای ساختمان

دراین جدول قاب های نوع یک شامل سیستم های سازه ای هستند که در آن ها بیش از ۳۰% بارجانبی توسط اعضایی حمل می شود که هنگام زلزله کاهش سختی و مقاومت دارند. قاب های خمشی معمولی، قاب های مهاربندی شده با محورهای متقارب، قاب های با اتصالات نیمه صلب، قاب های با مهاربندهای لاغر که فقط برای کشش طراحی شده اند، دیوارهای بنایی غیرمسلح و دیوارهای غیر شکل پذیر در برش از این نوع می باشند. سایر سیستم های سازه ای از نوع دو محسوب می شوند. برای مقادیر Tبین ۱/۰ و Ts و مقدار C2 با بهره گرفتن از درون یابی خطی محاسبه میشود.

C3 ضریب اثر P-Δ برای سازه هایی که پس از تسلیم دارای سختی مثبت هستند

(α > 0) برای سازه هایی که پس از تسلیم دارای سختی منفی هستند

(α < 0) از رابطه زیر محاسبه می شود.

(۲-۷)

مقدار C₃لزومی ندارد بزرگتر از مقادیر داده شده در بند (۳-۳-۱-۲) دستورالعمل درنظرگرفته شود.

۲۲

۲ – ۳ – ۲-۴ – تحلیل دینامیکی غیر خطی

فصل۲: مروری بر مفاهیم و مبانی بهسازی لرزه ای ساختمان

در روش تحلیل دینامیکی غیر خطی، پاسخ سازه با در نظر گرفتن رفتار غیر خطی مصالح و رفتار غیر خطی هندسی سازه محاسبه می شود. در این روش فرض بر این است که ماتریس سختی و میرایی از یک گام به گام بعد می تواند تغییر کند، اما در طول هر گام زمانی ثابت است و پاسخ مدل تحت شتاب زلزله به روش های عددی و برای هر گام زمانی محاسبه می شود. با توجه به اینکه تمرکز این پایان نامه روی تحلیلهای غیرخطی استاتیکی می باشد، توضیح بیشتری روی این روش داده نمیشود. برای آشنایی بیشتر می توان به دستورالعمل بهسازی لرزه ای ساختمان های موجود یا دستورالعمل FEMA356 یا ATC40 مراجعه کرد.

۲- ۳-۳ – معیارهای پذیرش

معیارهای پذیرش مختلف اعضای سازه بر حسب روش تحلیل سازه و نوع رفتار هر عضو آن مطابق بند (۳-۴) دستورالعمل بهسازی طبقه بندی می شود. ما فقط به ذکر معیارهای پذیرش روش های غیرخطی می پردازیم.

۲- ۳-۳ – ۱- معیارهای پذیرش روش های غیر خطی

در اعضای اصلی و غیراصلی که کنترل شونده توسط تغییرشکل هستند نباید تغییرشکلهای حاصل از تحلیل غیرخطی بیش از ظرفیت آنها باشد. برای این منظور ظرفیت تغییرشکل اعضا باید با در نظرگرفتن کلیهی تلاشهایی که هم زمان بر عضو وارد می شود، براساس فصل های ۵ و ۶ دستورالعمل بهسازی برآورد شود. در این حالت برش پایه ی نظیر تغییرمکان هدف(V_t ) نباید کم تر از ۸۰% برش تسلیم موثر سازه(V_y ) مطابق تعریف بند(۳-۳-۳-۱-۴) باشد. تلاش های اعضای اصلی و غیراصلی برحسب سطح عملکرد مورد نظر برای ساختمان، باید توسط معیار پذیرش اعضای غیراصلی کنترل شوند. به عبارت دیگر معیار پذیرش برای اعضای اصلی و غیراصلی یکسان است. اما در صورتیکه از روش ساده شده ی تحلیل استاتیکی غیرخطی استفاده شده باشد به دلیل ساده سازی در تحلیل، معیار پذیرش برای اعضای اصلی سازه محدودتر می باشد به همین جهت تلاشهای این اعضا برحسب سطح عملکرد موردنظر برای ساختمان، باید توسط معیار پذیرش اعضای اصلی کنترل شوند و بر اعضای غیراصلی برحسب سطح عملکرد موردنظر برای ساختمان، تلاش ها باید توسط معیار پذیرش اعضای غیراصلی کنترل شوند.

۲۳

۲- در اعضای اصلی و غیراصلی کنترل شونده توسط نیرو باید نیروهای طراحی کوچک تر از کرانهی پایین مقاومت اعضا با درنظرگرفتن کلیهی تلاش هایی که هم زمان بر عضو وارد می شوند، باشد.

فصل۲: مروری بر مفاهیم و مبانی بهسازی لرزه ای ساختمان

فصل۲: مروری بر مفاهیم و مبانی بهسازی لرزه ای ساختمان

۲۴

فصل۲: مروری بر مفاهیم و مبانی بهسازی لرزه ای ساختمان

جدول( ۲-۴ ) پارامترهای مدل سازی و معیارهای کمی پذیرش برای روش غیر خطی اجزای سازه ای فولادی [۱]

۲۵

فصل۲: مروری بر مفاهیم و مبانی بهسازی لرزه ای ساختمان

ادامه جدول( ۲-۴ ) پارامترهای مدل سازی و معیارهای کمی پذیرش برای روش غیر خطی اجزای سازهای فولادی

۲۶

فصل۲: مروری بر مفاهیم و مبانی بهسازی لرزه ای ساختمان

ادامه جدول( ۲-۴ ) پارامترهای مدل سازی و معیارهای کمی پذیرش برای روش غیر خطی اجزای سازه ای فولادی

۲۷

جدول(۲-۵) پارامترهای مدل سازی و معیارهای کمی پذیرش برای روش های غیر خطی اجزای سازهای فولادی

فصل۲: مروری بر مفاهیم و مبانی بهسازی لرزه ای ساختمان

۲۸

۲-۴- روش طیف ظرفیت

فصل۲: مروری بر مفاهیم و مبانی بهسازی لرزه ای ساختمان

تحلیل طیف ظرفیت مانند دیگر روش های طراحی بر اساس عملکرد دارای دو جز پایه ای ظرفیت و نیاز است. ظرفیت بستگی به ویژه گی های سازه مورد بررسی دارد و نیاز به پارامتر های حرکت شدید زمین وابسته است. روش طیف ظرفیت بر مبنای تحلیل استاتیکی غیر خطی استوار است. با انجام تحلیل استاتیکی غیر خطی یک منحنی نیرو- تغییر مکان افزایشی برای هر یک از نقاط سازه حاصل می شود که معمولا برای یک سازه ساختمانی منحنی برش پایه در برابر جابجایی بام تعیین می گردد که به اصطلاح منحنی ظرفیت گفته می شود.گام بعدی استخراج منحنی نیاز لرزه ای سازه از روی منحنی نیاز الاستیک با توجه به وضعیت غیر ارتجاعی سازه می باشد. در ناحیه پلاستیک به علت افزایش میرایی سازه که ناشی از میرایی هیسترزیس می باشد نیاز لرزه ای کاهش می یابد. در روش طیف ظرفیت در هر مرحله بارگذاری، برای تعیین منحنی ظرفیت مقدار میرایی متناظر با آن محاسبه می شود که با استفاده ازآن می توان مقدارکاهش نیروی زلزله طرح را مشخص نمود. پس از بدست آوردن منحنی ظرفیت نقطه ای بر روی منحنی ظرفیت تعیین می گردد که سازگار با جابجایی نیاز زلزله طرح باشد نقطه مذکور را نقطه عملکرد می گویند.

۲-۵ – تهیه طیف های ظرفیت و نیاز در فرمت ADRS

برای انطباق منحنی های نیاز و ظرفیت باید این دو منحنی به یک فرمت مشترک تبدیل شوند فرمت مشترک انتخاب شده برای این دو منحنی طیف پاسخ شتاب- جابجایی(ADRS) می باشد. برای تبدیل منحنی ظرفیت که به صورت برش پایه در مقابل جابجایی است به طیف ظرفیت در فرمت ADRS از روابط ATC40 استفاده می شود. همچنین در تبدیل منحنی نیاز لرزه ای استاندارد که به صورت شتاب طیفی (S_a) در برابرپریود(T) است به فرمتADRS که به صورت شتاب طیفی(S_a) در برابر تغییر مکان طیفی(S_d) می باشد از رابطه زیر استفاده می شود:

۲۹

(۲-۸)

فصل۲: مروری بر مفاهیم و مبانی بهسازی لرزه ای ساختمان

میرایی ویسکوز معادل که شامل میرایی ذاتی سازه و میرایی هیسترزیس می باشد از رابطه زیر بدست می آید.

(۲-۹)

در رابطه فوق میرایی هیسترتیکی است که بصورت ویسکوز معادل بیان می شود و K ضریب کاهنده میرایی است که بر اساس توانایی سازه در استهلاک انرژی مشخص می شود. E_D انرژی تلف شده در اثر میرایی هیسترتیک و E_so انرژی کرنشی ماکزیمم است. پس از تعیین نقطه عملکرد میرایی معادل موثر نقطه عملکرد و ضریب کاهش طیف نیاز متناظر با نقطه عملکرد محاسبه می شود وطیف نیاز کاهش یافته ترسیم می گردد. سپس طیف طراحی تا حدی بزرگ می شود که طیف کاهش یافته آن از نقطه عملکرد بگذرد. طیف حاصل طیف طراحی معادل نقطه عملکرد سازه خواهد بود.

بر خلاف روش (الف) که در آن تغییرمکان هدف با بهره گرفتن از یک رابطه محاسبه می شود در این روش تغییر مکان هدف از تلاقی منحنی ظرفیت (منحنی نیرو- تغییرمکان جانبی) با طیف پاسخ تعیین می شود.

مراحل مختلف این روش به شرح زیر می باشد:

گام ۱- تهیه مدل سازه

گام ۲- اعمال بار جانبی همزمان با بار های ثقلی.

گام ۳- انتخاب ضریب بار جانبی به گونه ای که در بحرانی ترین اعضا تنش حدود ۹۵% تنش تسلیم باشد.

گام ۴- ثبت نیروی برش پایه و تغییر مکان در تراز بام.

گام ۵- افزایش تدریجی ضریب بار جانبی.

۳۰

گام ۶- تعیین نقاطی از سازه که در آنها تسلیم رخ داده است.

فصل۲: مروری بر مفاهیم و مبانی بهسازی لرزه ای ساختمان

گام ۷- اصلاح ماتریس سختی با توجه به نقاط تسلیم شده.

گام ۸- تکرار گام های ۵ تا ۷ تا رسیدن به یک حالت حدی نهایی. حالت حدی ممکن است ناپایداری به دلیل آثار P – Δ یا تغییر شکل بیش از حد طبقات باشد.

گام ۹-ترسیم نتیجه حاصل به صورت منحنی برش پایه- تغییرمکان که منحنی ظرفیت نامیده می شود.

گام ۱۰- ترسیم طیف پاسخ شتاب- تغییرمکان (طیفADRS) برای زلزله. پس از مشخص شدن منحنی ظرفیت، برای تعیین اثر زلزله بر روی سازه، طیف ارتجاعی با میرایی ۵% در دستگاه مختصات تغییرمکان و شتاب ترسیم می شود.

شکل(۲-۲):طیف ارتجاعی در دستگاه مختصات تغییرمکان و شتاب[۲]

در این دستگاه مختصات (طیف ADRS)، هر خط راستی که از مرکز مختصات عبور کند متناظر با یک زمان تناوب ارتعاش ثابت است. زیرا:

(۲-۱۰)

گام ۱۱- تعیین میرایی موثر با بهره گرفتن از تقریب منحنی ظرفیت سازه به صورت دو خطی. برای این منظور ابتدای منحنی، توسط خطی که شیب آن برابر شیب منحنی در مبدا مختصات است تقریب زده می شود و مابقی منحنی توسط خط دیگری بگونه ای تقریب زده می شود که سطح زیر منحنی برابر سطح زیر این دو خط شود (برای dpi باید یک مقدار اولیه فرض شود).

۳۱

فصل۲: مروری بر مفاهیم و مبانی بهسازی لرزه ای ساختمان

شکل(۲-۳): تقریب منحنی ظرفیت سازه به صورت دوخطی[۲]

گام ۱۲- محاسبه میرایی موثر بر حسب درصد با بهره گرفتن از روابط زیر:

(۲-۱۱)

(۲-۱۲)

در این روابط، E_D سطح محصور در منحنی هیسترزیس رفتار سازه می باشد که به صورت خط چین در شکل نشان داده شده است و Eso سطح هاشور خورد در این شکل می باشد. K پارامتری است که در گام بعد محاسبه می شود.

۳۲

فصل۲: مروری بر مفاهیم و مبانی بهسازی لرزه ای ساختمان

شکل(۲-۴): منحنی هیسترزیس رفتار سازه

گام ۱۳- محاسبه ضریب k، این ضریب که اثر شکل حلقه هیسترزیس را بر میرایی موثر اعمال میکند، با بهره گرفتن از جداول زیر انتخاب یا محاسبه می شود.

جدول(۲-۶): تعیین نوع سازه

جدول(۲-۷): تعیین مقادیرk

۳۳

فصل۲: مروری بر مفاهیم و مبانی بهسازی لرزه ای ساختمان

گام ۱۴- ترسیم منحنی ADRS کاهش یافته بر اساس میرایی موثر. برای این منظور از ضرایب کاهش زیر استفاده می شود:

شکل(۲-۵): طیفADRS کاهش یافته[۲]

مقادیر فوق به هر حال نباید از مقادیر مندرج در جدول ذیل کوچکتر باشد.

جدول(۲-۸):مقادیر حداقل SR[2]

گام ۱۵- ترسیم منحنی ظرفیت در دستگاه مختصات (S_a,S_d)، محل

تحریک طلبی

تهییج، تازگی و چالش در زندگی

متهور، زندگی متنوع و مهیج

ارگانیزم

خودرهنموددهی

فکر و عمل مستقل، انتخابگر، خلاق، کاوشگر

خلاقیت، آزادی، استقلال

ارگانیزم، تعامل

جهان شمول­نگری

تفاهم، قدر شناسی، اغماض و حفاظت از رفاه همه انسان ها و حفاظت از طبیعت.

دارای وسعت نظر، خرد، عدالت اجتماعی

گروه، ارگانیزم

خیرخواهی

حفظ و گسترش رفاه افرادی که با فرد تماس شخصی مداوم دارند.

یاریگر، صادق، بخشنده

ارگانیزم، تعامل، گروه.

سنت­گرایی

احترام، تعهد و پذیرش آداب و رسوم و عقایدی که فرهنگ سنتی یا مذهب بر فرد تکلیف می­ کند.

متواضع، پذیرش سهم خود از زندگی، مومن

گروه

همنوایی

خودداری از اعمال، تمایلات و برانگیختگی­هایی که احتمال دارد دیگران را آزار دهند و ناقض انتظارات و هنجارهای اجتماعی باشند.

فرمانبرداری، ادب، خودانضباطی

تعامل، گروه

امنیت

توازن و ثبات جامعه، ارتباط ها و خود.

امنیت خانوادگی، امنیت ملی، نظم اجتماعی

ارگانیزم، تعامل، گروه

نوآوری دیگر نظریه شوارتز (۱۹۹۲) در کنار استخراج مجموعه جامع ریخت­های ارزشی، مشخص کردن روابط پویشی بین ریخت­هاست که امکان می­دهد ارزش­ها را به گونه ­ای توحیدیافته با متغیرهای دیگر مرتبط ساخت. روابط پویشی تعارضی و توافقی بین ریخت­های ارزشی به شکل الگوی دورانی در شکل ۲-۱ آمده است.

شکل ۲-۱: الگوی نظری شوارتز. الگوی روابط بین ریخت­های انگیزشی ارزش­ها، ریخت­های ارزشی بالاتر و ابعاد ارزشی دوقطبی (نقل از شوارتز و ساگی، ۲۰۰۰).
فرض منطقی این است که ریخت­های ارزشی که هدف­های انگیزشی موافقی دارند، بیشترین همبستگی مثبت را با یکدیگر دارند. این ریخت­ها دارای استلزام­های رفتاری مشابهی­اند، متقابلاً از یکدیگر حمایت می­ کنند و در ساختار دورانی به صورت ریخت­های همجوار ظاهر می­شوند. ریخت­هایی که مبین هدف­های انگیزشی متعارضی­اند، کمترین همبستگی مثبت را با یکدیگر دارند یا حتی همبستگی منفی دارند. این ریخت­ها واحد استلزام­های رفتاری متعارضی هستند و در ساختار دورانی در جهت­های مخالف یکدیگر دارند. به این ترتیب، فاصله رو به تزاید در ترتیب دورانی نشان دهنده توافق رو به کاهش و تعارض رو به افزایش است. ملاحظه می­ شود که اگرچه نظریه ارزش ده ریخت ارزشی را متمایز می­ کند، در ترازی بنیادی تر فرض می­ شود که ارزش­ها پیوستاری از انگیزش­های مرتبط را تشکیل می­ دهند؛ ساختار دورانی معرف این پیوستار است. تضاد ریخت­های ارزشی رقیب، ساختاری دو بعدی را نیز به وجود می­آورند (شکل ۲-۱). این ابعاد دو بعدی عمود بر هم، مرکب از ریخت­های ارزشی مرتبه بالاتری اند که ریخت های معیار را ترکیب می­ کنند. شوارتز معتقد است که ارزش زمانی به عنوان یک نوع ارزش معرفی می­ شود که رفتار نشان دهنده آن ارزش باشد یا منجر به حصول بهتر اهداف مرکزی آن نوع شود. رفتاری که نمایانگر یک ارزش است دارای پیامدهای اجتماعی، عملی و روان شناختی است که ممکن است با رفتارهای نشات گرفته از سایر ارزش­ها تعارض یا همخوانی داشته باشد. بر اساس نظر شوارتز تعارض و ناهمخوانی میان همه انواع ارزش­ها یک رفتار در هم تنیده از ارزش-ها ایجاد می­ کند که این ساختار در دو بعد ناهمبسته زیر خلاصه می­ شود:

• • آمادگی برای تغییر^[۹۵]در مقابل محافظه ­کاری^[۹۶]: در این بعد ارزش­هایی را که بر فکر و عمل مستقل خویش و طرفداری از تغییر تاکید می­ کنند (ریخت­های خودرهنموددهی و تحریک­طلبی) در تضاد با ارزش­هایی قرار می­دهد که بر خود محدودکنندگی تبعیت­جویانه، حراست از رسوم سنتی و حفظ ثبات تاکید می­ کنند (امنیت، همنوایی و سنت گرایی). بخش اول بر استقلال عمل، تفکر و همدلی و آمادگی برای تجربیات جدید تاکید دارد در حالی که انواع ارزش­های بعدی بر خود، نظم و مقاومت در مقابل تغییر تاکید دارد. لذت­گرایی از هر دو نوع خودافزایی و آمادگی برای تغییر سهم برده است.

  ( اینجا فقط تکه ای از متن فایل پایان نامه درج شده است. برای خرید متن کامل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

• گسترش (تقویت) خود^[۹۷]در مقابل تعالی خود^[۹۸]: در این بعد ارزش­هایی را که بر پذیرش دیگران به منزله افراد برابر با خود و علاقه ­مندی به رفاه آن­ها تاکید دارند (جهان­شمول­نگری و خیرخواهی) در تضاد با ارزش­هایی قرار می­دهد که بر پیگیری موفقیت شخصی خویش و سلطه بر دیگران تاکید می­ورزند (قدرت و پیشرفت). ارزش­های نوع اول به آسایش و علاقه به دیگران تاکید می­ کنند و ارزش­های بعدی بر علاقه به خود تاکید دارند. ریخت لذت­جویی نیز شامل عناصری از آمادگی برای تغییر و گسترش خود است (شوارتز و ساگیو، ۱۹۹۵، به نقل از دلخموش و احمدی مبارکه ، ۱۳۹۰).

۵-۶-۱) پیشنهادهای کاربردی
بر اساس یافته های فرضیه اول تحقیق به سرمایه گذاران و فعالان بازار سرمایه توصیه می شود که در هنگام ارزیابی شرکتها به محیط اطلاعاتی آنها نیز توجه نموده و سعی نمایند که گزارشات مالی آنها را به لحاظ میزان اقلام تعهدی استفاده شده توسط مدیران ارزیابی نمایند.
بر اساس یافته های فرضیه دوم تحقیق به مدیران واحدهای انتفاعی توصیه می شود که اطلاعات را مبتنی بر نیازهای اطلاعاتی استفاده کنندگان از اطلاعات به آنها ارائه دهند و سعی نمایند که با تحلیل ساختار عدم اطمینان اطلاعاتی، پیامدهای ناشی از آن را کاهش دهند.
بر اساس یافته های فرضیه سوم تحقیق به مدیران واحدهای انتفاعی پیشنهاد می شود که استفاده از محافظه کاری حسابداری را به عنوان یکی از ابزارهایی که باعث ایجاد اعتماد در میان استفاده کنندگان از اطلاعات مالی می شود؛ مدنظر قرار دهند و سعی کنند که این کارکرد مطلوب محافظه کاری را با پنهان نمودن برخی از اخبار مهم مرتباط با شرکت، تخریب نکنند.
به استفاده کنندگان از اطلاعات حسابداری توصیه می شود که در هنگام اتخاذ تصمیمات سرمایه گذاری، میزان عدم اطمینان موجود در بازار سرمایه را مدنظر قرار داده و سعی کنند که تصمیمات بر اساس اطلاعات را با توجه به این متغیرها، تعدیل نمایند.
۵-۶-۲) پیشنهادهایی برای تحقیقات آتی

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

به محققان آتی پیشنهاد می شود که در موارد ذیل به تحقیق بپردازند.
بررسی تاثیر سطح عدم اطمینان بر کیفیت گزارشگری مالی شرکتها
مقایسه واکنش سرمایه گذاران به اطلاعات مندرج در صورتهای مالی در سطوح مختلف عدم اطمینان موجود در بازار سرمایه
۵-۷) محدودیت های تحقیق
این تحقیق نیز مانند سایر تحقیقات با محدودیت‌هایی روبرو بوده است. این محدودیت ها در حوزه اجرایی شامل موارد ذیل بوده اند:
اولین و مهمترین محدودیت تحقیقاتی که بر پایه آمار استنباطی انجام می شود، در خصوص تعمیم نتایج آن به سایر شرایط و دوره هاست. این امکان وجود دارد که ارتباطاتی که در این تحقیق ثابت شدند؛ در دوره ها و یا شرایط متفاوت از شرایط این تحقیق، برقرار نباشند و یا اینکه نوع ارتباطات بگونه دیگری باشد. بنابراین باید در تعمیم نتایج این تحقیق، احتیاط لازم بعمل آید.
با توجه اینکه روشها و مدلهای مختلفی برای سنجش سطح اقلام تعهدی و محافظه کاری حسابداری وجود دارد؛ شناسایی و انتخاب بهترین مدل که نتایج واقعی تری داشته باشد؛ یکی از محدودیتهای تحقیق محسوب می شود. در این راستا، ممکن است که چنانچه از سایر روشها و معیارهای مدیریت سود استفاده می شد، نتایج متفاوت بدست می آمد.
منابع
منابع فارسی
ابراهیمی کردلر، ع و همکاران،( ۱۳۸۵). ” بررسی مدیریت سود در زمان عرضه اولیه سهام به عموم در شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران “، فصلنامه بررسیهای حسابداری و حسابرسی، شماره ۴۵، ص ۳ تا ۲۳٫
احمدپور کاسگری، احمد ، مریم، عجم، (۱۳۸۹). بررسی رابطه بین کیفیت اقلام تعهدی و عدم تقارن اطلاعاتی در شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران، فصلنامه بورس اوراق بهادار، شماره ۱۱، سال سوم، ۱۰۷-۱۲۴٫
احمدپور، احمد وامیر رسائیان، (۱۳۸۵). رابطه بین معیارهای ریسک و اختلاف قیمت پیشنهادی خرید و فروش سهام در بورس اوراق بهادار تهران، فصلنامه بررسی های حسابداری و حسابرسی،۴۶ ; ص ۳۷-۶۰٫
اسکات، ویلیام(۲۰۰۳)؛علی ،پارساییان، (۱۳۸۸) .” تئوری حسابداری مالی(جلد دوم)” انتشارات ترمه
بولو، ق و سید علی حسینی،(۱۳۸۶). ” مدیریت سود واندازهگیری آن: رویکردی نظری “، مجله حسابدار رسمی، جامعه حسابداران رسمی ایران، سال چهارم، شماره ۱۲، صفحه ۷۲ تا ۸۸ .
پورحیدری، امید و سمیه یزدی،(۱۳۹۰)، بررسی مقایسه ای توان پیش بینی و محتوای اطلاعاتی عناصر صورت سود وزیان، مجله دانش حسابداری. سال دوم. شماره ۷
پورحیدری، امید، علی رحمانی و مجید مرادی شمیم(۱۳۹۰). بررسی تاثیر عدم اطمینان های خاص بر بکارگیری روش های پیشرفته بودجه بندی سرمایه ای. پایان نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه تهران. دانشکده علوم اقتصادی.
حجازی ، رضوان، روح اله قیطاسی و محمد باقر کریمی(۱۳۹۰). هموارسازی سود و عدم اطمینان اطلاعاتی، بررسی های حسابدرای و حسابری، دوره ۱۸، شماره ۶۳،۶۳-۸۰٫
خدامی پور، احمد،محمد، قدیری ،(۱۳۸۹). بررسی رابطه میان اقلام تعهدی و عدم تقارن اطلاعاتی در بورس ارواق بهادار تهران، مجله پیشرفتهای حسابداری دانشگاه شیراز، دوره دوم، شماره دوم، ۳،۵۹، ۱-۲۹٫
رحیمیان، نظام الدین ،حسن ، همتی ،ملیحه، سلیمانی فر، (۱۳۹۱). بررسی ارتباط بین کیفیت سود و عدم تقان اطلاعاتی در شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران، مجله دانش حسابداری، سال سوم. شماره ۱۰٫ ۱۵۷-۱۸۱٫
رضازاده ،جواد،عبداله ، آزاد ،(۱۳۸۷)، رابطه بین تقارن اطلاعاتی و محافظه کاری در گزارشگری مالی، بررسیهای حسابداری و حسابرسی، دوره ۱۵،شماره ۵۴، زمستان،۱۳۸۷، ۶۳-۸۰٫
رضایی نژاد، فرشاد، و محبوبه بابادی، (۱۳۹۱). اثرات عدم اطمینان های محیطی بر سود و ارزش شرکت، کنفرانس ملی حسابداری، مدیریت مالی و سرمایه گذاری، گرگان، دانشگاه جامع علمی کاربردی استان گلستان،
رضوانی، حمیدرضا،مازیار، سهام خدم ،(۱۳۸۹). دسته بندی معیارهای سنجش عدم اطمینان محیطی و ارائه ی یک چارچوب مفهومی. نهران. پنجمین کنفرانس بین المللی مدیریت استراتژیک.
رضوی اصل خسروشاهی، سید محمود،(۱۳۹۲). اثرات عدم اطمینان بر واکنش بازار سرمایه نسبت به مدیریت سود، پایان نامه کارشناسی ارشد حسابدرای، دانشگاه ازاد اسلامی واحد تهران مرکزی.
سادات برقعی،ز.،( ۱۳۸۵). “بررسی رابطه خطای برآورد اقلام تعهدی با کیفیت اقلام تعهدی و کیفیت سود”، پایان نامه کارشناسی‌ارشد،دانشکده مدیریت دانشگاه تهران.
سراله شربتی(۱۳۸۹). بررسی نقش کیفیت اقلام تعهدی بر وجه نقد نگهداری شده توسط شرکتهای پذیرفته شده در صنایع خودروسازی و صنایع مواد غذایی بورس اوراق بهادار تهران، پایان نامه کارشناسی ارشد دانشگاه ازاد اسلامی واحد اراک.
عبده تبریزی، ح، (۱۳۷۷). ” تردید در اعتبار مدلهای مالی(مجموعه مقالات مالی و سرمایه گذاری)”، انشارات پیشبرد، صفحه ۷۹٫
قائمی، محمد حسین و محمد ،رحیم پور ،(۱۳۸۸). بررسی نقش اعلان های سود فصلی در کاهش عدم تقارن اطلاعاتی. پایان نامه ی کارشناسی ارشد، دانشگاه بین المللی امام خمینی قزوین(ره)، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی.
قائمی، محمد حسین و محمدرضا ،وطن پرست، (۱۳۸۴). بررسی نقش اطلاعات حسابداری در کاهش عدم تقارن اطلاعاتی در بورس اوراق بهادار تهران. فصلنامه ی بررسی های حسابداری و حسابرسی،۴۱: ۸۵-۱۰۳٫
قائمی، محمد حسین.مهدی، شهریاری، (۱۳۸۸). حاکمیت شرکتی و عملکرد مالی شرکت ها. مجله پیشرفت های حسابداری دانشگاه شیراز شماره اول، دوره اول.
مجتهدزاده، ویدا و اعظم ولیزاده(۱۳۹۰) رابطه مدیریت سود و بازده آتی دارایی ها و جریانهای نقد عملیاتی آتی. تحقیقات حسابداری. شماره ۶
محقر،علی،امیر، احمدی،فاطمه، محقر، و نسیم معصوم زاده، (۱۳۸۹). بررسی عوامل اثرگذار درون و برون سازمانی بر تسهیم اطلاعات و کیفیت تسهیم اطلاعات در زنجیره ی تأمین. تهران ششمین کنفرانس بین المللی مدیریت فناوری اطلاعات و ارتباطات.
محمدی، مینا(۱۳۹۱)، تاثیر سودهای غیرمنتظره بر عدم تقارن اطلاعاتی در شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران (با تاکید بر خصوصیات کیفی سود)، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه ازاد اسلامی واحد تبریز.
مرادپور اولادی، مهدی،محسن، ابراهیمی و وحید عباسیون( ۱۳۸۷)، بررسی اثر عدم اطمینان نرخ ارز واقعی بر سرمایه گذاری بخش خصوصی، فصلنامه پژوهش های اقتصادی ایران، سال دهم، شماره ۳۵، ۱۵۹-۱۷۶٫
مرادزاده فرد، مهدی،نرگس، رضاپور و حجت اله فرزانی، (۱۳۸۹). بررسی نقش مدیریت اقلام تعهدی در نقدشوندگی سهام شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران، مجله پژوهش های حسابداری مالی، سال دوم، شماره سوم، پیاپی (۵)، ۱۱۰-۱۱۶٫
مرادی شمیم، مجید ،(۱۳۹۰). بررسی تاثیر عدم اطمینان های خاص بر بکارگیری روش های پیشرفته بودجه بندی سرمایه ای. پایان نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه تهران. دانشکده علوم اقتصادی
مشایخی، ب و مریم صفری، (۱۳۸۵)، ” وجه نقد ناشی از عملیات و مدیریت سود در شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران “، فصلنامه بررسیهای حسابداری و حسابرسی، شماره ۴۴، ۳۵ -۵۴٫
مشایخی، بیتا؛ساسان، مهرانی ،کاوه، مهرانی وغلامرضا کرمی ، (۱۳۸۴). “نقش اقلام تعهدی اختیاری در مدیریت سود شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار” فصلنامه بررسیهای حسابداری و حسابرسی، دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران، شماره ۴۲، ۶۱-۷۴٫
ملانظری، م و ساناز کریمی زند، (۱۳۸۶)،” بررسی ارتباط بین هموارسازی سود با اندازه شرکت و نوع صنعت در شرکتهای پذیرفته شده در بورس تهران”، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه تهران، فصلنامه بررسیهای حسابداری و حسابرسی دانشکده مدیریت، شماره ۴۷ ، صفحه ۸۳ تا ۱۰۰٫
نوروش، الف و همکاران،(۱۳۸۵). ” کیفیت اقلام تعهدی و سود با تاکید بر نقش خطای برآورد اقلام تعهدی “، فصلنامه بررسیهای حسابداری و حسابرسی، شماره ۴۳، صفحه ۱۳۵ تا ۱۶۰٫
نوروش، ایرج، کاوه ،مهرانی وزهره عارف منش ،(۱۳۸۷).” ویژگی شرکتهای هموارساز”،فصلنامه بصیرت، سال چهاردهم، شماره ۳۸
نوروش، ایرج،امین، ناظمی ،مهدی ،حیدری ،(۱۳۸۵). کیفیت اقلام تعهدی و سود با تأکید بر نقش خطای برآورد اقلام تعهدی.بررسیهای حسابداری و حسابرسی.شماره ۴۳
هاشمی،ع(۱۳۸۳)، “بررس تحلیلی رابطه بین جریانهای نقدی عملیاتی و اقلام تعهدی صورتهای مالی – ارئه مدل برای پیش بینی جریانهای نقدی عملیاتی “، پایان نامه کارشناسی‌ارشد،دانشکده مدیریت دانشگاه تهران.
منابع لاتین
Bachtiar, Y. S. (2008). Accrual and Information Asymmetry. Paper Presented at the Ninth International Business Research Conference, Held at Dubai, United Arab Emirates, 2008. From WBI.
Bannister, J.W., and H. A. Newman.(1996). “Accrual usage to manage earnings toward financial forecasts”. Review of Quantitative Finance and Accounting, 7: 259-278.
Basu, S. (1997),” The conservatism principle and the asymmetric timeliness of earnings”, Journal of Accounting and Economics, 24, pp. 337-345.
Baum, C. F., Caglayan, M., Ozkan, N., & Talavera, O. (2008). The impact of macroeconomic uncertainty on non-financial firms’ demand for liquidity. Review of Financial Economics, 15, 289–۳۰۴٫

سدیم
پتاسیم
کلسیم
منیزیم
آمونیاک – نیتروژن
متانول
سولفید

۲۰۰ – ۱۰۰
۴۰۰ – ۲۰۰
۲۰۰ – ۱۰۰
۱۵۰ – ۷۵
۲۰۰ – ۵۰
ـــــ
۱۰۰ – ۵۰

۸۰۰۰
۱۲۰۰۰
۸۰۰۰
۳۰۰۰
بیش از ۳۰۰۰
۲۰۰۰ – ۱۰۰۰۰
بالاتر از ۲۰۰۰

به­ طور کلی از نقطه­نظر کنترل، غلظت مواد بازدارنده بایستی به شیوه­ای به زیر آستانه سمیت کاهش یابد. در زیر خلاصه روش­های قابل استفاده برای کنترل مواد بازدارنده ارائه شده است:

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

۱- حذف ماده­ سمی از جریان فاضلاب
۲- رقیق­سازی فاضلاب به­حدی که غلظت ماده سمی زیر آستانه سمیت باشد
۳- تشکیل کملپکس نامحلول یا رسوب با ماده­ سمی
۴- تغییر فرم ماده سمی از طریق کنترل pH
۵- اضافه کردن ماده­ که از لحاظ شیمیائی عکس ماده سمی عمل کند[۲۶،۲۷ و۳۳].
۲-۵-۷-رقابت باکتری­ های متان­ساز با باکتری­ های احیاء­کننده سولفات:
باکتری­ های متان­­ساز و احیاء­کننده سولفات ممکن است برای دهنده الکترون استات و هیدروژن با هم رقابت ­کنند. مطالعه سینتیک رشد این دو گروه نشان­ می­دهد که باکتری­ های احیاء­کننده سولفات تمایل بیشتری به استات نسبت به باکتری­ های متان­ساز دارند. این بدین­معنی است که باکتری­ های احیاء­کننده سولفات می­توانند نسبت به باکتری­ های متان­ساز در غلظت پایین استات غالب و این رقابت به انحراف الکترون­ها از تولید متان به احیاء سولفات منجر شود. باکتری­ های احیاء­کننده سولفات و متان­ساز در نسبت D:SO₄ در محدوده ۷/۲-۷/۱ رقابت شدیدی دارند. افزایش این نسبت برای باکتری­ های متان­ساز مناسب است در حالی­که کاهش این نسبت برای احیاء­کننده­ های سولفات بهتر خواهد بود[۲۷].
۲-۶- راکتور هیبریدی^[۱۵]
با گذشت زمان و شناخت بهتر و کامل­تر فعالیت میکروارگانیسم­های بی­هوازی و عوامل مؤثر بر رشد و عملکرد آن­ها، در سیستم­ها و راکتورهای مورد استفاده اصلاحاتی صورت گرفت و سیستم­های کامل­تر طراحی و ساخته شدند. بدین­ترتیب، امکان تصفیه فاضلاب­های صنعتی غلیظ علاوه بر تولید بیوگاز نیز فراهم گردید. نمونه برگزیده از این دسته، راکتورهای هیبریدی هستند [۳۳-۳۵].
«هیبرید» در لغت به معنی ترکیب و منظور از راکتور هیبریدی، ادغام و به کارگیری همزمان دو سیستم مختلف در غالب یک راکتور واحد، جهت عملکرد بهتر و مناسب­تر هر کدام از سیستم­ها است.
معمول­ترین راکتور هیبریدی مورد استفاده، کاربرد توام سیستم UASB و فیلتر بی­هوازی با جریان رو به بالا است که در واقع بهترین صورت از تکنولوژی­های رشد معلق و چسبیده را در یک واحد جای داده است و برای سرعت بخشیدن تبدیل مواد آلی به متان با بهره گرفتن از انبوه میکروبی گرانولی استفاده می­ شود[۳۳].
۲-۶-۱ ساختمان راکتور هیبریدی
راکتور هیبریدی اولین بار در سال ۱۹۸۴ مطرح شد. حدود ۵۰-۳۰% حجم پایینی راکتور را ناحیه UASB اشغال کرده که در آن لجن لخته­ای یا گرانولی تشکیل می­ شود و بیشتر تثبیت مواد آلی در این ناحیه اتفاق می­افتد [۲۱]. بخش ۷۰-۵۰% بالایی راکتور را فیبر بی­هوازی تشکیل داده که از آکنه­هایی از نوع جریان متقاطع برای افزایش بیومس پر شده است[۳۱]. این آکنه­ها درگیر انداختن جامدات بستر لجن و جامدات خام ورودی موثر بوده، لخته­سازی آن­ها را بهبود بخشیده و به بستر لجن برگشت می­ دهند[۳۳].
شکل ۲-۲: راکتور هیبریدی [۳۲]
۲-۶-۲ راکتور UASB
این سیستم اولین بار در اواخر دهه ۱۹۷۰ توسط گزا لتینگ^[۱۶] و همکاران در دانشگاه Wageningen Clarigester هلند ساخته و در سال ۱۹۸۰ در سطح بین ­المللی معرفی گردید. امروزه سیستم UASB به­عنوان یک روش شناخته شده در تصفیه فاضلاب­های قوی دارای کاربرد وسیعی است. راکتور UASB با هدف افزایش کارآیی و کاهش زمان ماند طراحی شده است[۳۶].
طبق آمار در سال ۲۰۰۳ بیان شد که بیش از ۱۰۰۰ واحد UASB در حال حاضر در سرتاسر جهان وجود دارد. که علت این کاربرد گسترده را هزینه کم، لجن تولیدی کم و تولید گاز متان دانست. همچنین طبق تحقیقات انجام شده فاضلابهای قوی صنایع مختلف مانند صنایع قندی و فاضلابهایی که در مقابل تصفیه مقاوم هستند با راکتور UASB راندمان حذف مناسبی دارند[۲۰].
فقدان گرانول در راکتور UASB برای استفاده در تصفیه فاضلاب یک مشکل اساسی در بکارگیری این تکنولوژی خصوصاً در تصفیه مواد پیچیده می‌باشد. طبق نظر لتینگ در سال ۱۹۹۱ عملکرد راکتور UASB نیاز به لجن گرانوله نداشته و با لجن لخته شده با قابلیت ته‌نشینی زیاد نیز کارایی دارد و عامل محدودکننده در تصفیه بی‌هوازی فاضلاب، تجزیه ترکیبات سوبسترا و تجزیه شاخه‌های بزرگ اسیدهای چرب به اسیدهای چرب فرار می‌باشد. همچنین لتینگ با قرار دادن یک سیستم ته نشین‌کننده کوچک بعد از راکتور UASB باعث ته‌نشینی لجن‌های شسته شده در این سیستم شد تا بدین وسیله مواد معلق جامد بعد از سیستم ته‌نشین شده و کارایی را در حذف آلاینده‌ها بالا برد[۳۷].
تصفیه بی‌هوازی فاضلاب تا میزان ۴۰% چربی‌ها را حذف می‌کند و لجن گرانوله قادر خواهد بود چربی‌های موجود در فاضلاب‌را بطور کامل حذف کند[۳۸] . طبق مطالعات مشابه، برخی از بیومس‌ها با ساختار اکولوژیکی خاص ممکن است قادر به ساخت فرم گرانولی در راکتور UASB نباشند. انتقال آلاینده‌های اکولوژیکی به وسیله لجن گرانوله تقریباً به آرامی صورت می‌گیرد[۳۹]. لتینگ در سال ۱۹۹۱ بیان کرد که ماهیت لجن لخته شده غالباً اسیدی بوده که باعث حذف بهتر سوبستراهای پیچیده در مقابل لجن گرانوله که غالباً متان زا است، می‌شود[۳۷].
بعد از توسعه راکتور UASB در سال ۱۹۸۰، به عنوان سیستمی با ظرفیت بالا و مقاوم در مقابل ترکیبات سمی مورد توجه قرار گرفته که قابلیت بالای آن به دلیل تشکیل لجن گرانوله با سرعت ته‌نشینی خوب و مقاوم در مقابل نیروهای مکانیکی می‌باشد[۲۱]. خصوصیات این سیستم باعث کارایی مناسب آن در تصفیه فاضلاب‌های خطرناک با ترکیبات پایدار شده است. تطبیق باکتری‌ها با مواد سمی در این سیستم بهبود یافته و قادر به تصفیه فاضلاب‌هایی است که با دیگر سیستم‌های تصفیه بی‌هوازی قابل حذف و تصفیه نیستند[۲۰]. خصوصیات این سیستم باعث شده تا این سیستم از زمان توسعه تا کنون بسیار مورد توجه محققین واقع و پیوسته در جهت بهبود این سیستم تلاش شده است. از جمله اینکه مطالعات روی حذف مواد رنگی از فاضلابهایی که شامل ترکیبات رنگی با فرمولهای شیمیایی متفاوت هستند در این سیستم ممکن شده است[۲۴].
مطالعات در زمینه تصفیه بی‌هوازی و راکتور UASB توسط برجا^[۱۷] نشان داد که مرحله تصفیه بی‌هوازی بیولوژیکی به عنوان تصفیه اولیه لجن کمتری تولید می‌کند و لجن تولید شده بدین روش حدود ۱۰% از لجن تولیدی با سیستم‌های لجن فعال کمتر می‌باشد، لجن مازاد اصولاً باعث آلودگی نشده و نیاز به مدیریت داردو همچنین راکتور UASB در شکستن و تجزیه مواد پیچیده نظیر فنل، مواد غذایی، شیر، مواد ژلاتینی و تصفیه فاضلابهای حیوانی نیز کارایی دارد[۳۱].
لتینگ و همکارانش در سال ۱۹۹۱ سعی کردند تا با قرار دادن مدیاهای زبر کروی شکل در راکتور UASB به جای گرانول کارایی این سیستم را بالا ببرند. طبق نظریات آنها گرانول‌ها در سیستم UASB قطرهای متفاوتی در محدوده ۱ تا ۵ میلیمتر دارند که به مشخصات لجن گرانوله و نیروی برشی اعمال شده به آن وابسته می‌باشد. آنها عقیده داشتند که پارامترهای بحرانی بر عملکرد راکتور UASB تاثیر می‌گذارند[۳۷].
در واقع این راکتور ترکیی از دو سیستم بیوفیلم و تعلیقی است. به این دلیل که اولاً میکروارگانیسم­های موجود در سیستم را گرانول­های بیولوژیکی تشکیل می­ دهند. ثانیاً نحوه جذب یا انتقال مواد آلی به داخل گرانول­ها تقریباً شبیه همان سیستم بیوفیلم است با این تفاوت که مواد جامد بیولوژیکی شسته نمی­شوند و جهت نگهداری، رشد و تکثیر میکروارگانیسم­ها به سطح نگهدارنده نیازی نیست. ثالثاً بخشی از میکروارگانیسم­های موجود در سیستم به­خصوص در مجاورت لوله ورودی توزیع­کننده به­ صورت معلق هستند و جذب یا انتقال مواد آلی توسط میکروارگانیسم­ها شبیه همان سیستم تعلیقی است. همچنین بیوگاز تولیدی هم به تعلیق میکروارگانیسم­ها کمک می­ کند[۴۰]. همان­گونه که در شکل زیر مشاهده می­ شود، یک راکتور UASB از ۳ بخش تشکیل شده است.
۱- پخش­کننده­ های جریان ورودی
۲- جداکننده­های جامد – مایع – گاز
۳- محل تجمع گاز و قسمت ته­نشین­کننده[۲۴]
در این راکتور، داشتن زمان ماند به نسبت طولانی و مهیا بودن شرایط فیزیکی و شیمیایی منجر به تشکیل بیومس و تبدیل تدریجی به گرانول با قطر طبیعی mm ۳-۱ می­ شود[۲۱]. بیوگرانول­ها دو مزیت اصلی نسبت به بیومس­های معلق دارند:
اولاً؛ یک بستر لجن از بیوگرانول­ها ممکن است محتوی g/lit ۵۰ جامدات معلق فرار باشد که بسیار بیشتر از مقدار آن در بستر لجن معلق می­باشد[۳۲].