شکل۱-۱ پروتئین CD166 و دمین های آن )اولریچ والده و همکاران،۲۰۱۰)
ALCAM قادر است که واکنش متقابل هموفیلیک را همانند هتروفیلیک به کار اندازد. ژن انسانی برای ALCAM روی کروموزم ۳ قرار گرفته است(۳q33، ۱q132) و از ۱۶ exon تشکیل شده است که دارای اندازه ای بیش از kb 200 است. ALCAM یک نوع مولکول غشایی تیپ ۱ است و دارای ۵۰۰ اسید آمینه در ناحیه خارج سلول و ۲۲ اسید آمینه در ناحیه گذرنده از غشا ، ۳۴ اسید آمینه در ناحیه سیتوپلاسمیک و وزن مولکولی KD_a ۱۰۵ است. روش های مختلف ژنومیکس و پروتئومیکس مختلف اشاره کرده اند که ALCAM به عنوان هدف مرتبط با آنکولوژی است..جمع بندی های مشابه از ترکیب علامت گذاری، تفکیک پذیری بالا با بهره گرفتن از ژل دو بعدی الکتروفوز و آنالیز اسپکترومتریک توده پروتئین های بیان شده روی سطح سلولهای نرمال و سلولهای سرطلانی بدخیم انجام شده بودند و ALCAM را به عنوان پروتئین بیان شده مختلف و یک مارکر پروتئینی جدید برای بازدارندگی بیماری معرفی می کنند. ALCAM توسط گروه های مختلف به عنوان یک انتی ژن شناسایی شده است که توسط سلول های بنیادی سرطان روده معرفی شده است.

( اینجا فقط تکه ای از متن فایل پایان نامه درج شده است. برای خرید متن کامل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

همانطور که بیان شد ALCAM به عنوان مارکرسلول های بنیادی سرطان کولورکتال معرفی شده است.سلول های بنیادی سرطان زیرمجموعه کوچکی از سلول های سرطانی اند که توانایی منحصر به فردی در خود تجدیدی دارند.(یوسوکه شینوزاوا و همکاران،۲۰۱۳)کارامدی و موفقیت درمان سرطان در مرحله ی اول با میزان بریدن توده تومور سنجیده می شود. اما سلول های بنیادی سرطان می توانند بخش خیلی کوچکی از بقایای تومور را تشکیل دهند و با فعالیت خود تومور جدیدی بسازند. روش های متداول شیمی درمانی سلول ها تمایز یافته یا درحال تمایز را که قسمت عمده ی توده تومور را شکل می دهند هدف قرار می دهند اما باید توجه داشت که این سلول ها تنها حجم تومور را می سازند و قادر به تولید سلول های جدید نیستند و در پیشرفت بیماری و رشد تومور نقشی ندارند در حالی که جمعیت سلول های سرطانی که سرطان و رشد تومور را سبب می شوند، دست نخورده و دور از چشم باقی مانده و باعث عود کردن بیماری می شوند.برخی محققان بر این باورند که در مرکز هر توموری تعداد کمی سلول های بنیادی نابهنجار قرار گرفته اند که رشد بافت های بدخیم و ناهنجار را تداوم می بخشند.اگر این نظر درست باشد، می تواند توضیح دهد که چرا تومورها اغلب حتی پس از اینکه به وسیله داروهای ضد سرطان تقریباً تخریب شده اند دوباره بازسازی می شوند. این حالت همچنین یک راهکار متفاوت برای ایجاد داروهای ضد سرطان را نشان می دهد و دال بر آن است که این داروها می بایستی برای از بین بردن سلول های بنیادی سرطانی و نه برای توانایی شان در از بین بردن هر سلولی و کوچک کردن تومورها، انتخاب شوند.
طبق گزارشات صورت گرفته بیش از ۹۰% مرگ و میرهای سرطانی به دلیل متاستاز رخ می دهند .تومورهای اولیه می توانند توسط جراحی یا درمان های مکمل شیمیایی به خوبی درمان شوند، اما سرطان هایی که به مرحله متاستاز رسیده اندبه درمان مقاوم اند. این خصوصیت مقاومت، دلیل فراوانی مرگ رادرمیان افراد دارای متاستاز نشان می دهد. بنابراین درمان موثر سرطان وابستگی زیادی به شناخت کامل فرایند های ایجادکننده متا ستاز وفراهم کردن راهکارهایی برای مقابله با این پدیده دارد. متاستاز به مفهوم رشد، تکثیر و تهاجم سلولهای توموری در مکانهای متفاوت بدن می باشد)محمدرضا نوری دلویی و همکاران ،۱۳۹۱).هم چنین یکی از معظلات اسا سی که برای سرطان کولورکتال در نظر گرفته شده است متاستاز ان به خصوص به بافت های کبد و ریه می باشد.
شکل۱-۴ رنگ امیزی ایمنوهیستوشیمیایی Cd166 در ضایعات اولیه سرطان کولورکتال-A بیان قوی CD166-B بیان ضعیف CD166 (مایکل تاچزی و همکاران،۲۰۱۲)
۱-۳ مساله تحقیق
ALCAM یک عضو از خانواده ایمنو گلوبولین ها است .ALCAM قادر است که واکنش متقابل هموفیلیک را همانند هتروفیلیک به کار اندازد. ژن انسانی برای ALCAM روی کروموزم ۳ قرار گرفته است(۳q33، ۱q132) و از ۱۶ exon تشکیل شده است که دارای اندازه ای بیش از kb 200 است. ALCAM یک نوع مولکول غشایی تیپ ۱ است و دارای ۵۰۰ اسید آمینه در ناحیه خارج سلول و ۲۲ اسید آمینه در ناحیه گذرنده از غشا ، ۳۴ اسید آمینه در ناحیه سیتوپلاسمیک و یک ناحیه مولکولی KD_a ۱۰۵ است. روش های مختلف ژنومیکس و پروتئومیکس مختلف اشاره کرده اند که ALCAM به عنوان هدف مرتبط با آنکولوژی است..جمع بندی های مشابه از ترکیب علامت گذاری، تفکیک پذیری بالا با بهره گرفتن از ژل دو بعدی الکتروفوز و آنالیز اسپکترومتریک توده پروتئین های بیان شده روی سطح سلولهای نرمال و سلولهای سرطلانی بدخیم انجام شده بودند و ALCAM را به عنوان پروتئین بیان شده مختلف و یک مارکر پروتئینی جدید برای بازدارندگی بیماری معرفی می کنند… ALCAM توسط گروه های مختلف به عنوان یک انتی ژن شناسایی شده است که توسط سلول های بنیادی سرطان روده معرفی شده است.
همانطور که بیان شد ALCAM به عنوان مارکرسلول های بنیادی سرطان کولورکتال معرفی شده است.سلول های بنیادی سرطان زیرمجموعه کوچکی از سلول های سرطانی اند که توانایی منحصر به فردی در خود تجدیدی دارند.(یوسوکه شینوزاوا و همکاران،۲۰۱۳)کارامدی و موفقیت درمان سرطان در مرحله ی اول با میزان بریدن توده تومور سنجیده می شود. اما سلول های بنیادی سرطان می توانند بخش خیلی کوچکی از بقایای تومور را تشکیل دهند و با فعالیت خود تومور جدیدی بسازند. روش های متداول شیمی درمانی سلول ها تمایز یافته یا درحال تمایز را که قسمت عمده ی توده تومور را شکل می دهند هدف قرار می دهند اما باید توجه داشت که این سلول ها تنها حجم تومور را می سازند و قادر به تولید سلول های جدید نیستند و در پیشرفت بیماری و رشد تومور نقشی ندارند در حالی که جمعیت سلول های سرطانی که سرطان و رشد تومور را سبب می شوند، دست نخورده و دور از چشم باقی مانده و باعث عود کردن بیماری می شوند.برخی محققان بر این باورند که در مرکز هر توموری تعداد کمی سلول های بنیادی نابهنجار قرار گرفته اند که رشد بافت های بدخیم و ناهنجار را تداوم می بخشند.اگر این نظر درست باشد، می تواند توضیح دهد که چرا تومورها اغلب حتی پس از اینکه به وسیله داروهای ضد سرطان تقریباً تخریب شده اند دوباره بازسازی می شوند. این حالت همچنین یک راهکار متفاوت برای ایجاد داروهای ضد سرطان را نشان می دهد و دال بر آن است که این داروها می بایستی برای از بین بردن سلول های بنیادی سرطانی و نه برای توانایی شان در از بین بردن هر سلولی و کوچک کردن تومورها، انتخاب شوند.
طبق گزارشات صورت گرفته بیش از ۹۰% مرگ و میرهای سرطانی به دلیل متاستاز رخ می دهند .تومورهای اولیه می توانند توسط جراحی یا درمان های مکمل شیمیایی به خوبی درمان شوند، اما سرطان هایی که به مرحله متاستاز رسیده اندبه درمان مقاوم اند. این خصوصیت مقاومت، دلیل فراوانی مرگ رادرمیان افراد دارای متاستاز نشان می دهد. بنابراین درمان موثر سرطان وابستگی زیادی به شناخت کامل فرایند های ایجادکننده متا ستاز وفراهم کردن راهکارهایی برای مقابله با این پدیده دارد. متاستاز به مفهوم رشد، تکثیر و تهاجم سلولهای توموری در مکانهای متفاوت بدن می باشد)محمدرضا نوری دلویی و همکاران ،۱۳۹۱).هم چنین یکی از معظلات اسا سی که برای سرطان کولورکتال در نظر گرفته شده است متاستاز ان به خصوص به بافت های کبد و ریه می باشد.
در این مطالعه ما در نظر داریم با آنالیز بیوانفورماتیکی ، کلونینگ و بیان پروتئین سطحی CD166 ، پتانسیل موجود برای بهبود روش های تشخیص مثل تولید کیت های تشخیصی جهت تشخیص زودهنگام و پیش از بدخیم شدن سلول های سرطانی کولورکتال و همچنین گشایشی در تولید واکسن علیه سرطان کولورکتال را بررسی کنیم. در این مطالعه فرضیه های زیر مطرح شد.
توالی مورد نظر را می توان از طریق نرم افزارهای بیوانفورماتیکی بهینه کرد.
مولکول سنتز شده می تواند در میزبان مناسب کولون و بیان شود.
فصل دوم : مروری بر تحقیقات انجام شده
۲-۱ ۱۶۶ CD در درمان سرطان
افزایش دلایل و شواهد مبنی بر اینکه انواع سرطان ها ناشی از جمعیت های کوچک سلول های بنیادی سرطان^[۱۵] () بوده که در شیمی درمانی های متداول می توانند زنده بمانند و قادر به بازسازی تومور اصلی می باشند ، توسعه درمان های جدید را که CSC را هدف قرار داده تسریع می کند . سلول های CRC ^[۱۶] نشان دهنده مارکرهای CSC شناخته شده ، ضمن بررسی با داروهای شیمیایی درمانی در محیط آزمایشگاه ، ماندگاری بیشتر یا قابلیت رشد بیشتر تومور در بافت زنده را نشان نمی دهند . ( مانوئل گیوسپه^[۱۷] و همکاران ،۲۰۱۲ ، سالمون اوفوری و جودی کینگ^[۱۸]،۲۰۰۸، یوسوکه شینوزاوا و همکاران،۲۰۱۳؛ محمدرضا نوری دلویی و همکاران ،۱۳۹۱)
این پروتئین در تعامل سلول- سلول از نوع هموفیلیک و هتروفیلیک نقش دارد.در نوع هموفیلیک واکنش می دهد .(اولریچ CD6) و در تعامل هتروفیلیک با ALCAM-ALCAM با خودش (
وایدله و همکاران،۲۰۱۰؛ اریک اندرسون و همکاران^[۱۹]،۲۰۱۱؛کاترینا فانالی و همکاران^[۲۰] ،۲۰۱۴)
مولکول فعال چسبند به لکوسیت( CD166 و ALCAM ) بر اساس گزارش های تحقیقاتی در رشد سرطان کولورتال (CRC) و فعالیت خاص آن به عنوان نشانه سلول پایه سرطان ، مورد توجه می باشد. (ویچرت و همکاران^[۲۱]،۲۰۰۴)
در دو نوع تعامل سلول –سلول هموفیلیک ^[۲۲]و ALCAMاین نکته مشخص گردیده است که
هتروفیلیک^[۲۳] به عنوان میانجی عمل می کند.. مشخص شده گلیکوزیلاسیون^[۲۴] پس از ترجمه هیچ اثری بروی خاصیت اتصالی هموفیلیک ندارد.(گیادو اسوارت^[۲۵]،۲۰۰۲)
ALCAM در بیماران مبتلا به CRC ظاهر می شود و می توان از آن به عنوان شاخص تشخیصی استفاده کرد. ALCAM در بیشتر زخم های اولیه (۷۶ درصد) و ثانویه (۶۲ درصد) CRC ظاهر می شود. ظاهر شدن بیشتر آن در تومورهای متمایز ، بیشتر نشان دهنده نقش احتمالی آن در مراحل اولیه رشد تومور بوده و کاهش آن با چسبندگی سلولی کمتر و در نتیجه پتانسیل بیشتر متاستاژ تومور همراه است . ( تاچزی^[۲۶] و همکاران ،۲۰۱۲)
میانگین نسبت ظاهر شدن ۱۶۶ CD (ALCAM) در سرطان کولورتال به لحاظ ایمونولیستوشیمیایی ۵۶ درصد می باشد . به طور خاص در سرطان کولورتال نتایج نشان دهنده ظاهر شدن (۱۶۶ CD مثبت به عنوان شاخص مستقل با ایجاد تومور کوچکتر بوده که با این حال در نزدیکی غدد لنفاوی به شدت گسترش یافته اند . بر اساس بررسی های منتشر شده ، موقعیت های سلولی مختلف ۱۶۶ CD (ALCAM ) از ارزش تشخیص قابل توجهی برخوردار است. (چائونی ^[۲۷]و همکاران ،۲۰۱۳)
متاستاز و عود مجدد سرطان کولورکتال بعد از درمان به سلول های بنیادی مربوط می شود. از سال ۲۰۰۶ تا ۲۰۱۲ ، نمونه های کولکتومی^[۲۸] ( برداشتن تمام یا بخشی از روده بزرگ ) بیماران مبتلا به سرطان روده که در دانشگاه علوم پزشکی بابل در ایران انجام شده بود بررسی شدند . نتایج نشان داد که بیان ۱۶۶ CD در بیشتر از دو سوم بیماران دیده می شود . ۱۶۶ CD هم می تواند بیان سیتوپلاسمی داشته باشد هم می تواند بیان غشایی . بیان غشایی شاخص ۱۶۶ CD در سرطان کولورکتال بیشتر مربوط به راست روده می شود. (شافعی^[۲۹] و همکاران ، ۲۰۱۳)
۱۶۶ CD که به عنوان مولکول چسبندگی سلول لوکوسیت فعال شده (ALCAM) نیز شناخته شده ، توسط انواع سلول ها در چندین بافت ظاهر می شود . با وجود این ، نقش ۱۶۶ CD در سلول های بدخیم به ویژه در سرطان لوزالمعده مورد اختلاف است . روش های ایمونوهیستوشیمی و سیتومتری جریان را جهت آنالیز بیان ۱۶۶ CD در بافت های جراحی شده لوزالمعده در رشته های سلول سرطان لوزالمعده انجام دادند. آنالیزهای کلی RT-PCR و میکروآرایه را نیز جهت ارزیابی سطوح بیان ۱۶۶cD و ژن های مربوطه در سلول های کشت شده انجام دادند . روش ایمونوهیستوشیمی بیان بالای ۱۶۶CD در بافت های سرطان لوزالمعده را در مقایسه با نمونه های کنترل لوزالمعده نرمال را نشان داد . سیتومتری جریان نشان داد که ۱۶۶ CD در ۲/۷۰ -۸/۳۳ درصد سلول ها در بافت های جراحی شده لوزالمعده و ۵/۹۹-۰ درصد رشته های سلولی سرطان لوزالمعده ظاهر شد . سلول های سرطانی لوزالمعده ۱۶۶ CD مثبت شدیدا تومورزا می باشند،در حالی که سلول های سرطانی لوزالمعده ۱۶۶CD منفی فعالیت های تهاجمی و جابجایی نسبتا قوی تری را نشان می دهند . ( فوجی وارا^[۳۰] و همکاران ،۲۰۱۴)
یکی از اهداف شیمی درمانی رساندن داروها در دوزهای مؤثر بصورتی ایمن و اثرگذار به جایگاه های وجود بیماری بدون تأثیر بر بافت های سالم است. برای بهبود انتقال داروها امروزه از نانوتکنولوژی استفاده می شود که عوارض جانبی را کاهش داده ، سمی شدن داروها را به حداقل می رساند و راندمان درمان را بالا می برد. با این حال به دلیل تنوع در ترکیبات کربوهیدراتی موجود در ساختمان آنتی بادی ها که می تواند موجب سمی شدن آنتی بادی شده و خطر استفاده از چنین آنتی بادی هایی را بالا ببرد و همچنین به دلیل این که نیمه ، عمر اکثر آنتی بادی در سرم بسیار کوتاه است ، دانشمندان به فکر استفاده از عامل دیگری به جای آنتی بادی ها افتادند. اپتامرهای RNA ای جایگزین مناسبی به نظر می رسیدند .
امتیاز این مولکول ها ، تولید ارزان تر و استحکام و ماندگاری بالاتر نسبت به آنتی بادی ها است .این اپتامرها بعداز اتصال با پروتئین سطحی از طریق اندوسیتوز وارد سلول می شوند ، بنابراین می توانند به عنوان یک انتقال دهنده داروهای شیمی درمانی ، سم ها و رادیوایزوتوپ های درمانی به کار گرفته شوند ، اما این اپتامرها قادر بودند پروتئین های سطحی شاخص سرطان را در مقیاس خیلی کم را نیز شناسایی کنند. و بافت های طبیعی بدن را نیز مورد هدف قرار دهند . ( لی^[۳۱] و همکاران ،۲۰۱۴) میانگین سن ابتلا به سرطان طی سال های اخیر روندی نزولی داشته است ؛ به طوری که سن متوسط بیماران در سال ۱۳۸۰ حدود ۹/۶۰ سال و در سال ۱۳۸۴ حدود ۳/۵۷ سال بوده است ؛ به طوری که بیشترین سرطان ها در گروه سنی ۷۵-۷۰ سال مشاهده می شود. ( محقق و همکاران ،۲۰۰۸) در سرطان کولورکتال افرادی که در زمان تشخیص بیماری ، دچار متاستاز تومور به سایر ارگان ها بوده اند ، خطر مرگ در آنها ۴ برابر موارد عدم بروز متاستاز است. ( ژو^[۳۲] و همکاران،۲۰۰۶ ،هان^[۳۳] و همکاران ،۲۰۰۶)
بسیاری از پژوهش نشان داده اند که نوعی همبستگی قوی میان وسعت نفوذ تومور به دیواره روده و بقاء بیماران در سرطان کولورکتال وجود دارد. ( ایا^[۳۴] و همکاران ،۲۰۰۳،هی^[۳۵] و همکاران ،۲۰۰۲)
فصل سوم : مواد و روش ها
در انجام این پایان نامه از عوامل زیر استفاده کردیم :
۳-۱-۱ باکتری مورد استفاده
در این پایان نامه در مرحله کلونینگ ژن CD166 از باکتری E.coli سویه TOP10 و در مرحله ی ساب کلونینگ از باکتری E.coli سویه (DE3) BL21 استفاده شد . این باکتری ها ابتدا بصورت لیوفیلزه بودند و برای استفاده از آن ، پودر باکتری را به ۵ میلی لیتر محیط کشت مایع LB اضافه کردیم و در دمای ۳۷ درجه سانتی گراد به مدت یک شبانه روز کشت داده شدند.
۳-۱-۲ پلاسمید
در مرحله ی ساب کلونینگ از پلاسمید بیانی (pet-28a) که دارای پارامترهای بیان کننده و همچنین جایگاه های برش آنزیمی دلخواه است استفاده کردیم. این پلاسمید دارای جایگاه های مختلف برای انواع آنزیم های محدود کننده می باشد که می توان ژن موردنظر را به کمک آنها وارد پلاسمید کرد. همچنین دارای ژن مقاومت به آنتی بیوتیک کانامایسین است که به باکتری ترانسفورم شده امکان بقاء را در محیط حاوی کانامایسین می دهد. جهت بیان قطعه ژن کلون شده در آن هم دارای پارامترهای بیانی مانند پروموتر lac می باشد که در حضور القاگر IPTG شروع به بیان ژن موردنظر می کند. در شکل ۳-۱ ، نقشه ژنی پلاسمید pet-28a نشان داده شده است.
۳-۱-۳ آنزیم ها
از آنزیم های محدودالاثر (Ncol) و (Xhol) که از شرکت فرمنتاز^[۳۶] لیتوانی تهیه شدند و از آنزیم اتصال دهنده T4 DNA Ligase هم در مرحله ی Ligation استفاده گردید. این آنزیم ها در شرایط دمایی ۲۰ درجه سانتیگراد نگهداری شدند.
۳-۱-۴ کیت های آزمایشگاهی
کیت استخراج DNA از ژل و کیت استخراج پلاسمید از شرکت فرمنتاز لیتوانی تهیه شدند و در شرایط دمایی ۴ درجه سانتیگراد نگهداری شدند.
۳-۱-۵ آنتی بیوتیک ها
آنتی بیوتیک های آمپی سیلین و کانامایسین نیز با غلظت مناسب تهیه کردیم و در تیوب های ۵/۱ میلی لیتری تقسیم گردید و در شرایط دمایی ۲۰ درجه سانتیگراد نگهداری شدند.
۳-۱-۶ محیط کشت باکتری
در این مطالعه از محیط کشت های LB آگار و محیط کشت آگار جهت تکثیر باکتری استفاده شد.
۳-۱-۷ ژل الکتروفورز
پودر آگارز Low شرکت هیسپانلب^[۳۷] تهیه شد و جهت ساختن ژل الکتروفورز مورد استفاده قرار گرفت.
۳-۱-۸ مواد شیمیایی
کلیه مواد شیمیایی از شرکت مرک آلمان با درجه ی خلوص بیولوژی مولکولی تهیه گردید و در مراحل مختلف از جمله تولید ژل الکتروفورز (SDS-Page) مورد استفاده قرار گرفت.

۳-۴-۱- پرسشنامه هراس اجتماعی (SPIN)
این پرسشنامه توسط کانور و همکاران (۲۰۰۰) با هدف سنجش هراس اجتماعی تدوین شده است. پرسشنامه یک مقیاس خودسنجی ۱۷ ماده‌ای است که ۳ خرده مقیاس فرعی ترس (۶ ماده)، اجتناب (۷ ماده) و ناراحتی فیزیولوژیک (۴ ماده) را شامل می‌شود. هر ماده بر اساس مقیاس ۵ درجه‌ای لیکرت (از ۰= ابداً تا ۴= بی‌نهایت) درجه‌بندی می‌گردد. نقطه برش ۱۹ با کارایی و دقت تشخیصی ۷۹/۰، افراد با اختلال اضطراب اجتماعی و بدون اختلال را از هم متمایز می‌سازد.
پرسشنامه مزیت‌های کوتاه بودن، سادگی و سهولت نمره‌گذاری را داراست و می‌تواند به عنوان یک ابزار معتبر برای سنجش علائم اختلال اضطراب اجتماعی به کار برده شود و با توجه به اینکه نسبت به کاهش علائم در طی زمان حساس است، می‌تواند به عنوان ابزار غربالگری و نیز برای آزمون پاسخ به درمان در اختلال اضطراب اجتماعی و یا تمییز دادن درمان‌های با کارآیی متفاوت به کار گرفته شود (کانور و همکاران، ۲۰۰۰).
(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت nefo.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

کانور و همکاران (۲۰۰۰) پایایی مقیاس را به روش بازآزمایی در گروه‌های با تشخیص اختلال اضطراب اجتماعی برابر با ۷۸/۰ تا ۸۹/۰ گزارش نموده‌اند. همچنین ضریب آلفا برای کل مقیاس برابر ۹۴/۰ و برای مقیاس‌های فرعی ترس ۸۹/۰، اجتناب ۹۱/۰ و ناراحتی فیزیولوژیک ۸۰/۰ به دست آمده است. روایی همگرا برای کل مقیاس در مقایسه با نمرات هراس اجتماعی فرم کوتاه (BSPS) با ضرایب همبستگی ۵۷/۰ تا ۸۰/۰ گزارش شده است. عبدی (۲۰۰۴؛ به نقل از طالع‌پسند و نوکانی، ۲۰۱۰) همسانی درونی کل مقیاس را به روش آلفای کرونباخ برابر ۸۶/۰ و پایایی به روش بازآزمایی را ۸۳/۰ گزارش نموده است. وی اعتبار محتوایی مقیاس را نیز با توجه به نظر سه تن از اساتید روانشناسی تایید نمود.
۳-۴-۲- پرسشنامه اضطراب اجتماعی لیبوویتز (LSAS)
لیبوویتز (۱۹۸۷؛ به نقل از خورشیدزاده، برجعلی، سهرابی و دلاور، ۱۳۹۰) با هدف ارزیابی شدت اختلال اضطراب اجتماعی و اجتناب این پرسشنامه را تدوین نمود. پرسشنامه ۲۴ ماده دارد که ۱۳ گویه آن مربوط به اضطراب عملکرد و ۱۱ گویه دیگر مربوط به اضطراب در موقعیت‌های اجتماعی است و آزمودنی می‌باید به هر گویه برحسب اضطراب و اجتناب خود پاسخ دهد.
بر اساس هنجارهای صورت گرفته، نمرات بین ۶۵-۵۵ اضطراب اجتماعی متوسط، ۸۰-۶۵ اضطراب اجتماعی قابل ملاحظه و ۹۵-۸۰ اضطراب اجتماعی شدید را مطرح می‌کند و بالاتر از این میزان نشان دهنده اضطراب اجتماعی بسیار شدید است (لیبوویتز، ۱۹۸۷؛ به نقل از خورشیدزاده، برجعلی، سهرابی و دلاور، ۱۳۹۰).
در تحلیل عامل مقیاس، چهار عامل تعامل اجتماعی، صحبت کردن در جمع، ترس از مورد مشاهده قرار گرفتن، خوردن و نوشیدن در جمع استخراج شده است (هیمبرگ و همکاران، ۱۹۹۹). پایایی مقیاس به روش بازآزمایی بعد از ۱۲ هفته ۸۳/۰ و معنادار در سطح ۰۱/۰ و همسانی درونی آن ۹۵/۰ گزارش شده است.
۳-۴-۳- فرم کوتاه مقیاس ترس از ارزیابی منفی (FNES-B)
فرم کوتاه مقیاس ترس از ارزیابی منفی دارای ۱۲ ماده پنج گزینه‌ای است که به روش لیکرت (۱= هرگز صدق نمی‌کند تا ۵= تقریباً همیشه صدق می‌کند) میزان اضطراب تجربه شده افراد در برابر ارزیابی منفی را می‌سنجد (لری، ۱۹۸۳). بررسی‌ها همبستگی بالای این ابزار (۹۶/.) با فرم اصلی را نشان داده‌اند؛ همسانی درونی کل مقیاس نیز ۸۹/۰ گزارش شده است. همچنین تحلیل واریانس یک سویه تفاوت معنادار گروه بیماران با اختلال اضطراب اجتماعی و آزمودنی‌های غیر مضطرب گروه گواه را نشان داد.
داداش‌زاده، یزدان دوست، غرایی و اصغرنژاد فرید (۱۳۹۱) فرم کوتاه پرسشنامه ترس از ارزیابی منفی (FNES-B) را به فارسی ترجمه و اعتبار محتوایی آن را توسط سه نفر از اساتید روان‌شناسی بالینی و روان‌پزشکی مورد تایید قرار داده‌اند. پایایی این آزمون به روش بازآزمایی و با فاصله زمانی دو هفته برابر با ۹۸/۰ و همسانی درونی آن به روش آلفای کرونباخ ۸۳/۰ به دست آمد.
۳-۴-۴- پرسشنامه افسردگی بک (BDI)
این پرسشنامه توسط بک در سال ۱۹۶۱ تدوین شد و در سال ۱۹۷۴ مورد تجدید نظر قرار گرفت. از آنجا که بررسی‌های گسترده‌ای در مورد ویژگی‌های روان‌سنجی و کاربرد مناسب پرسشنامه انجام گرفته است، از پرکاربردترین ابزارهای اندازه‌گیری برای افسردگی است (بک، استیر^[۲۲۷] و گاربین^[۲۲۸]، ۱۹۸۸؛ به نقل از یعقوبی نصرآبادی، عاطف وحید و احمدزاده، ۱۳۸۲). بامبری^[۲۲۹]، الیور^[۲۳۰] و مک‌لیور^[۲۳۱] (۱۹۷۶؛ به نقل از یعقوبی نصرآبادی، عاطف وحید و احمدزاده، ۱۳۸۲) نشان دادند که نمرات مقیاس بک در جمعیت دانشجویی با درجه‌بندی مصاحبه روانپزشکی همبستگی دارد (۰۷/۰r=). در این بررسی پایایی آزمون به روش بازآزمایی حدود ۷۵/۰ و روایی آن به روش تنصیف، ۹۰/۰ به‌دست آمد. بک (۱۹۷۲؛ به نقل از یعقوبی نصرآبادی، عاطف وحید و احمدزاده، ۱۳۸۲) در بررسی‌های گوناگون ضریب همبستگی نمرات هر ماده با کل نمرات پرسشنامه را بین ۳۱/۰ تا ۶۸/۰ گزارش نمود. این آزمون از ثبات درونی بالایی در بیماران روانپزشکی و غیر روانپزشکی برخوردار است و نتیجه پایایی بازآزمایی آن بیش از ۶۰/۰ گزارش شده است. در یک بررسی هنجاریابی، یزدان‌دوست (۱۹۸۸؛ به نقل از یعقوبی نصرآبادی، عاطف وحید و احمدزاده، ۱۳۸۲) این پرسشنامه را بر روی ۳۷۵ نفر از افراد عادی جامعه اجرا نمود و پایایی این آزمون را با روش بازآزمایی چهار ماهه ۴۹/۰ گزارش کرد.
۳-۴-۵- آزمایه پروب دات
آزمایه پروب دات به عنوان ابزار سنجش و تعدیل سوگیری توجه به کار می‌رود. محرک‌ها، تصاویر چهره هستند که ابراز هیجانی خنثی و تهدیدکننده را نشان می‌دهند. از آنجا تصاویر چهره مورد استفاده قرار گرفت که نسبت به لغات محرک‌های اختصاصی‌تری هستند (کولز و هیمبرگ، ۲۰۰۵؛ به نقل از عسگری، ۱۳۹۰) و اطلاعات بالقوه بیشتری در خصوص معنا و مفهوم موقعیت منتقل می‌کنند. از طرفی ارزیابی‌های اجتماعی اغلب به صورت غیرکلامی ابراز می‌شوند؛ بنابراین تصاویر چهره موقعیت‌های واقعی را بیشتر بازنمایی می‌کنند. تصاویر با ابراز هیجانی تنفر^[۲۳۲] به عنوان محرک تهدیدکننده در نظر گرفته شد چرا که مبین بیزاری و طرد به عنوان نگرانی اصلی افراد با اضطراب اجتماعی به حساب می‌آید (پیشیار، هریس و منزس، ۲۰۰۴).
در سنجش سوگیری توجه، کوشش‌های آزمایه به این ترتیب اجرا می‌شود که نقطه تثبیت (+) به مدت ۵۰۰ هزارم ثانیه در مرکز صفحه مانیتور ارائه می‌شود تا محل توجه آزمودنی ثابت شود. پس از آن به تصادف یک جفت تصویر چهره (یکی از نظر هیجانی خنثی و دیگری تهدیدآمیز) برای ۵۰۰ هزارم ثانیه سمت چپ و راست نقطه تثبیت می‌آید. سپس، یک پروب (فلش رو به بالا و رو به پایین) به جای یکی از دو محرک ظاهر می‌شود. پروب با احتمال ۵۰% جانشین یکی از این دو محرک می‌شود. این که چه محرک‌هایی ظاهر شوند، هر کدام در سمت چپ یا راست صفحه نمایش قرار گیرند و این که پروب جانشین کدام محرک شود به تصادف تعیین می‌شوند. از آزمودنی خواسته می‌شود که با حداکثر سرعت و دقت بسته به جهت بالا یا پایین فلش، کلید بالا یا پایین کیبورد را فشار دهد. پروب تا پاسخدهی وی در صفحه باقی می‌ماند. کوشش بعدی بلافاصله پس از پاسخدهی شروع می‌شود.
اگر هنگامی که پروب جانشین تصویر چهره تهدیدآمیز می‌شود زمان واکنش آزمودنی کمتر از حالت جانشینی پروب به جای تصویر چهره خنثی باشد، آزمودنی سوگیری توجه نسبت به محرک‌های منفی مرتبط با تهدید نشان می‌دهد. اگر برعکس آن اتفاق بیفتد یعنی هنگامی که پروب جانشین تصویر چهره خنثی می‌شود زمان واکنش آزمودنی کمتر از حالت جانشینی پروب به جای تصویر چهره تهدیدآمیز باشد، اجتناب توجه نسبت به تصویر چهره منفی مطرح می‌شود.
در شرایط اصلاح سوگیری توجه، منطق و ترتیب برنامه به همین صورت است با این تفاوت که پروب همواره جانشین تصویر چهره خنثی می‌شود و بدین ترتیب با عطف توجه مداوم آزمودنی به سمت تصویر خنثی، عمل اصلاح سوگیری توجه صورت می‌گیرد.
در نهایت در شرایط کنترل، پروب با فراوانی یکسان، جایگزین تصاویر خنثی و تهدیدآمیز می‌شود؛ به طوری که هیچ یک از تصاویر مکان پروب را پیش‌بینی نمی‌کنند.
در اجرای پروب دات، ۱۶۰ کوشش با ۸ جفت تصویر چهره (۴ زن و ۴ مرد) ارائه شد. تصاویر چهره با بهره گرفتن از نمونه ایرانی به دست آمده (فاتحی، ۱۳۹۰) و اعتبار آن در ابراز هیجان مدنظر در پژوهش اولیه فاتحی (۱۳۹۰) و طرح پایلوت این پژوهش تایید شده است.
۳-۴-۶- پارادایم ارتباط کلمه-جمله (WSAP)
سوگیری تفسیر براساس پارادایم WSAP ارزیابی می‌شود. در هر کوشش WSAP نخست نقطه تثبیتی به مدت ۵۰۰ هزارم ثانیه بر صفحه مانیتور ظاهر می‌شود. نقطه تثبیت، توجه آزمودنی را به وسط صفحه مانیتور معطوف می‌سازد و این آگاهی را می‌دهد که تکلیف شروع خواهد شد. در گام بعد، یک کلمه تهدیدآمیز (مانند انتقاد) یا خنثی و بی‌خطر (مانند تحسین) در وسط صفحه به مدت ۵۰۰ هزارم ثانیه ارائه می‌شود. در مرحله سوم، یک جمله مبهم (مانند اینکه رئیستان می‌خواهد شما را ببیند) می‌آید. در این مرحله آزمودنی می‌باید تصمیم بگیرد که کلمه با جمله مرتبط است یا خیر؛ در صورتی که کلمه و جمله را مرتبط می‌داند کلید “م” و در صورتی که نامرتبط می‌داند کلید “ی” را فشار دهد. کوشش بعدی بلافاصله پس از پاسخ آغاز خواهد شد.
این نسخه از دو جهت با نسخه اولیه که در پژوهش برد و امیر (۲۰۰۸) معرفی شده است، متفاوت است. نخست اینکه بر خلاف نسخه اولیه که جمله بر روی صفحه باقی می‌ماند تا آزمودنی کلیدی را به نشانه پایان خواندن فشار دهد، برای هر جمله محدودیت زمانی در نظر گرفته شد. از آن جهت که در ارائه جمله بدون محدودیت زمانی با فعال شدن مرحله راهبردی پردازش اطلاعات، آزمودنی تلاش می‌کند تا تصویر مطلوبی از خود نشان دهد و این برخلاف هدف پژوهش خواهد بود. تفاوت دیگر تغییر کلید پاسخگویی است. در نسخه اولیه کلید “۱” و “۳” به عنوان کلید پاسخ معرفی شده‌اند که با توجه به نزدیک بودن فاصله این دو کلید و راحت نبودن جایگاه دست برای حفظ سرعت پاسخدهی به کلید “م” و “ی” تغییر یافت.
شرایط تعدیل سوگیری تفسیر مشابه فرایند سنجش است با این تفاوت که به آزمودنی درباره پاسخش در خصوص مرتبط بودن یا مرتبط نبودن کلمه و جمله بازخورد داده می‌شود. در صورتی که آزمودنی ارتباط کلمه و جمله را در کوشش‌های تفسیر خنثی، مرتبط و در کوشش‌های تفسیر تهدیدآمیز نامرتبط بداند، بازخورد مثبت “درست است” دریافت می‌کند؛ بنابراین، وقتی تفسیرهای خنثی را تصدیق می‌کند یا تفسیرهای تهدیدآمیز را درباره جملات مبهم رد می‌کند، بازخورد مثبت دریافت می‌کند. در مقابل، وقتی آزمودنی ارتباط کلمه و جمله را در کوشش‌های تفسیر تهدیدآمیز مرتبط و در کوشش‌های تفسیر خنثی نامرتبط ارزیابی می‌کند، بازخورد منفی “نادرست است” می‌گیرد. بنابراین، وقتی تفسیرهای تهدیدآمیز را تصدیق می‌کند یا تفسیرهای خنثی را رد می‌کند، بازخورد منفی دریافت می‌کند. انتظار می‌رود این همخوانی بازخوردها سوگیری تفسیر خنثی را تقویت کند و سوگیری تفسیر تهدیدآمیز را خاموش سازد.
شرایط گروه کنترل بر همین مبنا ارائه می‌شود. تنها تفاوت در مفهوم و بافت جملات است که درخصوص موقعیت‌های غیراجتماعی یا عملکردی هستند.
در هر یک از سه شرایط سنجش، تعدیل و کنترل، ۱۲۹ کوشش اجرا شد. کلمات و جملات در مرکز صفحه مانیتور با پس زمینه سفید، قلم مشکی، فونت ۷۲ و ۳۶ ارائه شدند.
۳-۵- روش اجرا
با اعلام فراخوان و مراجعه افراد با علائم اضطراب اجتماعی داوطلب، پرسشنامه هراس اجتماعی کانور (۲۰۰۰) به عنوان ابزار غربال اجرا شد. از افرادی که نمرات بالاتر از خط برش و مبین اضطراب اجتماعی را کسب کرده و شرایط کنترل را برآورده ساختند، برای شرکت در پژوهش دعوت شد. با اخذ موافقت شرکت‌کنندگان برای ادامه کار، پرسشنامه اضطراب اجتماعی لیبوویتز (۱۹۸۷) و ترس از ارزیابی منفی (۱۹۸۳) اجرا شد و سوگیری توجه و سوگیری تفسیر بوسیله آزمایه پروب دات و پارادایم ارتباط کلمه-جمله مورد ارزیابی قرار گرفت. از آنجا که برای پژوهش حاضر دو شرایط آزمایشی و در هر شرایط گروه آزمایش و کنترل تعریف شد، فرد به تصادف، در یکی از گروه‌های چار گانه پژوهش قرار داده شد؛ این گروه‌ها عبارت بودند از:
۱) اجرای برنامه تعدیل سوگیری تفسیر ۲) کنترل برنامه تعدیل سوگیری تفسیر ۳) اجرای برنامه اصلاح سوگیری توجه ۴) کنترل برنامه اصلاح سوگیری توجه. در هر کدام از این گروه‌ها، به تصادف ۲۰ نفر برنامه‌های مدنظر را تکمیل نمودند. پس از چهار جلسه اجرای برنامه، سوگیری توجه و سوگیری تفسیر مجدداً ارزیابی شد و پرسشنامه‌ها نیز بار دیگر ارائه شد.
در خصوص شرایط سخت‌افزاری و نرم‌افزاری اجرای پژوهش لازم به ذکر است که تکمیل مقیاس‌ها و آزمایه‌ها به صورت انفرادی صورت گرفت. آزمایه‌های پروب دات و ارتباط کلمه-جمله به صورت کامپیوتری، با بهره گرفتن از لپ‌تاپ ASUS با صفحه نمایش ۱۴ اینچ اجرا شد. دستگاه بر روی میز با فاصله ۵±۴۵ سانتیمتر در جلو شرکت‌کننده قرار می‌گرفت. اجرا با خواندن دستورالعمل توسط شرکت‌کننده و در صورت نیاز ارائه شفاهی توضیحات، شروع شده و پس از ۱۰ کوشش تمرینی در ابتدای هر یک از آزمایه‌ها، کوشش‌های اصلی ارائه می‌شد.
۳-۶- روش تجزیه و تحلیل اطلاعات
داده‌های به دست آمده با روش‌های آمار توصیفی و آمار استنباطی و با بهره گرفتن از نرم‌افزار آماری ۲۰ SPSS مورد بررسی قرار گرفت. در بررسی فرضیات و سوالات، نخست با آزمون t مستقل همسانی واریانس‌ها تایید شد و سپس طرح تحلیل کوواریانس یک راهه (ANCOVA) اجرا شد.
فصل چهارم
یافته‌های پژوهش
در این فصل، ابتدا اطلاعات توصیفی متغیرهای پژوهش در هر یک از گروه‌های آزمایش و کنترل ارائه می‌شود. سپس با توجه به فرضیات و سوالات، اطلاعات مورد تجزیه و تحلیل قرار خواهد گرفت.
۴-۱- آماره‌های توصیفی
۴-۱-۱- آماره‌های توصیفی متغیر سن
جدول ۴-۱- میانگین و انحراف معیار متغیر سن

گروه

میانگین

انحراف معیار

آزمایش تعدیل تفسیر

شکل ۴- ۲۳ شماتیکی از جریان ترکیبی عبوری از روی سرریز و زیر دریچه در بستر متحرک ۶۳
فهرست شکل‌ها
عنوان صفحه
) برای بستر رسوب ۶۴
(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت nefo.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

شکل ۴- ۲۵ نمودار تغییرات نسبت دبی­های نرم­افزار و مشاهداتی ۶۵
شکل ۴-۲۶ توزیع مؤلفه طولی سرعت جریان در اطراف سازه ترکیبی ۶۶
شکل ۴-۲۷ الگوی جریان اطراف سازه ترکیبی سرریز – دریچه (الف. بردارهای سرعت ب. خطوط جریان) ۶۶
شکل ۴-۲۸ توزیع تنش برشی در اطراف حفره آبشستگی پایین­دست سازه ترکیبی سرریز- دریچه در ابتدای اجرای برنامه ۶۷
) برای بستر رسوب و بستر صلب ۶۷
شکل ۴-۳۰ نمودار رابطه حداکثر عمق آبشستگی با نسبت دبی­های عبوری از رو و زیر سازه ترکیبی ۶۸
فصل اول
مقدمه
۱-۱- مقدمه
یکی از عمده‌ترین مشکلات سازه‌هایی از قبیل سرریزها، دریچه‌ها و حوضچه‌های آرامش که در بالادست بسترهای فرسایش‌پذیر قرار دارند، آبشستگی در مجاورت سازه است که علاوه­‌بر تأثیر مستقیم بر پایداری سازه، ممکن است باعث تغییر مشخصات جریان و در نتیجه تغییر در پارامترهای طراحی سازه شود. به دلیل پیچیدگی موضوع، اکثر محققین آن را به صورت آزمایشگاهی بررسی کرده ­اند که با وجود تمام دست­آوردهای مهمی که تاکنون در زمینه آبشستگی موضعی حاصل گردیده است، هنوز هم شواهد زیادی از آبشستگی گسترده در پایاب دریچه‌ها، سرریزها، شیب‌شکن‌ها، کالورت‌ها و مجاورت پایه‌های پل دیده می‌شود که می‌تواند پایداری این سازه­ها را با خطرات جدی مواجه کند.
پدیده آبشستگی زمانی اتفاق می‌افتد که تنش برشی جریان آب عبوری از آبراهه، از میزان بحرانی شروع حرکت ذرات بستر بیشتر شود. تحقیقات نشان داده است که عوامل بسیار زیادی بر آبشستگی در پایین‌دست سازه تأثیرگذار هستند که از جمله آن­ها می‌توان به اندازه و دانه‌بندی رسوبات، عمق پایاب، عدد فرود ذره، هندسه سازه و … اشاره کرد (کوتی و ین^[۱] (۱۹۷۶)، بالاچاندار^[۲] و همکاران (۲۰۰۰)، کلز^[۳] و همکاران (۲۰۰۱)، لیم و یو^[۴] (۲۰۰۲)، فروک^[۵] و همکاران (۲۰۰۶)، دی و سارکار^[۶] (۲۰۰۶) و ساراتی^[۷] و همکاران (۲۰۰۸)).
دریچه­ها و سرریزها به طور گسترده به منظور کنترل، تنظیم جریان و تثبیت کف، در کانال­های باز مورد استفاده قرار می­گیرند. بر اثر جریان ناشی از جت عبوری از رو یا زیر سازه­ها، امکان ایجاد حفره آبشستگی در پایین­دست سازه­ها وجود دارد که ممکن است پایداری سازه را به خطر اندازد؛ بنابراین تعیین مشخصات حفره آبشستگی مورد توجه محققین هیدرولیک جریان قرار گرفته است.
به منظور افزایش بهره‌وری از سازه­های پرکاربرد سرریزها و دریچه­ها، می‌توان آن­ها را با هم ترکیب نمود به‌طوری‌که در یک زمان آب بتواند هم از روی سرریز و هم از زیر دریچه عبور نماید. با ترکیب سرریز و دریچه می‌توان دو مشکل عمده و اساسی رسوب‌گذاری در پشت سرریزها و تجمع رسوب و مواد زائد در پشت دریچه‌ها را رفع نمود. در سازه ترکیبی سرریز- دریچه، شرایط هیدرولیکی جدیدی حاکم خواهد شد که با شرایط هیدرولیکی هر کدام از این دو سازه به‌تنهایی متفاوت است.
۱-۲ تعاریف
۱-۲-۱ سرریزها
یکی از سازه­های مهم هر سد را سرریزها تشکیل می­ دهند که برای عبور آب اضافی و سیلاب از سراب به پایاب سدها، کنترل سطح آب، توزیع آب و اندازه ­گیری دبی جریان در کانال­ها­ مورد­استفاده قرار می­گیرد. با توجه به حساس بودن کاری که سرریزها انجام می­ دهند، باید سازه­ای قوی، مطمئن و با راندمان بالا انتخاب شود که هر لحظه بتواند برای بهره ­برداری آمادگی داشته باشد.
معمولاً سرریزها را بر حسب مهم­ترین مشخصه آن­ها تقسیم ­بندی می­ کنند. این مشخصه می ­تواند در رابطه با سازه کنترل و کانال تخلیه باشد. بر حسب این­که سرریز مجهز به دریچه و یا فاقد آن باشد به ترتیب با نام سرریزهای کنترل­دار و یا سرریزهای بدون کنترل شناخته می­شوند.
۱-۲-۲ دریچه­ها
دریچه­ها سازه ­هایی هستند که از فلزات، مواد پلاستیکی و شیمیایی و یا از چوب ساخته می­شوند. از دریچه­ها به منظور قطع و وصل و یا کنترل جریان در مجاری عبور آب استفاده می­ شود و از لحاظ ساختمان به گونه ­ای می­باشند که در حالت بازشدگی کامل عضو مسدود کننده کاملاً از مسیر جریان خارج می­گردد.
دریچه­ها در سدهای انحرافی و شبکه ­های آبیاری و زهکشی کاربرد فراوان دارند. همچنین برای تخلیه آب مازاد کانال­ها، مخازن و پشت سدها به کار می­روند (نواک^[۸] و همکاران، ۲۰۰۴).
دریچه­ها به صورت زیر دسته­بندی می­شوند:
بر اساس محل قرارگیری: دریچه­های سطحی و دریچه­های تحتانی. دریچه سطحی تحت فشار کم و دریچه تحتانی تحت فشار زیاد قرار می­گیرند.
بر اساس کاری که انجام می­ دهند: دریچه­های اصلی، تعمیراتی و اضطراری. دریچه اصلی به طور دائم مورد بهره ­برداری قرار می­گیرند. برای تعمیرات از دریچه تعمیراتی و در زمان حوادث از دریچه اضطراری استفاده می­ شود.
بر اساس مصالح بدنه: دریچه­های فولادی، آلومینیومی، بتنی مسلح، چوبی و پلاستیکی. دریچه فولادی به خاطر استقامت زیاد به صورت وسیع مورد استفاده قرار می­گیرد.
بر اساس نوع بهره ­برداری: دریچه­های تنظیم کننده دبی و دریچه­های کنترل­ کننده سطح آب
بر اساس مکانیزم حرکت: دریچه­های خودکار، هیدرولیکی، مکانیکی، برقی و دستی. دریچه خودکار بر اساس نیروی شناوری و وزن دریچه و بدون دخالت انسان کار می­ کند. دریچه هیدرولیکی بر اساس قانون پاسکال عمل می­نماید. دریچه برقی از دستگاه­های برقی، دریچه مکانیکی با بهره گرفتن از قانون نیرو و بازو و بالاخره دریچه دستی به صورت ساده با دست جابه­جا می­شوند.
بر اساس نوع حرکت: دریچه­های چرخشی، غلطان، شناور و دریچه­هایی که در امتداد یا در جهت عمود بر جریان حرکت می­نمایند.
بر اساس انتقال فشار آب: دریچه­ها ممکن است فشار را به طرفین یعنی به پایه­ های پل یا به تکیه­گاه­ها منتقل نمایند و یا ممکن است نیروی فشار آب بر کف منتقل شود و یا ممکن است نیروی فشار آب به هر دو یعنی هم تکیه­گاه­ها و هم بر کف منتقل شود.
۱-۲-۳ سازه ترکیبی سریز – دریچه
ترکیب سرریز – دریچه یکی از انواع سازه­های هیدرولیکی می­باشد که در سال­های اخیر عمدتاً برای عبور سیال در مواردی که سیال حاوی سرباره و رسوب به صورت همزمان می­باشد (مانند کانال عبور فاضلاب) بکار رفته است. سازه ترکیبی سرریز – دریچه با تقسیم دبی عبوری از بالا و پایین خود از انباشت سرباره و رسوب در پشت سازه جلوگیری می­ کند. از دیگر کاربردهای عملی این ترکیب، می­توان انواع سدهای تأخیری را نام برد. در سدهای تأخیری برای جلوگیری از انباشت رسوب در پشت سد که منجر به کاهش حجم مفید مخزن می­گردد اقدام به تعبیه تخلیه­کننده­ های تحتانی می­گردد. از طرف دیگر این نوع سدها به علت برآورد اهداف طراحی و عبور سیلاب­های محتمل به صورت روگذر نیز عمل می­ کنند که از این دو جهت، مدل ترکیبی سرریز – دریچه ایده مناسبی برای تحلیل این نوع سدها می­باشد. اگرچه این نوع سازه دارای کاربرد فراوانی در سازه­های هیدرولیکی می­باشد.
جهت به حداقل رساندن مشکلات در سرریزها و دریچه‌ها و همچنین جهت بالا بردن مزایای آن­ها می‌توان از سازه ترکیبی سرریز – دریچه استفاده کرد به طوری که در یک زمان، جریان آب بتواند هم از روی سرریز و هم از زیر دریچه عبور نماید. این وسیله ترکیبی می‌تواند مشکلات ناشی از فرسایش و رسوب­گذاری را مرتفع نماید (دهقانی و همکاران، ۲۰۱۰).
همچنین با این روش، رسوبات و مواد زائد در پشت سرریزها انباشته نمی‌‌‌شوند (ماخرک، ۱۹۸۵).
مشکلاتی را که در اثر وجود مواد رسوبی یا شناور در آب انتقالی برای آبیاری حاصل می‌شود، می‌توان با بهره گرفتن از سازه ترکیبی سرریز – دریچه به مقدار زیادی کاهش داده که امکان اندازه‌گیری دقیق‌تر و ساده‌تر را به همراه دارد ( اسماعیلی و همکاران، ۱۳۸۵).
سیستم سرریز – دریچه امکان عبور جریان را از پایین و بالای یک مانع افقی در قسمت میانی مجرا به طور همزمان فراهم نموده، بدین صورت که مواد قابل رسوب را در پشت دریچه به صورت زیرگذر و مواد شناور را به صورت روگذر سرریز عبور می­دهد (شکل ۱- ۱).
جریان عبوری از زیر دریچه
جریان عبوری از روی سرریز
شکل ۱- ۱ شماتیکی از جریان ترکیبی عبوری همزمان از روی سرریز و زیر دریچه
از این­رو تعیین شکل و حداکثر عمق آبشستگی در پایین­دست سرریز و دریچه ترکیبی به منظور تثبیت وضعیت بستر می ­تواند مفید واقع شود.
۱-۲-۴ آبشستگی
آبشستگی یکی از موضوعات مهم و قابل ­توجه در مهندسی رودخانه و هیدرولیک جریان در بسترهای آبرفتی می­باشد. چنانچه در یک بازه مورد بررسی، مقدار رسوب وارد شده کمتر از مقدار رسوب خارج شده باشد، عمل فرسایش کف رودخانه و یا بدنه آن رخ می­دهد و کف رودخانه بتدریج عمیق می­ شود. از جمله اثرات منفی گود شدن بستر رودخانه، می­توان به شکست برشی و لغزش در بستر و نیز گرادیان هیدرولیکی خروجی اشاره کرد که در نهایت، افزایش فشار بالابرنده و ایجاد پدیده تراوش را در پی دارد.
به فرسایش بستر و کناره­ آبراهه در اثر عبور جریان آب، به فرسایش بستر در پایین­دست سازه­های هیدرولیکی به علت شدت جریان زیاد و یا به فرسایش بستر در اثر بوجود آمدن جریان­های متلاطم موضعی، آبشستگی گویند. عمق ناشی از فرسایش بستر اولیه را عمق آبشستگی می­نامند. (کتاب هیدرولیک کانال­های­ روباز، دکتر ابریشمی)
از آن­جا که مکانیزم عمل آبشستگی در مکان­های مختلف متفاوت می­باشد، از این ­رو آبشستگی را به دو نوع تقسیم ­بندی می­ کنند:
نوع اول آبشستگی تنگ­شدگی^[۹] می­باشد. این نوع آبشستگی در دو حالت اتفاق می‌افتد:
الف) در جایی که رودخانه هنوز به حالت تعادل نرسیده و پتانسیل حمل رسوب در بازه‌ای از رودخانه بیش از میزان رسوب ورودی به این بازه باشد.
ب) در جایی که سرعت جریان به دلایلی مانند کاهش مقطع رودخانه در محل پل‌ها، افزایش پیدا می‌کند که در مقطع تنگ شده آبشستگی اتفاق می‌افتد.
در محل احداث پل، آبشکن و یا دیواره ساحلی معمولاً عرض رودخانه را کاهش می‌دهند. این عمل باعث می‌شود که سرعت جریان در این محدوده افزایش یابد. در نتیجه به ظرفیت حمل رسوب افزوده شده و سبب خواهد شد تا بستر رودخانه در این محل فرسایش یابد. عمل فرسایش آنقدر ادامه می‌یابد تا ظرفیت حمل رسوب کاهش یافته و برابر با ظرفیت حمل رسوب در مقطع بالادست گردد. در این حالت، نرخ فرسایش در این محل کمتر می‌شود. هر چند این فرسایش موجب می‌شود که تأثیر پس­زدگی آب در بالادست کاهش یابد ولی به خاطر این مسئله نباید اجازه داده شود تا فرسایش صورت گیرد زیرا آبشستگی باعث خطرات جدی مثل واژگونی پل می‌گردد.

آیا تشخیص و حذف اقلامی از هزینه فاقد ارزش افزوده تا چه اندازه بر روی سطح کلی عملکرد موسسه موثر است؟
آیا شناسایی هزینه های ثابت غیر مثمر بر روی سطح درآمدها تا چه اندازه بر روی سطح کلی عملکرد موسسه موثر است؟
آیا شناسایی هزینه های غیر ثابت غیر مثمر بر روی سطح درآمد ها تا چه اندازه بر روی سطح کلی عملکرد موسسه موثر است؟
آیا کارایی و اثربخشی فعالیتهای اصلی انجام شده در واحدهای اقتصادی بر روی سطح کلی عملکرد موسسه موثر است؟
فرضیه ‏های پژوهش:
حذف اقلام فاقد ارزش افزوده بر عملکرد مالی موسسه حسابداری و حسابرسی تاثیر معنی داری دارد.
بهینه کردن هزینه های ثابت در راستای درآمدها بر روی ارتقاء سطح کلی عملکرد موسسه حسابداری و حسابرسی تاثیر معنی داری دارد.
کاهش هزینه های غیرثابت بر عملکرد مالی موسسه حسابداری و حسابرسی تاثیر معنی داری دارد.
تقویت کارایی و اثربخشی فعالیتهای اصلی در واحدهای اقتصادی بر عملکرد مالی موسسه حسابداری و حسابرسی تاثیر معنی داری دارد.
تعریف واژه‏ ها و اصطلاحات فنی و خصوصی (به صورت مفهومی و عملیاتی)
سازمان
گذشته سازمان، حول محور دیدگاه ماکس وبر(۱۸۶۴-۱۹۱۹) می‌چرخد. کسی که در تجزیه و تحلیل دیوانسالاری(بوروکراسی) و سلسله مراتب اختیارات سازمانی، شهرت به سزایی دارد. ماکس وبر برای نخستین بار توانست، سازمان را از سایر نهادهای اجتماعی تفکیک کند. به گفته او سازمان یک رابطه اجتماعی است که طبق مقررات به افراد خارجی اجازه ورود نمی‌دهد. دستورات برای عملیات به وسیله افراد خاصی که عهده‌دار این وظیفه هستند و در رأس سازمان قرار می‌گیرند اعمال می‌شوند و معمولا یک ستاد اداری و اجرایی دارد.

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

در وهلۀ اول سازمان، مستلزم وجود روابط اجتماعی است. یعنی فرد با سازمان رابطه متقابل(تعامل) دارد.
سازمان دربرگیرندۀ بخش‌هایی از جمعیت بوده و عده‌ای را مستثنی می‌کند. پس می‌توان گفت سازمان به خودی خود، یک مرز دارد.
ماکس وبر در مورد سازمان، شاخصهای دیگری هم ارائه می‌کند. به گفته او نوع رابطه در سازمان، اداری است؛ نه خانوادگی. این تعریف باعث می‌شود که سازمان از سایر نهادهای اجتماعی؛ مثل خانواده تفکیک شود. همچنین یادآور می‌شود که سازمان، فعالیتهای مستمر و هدفدار برای تأمین هدف خاصی انجام می‌دهد. این دیدگاه وبر مورد توجه سایر تحلیل گران سازمانی قرار گرفت و پایه تعریف‌هایی شد که دیگران بعد از او ارائه کردند.
«سازمان پدیده‌ای اجتماعی به شمار می‌آید که به طور آگاهانه هماهنگ شده و دارای حدود و ثغور نسبتاً مشخص بوده و برای تحقق هدف یا اهدافی بر اساس یک سلسله مبانی دائمی فعالیت می‌کند.^[۵]
عبارت «به صورت آگاهانه هماهنگ شده»، دلالت بر مدیریت دارد. «پدیده اجتماعی»، دال بر این معناست که سازمان از افراد یا گروههایی که با هم در تعاملند تشکیل شده است. الگوهای تعاملی که افراد داخل سازمان از آن تبعیت می‌کنند تصادفی به وجود نیامده،بلکه در خصوص آنها قبلاً اندیشیده شده است. از این رو چون سازمان‌ها پدیده‌های اجتماعی هستند لذا الگوهای تعاملی اعضای آنها بایستی موزون و هماهنگ باشد تا ابهام و سردرگمی به حداقل برسد و در نتیجه اطمینان حاصل گردد که وظایف مهم سازمانی انجام می‌پذیرند.
یک سازمان، مرزهای نسبتاً مشخصی دارد. این مرزها به مرور زمان می‌توانند تغییر کنند و ممکن است کاملاً واضح و روشن نباشند. اما به هر حال باید مرزهایی وجود داشته باشد تا بتوان اعضاء سازمان را از غیر اعضا باز شناخت. تشخیص چنین مرزهایی از طریق انعقاد قراردادهای رسمی و یا غیر رسمی بین اعضاء و سازمان صورت می‌گیرد.
در بیش‌تر جاهاییکه استخدام، برای دریافت حقوق و دستمزد صورت گرفته است، یک نوع قرار داد رسمی منعقد می‌گردد. در سازمان‌های اجتماعی یا سازمان‌های داوطلبانه افراد در ازای اعتباری که کسب می‌کنند و یا رضایتی که از کمک به دیگران احساس کرده، کاری را انجام می‌دهند. افراد با سازمان پیوند دائمی داشته؛ اما این پیوند دائمی عضویت مادام‌العمر را تضمین نمی‌کند.
ساختار سازمان
تعریف ارائه شده از سازمان، لزوم هماهنگی رسمی الگوهای تعاملی اعضای سازمان را مشخص نمود. ساختار سازمانی تصریح می‌کند وظایف چگونه تخصیص داده شوند، چه کسی به چه کسی گزارش بدهد و ساز و کارهای هماهنگی رسمی و همچنین الگوهای تعاملی که باید رعایت شوند کدامند؟
ساختار(Structure) را به عنوان یکی از اجزاء سازمان که از عنصر پیچیدگی رسمیت و تمرکز تشکیل شده، تعریف می‌کنیم.
«پیچیدگی» حدود تفکیک درون سازمان را نشان می‌دهد. همچنین به میزان تخصص‌گرائی، تقسیم کار و تعداد سطوح در سلسله مراتب سازمان اشاره کرده و حد و حدودی که واحدهای سازمانی از لحاظ جغرافیایی پراکنده شده‌اند را نیز تصریح می‌کند. البته پیچیدگی یک اصطلاح نسبی است.
حدی که یک سازمان برای جهت‌دهی رفتار کارکنانش، به قوانین و مقررات و رویه‌ها متکی است “رسمیت” نام دارد.
تمرکز به جایی که اختیار تصمیم‌گیری در آنجا متمرکز است، اشاره دارد. در برخی سازمان‌ها تصمیم‌گیری به شدت متمرکز است. مسائل و مشکلات به بالای هرم سازمانی منتقل شده و مدیران ارشد اجرائی، اقدام مناسب برای حل آنها برمی‌گزینند. نقطه متقابل این نوع تصمیم‌گیری، عدم تمرکز است. در این حالت اختیار تصمیم‌گیری در بین سطوح پایین سلسله مراتب سازمانی پراکنده شده است. پی بردن به این امر که، همراه با پیچیدگی و رسمیت، سازمان ممکن است حالت متمرکز به خود بگیرد و یا روی به عدم تمرکز آورد، از اهمیت زیادی برخوردار است. معمولاً تمرکز و عدم تمرکز را روی یک پیوستار (ó) نشان می‌دهند؛ که در یک سر آن تمرکز و در سر دیگر آن عدم تمرکز قرار دارد. جایگاه سازمان روی این پیوستار، عامل اصلی تعیین‌کننده نوع ساختار سازمانی است.
عملکرد سازمانی:
عملکرد در لغت یعنی حالت یا کیفیت کارکرد. بنابراین، عملکرد سازمانی یک سازه ی کلی است که بر چگونگی انجام عملیات سازمانی اشاره دارد. معروف ترین تعریف عملکرد توسط نیلی و همکاران (۲۰۰۲) ارائه شده است: ((فرایند تبیین کیفیت اثربخشی و کارایی اقدامات گذشته)). طبق این تعریف، عملکرد به دو جزء تقسیم می شود: ۱) کارایی که توصیف کننده ی چگونگی استفاده سازمان از منابع در تولید خدمات یا محصولات است، یعنی رابطه بین ترکیب واقعی و مطلوب در وندادها برای تولید بر وندادهای معین؛ و ۲) اثربخشی که توصیف کننده‌ی درجه ی نیل به اهداف سازمانی است (محبی، ۱۳۹۰).
مدیریت هزینه
مدیریت هزینه در یک بیان ساده عبارت است از به کارگیری مطلوب و توام با کارآیی منابع سازمان در جهت ارزش آفرینی برای مشتریان. این تعریف بر این نکته محوری تاکید دارد که سودآوری و رشد بنگاه از طریق خلق ارزش برای مشتریان تحقق می یابد. منشا ثروت زایی بنگاه های اقتصادی و سازمان ها مشتریان هستند و تنها مشتریان رضایتمند و خشنود وفادار می مانند و به صورت پایدار به ایجاد ثروت در سازمان ها ادامه می دهند. رضایتمندی مشتریان نیز به آن بستگی دارد که ما تا چه میزان در مقایسه با رقبا محصول و خدمات ارزشمند و دارای کیفیت را با قیمت مناسب و در زمان مناسب به آنان عرضه می کنیم.«مدیریت هزینه» مفهومی است که به میزان زیادی تحقق هدف فوق را برآورده می سازد. مدیریت هزینه فلسفه بهبود است زیرا می کوشد راه های مناسب برای تصمیم گیری هایی که متضمن ارزش آفرینی برای مشتریان، همراه با کاهش هزینه هاست را بیابد.
مدیریت هزینه بر این نگرش استوار است که هزینه ها به خودی خود ایجاد نمی شوند بلکه تمام هزینه های تولید و یا انجام خدمات محصول و نتیجه تصمیم گیری های مدیریت است که عمدتاً معطوف به چگونگی استفاده از منابع محدود سازمان است. نگرش مدیریت هزینه نقش مهمی در جهت دادن تصمیمات مدیران به سوی ایجاد ارزش برای همه ذی نفع ها (سهام داران، مشتریان، کارکنان و جامعه) به عهده دارد و می کوشد بین منافع ذی نفع های مختلف تلفیق مناسب و خلاقانه ایجاد کند.فلسفه و نگرش «مدیریت هزینه» متشکل از مجموعه ای از ابزار و تکنیک هاست که می تواند به تجزیه و تحلیل جامع تصمیمات مدیریت بپردازد و در هر مورد تصمیمات مدیریت را پشتیبانی کند.مجموعه ابزار و تکنیک های «مدیریت هزینه» که به پیشبرد اهداف و برنامه ها یاری می رساند «سیستم مدیریت هزینه» نامیده می شود.
سودآوری
توان شرکت یاموسسه در ایجاد درآمد کافی به گونه ای که پس از پرداخت هزینه های جاری، مبلغی اضافی به نام سود برای شرکت باقی بماند.
نتیجه نهایی همه برنامه ها،فعالیتها،تصمیمات مالی و تولیدی در فعالیت سودآوری شرکت منعکس میشود.بیشترداده های موردنیازبرای ارزیابی عملیات اجرایی شرکت ،بطورمستقیم ازصورتحساب سودوزیان فراهم میشود،که خوداین صورتحساب نیزخلاصه نتایج عملیات و فعالیتهای مالی و تولیدی شرکت است .به هرحال ،عملیات اجرایی میبایست بادارائیهایی که نتایج عملیات رابه وجودمی آورند،ارتباط داشته باسند.به علاوه نتایج عملیات،بایدبیانگرنحوه درک افراد بیرونی از عملیات اجرای ودرآمدموسسه باشد.
ازمقایسه صورتحساب سودوزیان چنددوره متوالی یک شرکت،میتوان به اطلاعات مفیدی درخصوص کارایی عملکردمدیریت ووضع مالی شرکت دست یافت.امااکثراشخاصی که درامورشرکت ازلحاظ سرمایه گذاری ،اعطای اعتباریابازده فعالیت آن ذی نفع هستند،بیشتربه میزان سودوسودآوری آن شرکت توجه دارند.
مدیریت تخصیص منابع
به معنی بکارگیری ظرفیت منابع موجود برای تامین تقاضای پروژه می باشد. با مدیریت تخصیص منابع، سازمان قادر خواهد بود به صورت هدف دار و بر اساس میزان اعتبارات تکلیفی و غیر تکلیفی به منظور هدایت سرمایه ها به سمت اهداف ترسیمی اقدام به مدیریت نمودن منابع مالی خود نماید. یکی از پرکاربردترین شاخه های تحقیق در عملیات، مسایل تخصیص می باشد. هر جا که نیاز به تخصیص منابع محدود به مجموعه ای از فعالیتها یا تیمها وجود داشته باشد به گونه ای که از ترکیبهای مختلف تخصیص حالتی انتخاب شود که به بیشترین بازده منجر گردد می توان از رویکرد تحقیق در عملیات و مسائل تخصیص منابع استفاده کرد.
گاهی اوقات برنامه ریزان به جهت مواجه بودن با حجم زیاد اطلاعات و نا آشنایی با تکنیکهای بهینه سازی صرفا به دنبال یافتن یک جواب شدنی برای مساله تخصیص منابع هستند به گونه ای که همه شرایط و محدودیتهای موجود برقرار باشد و پس از سعی و خطاهای زیاد ممکن است بتوانند یک جواب بیابند ولی لزوما این جواب بهینه نبوده و چه بسا می شد جواب بهتر با بازدهی بیشتر یافت.
ارزیابی عملکرد
در حقیقت بیلان و نتیجه فعالیت های سازمان در طول یک دوره مشخص با صرف هزینه های مالی و زمانی و نیز میزان اکتساب سود و بهره مالی، تجربی و عملیاتی در خلال این مدت بوده است
از واژه «ارزیابی عملکرد»، تعاریف بسیاری ارائه شده است. به منظور درک صحیح هر پدیده یا موضوع، لازم است آن پدیده تعریف، تا برداشت و فهم مشترکی حاصل شود. موضوع ارزیابی عملکرد نیز از این قاعده مستثنی نیست. لازم به ذکر است با توجه به تشابه نسبی، مفهوم ارزیابی در بعد کارکنان، سپس در بعد استفاده از منابع و امکانات، و نهایتاً در قالب سازمانی تعریف ‌گردد.
²وردر² و ²دیویس² معتقدند: ارزیابی عملکرد، فرآیندی است که عملکرد شاغل، با آن اندازه‌گیری می‌شود و هنگامی که درست انجام شود کارکنان، سرپرستان، مدیران و نهایتاً سازمان از آن بهره‌مند خواهد شد.
کاسیو ارزیابی عملکرد را توصیف نظام‌دار نقاط قوت و ضعف عملکرد فرد یا گروه در رابطه با اجرای وظایف محوله تعریف می‌کند.
ارزیابی عملکرد در بعد نحوه استفاده از منابع و امکانات در قالب شاخص‌های کارایی بیان می‌شود. اگر در ساده‌ترین تعریف، نسبت داده به ستاده را کارایی بدانیم، نظام ارزیابی عملکرد در واقع میزان کارایی تصمیمات مدیریت در خصوص استفاده بهینه از منابع و امکانات را مورد سنجش قرار می‌‌دهد.
ارزیابی عملکرد در بعد سازمانی، معمولاً مترادف با اثربخشی فعالیتها است. منظور از اثربخشی میزان دستیابی به اهداف و برنامه‌ها با ویژگی کارآ بودن فعالیت ها و عملیات است. (رحیمی، ۱۳۹۱، ۳۶)
به طور کلی ارزیابی عملکرد، به فرایند سنجش و اندازه‌گیری عملکرد دستگاه ها در دوره‌های مشخص به گونه‌ای که انتظارات و شاخصهای مورد قضاوت برای دستگاه ارزیابی شونده شفاف و از قبل به آن ابلاغ شده باشد، اطلاق می‌گردد. (طبرسا، ۱۳۹۱، ۴)
فصل دوم
((ادبیات و پیشینه پژوهش))
پیشگفتار:

آیت الله مکارم:
مانع وضو است.
آیت الله سیستانی:
باید قبل از وضو آنچه را که مانع رسیدن آب به عضو وضوء باشد جدا کرد.
۶-۳-۴ به جاماندن اثر جرم در وضو
گاهی اثر اشیاء مانند گچ یا صابون، بعد از وضو گرفتن در اطراف ناخن های دست و پا مشاهده می شود که هنگام وضو دیده نمی شد، ولی بعد از فارغ شدن از وضو، سفیدی صابون یا گچ آشکار می شود. در حالیکه بعضی از افراد هنگام وضو به این مسأله جاهل هستند و یا توجهی به آن ندارند و با فرض وجود اثر گچ یا صابون یقین به رسیدن آب به زیر آن حاصل نمی شود. در این صورت مجرد وجود اثر گچ یا صابون که بعد از خشک شدن اعضا ظاهر می شود، ضرری به وضو یا غسل نمی رساند، مگر این که دارای جرمی باشد که مانع از رسیدن آب به بشره شود^[۱۴۴].
۴-۳-۷ وجود اثر رنگ در دست هنگام وضو
شخصی در قسمتهای زیاد دست خود رنگ خودکار دارد، آیا برای وضو اشکال دارد؟

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

اگر جوهر دارای جرم بوده و مانع از رسیدن آب به پوست شود، وضو باطل است، و تشخیص این موضوع بر عهده مکلّف می باشد^[۱۴۵].
ولی اگر جوهر، جرم (به اندازه ای که مانع باشد) نداشته باشد، اشکالی ندارد و فرقی بین کم یا زیاد بودن رنگ و جوهر خودکار نیست.
نظرات مراجع در این مسئله تفاوتی ندارد.
آیت الله مکارم در استفتائات خود آورده اند که:
در مورد رنگ خودکار تجربه کرده اند و به این نتیجه رسیده اند جوهر خودکار مانع آب نمی باشد و برای وضو اشکال ندارد^[۱۴۶].
۴-۳-۸ تفاوت وضوی زن و مرد
لطفاً تفاوت وضوی زن و مرد را بیان فرمایید:
بین زن و مرد در افعال و کیفیت وضو فرقی نیست، جز اینکه برای مردها مستحب است که هنگام شستن آرنج از قسمت بیرونی آن شروع کنند و زنها از قسمت داخلی آن^[۱۴۷].
در واجبات وضو، بین زن و مرد فرقی نیست، اما در مستحباتِ وضو در یک مورد فرق است، و آن عبارت است از: شستن دستها که بر مردها مستحب است آبِ شستن اول را در دستها از پشت دست بریزند و آبِ شستن دوم را از داخل دست اما زنها به عکس این عمل کنند، یعنی آبِ شستن اول را از داخل ریخته و آبِ شستن دوم را از پشت دست بریزند^[۱۴۸].
۴-۳-۹ ترمیم ابرو یا مو در وضو
اگر شخص در سر و یا ابروی خود مو ترمیم کرده باشد، به گونه ای که مانع رسیدن آب به بدن و صدق مسح سر گردد، تکلیف چیست؟
آیات عظام امام، خامنه ای و نوری:
اگر برداشتن آن باعث عسر و حرجی شود که به طور معمول قابل تحمل نیست، مسح بر روی آن کفایت می کند. (امام و نوری، توضیح المسائل مراجع، م۳۳۸، آیت الله خامنه ای، اجوبه، س۱۰۱)
آیات عظام بهجت و تبریزی:
باید آن را برای وضو برطرف سازد و اگر ممکن نباشد، باید وضوی جبیره ای بگیرد. (استفتا از دفتر معظم له)
آیت الله صافی:
باید آن را برای وضو برطرف سازد و اگر ممکن نباشد، افزون بر وضوی جبیره ای تیمم هم بکند. (جامع الاحکام، ج۱، س۱۰۵)
۴-۳-۱۰ با یک وضو چند نماز می توان به جا آورد
آیا با یک وضو می شود هم نماز واجب و هم مستحب به جا آورد و تا چه میزان می شود با یک وضو نماز خواند؟
با یک وضو، تا زمانی که باطل نشده است می توانید نمازهای واجب یا مستحب خود را با آن به جا آورید تا هر میزانی که می خواهید^[۱۴۹]
بعد از آنکه وضو به طور صحیح محقّق شد، تا زمانی که باطل نشده است، انجام هر عمل مشروط به طهارت، با آن جایز است^[۱۵۰].
فصل پنجم: نتیجه گیری
فصل ۵:
نتیجه گیری
در پایان نکته ای را باید یادآور شویم که شناخت فلسفه احکام باید از روش مطمئن انجام گیرد و نمی توان در بررسی اسرار احکام به حدسیات و پندارها اکتفا نمود و آسمان و ریسمان را به هم ببافیم مثلا نماز را یک نوع ورزش سوئدی و اذان را وسیله ی برای تقویت تارهای صوتی و روزه را منحصراً رژیمی برای لاغر شدن و حج را وسیله ای برای کمک مالی به بادیه نشینان عرب و رکوع و سجود را دستوری برای بهداشت ستون فقرات و پیشگیری از بیماری سیاتیک بدانیم!
این فلسفه بافی های مضحک نه تنها کسی را به دستورات علاقه مند نمی سازد، بلکه وسیله خوبی برای از بین بردن ارزش و بی اعتبار جلوه دادن آنها خواهد بود. لذا لازم است از قرآن و حدیث، دلیل محکمی بر فلسفه حکمی داشته باشیم و اگر گوشه ای از اسرار حکم خدا را شناختیم، نباید گمان کنیم که بر همه ی اسرار واقف گشته ایم. و همچنین باید دانست برای فهم تمام حقایق لازم است به تمام منابع دسترسی داشته باشیم و توانمندی فهم از منابع را نیز داشته باشیم در حالی که در هر دو جنبه برای انسان محدودیت هست، لذا اگر به فلسفه حکمی از طریق برخی آیات و روایات راه پیدا کردیم، نباید تصوّر نمود آنچه به دست آمده تمام حکمت است. نکته ی قابل توجه هم این است که عمل کردن به احکام و دستورات الهی هیچ گاه متوقف بر دانستن فلسفه احکام نیست، « بحث از فلسفه و اسرار احکام و حق ورود در این بحث مطلبی ست و اطاعت از خدا و دستورات الهی مطلبی دیگر و هیچ گاه دومی مشروط به اولی نبوده و نیست. ما، درباره فلسفه احکام الهی بحث می کنیم تا به ارزش و اهمیت و آثار مختلف آن ها آشناتر شویم، نه برای اینکه ببینیم آیا باید به آن ها عمل کرد یا نه؟
این مسئله درست به این می ماند که از پزشک متخصص خود توضیحاتی درباره فواید داروهایی که برای ما تجویز کرده و چگونگی تأثیر آن ها بخواهیم تا آگاهی و علاقه بیشتری به آن پیدا کنیم، نه این که به کار بستن دستورات وی مشروط به توضیحات قانع کننده او باشد، زیرا در این صورت باید خود ما هم طبیب باشیم.^[۱۵۱]»
در این مختصر راجع به نحوه ی کیفیت وضو در فقه امامیه به إجمال بحث شد، به نظر اینجانب، وظیفه هر بنده ی مسلمان و به خصوص شیعه یادگیری احکام شرعی و عمل کردن به آنها به طور صحیح می باشد احکامی که، جزو دستورات الهی ست و عمل کردن به آن واجب است و موجب سعادت و رستگاری انسان می گردد. هرکس موظف است این احکام را با توجه به فتاوای مرجع تقلید خویش، انجام دهد. که متأسفانه، در این رساله مجال ذکر نظر همه ی علما ممکن نبود. امیدوارم این مختصر مفید فایده واقع گردد.
با تشکر.

مراجع
مراجع
الف-کتب فارسی
قرآن کریم
بهجت فومنی، محمد تقی، توضیح المسائل، انتشارات شفق، قم، ۱۳۸۱
بهشتی، علی، سرود یکتا پرستی
خامنه ای، سید علی، رساله اجوبه الاستفتائات، انتشارات پیام عدالت، ۱۳۸۹
خراسانی، آیت الله وحید، توضیح المسائل