ضریب هضمی از مشخصه های مربوط به علوفه است، از آنجایی که ترکیب شیمیایی و ارزش غذایی علوفه به نوع گیاه علوفه ای بستگی دارد، لذا ضرایب هضمی گونه های مختلف، متفاوت خواهد بود. در این رابطه میتوان به بررسی لیسی و همکاران^۲ (۲۰۰۳) که ترکیب شیمیایی برخی از گونه های علفی را در جدول ۱-۱ ارائه نموده است ، اشاره نمود.
Nelson & Satter -1
Lacy et al -2
جدول ۱-۱ ترکیبات شیمیایی و ارزش غذایی چندگونه علوفه ای بر مبنای ماده خشک(درصد)
تیپ علوفه پروتئین خام NDF قابلیت هضم ماده خشک به روش in vitro
شبدر ایرانی – مارال ۲۱-۱۵ ۴۵-۲۴ ۷۸-۶۳
یونجه ۲۲-۱۶ ۴۶-۴۰ ۷۰-۶۰
شبدر قرمز ۱۸-۱۴ ۴۲-۳۸ ۶۸-۶۷
علوفه مرتع ۱۷-۱۵ ۷۵-۴۰ ۷۱-۴۹
چاودار ۹-۵ ۷۵-۵۵ ۶۵-۵۳
منبع: لیسی و همکاران (۲۰۰۳)
اگر مقایسه در مرحله مشابهی از رشد انجام گیرد، رقم های درون یک گونه عموما تنها اندکی از نظر ارزش غذایی با هم تفاوت نشان خواهند داد، اما تفاوت های موجود بین گونه های نظیر ممکن است بزرگتر باشد (صوفی سیاوش و جانمحمدی، ۱۳۸۳).
۱-۳-۲ – قسمت های مختلف گیاه مانند برگ،ساقه و دانه:
میزان ماده ازته بستگی به میزان برگ گیاه دارد. هرچه برگ بیشتر باشد، ماده ازته نیز بیشتر خواهد شد و چون نسبت برگ به ساقه در طول رشدگیاه کم می گردد و بالطبع میزان ماده ازته گیاه کامل نیز به تدریج کمتر می شود. قند های محلول پروتوپلاسم نیز بتدریج در طول رشد کاهش یافته و در موقع گل دادن به حداقل می رسند. همچنین میزان سلولز با طویل شدن ساقه افزایش پیدا می کند و مقدار لیگنین نیز در شروع طویل شدن ساقه افزایش مختصری پیدا کرده، سپس به تدریج و به کندی افزایش پیدا می کند و بعد از مرحله گل دادن، افزایش آن سریع تر می شود (عزیزی، ۱۳۷۵). بنابراین معمولاً ارزش غذایی برگ نسبت به ساقه بیشتر است. در بعضی از گندمیان (مانند تیموتی و نیشکر) ساقه اندام ذخیره است که این امر سبب می شود بر خلاف قاعده، ارزش غذایی بیشتری نسبت به برگ، بخصوص در اوایل مرحله رشد، داشته باشد (نجف نژاد، ۱۳۸۵).

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

مهرداد و همکاران (۱۳۸۳) در بررسی تاثیر مراحل رشد یونجه بر ترکیب شیمیایی آن گزارش نمودند که مرحله بدون گل بیشترین میزان پروتئین خام و مرحله گلدهی کامل کمترین مقدار را از نظر پروتئین خام را دارا بودند. همچنین در این تحقیق یونجه چین اول کمترین میزان پروتئین خام و یونجه چین پنجم بیشترین میزان پروتئین خام را به خود اختصاص داده بودند.
برگ های گیاه به عنوان محل های اصلی فتوسنتز، دارای فعالیت آنزیمی زیادتری می باشند. بنابراین غالبا غلظت های کربوهیدرات های غیرساختمانی و پروتئین در آنها بسیار بیشتر از ساقه ها می باشد (گرانت و همکاران^۱، ۱۹۹۲).
در اکثر گیاهان، مقدار الیاف در ساقه بیشتر از برگ است. همچنین گرامینه ها در مقایسه با بقولات، الیاف بیشتری در ساختمان خود دارند. همزمان با بالغ شدن گیاه، تراکم الیاف خام، که موثرترین عامل در قابلیت هضم ماده خشک می باشد، افزایش می یابد.
۱-۳-۳ – مرحله رشد در زمان برداشت :
مرحله رشد مهمترین عامل موثر بر ترکیب و ارزش غذایی علوفه های مرتعی می باشد، با افزایش سن گیاه و رسیدن به سن بلوغ، تراکم الیاف خام در گیاه افزایش یافته و به تبع آن، غلظت مواد محلول کاهش می یابد، در نتیجه مقادیر کربوهیدرات های ساختمانی (مانند سلولز و همی سلولز) و لیگنین آن زیاد می گردد. لیگنین را می توان مهمترین عامل کاهش دهنده قابلیت هضم الیاف قلمداد نمود. لیگنین پلی مری است که از ترکیب پیش ماده های الکلی حاصل شده است. فرم غالب لیگنین در دیواره اولیه گواسیل لیگنین^۱ است که از کونیفریل الکل مونولیگنول ها^۲ مشتق شده است. در دیواره ثانویه، سرینجیل لیگنین^۳ فرم غالب لیگنین است که از پیش ماده های سیناپیل الکل^۴ حاصل شده است (حسین خانی، ۱۳۷۷؛ نجف نژاد، ۱۳۸۵).
Grant et al -1
مرحله بلوغ گیاه، در میزان الیاف خام گیاه نیز منعکس است که می تواند از ۲۰ درصد ماده خشک در گیاه جوان تا ۴۰ درصد ماده خشک در گیاه بالغ افزایش یابد. با افزایش سن گیاه، از مقدار پروتئین آن کاسته می شود. بنابرین رابطه معکوس بین مقادیر پروتئین و الیاف خام در یک گونه گیاه وجود دارد. اگرچه می توان آن را با بهره گرفتن از کودهای ازته بر هم زد (صوفی سیاوش و جانمحمدی، ۱۳۸۳). در گیاهانی نظیر یونجه، که نحوه رشد کاملاً متفاوتی نسبت به گندمیان دارند، تغییرات سریع در زمان بلوغ گیاه و گلدهی صورت می گیرد. بطور مشابه تغییرات در مجموع مواد مغذی قابل هضم^۵ ، از ۵۵ تا ۶۳ درصد تغییر می کند. قسمتی از این اختلاف ها به این حقیقت مربوط می شود که گیاهان برگ های خودشان را همراه با بالغ شدن از دست می دهند. برگ ها در مقایسه با سایر قسمت های گیاه، مقدار ماده مغذی بیشتری دارند. با بالغ شدن گیاه غلظت کلسیم، پتاسیم، فسفر و اکثر عناصر کم مصرف کاهش می یابد (نیکخواه و امانلو، ۱۳۷۴). رشد علوفه در زمان برداشت از مهمترین عواملی است که می تواند در قابلیت هضم پروتئین تاثیر بگذارد. چنانچه با افزایش رشد گیاه، مقادیر پروتئین خام و همچنین تجزیه پذیری شکمبه ای پروتئین کاهش می یابد (هوفمن و همکاران^۶، ۱۹۹۳؛ گریفین و همکاران^۷، ۱۹۹۴ و کاسیدا و همکاران^۸، ۲۰۰۰). البته باید توجه داشت که مونی و آلن^۹ (۱۹۹۷) معتقدند که مرحله برداشت تاثیری روی تولید و یا ترکیب شیر ندارد.
فصل اول:بررسی منابع
با پیشرفت بلوغ در گیاهان علوفه ای، تغییراتی در آنها ایجاد می شود. نسبت بالایی از رشد اولیه گیاه را برگ ها به خود اختصاص می دهند. در گیاهان علوفه ای جوان، ساقه ها، دیواره سلولی ظریفی داشته و از قابلیت هضم بالایی برخوردارند. در اکثر گیاهان علوفه ای بالغ، دیواره سلول های ساقه ضخیم شده و دارای مقدار زیادی لیگنین می گردند. در اکثر علوفه های خانواده بقولات و گندمیان، انرژی قابل هضم، پروتئین و مواد معدنی ضروری با پیشرفت بلوغ، کاهش می یابد (عزیزی، ۱۳۷۵). در نتیجه با افزایش و گذر از هر مرحله رشد به مراحل بعدی رشد، همراه با عملکرد مطلوب (مقدار ماده خشک در هکتار) نیست و زمانی که عملکرد ماده خشک بالاست، برعکس ارزش غذایی کم می شود. بنابرین باید مرحله یا زمانی علوفه برداشت شود که دو عامل عملکرد(ماده خشک در هکتار) و ارزش غذایی در حد مطلوب باشد (نجف نژاد، ۱۳۸۵).
Guaiacyl Lignin -1
Coniferyl Alcohol Monolignols -2
Syringyl Lignin -3
Synapil Alcohol -4
Total Digestable Nutrient:TDN -5
Hoffman et al -6
Griffin et al -7
Cassida et al-8
Mooney & Allen-9
رشد برای هر چین متفاوت است و به نظر می رسد که نباید تمامی چین ها در یک موحله رشد معین چیده شوند. تغییرات پروتئین خام یونجه در ۱-۲، پس از رسیدن به مرحله اول گلدهی، قابلیت هضم علوفه به ازای هر روز ۵/۰ درصد کاهش می یابد.
جدول ۱-۲ ترکیبت شیمیایی بخش های مختلف یونجه در مرحله شروع گلدهی چین سوم
بخش های تفکیک شده میانگین ماده خشک ۵۰ بوته(گرم) DM % Ash% CF% CP%
بوته ۲۲/۳۹ ۹۴/۱۹ ۰۵/۸ ۸۴/۲۱ ۰۳/۲۳
برگ ۱۰/۲۱ ۱۱/۲۲ ۳۷/۹ ۱۵/۷ ۳۸/۳۱
ساقه ۴۹/۲۰ ۸۱/۲۱ ۸۱/۷ ۹۶/۳۹ ۶۶/۹
منبع: نجف نژاد (۱۳۸۵)
بدلیل اینکه دام علوفه با کیفیت پایین تر را مصرف می کند، کل ارزش غذایی می تواند تا یک درصد به ازای هر روز تاخیر در برداشت ( بعد از رسیدن به مرحله اول گلدهی ) کاهش یابد. بر اساس تحقیقات انجام شده تا بیش از ۴۰ درصد اختلاف در کیفیت علوفه می تواند مربوط به برداشت در مرحله بلوغ باشد.
مسن شدن علوفه اغلب با کاهش برگ و افزایش نسبت ساقه به برگ همراه است. این عامل تاثیر عمده ای در کاهش کیفیت علوفه دارد. نسبت برگ به ساقه در یونجه از ۴/۱ در اواخر مرحله رشد به ۷/۰ و یا کمتر در اوایل تشکیل نیام کاهش می یابد. سریع ترین تغییرات در نسبت برگ به ساقه در مرحله قبل از رسیدن به اواسط غنچه دهی اتفاق می افتد (نیکخواه و امانلو، ۱۳۷۴؛ نجف نژاد، ۱۳۸۵). افزایش سن علوفه ها (زمان برداشت) با کاهش کیفیت آنها همراه است، بنابراین عواملی نظیر درجه حرارت پایین و نور با ایجاد تاخیر بلوغ، سبب افزایش کیفیت علوفه در یک سن مورد نظر می شود. علاوه بر این اغلب مطالعات انجام شده نشان می دهد که معمولاً اولین برداشت علوفه در طی فصل بهار و تابستان انجام می گیرد که در این زمان گرم شدن هوا و رسیدگی (بلوغ) روی هم اثر مثبت دارند. این مطالعات کاهش سریع در قابلیت هضم و مقدار پروتئین و افزایش در مقدار الیاف، لیگنین و سایر اجزاء دیواره سلولی را نشان می دهد. مرحله رویش و سن گیاه بر تراکم عناصر مغذی آن اثرات مختلفی دارد. با افزایش سن گیاه و رسیدن به مرحله بلوغ، غلظت بعضی از عناصر مانند پتاسیم، فسفر، مس، روی، کبالت، نیکل و مولیبدنیوم کاهش می یابد ولی سیلیس، آلومینیوم و کروم افزایش می یابد. که البته این تغییرات به نوع عنصر، نوع گیاه و سایر شرایط محیطی و بیولوژیکی بستگی دارد (نجف نژاد، ۱۳۸۵).
۱-۳-۴ – حاصلخیزی و خصوصیات خاک :
ترکیبات و ارزش غذایی گونه های علوفه ای تحت تاثیر نوع خاک تغییر پیدا می کند. برای مثال یونجه به خاک لومی و رسی عمیق، گرم و آهکی (pH تقریبا ۷) احتیاج دارد، یونجه نیاز زیادی به فسفر و پتاس ( kو p) دارد (شهبازیان، ۱۳۸۳). گیاهان خانواده بقولات معمولا نسبت به گیاهان خانواده گندمیان به اسیدیته خاک حساس تر هستند. اگرچه ترکیب یونجه و سایر گیاهان خانواده بقولات با حاصلخیزی و مشخصات خاک تحت تاثیر قرار می گیرند، ولی معمولا آنها خیلی کمتر از گیاهان خانواده گندمیان تحت تاثیر قرار می گیرند (نیکخواه و امانلو، ۱۳۷۴).
۱-۳-۵ – اثرات اقلیم ، فصل ، آب و هوا :
بعضی عوامل مانند اقلیم، فصل، آب و هوا، ارزش غذایی گونه ها و واریته های کشت شده را تحت تاثیر قرار می دهند. بنابه گزارش های ارائه شده، قابلیت هضم علوفه گرمسیری ۱۵ واحد کمتر از قابلیت هضم علوفه مناطق معتدله است. علوفه گرمسیری دارای کربوهیدرات محلول پایین و مقدار لیگنین و دیواره سلولی بالا می باشند (نجف نژاد،۱۳۸۵).
در شرایط سرد و مرطوب چون گیاه کاملا به مرحله بلوغ نمی رسد، حاوی مقدار بیشتری پروتئین خام است. افزایش درجه حرارت فعالیت متابولیکی همه گیاهان را افزایش می دهد، بدین معنی که سبب ساخت و تجزیه سریع تر انرژی و متابولیت های ذخیره و همچنین ساخت سریع تر مواد و سلول های جدید می شود. تولید محصول کم و با ارزش غذایی بالا از مشخصات علف هایی است که در شرایط سردسیری رشد می کنند. نور مستقل از درجه حرارت سبب افزایش قابلیت هضم گیاهان می شود. تاثیر رطوبت متغیر است در صورتی که رطوبت کم باشد ممکن است بلوغ به تاخیر بیفتد. با وجود این، در بعضی از گیاهان چندساله ممکن است در فصل خشک، با رفتن به حالت رکود و با انتقال مواد ذخیره به ریشه ها، ارزش غذایی برگ ها و قسمت های هوایی آنها کاهش یابد (هت و همکاران^۱،۱۹۸۵؛ون سوست^۲،۱۹۸۷؛نجف نژاد،۱۳۸۵).
Heath et al-1
Van Soest-2
۱-۳-۶ – زمان و فصل برداشت محصولات علوفه ای :
برداشت، خشک کردن و انتقال علف خشک به انبار، بدون ضایعاتی که در این فرایند صورت می گیرد، غیرممکن است. اما ممکن است طی عملیات برداشت، در مقایسه با چرانیدن، واحد های بیشتری از مواد مغذی به ازای هر واحد از زمین بدست آید.
عوامل متعددی در اتلاف مواد مغذی علوفه دخالت دارند که می توان آنها را به صورت زیر تقسیم بندی نمود : الف – ضایعات ماده خشک از حدود ۶ درصد در روش خشک کردن مصنوعی علف خشک ب – حدود ۳۵ درصد ضایعات ماده خشک علف خشک بسته بندی شده در مزرعه با آسیب ناشی از بارش ج – ضایعات ناشی از شستشو توسط باران در ۲۴ ساعت ۵ تا ۱۲ درصد ه – ضایعات در اثر خرد شدن و ریزش برگ ها ۳ تا ۳۵ درصد می باشد. بطور متوسط ۱۵ تا ۲۰ درصد ضایعات برای علف خشک بقولات غیرطبیعی نیست (نیکخواه و امانلو، ۱۳۷۴؛ نجف نژاد، ۱۳۸۵).
۱-۴- هضم الیاف در نشخوارکنندگان :
نشخوارکنندگان به مقدار کافی فیبر در جیره روزانه برای عملکرد بهتر شکمبه، نیاز دارند. حیوانات شیرده نیز برای نگهداری چربی شیر در حد متعادل به الیاف خام نیازمند هستند (سانتینی و همکاران^۱، ۱۹۹۲). بندری و همکاران^۲ (۲۰۰۷) در مطالعه خود دریافتند که کاهش اندازه ذرات سیلاژ یونجه، مقدار اسیدهای چرب فرار را افزایش می دهد و نسبت مولی استات را در مایع شکمبه افزایش می دهد ولی تغییری در نسبت مولی پروپیونات و بوتیرات ایجاد نمی کند و نیز نسبت استات به پروپیونات تغییری نمی کند.
غذای پذیرفته شده توسط حیوان هنگامی می تواند وارد جریان خون و لنف شده و مورد استفاده اعضاء بدن قرارگیرد که در آن تغییراتی به وجود آمده باشد. این تحول و دگرگونی غذا به مواد قابل جذب را هضم می گویند (دهقانیان و نصیری مقدم، ۱۳۸۴). دیواره سلولی موجود در علوفه به عنوان منبع اصلی و قابل دسترس انرژی برای دام های نشخوارکننده است (اون و همکاران^۱، ۲۰۰۷).

شاخص‎های برازش مطلق^[۵۷]: این شاخص‎ها عبارتند از: شاخص نیکویی برازش^[۵۸] (GFI)، شاخص نیکویی برازش تعدیل یافته (AGFI). مقادیر شاخص نیکویی برازش و شاخص نیکویی برازش تعدیل یافته باید بین صفر و یک باشد و مقدار بزرگتر از ۰٫۹ حاکی از برازش قابل قبول است. معمولاً برای برازش مطلق مقدار آماره GIF توصیه می‎شود (هومن, ۱۳۸۷).

( اینجا فقط تکه ای از متن پایان نامه درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

شاخص‎های برازندگی نسبی: این شاخص‎ها نشان می‎دهند که تا چه حد برازش مدل نسبت به مدل خط پایه که در واقع مدل استقلال است، مناسب می‎باشد. مقادیر این شاخص‎ها، هر چه مقدار آن به ۱ نزدیکتر باشد، نشان‎دهنده برازش خوب مدل است. برخی از منابع، استفاده از شاخص NFI و شاخص برازش مقایسه‎ای (CFI) که آن را شاخص تاکر-لوئیس^[۵۹] (TLI) نیز می‎گویند را برای بررسی برازش مدل توصیه می‎کنند (هومن, ۱۳۸۷).
فصل چهارم: تجزیه و تحلیل داده‌ها
مقدمه
پژوهشگر پس از این که روش پژوهش خود را مشخص کرد و با بهره گرفتن از ابزارهای مناسب، داده‌های مورد نیاز را برای آزمون فرضیه‌های خود جمع آوری کرد، اکنون نوبت آن است که با بهره‌گیری از تکنیک‌های آماری مناسبی که با روش تحقیق، نوع متغیرها،… هماهنگی دارد، داده‌های جمع آوری شده را دسته بندی و تجزیه و تحلیل نماید و در نهایت فرضیه‌هایی را که تا این مرحله او را در تحقیق هدایت کرده‌اند در بوته آزمون قرار دهد و سرانجام بتواند راه حلی و پاسخی برای پرسش‌های پژوهش بیابد.
فرایند تجزیه و تحلیل داده‌ها فرایندی چند مرحله‌ای است که طی آن داده‌هایی که از طریق به‌کارگیری ابزارهای جمع آوری در جامعه (نمونه) آماری فراهم آمده‌اند خلاصه، کد بندی و دسته بندی… و در نهایت پردازش می‌شوند تا زمینه برقراری انواع تحلیل‌ها و ارتباط‌ها بین این داده‌ها به منظور آزمون فرضیه‌ها فراهم آید. تجزیه و تحلیل اطلاعات به عنوان مرحله‌ای علمی از پایه‌های اساسی هر پژوهش علمی به شمار می‌رود که به وسیله آن کلیه فعالیت‌های پژوهش تا رسیدن به نتیجه، کنترل و هدایت می‌شوند. در این فصل نیز به توصیف داده‌های پژوهشی و تجزیه و تحلیل داده‌هایی که به وسیله پرسشنامه از افراد نمونه گردآوری شده‌اند پرداخته خواهد شد و سپس فرضیات و مدل مفهومی پژوهش مورد آزمون قرار می‌گیرند.
آمار توصیفی
به منظور شناخت بهتر ماهیت نمونه‌ای که در این پژوهش مورد مطالعه قرار گرفته است و آشنایی بیشتر با متغیرهای پژوهش، قبل از تجزیه و تحلیل داده‌های آماری، لازم است این داده ها توصیف شود. همچنین توصیف آماری داده‌ها، گامی در جهت تشخیص الگوی حاکم بر آن‌ها و پایه‌ای برای تبیین روابط بین متغیرهایی است که در پژوهش به کار می رود.
در این بخش به بررسی برخی از خصوصیات جمعیت‌شناختی پاسخگویان با بهره گرفتن از آمار توصیفی می‌پردازیم. همچنین متغیرهای پژوهش از لحاظ شاخص‌های آمار توصیفی از جمله میانگین، انحراف معیار و… مورد بررسی قرار می‌گیرند.
جنسیت پاسخگویان
نمودار و جدول شماره ۴-۱ پاسخگویان این پژوهش را از لحاظ جنسیت آن‌ها توصیف می‌کند. همانگونه که در جدول و نمودار زیر مشاهده می‌کنید پاسخگویان این پژوهش بیشتر مرد هستند. نتایج نشان می‌دهد که در نمونه پژوهش فراوانی مردها برابر ۱۰۹ نفر و فراوانی زن‌ها ۸۱ نفر است.
جدول شماره ‏۴‑۱- توزیع فراوانی پاسخگویان با توجه به جنسیت آن‌ها

جنسیت
فراوانی
درصد
مرد

۱۰۹

۵۷ درصد

زن

۸۱

۴۳ درصد

جمع

۱۹۰

۱۰۰

نمودار شماره ‏۴‑۱- درصد فراوانی پاسخگویان به تفکیک جنسیت

میزان تحصیلات پاسخگویان
در جدول شماره ۴-۲ فراوانی پاسخگویان با توجه به میزان تحصیلات آن‌ها و در نمودار شماره ۴-۲ درصد فراوانی آن‌ها به تفکیک تحصیلات نمایش داده شده است. همانگونه که در جدول و نمودار زیر مشاهده می‌کنید اکثر پاسخگویان پژوهش دارای تحصیلات لیسانس بوده‌اند. کمترین فراوانی نیز مربوط به سطح تحصیلات دکتری است که تنها ۳ نفر از پاسخگویان را شامل می‌شود.
جدول شماره ‏۴‑۲– توزیع فراوانی پاسخگویان با توجه به تحصیلات آن‌ها

درصد موثر
فراوانی
تحصیلات

کادمیوم معمولاً به طور طبیعی در آب های سطحی زیر زمینی وجود دارد. این عنصر ممکن است به صورت یون هیدراته یا ترکیبات پیچیده معدنی مانند کربنات، هیدروکسید، کلراید سولفات و هم چنین ترکیبات آلی همراه با اسید هومیک یافت شود. کادمیوم از طریق فرسایش خاک و سنگ بستر، رسوبات آلوده اتمسفری ناشی از کارخانجات صنعتی، پساب مناطق آلوده و استفاده از لجن و کود در کشاورزی وارد اکوسیستم های آبی می شود( اسماعیلی ساری، ۱۳۸۱). کادمیم در پوسته زمین به حد زیادی انتشار یافته، اما عمدتاً به عنوان محصول جانبی در ذوب روی تولید می شود. تقریباً ا‏ز سال ۱۹۵۰‏، کادمیم به عنوان پایدارکننده و رنگدانه در تهیه پلاستیک ها و در آبکاری و سیم های لحیم و دیگر آلیاژها مورد استفاده قرارگرفت. نگرانی هایی مبنی بر اینکه کادمیم سلامتی انسان را تهدید می کند، موجب کاهش استفاده آن برای مقاصد مذکور گردیده است. اما با بهره گرفتن از کادمیم در باتری های نیکل -کادمیم، همچنان کادمیم کاربرد داشته و تولید جهانی آن سالانه بطور تقریبی در حد ۱۹۵۰۰ ‏تن ثابت مانده است.

( اینجا فقط تکه ای از متن پایان نامه درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

مهمترین مورد مصرف کادمیوم در آبکاری می باشد، کادمیوم برای آبکاری فولاد، آهن، مس، برنج و فلزات دیگر جهت محافظت از آنها در برابر خوردگی به کار می رود. کادمیوم در قطعات الکتریکی نیز اغلب بکار می رود زیرا هدایت الکتریکی آن نسبتاً پایین بوده و لحیم کاری آن آسان است. بخش کوچکی از کادمیوم تولید شده در جهان برای تولید رنگدانه های مختلف بکار می رود. عنصر کادمیوم به کار رفته در باطری های الکتریکی در مقایسه با سرب دارای عمر بسیار طولانی تری می باشد. کادمیوم دارای کیفیت بالایی برای جذب نوترون می باشد و به همین خاطر اغلب در میله های کنترل در رآکتورهای هسته ای مورد استفاده قرار می گیرد (بِرد، ۱۳۷۸ و کلارک، ۱۳۸۵و اسماعیلی ساری، ۱۳۸۱). کادمیوم می تواند از طریق عملیات صنعتی و استخراج معدن و نشت از محل های دفع زباله وارد شبکه های آبرسانی شود همچنین کادمیوم می تواند در اثر خوردگی لوله های گالوانیزه وارد شبکه توزیع آب گردد.
به طور کلی می توان راه های ورود کادمیوم به محیط زیست از منابع مختلف را بدین ترتیب بیان نمود:
– گرد و غبار و فاضلاب صنایع پالایش روی و سرب و معادن مربوطه ، کارخانجات ساخت محصولات کادمیوم.
– فاضلاب ناشی از الکترولیز که غلظت کادمیوم در آن بین ۱۰۰ تا ۵۰۰ میلی گرم در لیتر است.
– صنایع فلزی غیر آهنی، صنایع آهن و فولاد تولید گرد و غبار و فاضلاب می نمایند که لجن آنها حاوی کادمیوم است.
– لجن فاضلاب خانگی تا حدود ۳۰ میلی گرم در لیتر کادمیوم دارد.
– روی که در پوشش گالوانیزه در صنایع بکار می رود، شامل حدود ۲/۰ درصد کادمیوم بوده که به صورت ناخالص است. تخمین زده می شود که این پوشش حاوی کادمیوم تماماً به دلیل خوردگی طی چهار تا ۱۲ سال به محیط زیست باز می گردد.
– پوشش لاستیک اتومبیل ها شامل ۹۰–۲۰ میلی گرم در لیتر کادمیوم است که این مقدار به صورت ناحالصی در اکسید روی که به عنوان تسریع کننده ی پخت لاستیک استفاده می گردد وجود دارد.
– سنگ های فسفاته که ممکن است حاوی ۱۰۰ میلی گرم در لیتر کادمیوم باشند و در نتیجه کودهای فسفاته یک منبع ورود کادمیوم به محیط زیست هستند.
– زغال سنگ شامل ۵ – ۲۵/۰ میلی گرم در لیتر و روغن های گرم کننده به طور متوسط ۳/۰ میلی گرم در لیتر کادمیوم دارند که مقادیر نامعلومی از آنها به هوا وارد می شود. تخمین زده می شود که کل کادمیوم ورودی به آبهای اقیانوسی جهان نزدیک به ۸۰۰۰ تن در سال می باشد که نیمی از آن به واسطه فعالیت اقتصادی، صنعتی انسان و بقیه آن به صورت طبیعی وارد می شوند (بِرد، ۱۳۷۸ و کلارک، ۱۳۸۵).
۱-۴-۴- مروری بر سمیت برخی فلزات برای جانوران دریایی:
‏اثرات سمی فلزات سنگین در موجودات زنده به دخالت آنها در فرایندهای متابولیکی که ترکیبات حاوی گوگرد در آنها نقش دارند وابسته اند. زیرا بیشتر تجمع فلزات سنگین مربوط به ترکیب شدن با گروه های گوگرد در پروتئین ها و آنزیم ها است. در یک سامانه زنده مانند بدن یک موجود زنده فلزات در ‏بافت های سرشار از پروتئین مانند ماهیچه و ‏کبد تجمع پیدا می کنند (Islam and Tanaka, 2004) ‏. مطابق با گزارش Neff در سال۲۰۰۲ ‏سمیت برخی فلزات برای جانوران دریایی به شرح زیر می باشد:
‏الف) کادمیوم: این فلز در شکل تجمع یافته در بدن موجودات زنده یکی از سمی ترین فلزات برای ‏جانوران و گیاهان است. سمیت این فلز برای موجودات ساکن آب های شیرین بیشتر از موجودات دریایی ‏است زیرا افزایش شوری باعث کاهش سمیت این فلز می شود که می تواند به علت ترکیب این فلز در شکل یونی خود با یون کلراید در آب دریا باشد. غلظت کادمیوم به مقدار ۱۵ ‏تا ۲۰ ‏میگروگرم بر لیتر ‏در آب دریا در بسیاری از جانوران دریایی باعث ایجاد اختلالاتی همچون کاهش رشد، بی نظمی در تنفس، توقف پوست اندازی، کاهش طول عمر، ایجاد تغییر در فعالیت آنزیم ها و ‏انقباض غیرطبیعی ماهیچه ها می شود .
‏ث) نیکل و وانادیوم: این دو فلز غلظت بالایی در نفت خام دارند و به صورت ترکیبات آلی ‏فلزی در منابع نفتی یافت می شوند که مانند سایر فلزات ذکر شده در بالا د‏ارای سمیت قابل توجهی برای موجودات دریایی هستند. مطالعه نحوه پراکنش این دو فلز در اکوسیستم های دریایی و موجودات ساکن آنها در نواحی نفت خیز که استخراج و حمل و نقل نفت در آنجا صورت می گیرد بسیار حائز اهمیت است.
به دلیل اثرات مخرب فلزات سنگین از جمله نیکل و کادمیوم که دارای اثرات سمی و مخرب حتی در مقادیر کم می باشند کنترل آنها با اندازه گیری مداوم در اکوسیستم های آبی ضرورت می یابد. از مهم ترین روش های کنترل، انتخاب گونه های مختلف به عنوان شاخص آلاینده های فلزی در محیط های آبی می باشدکه دراین مورد بافت های مختلف آبزیان به طور گسترده ای به منظور بررسی اثرات فلزات سنگین می توانند به کار روند.
۱-۵- شاخص های زیستی آلودگی
‏مطالعات دانشمندان علوم زیست محیطی نشان می دهد که حضور، وضعیت و تعداد انواع ماهی، حشرات، جلبک و گیاهان اطلاعات دقیقی را درباره سلامت یا آلودگی یک رودخانه، نهر، دریاچه، تالاب یا مصب خاص فراهم می آورد. این نوع از گیاهان و جانوران را اندیکاتورهای بیولوژیک می گویند. ‏اندیکاتور^[۸]، یک نشانه یا سیگنال است که پیام پیچیده ای دارد. یک اندیکاتور ممکن است منعکس کننده صفات فیزیکی یا شیمیایی اوضاع اکولوژیک باشد. ‏اولین کاربرد اندیکاتورها مشخص نمودن وضعیت فعلی، ردیابی یا پیش بینی تغییرات مهم است. یک اندیکاتور اکولوژیک هم چنین می تواند برای شناسایی استرس های مهم اکوسیستم به کار رود (اسماعیلی ساری، ۱۳۸۱).
‏۱-۵-۱- کاربرد بیواندیکاتورها
یکی از مهم ترین روش ها برای پاسخ دادن به سؤالات مطرح پیرامون وضعیت فیزیکی، شیمیایی و بیولوژیک آب ها مطالعه مستقیم گیاهان یا جانورانی است که در آن زیست می کنند. ارگانیزم های آبی و جوامع آنها وضعیت فعلی و هم چنین تغییرات در گذر زمان و اثرات تجمعی آلودگی ها را نشان می دهند. ‏اندیکاتورهای بیولوژیک قادرند اثرات زیست محیطی پنهان را نشان دهند (اسماعیلی ساری، ۱۳۸۱).
‏۱-۵-۲- استفاده های بالقوه بیواندیکاتورها
بیانگر میزان آلودگی در محیط هستند.
می توانند به درک مکانیزم سمیت کمک کنند.
هشدار اولیه در مورد خسارت وارده به محیط را می دهند.
در مورد احیاء محیط نشانه هایی را فراهم می آورند.
در ارتباط دهی استرس زاها به اثرات اکولوژیک مربوطه اهمیت دارند.
می توان آنها را با ارزیابی ریسک اکولوژیک مرتبط کرد(اسماعیلی ساری، ۱۳۸۱).
۱-۵-۳- ویژگی های بیواندیکاتورها
‏ گونه باید به طور دائم و به وفور موجود باشد.
‏ هر تاکسون باید به راحتی قابل شناسایی باشد.
‏ هر تاکسون باید دارای حدود اکولوژیک دقیق یا دامنه های قابل توصیف باشد.
‏در سیستم های بیولوژیک، انواع مختلفی از پاسخ های داده شده به استرس اندازه گیری می شوند. پاسخ ها می توانند بیومولکولی / بیوشیمیایی تا پاسخ هایی در سطح جمعیت و جامعه باشند. هر یک از جنبه های مطالعه روی بیواندیکاتورها از نظر ارتباط اکولوژیک و زمان پاسخ دهی با هم فرق می کنند.
‏از بیومارکرها^[۹] (پاسخ های بیومولکولی / بیوشیمیایی) برای نشان دادن ارگانیزم در معرفی آلودگی، درسطوح پایین سازمان بیولوژیک، استفاده می شود. بیومارکرها با سایر بیواندیکاتورهایی که در سطوح بالاتر مقایسه می شوند در زیر آورده شده است(اسماعیلی ساری، ۱۳۸۱) (جدول۱-۴).
جدول۱-۴: مقایسه اختصاصات بیواندیکاتورها و بیومارکرها (اسماعیلی ساری، ۱۳۸۱).

نوع پاسخ

بیواندیکاتور

بیومارکرها

فردی از طریق سطوح جامعه

بیومولکولی، بیوشیمیایی، فیزیولوژیک

حساسیت به استرس زاها

پایین

بالا

تتراسایکلین

Tetracycline

TC

اموکسیسیلین

Amoxicillin

AMOX

پنسیلین

Penicillin

PENG

ضریب شکست

Reflective Index

RI

فرابنفش

Ultra Violet

UV

به نام خدا
دانشگاه آزاد اسلامی دامغان
رساله کارشناسی ارشد
عنوان: بررسی میزان بار میکروبی گوشت‌های بسته‌بندی شده قرمز و سفید در سطح تهران و تعیین کمی باقیمانده آنتی‌بیوتیک‌ها در گوشت سفید، قرمز، شیر، تخم مرغ با بررسی کروماتوگرافی مایع Hplc)) و ایمونواسی (Elisa )
کمیته ممتحنین:
استاد راهنما: دکتر اسماعیل صابرفر
استاد مشاور: دکتر هاتف آجودانی فر
استاد ممتحن داخلی: دکتر احد هراتی
تاریخ: ۲۷/۶/۹۲
چکیده
این مطالعه بر روی ۴ ماده غذایی مورد مصرف مردم انجام شد که شامل شیر، گوشت قرمز و سفید بسته‌بندی و تخم مرغ بود. از هر کدام از این مواد تعداد ۱۵ نمونه از مناطق مختلف تهران در شهریور ماه ۱۳۹۱ جمع‌ آوری شد. این نمونه‌ها برای بررسی ۴ آنتی‌بیوتیک تتراسایکلین، اکسی‌تتراسایکلین، پنی‌سیلین و کلرامفنیکل با روش کروماتوگرافی مایع و ایمونواسی انتخاب شدند.

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

در روش HPLC از ستون C18 و فاز متحرک (۱ mil/min) که شامل استات آمونیوم، اسید استیک و متانول بود، استفاده شد. در روش آزمون الایزا از کیت‌های تشخیصی proximal استفاده شد. همچنین از کیت explore برای تشخیص حضور یا عدم حضور پنی‌سیلین به استفاده شد. تمامی نمونه‌های مورد آزمایش با روش HPLC باقیمانده دارویی کمتر از حد مجازهای تعیین شده نشان دادند به غیر از آنتی‌بیوتیک کلرامفنیکل که بالاتر از حد مجاز بود. این نتیجه در مورد آزمون الایزا نیز صادق بود. لازم به ذکر است که در بعضی از نمونه‌های شیر و تخم مرغ که به روش ایمونواسی اندازه‌گیری شدند، نتایج حاصل کمتر از حد تشخیص کیت بود که با HPLC به طور دقیق اندازه‌گیری شد. کیت جستجوگر پنی‌سیلین نشان از عدم حضور پنی‌سیلین در تمامی نمونه‌ها داشت. میزان بار میکروبی ۳ باکتری سالمونلا و اشرشیاکلی و استافیلوکوک اورئوس کواگولاز مثبت در گوشت‌های بسته‌بندی بررسی شدند که سالمونلا در تمامی آنها منفی ولی باکتری اشرشیاکلی در تعدادی از نمونه‌ها بیشتر از حد مجاز تعیین شده بود. استافیلوکوک‌های جدا شده از گوشت‌های مرغ نیز کمتر از حد مجاز تعیین شده بود.
داده‌های به دست آمده از روش‌های به کار گرفته در این مطالعه به طور کامل همدیگر را تأیید کرده و نشان از کیفیت انجام آزمون دارند. با توجه به نتایج به دست آمده مواد غذایی مورد آزمایش در این مطالعه از لحاظ باقیمانده پنی‌سیلین و تتراسایکلین‌ها برای مصرف افراد جامعه ضرری نداشته ولی از نظر باقیمانده کلرامفنیکل مصرف آن در دراز مدت ممکن است همراه با عوارض ناشی از باقیمانده‌های دارویی باشد.

مقدمه

تهیه غذای کافی از نظر کیفیت و کمیت باید در حد مناسبی باشد. این امر امروزه یکی از مسائل مهم و بحرانی در کشورهای جهان سوم به شمار می‌رود. در کشورهایی که تغذیه افراد به خوبی صورت نمی‌گیرد، از نظر نیروی کار جسمی و فکری دچار محدودیت می‌گردند و از نظر اقتصادی لطمه‌های فراوانی به آنها وارد می‌شود.
طبق تعریف سازمان جهانی بهداشت شخص سالم نباید به هیچ نوع بیماری مبتلا باشد و همچنین باید از حد اعلای توانایی جسمی و فکری و نیروی کافی بهره‌مند باشد. همچنین می‌بایست از تمام نعمت‌های زندگی لذت برده و کمترین درد و رنجی را احساس ننماید.
این مهم بدون تأمین غذای کافی و مناسب، امکان‌پذیر نمی‌باشد. به عقیده بزازیلیوس دانشمند انگلیسی، بدون مواد پروتئینی هیچ عضوی از انسان و گیاه قادر به رشد و نمو نخواهد بود. به طوری که از کوچک‌ترین موجودات مانند ویروس‌ها تا بزرگترین پستانداران از جمله انسان همگی به پروتئین نیاز دارند.
امروزه آنتی‌بیوتیک‌ها به طور وسیع در پرورش دام و طیور و همچنین برای کنترل بیماری‌ها و جلوگیری از فساد مواد غذایی استفاده می‌شوند. این مواد به طور گسترده به منظور پیشگیری، درمان و به عنوان محرک رشد به کار برده می‌شوند. بیش از ۴۰% داروهای دامپزشکی به عنوان مکمل به خوراک دام افزوده شده و حدود ۲۰% علیه بیماری‌های عفونی و ۳۹% برای کنترل بیماری‌های ویروسی و انگلی استفاده می‌شود.
وجود باقیمانده‌های آنتی‌بیوتیکی در گوشت طیور و ‌دام‌ها و فراورده‌های خوراکی آنها، به دلیل استفاده نادرست این مواد در صنعت پرورش دام و طیور می‌باشد. برای جلوگیری از این موضوع باید مقدار صحیح دوز مصرفی و زمان پرهیز دارویی قبل از کشتار باید رعایت شود. عدم رعایت این موضوع به هر دلیل باعث به وجود آمدن مشکل باقیمانده‌ها می‌شود. رعایت نکردن زمان پرهیز دارویی اصلی‌ترین علت وجود باقیمانده آنتی‌بیوتیک بوده ولی استفاده سهوی دارو در غذا و آب از سایر عواملی است که با احتمال کمتر باعث به وجود آمدن این مشکل می‌شود.
وجود باقیمانده‌های آنتی‌بیوتیکی باعث عوارض جانبی در انسان می‌شود که در برخی حالات می‌تواند بسیار شدید باشد. وجود باقیمانده‌ها بیش از حد مجاز در فرآورده‌های دامی مورد مصرف انسان، می‌تواند باعث عوارض مختلفی مانند سرطان‌زایی، ناقص‌الخلقه‌زایی و جهش‌زایی شود. همچنین می‌تواند خاصیت سمی داشته باشد و ایجاد آلرژی کند. امروزه یکی از مهم‌ترین عوارض بروز مقاومت دارویی می‌باشد که این مشکل رو به افزایش است. انتظار می‌رود که آینده‌ای نا مطمئن پیش روی جوامع بشری باشد. مانند دوران قبل از کشف آنتی‌بیوتیک‌ها.
تا کنون روش‌های متعددی به منظور تعیین باقیمانده آنتی‌بیوتیک ابداع گردیده است. که روش‌های کروماتوگرافی، الایزا و همچنین روش‌های فیزیک و شیمیایی از متداول‌ترین آنها می‌باشد. در میان تمام این روش‌ها استفاده از کروماتوگرافی مایع با کارایی بالا به علت حساسیت و ویژگی بالا از اهمیت فوق‌العاده برخوردار است.
در اغلب کشور‌های جهان سوم، هیچ برنامه منظمی برای ارزیابی باقیمانده آنتی‌بیوتیک در مواد غذایی وجود ندارد. در کشور ما نیز با وجود مصرف زیاد آنتی‌بیوتیک، به دلیل عدم وجود افراد مسئول و عدم حد مجاز ملی و نبودن آزمایشگاه تخصصی باقیمانده داروهای دامپزشکی، این باقیمانده‌ها می‌توانند سلامتی مصرف‌کنندگان را به خطر بیاندازد. هدف از انجام این مطالعه تعیین میزان باقیمانده آنتی‌بیوتک‌های ذکر شده و مقایسه آنها با استاندارد ملی ایران و استاندارد اروپا بوده. همچنین راه‌اندازی و اندازه‌گیری باقیمانده این داروها به روش HPLC و بررسی دقیق و اندازه‌گیری باقیمانده دارویی کلرامفنیکل که متأسفانه در کشور ما اهمیت کمی به آن داده شده است.

جدول ۴-۸: آزمون کای دو تفاوت قیمت شیر برای سه کانال توزیع ۷۸

جدول ۴-۹: میانگین رتبه های گروه ۷۸
جدول ۴-۱۰: آزمون برابری واریانس ها برای فرضیه چهارم ۷۹
جدول ۴-۱۱: آزمون کای دو تفاوت قیمت ماست برای سه کانال توزیع ۸۰
جدول ۴-۱۲: میانگین رتبه های گروه ۸۰
فهرست نمودارها
عنوان صفحه
نمودار ۴-۱) نمودار تفاوت قیمت پنیر در کانال های توزیع ۷۵
نمودار ۴-۲) تفاوت قیمت دوغ در کانال های توزیع ۷۷
نمودار ۴-۳) تفاوت قیمت شیر در کانال های توزیع ۷۹
نمودار ۴-۴) تفاوت قیمت ماست در کانال های توزیع ۸۱
فهرست اشکال
عنوان صفحه
شکل ۲-۱ : عوامل مورد توجه در کیفیت محصول ۱۲
شکل ۲-۲ : ویژگیهای طرح را نشان می دهد ۱۳
شکل ۲-۳ : ویژگیهای بسته بندی ۱۴
شکل ۲-۴ : ویژگیهای خدمات ۱۴
شکل ۲- ۵: رابطه بین فعالیتهای گوناگون پیشبرد فروش تولید کننده و فعالیتهای تجاری ۱۶
شکل ۲ – ۶ : اهمیت نسبی ابزارهای ارتقاء در بازار کالاهای مصرفی ۱۶
شکل ۲ – ۷ : ده فرمان تبلیغات ۱۷
شکل ۲- ۸ : رمز موفقیت در ارتباطات فروش ۱۸
شکل ۲-۹ : عوامل مؤثر بر ترکیب ترفیع ۱۹
شکل ۲ -۱۰ : میزان تأثیر بر مشتری ۱۹
شکل ۲-۱۱ : کانالهای توزیع بازار مصرف کننده ۲۴
شکل ۲-۱۲ : کانالهای توزیع بازار صنعتی ۲۵
شکل ۲-۱۳ : کانالهای توزیع بخش خدمات ۲۵
شکل ۲-۱۴ : صرفه جوییهای ناشی از استفاده از واسطه های توزیع ۲۷
شکل ۲- ۱۵: واسطه ، کارگزار برای مشتری و کارشناس فروش برای تولید کننده ۲۸
چکیده
بسیاری از شرکتها که در زمینه تولید فعالیت دارند، بدلیل عدم تناسب عرضه و تقاضا در بازار ایران و همچنین بالا بودن میزان و فروش و نیز در پاره ای از شرکتها به دلیل تولید محصول خاص و نیاز بیش از حد بازار به محصول آنها نیازی به شیوه های علمی نوین بازاریابی احساس نمی کنند و به عبارتی دقیق تر، اصول اساسی اجزاء آمیخته بازاریابی را رعایت نمی کنند. همین عدم نیاز شرکت ها به بالا بردن میزان فروش و یا افزایش توان رقابتی آنها که به واسطه شرایط نامناسب تولید و یا نیاز بیش از حد بازار بوجود آمده است و منجر شده است که در حال حاضر نیز برخی از شرکتهای بزرگ به روش سنتی و غیر علمی اقدام به تولید محصول ، قیمت گذاری ، ارتقاء فروش و حتی توزیع ، نموده و اقدامات مثبتی انجام ندهند.
با توجه به تحقیق فوق با عنوان ارزیابی تأثیر استفاده از نوع کانال توزیع بر تنظیم قیمت کالا می توان به این نکته اشاره کرد که در جریان تصمیم گیری در مورد انتخاب کانال توزیع، نمی توان فرمول ثابتی به دست داد، ولی با بهره گرفتن از روش های علمی ممکن است بتوان راه حل های مشترکی پیدا کرد. طرح ریزی یک کانال توزیع مستلزم بررسی نیازهای مصرف کننده، تعیین اهداف و مشخص کردن محدودیت ها و سرانجام شناسایی راه ها و کانال های اصلی و ارزیابی و مدیریت آنهاست.
همچنین استفاده از برخی از کانال ها اگرچه میزان فروش را به حد چشمگیری افزایش خواهد داد اما به دلیل تحمیل هزینه های قابل توجه، ممکن است در صورت آماده نبودن سازمان از لحاظ قدرت نقدینگی، باعث سقوط و ورشکستگی سازمان گردد.
در این پژوهش جامعه آماری شامل شرکتهای تولید کننده محصولات لبنی در استان گیلان می باشد که از شبکه های توزیع مختلف استفاده می کنند . این جامعه آماری بر اساس مقایسه روش فعلی با روش پیشین توزیع صورت می گیرد. در تحلیل پروژه از روش طرح تحلیل آزمایش (ANOVA) استفاده شده است. حال یکی از فرضیاتی که برای استفاده از روش طرح تحلیل آزمایش باید مورد تایید باشد این است که واریانس یا همان پراکندگی در درون گروه ها با هم برابر باشد در صورتیکه واریانس گروه ها با هم برابر نباشند بایستی از آزمون کروس کاروالیس که یک آزمون ناپارامتری است استفاده نمود. میتوان از ابزار این تحقیق مقالات علمی، مجلات و در کل منابع کتابخانه ای نام برد و همچنین برای جمع اوری داده ها پژوهشگر با بهره گرفتن از مشاهده حضوری و مقایسه قیمت ها به آن پرداخته است. لازم به ذکر است متغیر مستقل در این طرح قیمت پنیر، شیر، ماست و دوغ می‌باشد و نحوه توزیع محصولات شرکتها به عنوان متغیر وابسته در طرح در نظر گرفته شده‌اند.
واژگان کلیدی: کانال توزیع، قیمت، مواد لبنی
فصل اول
کلیات تحقیق
۱-۱- مقدمه
پروفسور مایکل پورتر از دانشگاه هاروارد می گوید: شرکتی را که تنها در پی اندکی بهتر بودن از رقیبان است، نمی توان دارای یک راهبرد مستقل و پذیرفتنی دانست. چنین شرکتی تنها کمی کارآمدتر است. اگر عملیات شرکت عالی باشد، می تواند چند صباحی آنرا پیشرو نگهدارد ولی بزودی دیگران به آن خواهند رسید یا حتی گذر خواهند کرد. از دید مایکل پورتر، شرکتی برخوردار از یک راهبرد ستبر و استوار است که تفاوتهای چشمگیری با رقیبان داشته باشد.
از آنجایی که امروزه شتاب رخدادها و دگرگونیها در بازارها رو به افزایش است، شرکتها برای ادامه پیروزمندانه راه، دیگر نمی توانند بر تجربه ها و یافته ها ی پیشین کسب و کار خود تکیه کنند.
بسیاری از شرکتها که در زمینه تولید فعالیت دارند، بدلیل عدم تناسب عرضه و تقاضا در بازار ایران و همچنین بالا بودن میزان و فروش و نیز در پاره ای از شرکتها به دلیل تولید محصول خاص و نیاز بیش از حد بازار به محصول آنها نیازی به شیوه های علمی نوین بازاریابی احساس نمی کنند و به عبارتی دقیق تر، اصول اساسی اجزاء آمیخته بازاریابی را رعایت نمی کنند. همین عدم نیاز شرکت ها به بالا بردن میزان فروش و یا افزایش توان رقابتی آنها که به واسطه شرایط نامناسب تولید و یا نیاز بیش از حد بازار بوجود آمده است و منجر شده است که در حال حاضر نیز برخی از شرکتهای بزرگ به روش سنتی و غیر علمی اقدام به تولید محصول، قیمت گذاری، ارتقاء فروش و حتی توزیع، نموده و اقدامات مثبتی انجام ندهند. کاتلر می گوید: خوب که بنگریم دو دسته شرکت در صحنه می بینیم، آنهایی که دگرگونیها را می پذیرند و آنهایی که نابود می شوند.
یک محصول ممکن است از بزرگترین محصولات موفق قرن باشد، ممکن است پیام تبلیغاتی آن جذاب و افسون کننده باشد و همچنین ممکن است از نظر قیمت بسیار رقابتی باشد، اما اگر در زمان و مکان مناسب به افراد مناسب رسانده نشود، مورد بی توجهی قرار خواهد گرفت و در نتیجه در آینده نا امید کننده خواهد بود.
عملیات توزیع از زمانی جایگاه مهم و معناداری در بازاریابی کالا اشغال نموده که تولیدات افزایش یافت، فاصله بین تولید کننده و مصرف کننده بیشتر شد. بدین ترتیب تولید کننده ناگزیر شد محصولات خود را تا فواصل دور و از طریق افرادی به نام نماینده عمده فروش یا خرده فروش به دست مصرف کننده برساند.
با اینحال شرکتها معمولا توجه کمی به کانال توزیع داشته ، به همین لحاظ متحمل خسارات زیاد می شوند ولی بعضی از شرکت ها سعی می کنند نظام توزیعی خوبی داشته و از این طریق موقعیت رقابتی بهتری کسب کنند.
شرکت هایی نظیر کاله، دامداران ، پاک ، پگاه، در عین حال که هنوز در عرصه عرضه محصولات لبنی پیشتاز است و از رقبای خود فاصله بسیار زیادی دارد ، با وجود این درصد بهبود شبکه توزیع محصولات خود می باشد و در این زمینه اقدامات سازنده بسیاری نیز نموده است.
۱-۲- بیان مسئله
سازمان ها متقاعد شده اند که بدون موفقیت در فعالیتهای بازاریابی، دوام و رشد در بازار و تامین نیازها و خواسته های مشتریان امکان پذیر نمی باشد. در این زمینه اختلاط عوامل بازاریابی یعنی کالا، قیمت، تبلیغ و توزیع نقش اساسی را ایفا می کند .
و در این میان نیز، توزیع یا به عبارت دیگر مجموعه حرکات هماهنگی که کالا را از منابع تولید به سمت خریداران سوق می دهد، از اهمیت خاصی برخوردار است. ایجاد و حفظ کانال های توزیعی که به صورت اثر بخش و کارا، کالا و خدمات شرکت را به مشتریان در بازارهای مورد نظر برساند ضروری است.
زیکموند و دامیکو^[۱] معتقدند که آمیخته بازاریابی شامل مجموعه ای متغیرهای قابل کنترل است که شرکت از آنها برای به دست آوردن پاسخ مطلوب از بازار هدف^[۲] استفاده می کند.
تولید کنندگان محصولات مصرفی، کانال های توزیع مختلف و متعددی در اختیار دارند و می توانند به دلخواه هر یک را انتخاب کرده، بهره برداری کنند. مسلما هر نوع تصمیمی که در این خصوص گرفته شود، در سرنوشت شرکت موثر خواهد بود.
در جریان تصمیم گیری در مورد انتخاب کانال توزیع، نمی توان فرمول ثابتی به دست داد، ولی با بهره گرفتن از روش های علمی ممکن است بتوان راه حل های مشترکی پیدا کرد. طرح ریزی یک کانال توزیع مستلزم بررسی نیازهای مصرف کننده، تعیین اهداف و مشخص کردن محدودیت ها و سرانجام شناسایی راه ها و کانال های اصلی و ارزیابی و مدیریت آنها است.
کانال های مختلف فروش و توزیع محصولات، مجموعه ی تمام روش هایی است که سازمان های فروش به منظور فروش محصولات و خدمات خود از آنها استفاده می کنند. این کانال ها ممکن است کوتاه و مستقیم باشند ( مانند فروش مستقیم کالا از طریق اینترنت) و یا دارای تعدادی واسطه مانند خرده فروشان و عمده فروشان باشند . ماهیت این واسطه ها نیز بسته به نوع کانال فروش متفاوت است.