محلول در آب Soluble

۴- سولفات مس (CuSO₄.5H₂O)
۵- اسید اگزالیک (C₂H₂O₄.2H₂O)
۶- هیدروکسید سدیم (NaOH)
۷- نمک های سولفات سدیم، کلرید سدیم، فسفات سدیم، بی کربنات سدیم و نیترات پتاسیم
۲-۲- جاذب های مورد استفاده برای حذف آرسنیک (III)

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

کیتوسان خالص (Chitosan)
نانوکامپوزیت کیتوسان/آلومینا (Chitosan/nano-Al₂O₃)
نانو جاذب کیتوسان/آلومینای اصلاح شده با مس(II) (Cu-chitosan/nano-Al₂O₃)
۲-۳- تهیه جاذب ها
۲-۳-۱- روش تهیه کامپوزیت کیتوسان/نانوآلومینا
ابتدا نانوذرات فعال شده آلومینا در محلول اسید اگزالیک۱۰ wt% حل گردید و به کیتوسان محلول در اسید اگزالیک اضافه و به خوبی هم زده شد. بعد از مدتی هم زدن، برای پخش بهتر و همگن شدن، محلول به مدت ۱۵ دقیقه در پروب التراسونیک قرار داده شد. در نهایت محلول حاصل توسط سود خنثی گردید و ماده ته نشین شده صاف گردیده و با آب دیونیزه شسته شد. کامپوزیت نانو جاذب بدست آمده در دمای ۵۵ درجه سانتی گراد در آون خشک گردید.
۲-۳-۲- روش تهیه نانوجاذب کیتوسان/آلومینای اصلاح با مس (II)
برای تهیه نانوجاذب Cu-chitosan/nano-Al₂O₃، نانوکامپوزیت کیتوسان/آلومینا به محلول کاتیون مس(II) اضافه گردید و به خوبی هم زده شد. سپس توسط کاغذ صافی فیلتر و با آب دیونیزه شسته شد. در نهایت نانوجاذب اصلاح شده در آون در دمای ۶۰ درجه سانتیگراد خشک گردید.
۲-۴- دستگاه های مورد استفاده
دستگاه طیف سنجی جذب اتمی با سیستم کوره گرافیتی مدل (analytic jena novAA 400)
میکروسکوپ الکترونی روبشی (SEM) (Vega Tescan جمهوری چک)
میکروسکوپ نیروی اتمی (AFM)
طیف سنجی مادون قرمز (FT-IR)، مدل (Tensor 27 –Bruker) آلمان
دستگاه اندازه گیری XRD
التراسونیک پروب دار
همزن مغناطیس (JENWAY)
ترازوی آزمایشگاهی دیجیتال مدل (SHIMADZU – AW220)
pH متر (۸۲۷ pH lab – Metrohm)
آون (CM55-FAN AZMA GOSTAR)
کوره
۲-۵- بررسی خصوصیات جاذب ها
مورفولوژی سطح جاذب ها با بهره گرفتن از اسکن میکروسکوپ الکترونی (SEM) مورد بررسی قرار گرفت. Vega Tescan SEM (جمهوری چک) برای گرفتن میکروگراف هایی از جاذب ها استفاده شد. به منظور بدست آوردن تصویر روشن، سطح جاذب ها قبل از مشاهده با طلا پوشیده شدند.
طیف تبدیل فوریه مادون قرمز (FTIR) از جاذب ها بر روی طیف سنج Bruker Tensor 27 (آلمان) ثبت شد. الگوهای یک بعدی، پراش زاویه اشعه ایکس (XRD) با بهره گرفتن از پراش سنج اشعه ایکس زیمنس D-500 (آلمان) با طول موج = ۱٫۵۴ Å (Cu-K_α) بدست آمد.
برای تعیین pH در نقطه بار صفر (pH_pzc)، از روش تعادل دسته ای استفاده شد [۷۹]. مقدار معینی از هر جاذب (۲/۰ گرم) به حجم مشخصی از محلول ۱/۰ مولار KNO₃ اضافه شد. قدرت یونی محلول ها در تمامی آزمایشها با بهره گرفتن از KNO₃ به عنوان الکترولیت بی اثر ثابت نگه داشته شد. مقادیر pH محلول های KNO₃ از ۴ الی ۱۰ توسط افزودن محلول های ۱/۰ مولار HCl یا NaOH تنظیم شد. pH اولیه محلول ها (pH_i) دقیقا تعیین و ثبت شد. به سوسپانسیون اجازه داده شد در مدت ۴۸ ساعت در یک شیکر در دمای اتاق به تعادل برسد. سپس سوسپانسیون فیلتر شد و مقادیر pH فیلتر شده ها (pH_f) اندازه گیری شد. pH_pzc جاذب ها بوسیله رسم pH (pH_f – pH_i) نسبت به pH_i تعیین شد.
۲-۶- روش تهیه محلول استاندارد آرسنیت
محلول استاندارد As(III) مورد نیاز با حل کردن نمک سدیم آرسنیت (NaAsO₂) در آب مقطر تهیه شد. بدین منظور برای تهیه محلول استاندارد ۱۰۰۰ ppm آرسنیک (III)، مقدار ۷۳۳/۱ گرم نمک سدیم آرسنیت در آب مقطر حل و به حجم نهایی ۱ لیتر رسید. محلول­های آزمایشی مورد نظر از As(III) با رقیق کردن محلول استاندارد تهیه شد.
۲-۷- آزمایش­های جذب دسته ای (بچ)
آزمایش های مربوط به بررسی پارامترهای موثر بر فرایند جذب سطحی آرسنیک(III) بر روی کیتوسان، Chitosan/nano-Al₂O₃ و Cu-chitosan/nano-Al₂O₃ در یک سیستم ناپیوسته با بهره گرفتن از ارلن مایرهای ۲۵۰ میلی لیتر به عنوان راکتور جذب در pH خنثی و دمای محیط انجام گردید. در تمامی آزمایش­ها، ترکیب محلول و جاذب روی یک همزن مغناطیسی قرار داده شدند. کلیه محلول­ها صاف شده و غلظت آرسنیک باقی مانده در محلول با بهره گرفتن از دستگاه اسپکتروفوتومتر جذب اتمی اندازه ­گیری گردید. مقدار As(III) حذف شده با محاسبه تفاوت بین غلظت اولیه و نهایی انجام گرفت و در هر مورد ظرفیت جذب طبق معادله (۲-۱) بدست آمد.
(۲-۱)
که در اینجا C_o غلظت اولیه و C_e غلظت تعادلی As(III) در محلول (mg/l)، q_e مقدار ماده­ جذب شده در تعادل (mg/g)، m مقدار جاذب(g) و v حجم محلول (L) آرسنیک می­باشد.
۲-۷-۱- بررسی مقدار بهینه نانوذرات آلومینا در کامپوزیت Chitosan/nano-Al₂O₃ جهت حذف As(III)
برای تعیین مقدار بهینه نانوذرات آلومینا نسبت به کیتوسان به منظور تهیه کامپوزیت کیتوسان/نانوآلومینا، گرم های متفاوتی از نانوذرات آلومینا (۱/۰، ۲/۰ و ۳/۰) و مقدار ثابت ۵/۲ گرم کیتوسان در تهیه نانوکامپوزت استفاده شد. تاثیر نانوکامپوزیت های بدست آمده برای حذف آرسنیک مورد بررسی قرار گرفت. بدین منظور مقدار ۲/۰ گرم جاذب به حجم ۱۰۰ میلی لیتر محلول آرسنیک با غلظت اولیه mg/l50 افزوده شد. پس از تعادل نمونه ها صاف گردیده و غلظت آرسنیک باقی مانده توسط دستگاه جذب اتمی اندازه گیری شد.
۲-۷-۲- بررسی نسبت بهینه مس به کیتوسان در نانوجاذب Cu-chitosan/nano-Al₂O₃ جهت حذف As(III)
در اصلاح نانوجاذب کیتوسان/آلومینا (تهیه شده و بهینه شده بر اساس نتایج آزمایشات سری ۲-۷-۱ ) با بهره گرفتن از محلول Cu²⁺، نسبت های مولی مس به گروه عاملی گلوکزآمین در کیتوسان معادل ۲ به ۵/۱ و ۱ به ۵/۰ انتخاب شده و سپس آزمایش های جذب با بهره گرفتن از این جاذب ها در شرایط ( مقدار جاذب ۰٫۲ g، غلظت اولیه آرسنیک ۵۰ mg/l ، زمان تعادل ۲۴ ساعت) انجام شد. و غلظت نهایی آرسنیک توسط دستگاه جذب اتمی اندازه گیری شد.
۲-۷-۳- بررسی تاثیر غلظت اولیه As(III) بر فرایند جذب سطحی (مطالعات ایزوترم جذب)
بررسی ایزوترم جذب و تواماً ارزیابی ظرفیت جذب برای سه نوع جاذب کیتوسان، کیتوسان/آلومینا و کیتوسان/آلومینای اصلاح شده با مس (تهیه شده و بهینه شده بر اساس نتایج آزمایشات سری ۲-۷-۲) در غلظت های اولیه متفاوت آرسنیک (۳۰، ۴۰، ۵۰ و۶۰) میلی گرم بر لیتر تحت شرایط مقدار جاذب ۰٫۲ g ، زمان تعادل
۲۴ ساعت و دمای محیط انجام گرفت. غلظت آرسنیک باقی مانده محلول ها اندازه گیری شد و ظرفیت جذب هر کدام از جاذب ها محاسبه گردید.
۲-۷-۴- بررسی تاثیر زمان تماس بر فرایند جذب سطحی آرسنیک(III) (مطالعات سنتیک جذب)
مطالعات سنتیکی با بهره گرفتن از ۱۰۰ میلی­لیتر محلول آرسنیک با غلظت اولیه mg/l ۵۰ در دمای اتاق برای سه نوع جاذب کیتوسان، Chitosan/nano-Al₂O₃ و Cu-chitosan/nano-Al₂O₃ انجام شد. مخلوط­ها هم­زده شدند و هر کدام در زمان مشخص برداشته شد و بلافاصله صاف شد. محلول­های زیر صافی برای اندازه ­گیری غلظت As(III) استفاده شدند. مقدار فلز جذب شده در زمان t، q_t (mg/g)، با رابطه­ زیر حساب شد:

۳-۹-۷- تزریق گلبول قرمز گوسفند و خونگیری جهت تعیین پاسخ سیستم ایمنی
در روزهای ۲۱ و ۳۵ به دو قطعه پرنده از هر پن مقدار ۱/۰ میلی لیتر از سوسپانسیون گلبول قرمز گوسفند ۵/۰ درصد شسته شده در بافر فسفات استریل، از طریق عضله سینه تزریق گردید. ۶ روز پس از هر بار تزریق گلبول قرمز (روزهای ۲۷ و ۴۱)، از همان پرندهها از طریق ورید بال حدود یک میلی لیتر خون گرفته شد. نمونه های خون یک شب در دمای اتاق نگهداری شدند تا سرم از لخته خون جدا شود. سرم بدست آمده با سرعت ۴۰۰۰ دور در دقیقه و به مدت ۱۵ دقیقه سانتریفوژ گردید. سرم بلافاصله در دمای ۴ درجه‌ سانتیگراد قرار داده شد.
۳-۹-۸- خونگیری جهت تعیین کلسترول، تریگلیسیرید و HDL سرم
در روز ۴۲ پرورش جوجههای گوشتی از هر واحد آزمایشی یک قطعه پرنده انتخاب شده و از آنها جهت اندازه گیری کلسترل سرم از طریق ورید بال، خونگیری به عمل آمد. نمونه های خون پس از مدتی که در دمای اتاق برای جداشدن سرم از لخته نگهداری شد، برای اندازه گیری کلسترول سرم به آزمایشگاه انتقال یافت.

( اینجا فقط تکه ای از متن فایل پایان نامه درج شده است. برای خرید متن کامل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

۳-۹-۹- تهیه جیرههای حاوی مارکر به منظور تعیین قابلیت هضم ایلئومی
جهت تعیین قابلیت هضم ظاهری مواد مغذی با بهره گرفتن از جیره حاوی مارکر، اکسید کروم (Cr₂O₃) به عنوان مارکر در جیرههای آغازین و رشد استفاده شد. ابتدا یک دوره سه روزه به منظور عادت دهی جوجهها به این جیرهها، قبل از جمع آوری مدفوع در روزهای ۱۸، ۱۹ و ۲۰ برای دوره آغازین و ۳۹، ۴۰ و ۴۱ برای دوره رشد در نظر گرفته شد. اکسید کروم به میزان ۳ گرم در هرکیلوگرم دان(۳/۰ درصد) با جیره مخلوط گردید و سپس در اختیار جوجهها قرار گرفت.
۳-۹-۱۰- جمع آوری نمونه مدفوع جهت تعیین قابلیت هضم ایلئومی مواد مغذی
پس از سه روز که جیره حاوی مارکر در اختیار جوجهها قرار گرفت، از هر واحد آزمایشی یک پرنده کشتار شده و مدفوع درون ایلئوم آنها از محل فاصله کیسه زرده (مکل) تا انتهای ایلئوم (۲ سانتیمتر مانده به تقاطع ایلئوم- سکوم) جمع آوری گشته و درون قوطیهای پلاستیکی شمارهدار قرار داده شدند، و تا زمان انجام آزمایشات هضمی در دمای ۲۰- درجه سلسیوس قرار گرفتند (هانگ و همکاران، ۲۰۰۵).
۳-۱۰- متغییرهای اندازه گیری شده در آزمایشگاه
۳-۱۰-۱- اندازه گیری کلسترول سرم
در سن ۴۲ روزگی از هر واحد آزمایشی یک پرنده انتخاب و از طریق سر بریدن حدود ۲ میلی لیتر خون گرفته شد. پس از انعقاد خون، نمونه های سرم جدا شده و به میکروتیوپ منتقل شده و برای اطمینان از عدم باقی ماندن لخته در سرم سانتریفیوژ در دور ۴۰۰۰ به مدت ۱۰ دقیقه انجام و سپس سرم شفاف به لوله دیگری منتقل گردید. کلسترول موجود در نمونه های سرم با بهره گرفتن از روش آنزیمی CHOD-PAP و با کیت تجاری^[۱۱۰]تعیین شد (ریچ موند، ۱۹۷۳).
۳-۱۰-۲- اندازه گیری تریگلیسیرید
تریگلیسیرید موجود در نمونه های سرم با بهره گرفتن از روش آنزیمی GPO/Trinder و با کیت تجاری^[۱۱۱]تعیین شد (ریچ موند، ۱۹۷۳).
۳-۱۰-۳- اندازه گیری کلسترول-HDL
HDL- کلسترول موجود در نمونه های سرم با بهره گرفتن از روش آنزیمیCHOD-PAP و با کیت تجاری^[۱۱۲]تعیین شد (ریچ موند، ۱۹۷۳).
۳-۱۰-۴- تعیین عیار پادتن تولید شده علیه گلبول قرمز گوسفند
برای تعیین عیار آنتی بادی تولید شده علیه گلبول قرمز گوسفند از روش هماگلوتیناسیون میکروتیتر استفاده شد (وگمان و اسمیت، ۱۹۶۶؛ پترسون و همکاران، ۱۹۹۹). به این منظور نمونه های سرم جهت خنثی شدن سیستم کمپلمان و عدم تداخل آن با آنتی بادی ضد گلبول قرمز گوسفند به مدت سی دقیقه در دمای ۵۵ درجه‌ سانتیگراد در گرم خانه گذاشته شد. به کلیه‌ چاهک های میکروپلیت U شکل، مقدار ۲۵ میکرولیتر محلول بافر فسفات افزوده شد. سپس از هر نمونه سرم مقدار ۲۵ میکرولیتر به اولین چاهک هر یک از ردیف های هشت گانه میکروپلیت افزوده شد و با بهره گرفتن از میکروپیپت سری رقت با عامل رقت ۵/۰ تهیه گردید. بدین ترتیب که پس از چند بار مخلوط کردن سرم و بافر در اولین چاهک هر ردیف، مقدار ۲۵ میکرولیتر از مخلوط به چاهک بعدی منتقل و این عمل تا آخرین چاهک ادامه یافت. از آخرین چاهک نیز ۲۵ میکرولیتر از مخلوط بیرون ریخته شد تا کلیه‌ چاهک ها ۲۵ میکرولیتر مخلوط سرم و بافر داشته باشند. در میکروپلیت یک ردیف بعنوان شاهد در نظر گرفته شد و به آن سرم اضافه نشد.

در مرحله آخر به هر یک از چاهک ها ۲۵ میکرولیتر سوسپانسیون ۱ درصد گلبول قرمز گوسفند در PBS به عنوان آنتی ژن افزوده شد و پلیت ها به مدت یک ساعت در دمای ۳۷ درجه ‌سانتیگراد گرمخانه گذاری شدند. پس از سپری شدن این مدت لگاریتم در مبنای ۲ عکس آخرین رقتی که در آن هماگلوتیناسیون دیده می شد به عنوان عیار آنتی بادی ثبت گردید.

۳-۱۰-۵- تجزیه شیمیایی نمونه ها
۳-۱۰-۶- ماده خشک
جهت تعیین ماده خشک نمونه ها، ۲۰ گرم از نمونه ها درون ظروف شیشهای از پیش وزن شده قرار داده شد و سپس به مدت ۱۶ ساعت درون آون ( خشک کن) با درجه حرارت ۱۰۵ درجه سلسیوس قرار گرفت. پس از آن که نمونه ها به وزن ثابت رسیدند،‌ در دسیکاتور خنک شده و پس از توزین،‌ از روی کاهش وزن نمونه ها نسبت به وزن اولیه بر حسب درصد، ماده خشک به صورت زیر محاسبه شد (آنونیموس، ۱۹۹۷).
= درصد رطوبت
= a وزن ظرف خالی (گرم)
= b وزن نمونه خوراک قبل از قرار دادن در آون (گرم)
= c وزن نمونه خشک (گرم)
درصد رطوبت – ۱۰۰ = درصد ماده خشک
۳-۱۰-۷- انرژی خام
برای اندازه گیری انرژی خام از بمب کالریمتر استفاده شد. روش کار دستگاه : حرارت حاصل از سوختن ۱ گرم نمونه غذایی (یا نمونه دفعی) در محفظه دستگاه به آب منتقل میشود و از روی اختلاف درجه حرارت آب، (که ناشی از سوختن ماده مذکور بود) انرژی نمونه غذایی (و یا دفعی) اندازه گیری شد. هر یک درجه افزایش حرارت معادل ۰۲۸/۶۶۳۱ کیلو کالری انرژی است (آنونیموس، ۱۹۹۷)
۳-۱۰-۸- پروتئین خام
مقدار ۳/۰ گرم از هر نمونه به وسیله ترازو ( با دقت ۳ رقم اعشار) وزن شده و به لولههای مخصوص هضم منتقل گردید، به هر لوله ۵/۲ میلی لیتر از مخلوط اسیدها ( محلول شماره ۲) اضافه و با احتیاط تکان داده شد تا تمام ذرات خیس گردد. لولهها یک شب به حال خود رها شد و روز بعد ابتدا لولهها به بلوک هضم منتقل گردید و به مدت ۲ ساعت در حرارت ۱۰۰ درجه سلسیوس قرار گرفت. بعد از گذشت این مدت لولهها از بلوک هضم خارج گردید و بعد از سرد شدن لولهها، آب اکسیژنه به مقدار ۳ میلی لیتر به نمونه ها اضافه شد. به علت واکنش شدید آب اکسیژنه و محلول هضم شده لازم است که آب اکسیژنه را در سه مرحله ( هر مرحله ۱ میلی لیتر) درون لولهها بریزیم. لولهها را به بلوک هضم انتقال میدهیم و تا ۳۳۰ درجه سلسیوس حرارت میدهیم تا عصاره بی رنگ یا زرد کم رنگ گردد ( این مرحله معمولاً ۴-۳ ساعت طول میکشد). پس از آن لولهها از اجاق هضم خارج شده و بعد از خنک شدن به هریک از آنها در حدود ۳/۴۸ میلی لیتر آب مقطر اضافه گردید و محلول یک شب دیگر به حال خود گذاشته شد. برای تعیین درصد نیتروژن از دستگاه کجلدال استفاده شد حاصل ضرب عدد به دست آمده در ضریب ۲۵/۶،‌ نشان دهنده درصد پروتئین خام در نمونه های آزمایشی است (آنونیموس، ۱۹۹۷). روش ساخت محلول ذکر شده به صورت زیر است:
محلول شماره ۱: ۳۵/۰ گرم سلنیوم را به cc100 اسید سولفوریک اضافه کرده و به مدت ۴-۳ ساعت در حرارت ۳۰۰ درجه سلسیوس حرارت داده تا به رنگ زرد کم رنگ تبدیل شود.
محلول شماره ۲ :۲/۷ گرم اسید سالیسیلیک را در ۱۰۰ میلی لیتر محلول شماره ۱ حل میشود. این محلول را تا ۴۸ ساعت میتوان نگهداری نمود.
۳-۱۰-۹- اندازه گیری اکسید کروم در نمونه خوراک و مدفوع
در این آزمایش، اکسید کروم سه ظرفیتی (Cr₂O₃) به میزان ۳/۰ درصد به خوراک اضافه گردید. از آنجائیکه اکسید کروم از طریق دستگاه گوارش جذب نمیشود، غلظتش در مدفوع نسبت به غذا افزایش می یابد، که از این ویژگی برای اندازه گیری قابلیت هضم خوراک استفاده میشود. نمونه جهت حذف تمام مواد آلی، به خاکستر تبدیل میشود. در حضور مخلوط هضمی، اکسید کروم به کروم بدون آب محلول (اکسید کرومیک) تبدیل شده، که به آسانی پلیمریزه میشود. جذب نوری محلول در ۴۴۰ نانومتر اندازه گیری میشود.
۳-۱۰-۹-۱- وسایل لازم
۱- اسپکتروفتومترPye-unicam ، SP5-350

1. 1. صفح داغ با قابلیت کنترل درجه حرارت (هیتر)

1. 1. کوره

1. 1. بشر پیرکس

1. 1. توزیع کننده اسید، پیپت ۱۰-۵ میلی لیتر Brink man

1. 1. ترازوی آنالیتیک

۳-۱۰-۹-۲- مواد شیمیایی لازم
مخلوط هضمی: ۱۰ گرم از مولیبدات سدیم آبدار (Na₂Mo₄2H₂O) در ۵۰۰ میلی لیتر مخلوط اسیدی محتوی:

1. 1. ۱۵۰ میلیی لیتر اسید سولفوریک غلیظ

1. 1. ۲۰۰ میلی لیتر اسید پرکلریک ۷۰ درصد

1. 1. ۱۵۰ میلی لیتر آب مقطر

فصل سوم:
روش اجرای تحقیق،
مواد و روش ها

۳-۱- مقدمه
دست­یابی به هدف­های علم یا شناخت علمی میسر نخواهد شد مگر زمانی که با روش­شناسی درست صورت پذیرد. به عبارت دیگر یکی از مشخصه­هایی که تعیین کننده اعتبار و ارزش یک کار تحقیقاتی می‌باشد، روش و ابزاری است که محقق در انجام پژوهش خود در پیش گرفته است. اتخاذ ر.ش تحقیق مناسب علاوه بر اینکه محقق را در رسیدن به نتیجه­ای محکم­تر و قابل اتکا یاری می­دهد، روند پیشرفت تحقیق را بسیار تسهیل می­نماید (حافظ نیا، ۱۳۸۷).
تحقیق علمی که همان کاربرد روش علمی است در جستجوی شرایطی می­باشد که تحت آن­ها پدیده خاصی رخ می­دهد. در واقع، تحقیق عبارت است از جستجوی منظم برای مشخص کردن یک موقعیت نامعین. در این ارتباط روش تحقیق، چارچوب عملیات یا اقدامات جستجوگرایانه برای تحقق هدف پژوهشی جهت آزمون فرضیه یا پاسخ به سؤالات تحقیق را فراهم می ­آورد (حافظ نیا، ۱۳۸۷).

( اینجا فقط تکه ای از متن فایل پایان نامه درج شده است. برای خرید متن کامل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

در این فصل به بیان روش تحقیق به ‌کار رفته در این پژوهش که شامل روش تحقیق، جامعه آماری، تعیین حجم نمونه و روش نمونه‌گیری، ابزار جمع‌ آوری اطلاعات، روایی پرسشنامه، پایایی پرسشنامه و روش‌های آماری که محقق برای تجزیه و تحلیل مسائل طرح‌شده به کار گرفته است، پرداخته خواهد شد.
۳-۲- روش­شناسی پژوهش
روش پژوهش وسیله ‌یا طریقه‌ی تعیین این امر است که چگونه یک گزاره‌ پژوهش مورد تأیید قرار می‌گیرد یا رد می‌شود. به عبارت دیگر، روش پژوهش چارچوب عملیات یا اقدامات جست‌وجوی گرایانه برای تحقق هدف پژوهش و جهت آزمودن فرضیه یا پاسخ دادن به سؤال‌های پژوهش را فراهم می ­آورد (سرمد، بازرگان و حجازی، ۱۳۸۴،ص۷۵)
به طور کلی روش‌های پژوهش در علوم رفتاری را می‌توان با توجه به دو معیار هدف پژوهش و نحوه گردآوری داده­ تقسیم‌بندی نمود.
۳-۲-۱- دسته‌بندی پژوهش‌ها بر حسب هدف
پژوهش‌های علمی بر اساس هدف پژوهش به سه دسته تقسیم می‌گردد: پایه (بنیادی)، کاربردی، تحقیق و توسعه‌ای.
پژوهش‌های پایه^[۶۱]: این پژوهش‌ها در انتزاعی‌ترین شکل خود، به منظور ایجاد و پالایش نظریه ­ها صورت می‌گیرند. در این نوع پژوهش‌ها، مسئله از حوزه اجرایی واقعی ناشی نشده است. هدف اساسی این نوع پژوهش‌ها آزمون نظریه ­ها، تبیین روابط بین پدیده ­ها و افزودن به مجموعه دانش موجود در یک زمینه خاص است.
پژوهش‌های کاربردی^[۶۲]: پژوهش کاربردی در جهت اجرایی کردن نظریات و نگرش‌های علمی استفاده می­شوند. هدف از پژوهش کاربردی دستیابی به پیامد­های عملی، پیدا کردن راه حل برای مسایل واقعی و توسعه دانش کاربردی در یک زمینه خاص و روش انجام کارهای عملی است.
پژوهش‌های تحقیق و توسعه: هدف اساسی این نوع پژوهش‌های تدوین یا تهیه‌ برنامه­ ها، طرح­ها و امثال آن است، به طوری که ابتدا موقعیت نامعین خاصی مشخص ‌شده و براساس یافته­های پژوهشی، طرح یا برنامه‌ ویژۀ آن تدوین وتولید می‌شود (سرمد، بازرگان وحجازی، ۱۳۸۴،ص.۷۹).
۳-۲-۲- دسته‌بندی پژوهش‌ها بر حسب نحوه و زمان گردآوری داده‌ها
پژوهش­ها بر اساس نحوه و زمان گردآوری داده ­ها بصورت زیر تقسیم بندی می­شوند:
پژوهش تاریخی^[۶۳]: در صورتی که پاسخ مسئله به زمان گذشته مربوط باشد، در آن صورت، از روش تاریخی استفاده می‌شود. پژوهش تاریخی با توصیف انتقادی و تحلیل رویدادهای گذشته برای شناخت و درک بهتر رویدادها در زمان حال سروکار دارد (سرمد، بازرگان و حجازی، ۱۳۸۴،ص۹۰).
پژوهش توصیفی^[۶۴]: تحقیق توصیفی شامل مجموعه روش­هایی است که هدف آنها توصیف کردن شرایط یا پدیده ­های مورد بررسی است. اجرای تحقیق توصیفی می ­تواند صرفا برای شناخت بیشتر شرایط موجود یا یاری دادن به فرایند تصمیم ­گیری باشد (سرمد، بازرگان و حجازی، ۱۳۸۴،ص۸۱).
پژوهش تجربی^[۶۵]: اگر پاسخ مسئله به زمان آینده مربوط باشد، از پژوهش تجربی استفاده می‌شود. هر گاه پژوهشگر به کار تازه‌ای دست بزند تا تغییراتی در شرایط فعلی ایجاد نماید، به پیش‌بینی رویدادهای آینده نیز علاقمند شده و این یک روش تجربی است زیرا هدف از این کار، تلاش برای ایجاد وضعیتی تازه بر اساس تجربه و آزمایش و مطالعه آن در شرایطی کنترل شده به منظور رسیدن به پیش‌بینی­های قابل تعمیم­تر می­باشد (سرمد، بازرگان و حجازی، ۱۳۸۴،ص.۹۲).
این پژوهش بر مبنای هدفش از نوع پژوهش‌های کاربردی است. با توجه به اینکه هدف از پژوهش کاربردی دستیابی به پیامد­های عملی، پیدا کردن راه حل برای مسایل واقعی و توسعه دانش کاربردی در یک زمینه خاص و روش انجام کارهای عملی است و این پژوهش با ارائه راهکارهایی به شرکت کاله در سطح استان گیلان می‌تواند سبب عملکرد بهتر آنها گردد، جزو پژوهش‌های کاربردی قرار می‌گیرد. پژوهش حاضر از دیدگاه جمع‌ آوری داده از نوع توصیفی پیمایشی می‌باشد. این روش برای آگاهی از دیدگاه‌ها، باورها و رفتار افراد مورد استفاده قرار می‌گیرد و بر اساس داده‌های به دست آمده از پرسش کتبی یا شفاهی به مقایسه واقعیت‌ها، تعیین میزان همبستگی یا پیوستگی، یا اشتراک و افتراق آن‌ها می‌پردازد. استفاده از پرسشنامه، مصاحبه و مشاهده سه شیوه اصلی گردآوری اطلاعات در مطالعات پیمایشی است (سکاران، ۱۳۸۸). همچنین از منظر قطعیت داده ­ها به دلیل آنکه تحقیق مبتنی بر فرضیه می­باشد و در صدد آزمون فرضیه ­ها هستیم، تحقیق قطعی است.
۳-۳- جامعه آماری
۳-۳-۱- تعریف جامعه آماری
جامعه آماری عبارت است از کلیۀ عناصر و افرادی که در یک مقیاس جغرافیایی مشخص دادای یک یا چند صفت مشترک باشند. بر اساس این تعریف جامعه آماری باید از نقطه نظر زمانی و مکانی همۀ واحدهای مورد مطالعه را در بر گرفته و از در نظر گرفتن واحدهایی که فاقد صفات مشترک باشند جلوگیری نماید (حافظ نیا، ۱۳۸۵)
جامعه آماری تحقیق حاضر متشکل از کلیه افرادی است که به یکی از فروشگاه­های زنجیره­ای عرضه کننده محصولات شرکت کاله در سطح استان گیلان مراجعه و خرید نموده ­اند.
۳-۳-۲- نمونه‌گیری
نمونه عبارت است از تعدادی از افراد که صفات آنها با صفات جامعه مشابهت داشته، معرف جامعه بوده ­اند و از تجانس و همگنی با افراد جامعه برخوردار باشند. در واقع نمونه گیری یکی از مراحل مهم تحقیق علمی است که به محقق این امکان را می­دهد تا با صرف امکانات کمتر به نتایج مطلوب برسد و در زمان، هزینه و نیروی کار صرفه­کویی کند. در .اقع منظور از نمونه گیری، فرایند انتخاب کردن تعداد کافی از میان اعضای جامعه آماری است؛ به طوری که با مطالعه نمونه و خصوصیات و ویژگی­هایش، بتوان آن را به اعضای جامعه آماری تعمیم داد (حافظ نیا، ۱۳۸۵).
نمونۀ ما کلیۀ مشتریانی هستند که در مقطع جمع آوری داده ­ها به یکی از فروشگاه­های زنجیره­ای سناتور، اسکار و دلفین در سطح استان گیلان مراجعه کرده ­اند و روش نمونه گیری مورد استفاده، غیر احتمالی در دسترس می­باشد. نمونه گیری غیراحتمالی در دسترس متضمن گردآوری اطلاعات از اعضایی از جامعه است که برای ارائه اطلاعات براحتی در دسترس قرار دارند (دانایی فرد، الوانی و آذر،۱۳۸۶،ص۳۲۱).
۳-۳-۳- برآورد حجم نمونه
از آنجا­ که جامعه مورد نظر در این تحقیق نامحدود می­باشد، برای برآورد حجم نمونه از فرمول کوکران^[۶۶] استفاده شده است که به شرح زیر می­باشد:
(۳-۱)
که در این فرمول N حجم جامعه مورد نظر را نشان می دهد، t اندازه متغیر در توزیع نرمال است که از جدول مربوط در سطح احتمال مورد نظر استخراج می شود (۱٫۹۶=t در سطح ۹۵ درصد)، p درصد توزیع صفت در جامعه یعنی نسبت درصد افرادی است که دارای صفت مورد مطالعه می باشند (۰٫۵)، q درصد افرادی است که فاقد آن صفت در جامعه هستند (۰٫۵) و d هم تفاضل نسبت واقعی صفت در جامعه با میزان تخمین محقق برای وجود آن صفت در جامعه است که حداکثر نسبت آن تا ۰٫۰۵ است.
روش نمونه گیری مورد استفاده، غیر احتمالی در دسترس می­باشد. حجم نمونه در پژوهش حاضر ۳۸۴ نفر در نظر گرفته شده. با توجه به گستردگی و پراکنده بودن جامعه، احتمال می­رفت تعدادی از پرسشنامه ­ها بازگشت داده نشوند بنابراین تعداد ۴۰۰ پرسشنامه توزیع گردید. از ۴۰۰ پرسشنامه توزیع شده تعداد ۳۹۲ پرسشنامه جمع­آوری شد (نرخ بازگشت ۹۸%). از این تعداد پس از بررسی نرمال بودن داده ­ها برای انجام پژوهش در محیط نرم افزار Lisrel، تعداد ۳۸۶ پرسشنامه قابلیت بررسی را جهت تحلیل مدل معادلات ساختاری کسب کردند که با توجه به حجم نمونه، مقدار مناسبی می­باشد.
۳-۴- نتایج آزمون بارتلت جهت کفایت نمونه
قبل از اینکه بخواهیم تحلیل عاملی را انجام دهیم برای بررسی کفایت نمونه گیری از آزمونKMO^[67] استفاده گردید. شاخص KMO شاخصی از کفایت نمونه گیری است که کوچک بودن همبستگی جزئی بین متغیرها را بررسی می­ کند و از این طریق مشخص می­ کند آیا واریانس متغیرهای تحقیق، تحت تأثیر واریانس مشترک برخی عامل­های پنهان یا اساسی قرار دارد یا خیر. این شاخص در دامنه صفر تا یک قرار دارد. اگر مقدار شاخص نزدیک به یک باشد، داده ­های مورد نظر برای تحلیل عاملی مناسب هستند و در غیر این صورت نتایج تحلیل عاملی برای داده ­های مورد نظر چندان مناسب نمی­باشند ( مؤمنی، ۱۳۸۶). نتایج این آزمون در جدول ۳-۱ ارائه شده است.
جدول ۳-۱- نتایج آزمون KMO و کرویت بارتلت برای پرسشنامه

آزمون KMO مقیاس کفایت نمونه

۹۲۱/۰

آزمون کرویت بارتلت

در این صورت اگر موضوع شرط امری مستقل، مثل وکالت یا پیمانکاری باشد بایستی آن را تابع «شروط ابتدایی» دانست که با وجود ماده ۱۰٫ق.م، در نفوذ آن تردیدی نیست، اما این مبحث را که مربوط به قلمرو و الزام ناشی از قراردادهای بی‌نام است، نبایستی با «شرط» مخلوط کرد.
ولی هرگاه طرفین عقد درباره مفاد و چگونگی اجرای تعهدات ناشی از آن توافق جدیدی کنند، مثلاً: بر میزان دستمزد در قرارداد بیفزایند یا موعدی برای پرداخت بهای کالای فروخته شده تعیین کنند، می‌توان توافق جدید را از شروط پیشین دانست. زیرا بدین‌وسیله قرارداد را طرفین اصلاح کرده‌اند و همین مقدار کافی است که نام شرط را بر آن نهاد.^[۳۲]

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

بند پنجم: شرط ضمنی:

اصطلاح شرط ضمنی برای اموری به کار می‌رود که مدلول التزامی الفاظ قرارداد است، یعنی به حکم عقل یا قانون یا عرف لازمه‌ی مفاد توافق یا طبیعت قرارداد است.^[۳۳]
در تعریفی بیان شده است: «شرطی است که در ایجاب و قبول نه به صورت صریح و نه به طور اشاره ذکر نمی‌شود ولی به لحاظ انس جامعه، وجود شرط، معهود در عرف و مورد شناسایی است، به گونه‌ای که اگر عقد به طور مطلق هم انشا شود، وجود شرط مزبور در آن عقد، در ذهن عرف انعکاس می‌یابد».^[۳۴]
مثلاً: عقد اجاره، حاوی شرط ضمنی مربوط به تسلیم مورد اجاره از سوی مالک و انجام تعمیرات جزئی از طرف مستأجر است.
اگرچه شرط تبانی و شرط ضمنی هیچ‌کدام در عقد ذکر نمی‌شوند و هر دو به هنگام انشای عقد، مورد لحاظ و به اراده تعلق می‌گیرند، اما تفاوتی که بین این دو شرط وجود دارد در این است که «شرط بنایی مورد لحاظ خاصّ طرفین و معهود ایشان است، در حالی ‌که شرط ضمنی، معهود در نزد عرف است و به این جهت مورد لحاظ طرفین در عقد قرار می‌گیرد».

مبحث دوم: صحت و بطلان شرط و اقسام شروط باطل:

یکی دیگر از تقسیم‌های شرط، تقسیم به اعتبار نفوذ و اعتبار شرط است. بر این اساس شرط به صحیح و فاسد تقسیم می‌گردد و شرط فاسد نیز به اعتبار تأثیری که در عقد دارد به شرط باطل و مبطل تقسیم‌بندی می‌شود. آن‌چه که موضوع اصلی بحث ما را در این رساله تشکیل می‌دهد؛ یکی از اقسام شروط باطل و مبطل عقد «شرط خلاف مقتضای ذات عقد نکاح» می‌باشد. اما لازم می کند که قبل از ورود به بحث اصلی در مورد شرایط صحت شرط که باعث شناخت شروط صحیح از باطل می‌شوند، مطالبی بیان گردد. البته قبل از آن، می‌بایستی بررسی کرد که اصل صحت که در مورد عقود در فقه و قانون مدنی پذیرفته شده است، آیا در مورد شرط نیز قائل تسری است یا خیر؟ بنابراین بحث را در خصوص مطلب فوق در دو قسمت «اصل صحت شرط» و «شرایط صحت شرط» بررسی خواهیم نمود.

گفتار اوّل: اصل صحت شرط:

یکی از اصول و قواعد عمومی که در معاملات وجود دارد: «اصل صحت عقود است» به این معنا که در مقام تردید در صحت یا فساد عقدی، می‌بایستی اصل را بر صحت آن قرار داد، مگر این‌که خلاف آن ثابت گردد، یعنی بطلان عقد ثابت شود.
در بیان مدرک این اصل فقها به آیات شریفه: «قولوا للناس حسنا»، «اجتنبوا کثیرا من الظن إن بعض الظن اثم» و … استناد نموده که همگی بر لزوم حسن نیت و پرهیز از بدگمانی دلالت دارند، اگرچه برخی از فقها به دلالت این آیات و روایات بر موضوع مورد اشاره تردید نموده‌اند، اما اصل صحت در میان اکثریت قریب به اتفاق فقها مورد تردید نمی‌باشد.
حال بایستی جایگاه این اصل در تعهدات فرعی در ضمن عقد را نیز بررسی نمود، آیا اصل در این‌جا نیز جاری و ساری است یا خیر؟
«بررسی کلمات و عبارت فقهای امامیه در باب شروط ضمن عقد و شرایط صحت شرط، اعتقاد به جریان اصل صحت در شروط را نشان می‌دهد».^[۳۵]
اغلب فقهای امامیه شرط را به معنای الزام و التزام دانسته و عده‌ای در اثبات لزوم وفای به آن به آیات شریفه: «اوفوا بالعقود» و «بتجاره عن تراض» تمسک جسته‌اند.
«تقریب استدلال به آیات شریفه مذکور این است که هر عقد مؤکدی که مورد تراضی واقع شود مشمول امر شارع مقدس است و شرط نیز در واقع عقد مؤکد و قراردادی است که به جهتی از جهات تابع عقد دیگری قرار داده شده است، بنابراین ادله لزوم وفای به عقود شامل شروط مرتبط به آن نیز می‌شود.^[۳۶]
صحت قراردادها به عنوان یک اصل مهم در ماده ۲۲۳ قانون به تبعیت از فقه پذیرفته شده است و از آن‌جایی که «شرط» پاره‌ای از عقد است، این اصل شامل شروط هم خواهد شد و می‌توان گفت: «هر شرط محمول بر صحت است مگر این که فساد آن معلوم شود».^[۳۷]
قانون مدنی از شرایط درستی شرط، سخنی به میان نیاورده و این شیوه نگارش مؤید پذیرش «اصل صحت شرط» می‌باشد.^[۳۸]

بند اوّل: شرایط صحت شرط (ضرورت بحث):

اگرچه با بررسی و ذکر شروط باطل می‌توان معیارهای لازم برای صحت و فساد شرط را دریافت اما ضرورت بحث از شرایط صحت را منتفی نمی‌سازد، چرا که وقتی ما از شروط باطل بحث می‌کنیم، لزوماً تمامی شرایط صحت مورد بررسی قرار نمی‌گیرد. بنابراین بایستی اوّل، بررسی نمود که رعایت شرایط عمومی صحت معامله در انعقاد و اعتبار شرط لازم می باشد یا خیر؟
روشن است که در این‌جا ما به بحث ماهیتی شرایط عمومی و اختصاصی صحت معامله نمی‌پردازیم و صرفاً به صورت کلی، لزوم رعایت یا عدم رعایت شرایط عمومی را مورد بررسی قرار می‌دهیم.
طبق ماده ۱۹۰ قانون مدنی از جمله شرایط لازم برای صحت هر معامله و قراردادی، قصد و رضا، اهلیت طرفین، موضوع معین مورد معامله و مشروعیت جهت معامله می‌باشد. حال در این‌جا سؤالی که مطرح می‌شود این است که آیا رعایت شرایط عمومی صحت معاملات در مورد شرط ضمن عقد نیز لازم و ضروری است؟ فایده‌ی پاسخ به سؤال، در جایی است که شرط ضمن عقد فاقد یکی از شرایط عمومی صحت از قبیل: رضا، معلوم و معین بودن موضوع یا اهلیت طرفین باشد، چنین شرطی صحیح است یا بایستی آن را باطل دانست؟ در پاسخ به سؤال مذکور، دو نظریه وجود دارد که به شرح آتی بررسی می‌گردد.
الف: نظریه عدم لزوم رعایت شرایط عمومی صحت معامله در مورد شرط:
فقها و حقوق‌دانانِ قائل به این نظریه معتقد هستند: از آن‌جایی که ماده ۲۳۲ قانون مدنی در مقام بیان بوده و تنها سه شرط برای صحت شروط بیان نموده (شرط مقدور باشد، فایده داشته باشد و مشروع باشد) لذا به وجود بقیه‌ی شرایط صحت معامله در شرط نیاز نیست و بیان می‌کنند بر اساس ماده ۱۰ قانون مدنی، چنان‌چه شرط مالیت نداشته باشد یا شرط مجهولی که موجب جهل به عوضین نشود، صحیح است.^[۳۹]
ب: نظریه لزوم رعایت شرایط عمومی صحت معامله در مورد شرط:
این نظریه نیز در بین فقها و حقوق‌دانان طرفدارانی دارد. برخی حقوق‌دانان پیرو «نظریه لزوم وجود شرایط عمومی صحت عقود در شرط» بیان می‌کنند که اگرچه شرط یک تعهد تبعی است و ضمن عقد درج می‌گردد، لکن تبعی بودن آن باعث نمی‌شود که ما قائل به رعایت شرایط عمومی صحت در آن نباشیم، ضمن این که شرایط مندرج در ماده ۱۹۰ قانون مدنی ناظر به همه‌ی قراردادها و تعهدات است و شرط ضمن عقد، برتری و امتیازی بر دیگر تعهدات ندارد که قائل به عدم لزوم رعایت صحت معامله در مورد آن باشیم. مثلاً: ماده ۱۹۰ قانون در شرایط اساسی برای صحت معامله بیان می‌کند «مشروعیت جهت معامله» و ماده ۲۳۲ در بیان شروط باطل مقرر داشته «شرطی که نامشروع» باشد، در ماده ۱۹۰ ق.م، از لحاظ تأثیر در عقد، امتیازی بین مشروع بودن موضوع و جهت معامله وجود ندارد، بنابراین شرطی که هدف از آن، انجام امری نامشروع باشد، بی‌تردید نامشروع است.^[۴۰] مثال دیگر: «مطابق بند ۳ ماده ۲۲۳ ق.م، «شرط مجهولی که جهل به آن موجب جهل به عوضین شود» باطل و موجب بطلان عقد است». مفاد ماده با بطلان شرط مجهول، هر چند که به دو عوض سرایت نکند، منافی به نظر نمی‌رسد، اجرای تعهدی که موضوع آن مجهول است امکان ندارد و این امر چنان بدیهی است که نیاز به حکم خاص درباره آن احساس نمی‌شود. پس باید گفت شرط مجهول، اگر قابل تعیین نباشد، به حکم طبیعت خود باطل است و هنگامی عقد را نیز باطل می‌کند که موجب جهل به عوضین شود».^[۴۱]
به هر صورت بین دو نظریه مطرح شده، بی‌گمان نظر اخیر را باید تأیید کرد. محصور کردن شرایط صحت به آن‌چه در مواد ۲۳۳ و۲۳۲ آمده است، نتایجی به بار می‌آورد که حتی پیروان نظر مخالف نیز راضی به آن نیستند. به عنوان مثال: اگر برای افزودن شرط بر قرارداد یکی از دو طرف در معرض اکراه قرار گیرد، آیا می‌توان شرط ناشی از اکراه را نافذ دانست؟ آیا اشتباه در موضوع اصلی شرط در نفوذ آن بی‌اثر است.^[۴۲]

بند دوم: شرایط اختصاصی صحت شرط:

پس از بررسی دو نظریه‌ی مربوط به لزوم یا عدم لزوم رعایت شرایط عمومی صحت شرط، لازم می کند که شرایط دیگری که در صحت شرط نقش دارند و ما در این بحث تعبیر به شرایط اختصاصی نموده‌ایم، مورد بررسی قرار گیرند. به عبارت دیگر مراد ما شروطی هستند که وجود آن‌ها برای صحت «شروط ضمن عقد» الزامی خواهد بود.
در فقه نسبت به شرایط صحت «شرط» نظر واحدی وجود ندارد و اختلاف نظر زیادی بین فقها در این خصوص به چشم می‌خورد، که بیشتر این اختلاف‌ها صوری بوده و ناظر به چگونگی تحلیل این شروط می‌باشد. اگر بخواهیم جمع‌بندی مختصری از نظر فقها در مورد «شرایط اختصاصی صحت شرط» داشته باشیم، به شرح زیر است:

1. 1. اجرای شرط در توان طرف قرارداد باشد. (مقدور بودن)

1. 1. شرط به خودی خود جایز باشد.

1. 1. غرض عقلایی داشته باشد.

1. 1. مخالف کتاب و سنت نباشد.

1. 1. منافی مقتضی عقد نباشد.

1. 1. مجهول نباشد.

1. 1. مستلزم محال نباشد.

1. 1. شرط (التزام) در متن عقد باشد.

1. 1. منجز باشد.

البته فقهای متقدم به چهار شرط:

1. 1. مجهول نبودن؛

1. 1. مخالف کتاب و سنت نبودن؛

1. 1. مخالف مقتضای عقد نبودن؛

1. 1. و غیر مقدور نبودن، برای صحت شروط قائل بوده و بقیه‌ی شروط را جایز می‌شمارند.^[۴۳]

قانون مدنی هم با در نظر گرفتن نظریات مربوط به شرایط صحت شرط، در مواد ۲۳۲ و ۲۳۳، پنج شرط را برای درستی شرط مقرر نموده است:

۲-۱۹ پیشینه پژوهش
نتایج پایان نامه ای با عنوان بررسی میزان تاثیر آموزش ضمن خدمت بر توانمندسازی مدیران و معاونان شعب بانک ملی بااستفاده از روش توصیفی – پیمایشی که جامعه و نمونه آن به ترتیب ۱۱۰۰ و ۲۸۹ نفر است مشخص شد که از نظر مدیران و معاونان شعب بانک ملی ، آموزش توانسته است بر مولفه های ساختار سازمانی ، سبک رهبری ،پیشبرد کارهای تیمی و یادگیری سازمان موثر باشد . (برزیگر ، ۱۳۹۱ )
در تحقیق دیگری با عنوان بررسی تاثیر مدل سبک شایستگی مدیریتی مبنی بر انتظارات در پرستاری بر توانمندسازی کارکنان و اثربخشی سبک رهبری مدیران پرستاری با بهره گرفتن از روش نیمه تجربی با گروه های کنترل نامتعادل که ۹۰ پرستار و ۴۲ مدیر از دو بیمارستان شهر بیرجند مورد مطالعه قرار گرفتند این نتایج بدست آمده که مدل سبک شایستگی مدیریتی مبتنی بر انتظارات در پرستاری توانسته است اثربخشی سبک رهبری و مهارت های مدیران پرستاری را به گونه ای ارتقا دهد که این تغییرات توسط کارکنان درک شده و بر توانمند سازی آنان اثر بگذارد .(محمودی راد ، ۱۳۸۸)
لاسینگر و همکاران(۲۰۰۰)اعتماد سازمانی و توانمند سازی را در یک مجموعه تجدید ساختار شده بررسی کردند. آنها ازمدل توانمندسازی محیط کار برای بررسی اثرات اعتماد سازمانی و توانمند سازمانی بر روی دو نوع از تعهد سازمانی شامل تعهد عاطفی و مستمر، استفاده کردند. نتایج نشان داد که کارکنان توانمند شده سطح بالاتری از اعتماد را دارا می باشند که در ادامه به سطح بالایی از تعهد عاطفی منجر گردیده شده بود. اما توانمند سازی تعهد مستمر را نمی توانست پیش بینی کند.

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

سیگال و گاردنر در تحقیق به عنوان ” بررسی رابطه بین توانمندسازی و عوامل زمینه ای” به بررسی رابطه عوامل زمینه ای شامل رابطه با مافوق ، رابطه عمومی با شرکت ، تیم کاری و تمایل به عملکرد ها با توانمند سازی پرداخته اند . نتیجه مطالعه آنها به این صورت است که عوامل : رابطه با مافوق و روابط عمومی با شرکت به طور معنی داری با جنبه های معنی دار بودن شغلی ، تاثیر و خود تعیینی مرتبط اند ولی با شایستگی ارتباط پیدا نکرد.
گیلداس و برچ وویلدروم در پژوهشی به عنوان مدیریت توانمند سازی در هتلهای لوکس اروپا وبا هدف آزمون ۴عامل ( آموزش ، پاداش مبنی بر عملکرد ، فرهنگ مشتری مداری و سبک مدیریت توانمند سازی) بر رفتار توانمند کارکنان انجام شد ، به این نتیجه رسیدند که آموزش و سیستم پاداش دهی تاثیری بر توانمند سازی کارکنان ندارد .
در این پژوهش سعی بر شناخت عوامل موثر بر توانمندسازی کارکنان بر طبق الگوهای وتن و کمرون ، زیمرمن ، اسپرتیزر را داریم.
فصل سوم
روش شناسی تحقیق
۳-۱ مقدمه
هدف از انتخاب روش تحقیق این است که پژوهشگر مشخص نماید چه روشی را به کار گیرد تا او را هر چه دقیقتر و آسان تر در دستیابی به پاسخ های احتمالی یاری نماید . نوع روش تحقیقی که انتخاب می شود بستگی به اهداف و ماهیت موضوع مورد مطالعه و همچنین امکانات و منابع در دسترس دارد . بنابراین بعد از مشخص شدن ماهیت موضوع مورد مطالعه، هدف ها و قلمرو، روش تحقیق انتخاب میشود. روش تحقیق مجموعه ای از قواعد، ابزارها و راهی معتبر و نظام یافته برای بررسی واقعیت ها و کشف مجهولات و دستیابی به راه حل مشکلات است.
در این فصل پس از مقدمه به بیان روش تحقیق، جامعه آماری، حجم نمونه، ابزار تحقیق، روایی و پایایی پرسشنامه، روش جمع آوری و تجزیه و تحلیل داده ها، متغیرهای تحقیق، و معرفی نرم افزار آماری پرداخته می شود.
۳-۲ روش پژوهش
پژوهشگر پس از تهیه و تنظیم موضوع تحقیق باید در فکر انتخاب روش تحقیق باشد. هدف از انتخاب روش تحقیق این است که مشخص نماییم برای بررسی موضوعی خاص چه روش تحقیقی لازم است و محقق چه روش و شیوه ای را اتخاذ کند تا هر چه دقیقتر و سریعتر به پرسش یا پرسشهای تحقیق مورد نظر دست یابد.
دستیابی به هدف های علمی یا شناخت علمی میسر نخواهد بود مگر زمانی که با روش شناسی درست صورت پذیرد. به عبارت دیگر تحقیق از حیث روش است که اعتبار می یابد نه موضوع تحقیق (خاکی، ۱۳۸۲) به طور کلی روش های تحقیق در علوم رفتاری را میتوان با توجه به دو ملاک: الف- هدف تحقیق، ب- نحوه گردآوری داده ها تقسیم کرد.
تحقیقات علمی بر اساس هدف تحقیق به سه دسته تقسیم می شود : بنیادی، کاربردی، تحقیق توسعه ای. تحقیقات علمی را بر اساس چگونگی به دست آوردن داده های مورد نیازطرح تحقیق می توان به دسته های زیر تقسیم کرد: تحقیق توصیفی (غیرآزمایشی)، تحقیق آزمایشی.
این تحقیق از لحاظ هدف کاربردی و از لحاظ روش تحقیق از نوع توصیفی- پیمایشی است.
۳-۳ جامعه آماری
جامعه آماری به مجموعه افراد، اشیاء و یا به طور کلی پدیده هایی اطلاق می شود که محقق میتواند نتیجه مطالعه خود را به کلیه آنها تعمیم دهد و آحاد جامعه آماری دارای ویژگی های مشترکی هستند که آنها را از سایر پدیده های خارج از قلمرو جامعه آماری مشخص می سازد، این ویژگی ها را صفت مشترک جامعه آماری میگویند(متانی، ۱۳۸۶)
جامعه آماری پژوهش حاضر شامل کلیه کارمندان بانک ملی شهرستان کاشان است،که طبق آمارارائه شده ۲۰۰نفر می باشد.
۳-۴ نمونه آماری
نمونه عبارت است از تعدادی از افراد جامعه که صفات آنها با صفات جامعه مشابهت داشته، معرف جامعه بوده و از تجانس و همگنی با افراد جامعه برخوردار باشد . لذا محقق برای گردآوری داده ها جهت تصمیمگیری در خصوص فرضیات تحقیق اقدام به نمونه گیری کرده و سپس نتایج حاصله را با سطح اطمینان۹۹ درصد به جامعه تعمیم داده است . از آنجا که امکان مراجعه محقق به تمام آنهامیسر نمی باشد، و ناگزیر به انتخاب جمعی از آنها به عنوان نمونه و تعمیم نتایج آن به جامعه مورد مطالعه هستند، بنابراین محقق راه نمونه گیری را انتخاب می کند. در این تحقیق روش نمونه گیری تصادفی ساده انجام شده است .
تعیین حجم نمونه یکی از اساسی ترین و مشکل ترین گامهای هر تحقیق میدانی بوده و دقت در تعیین حجم نمونه متضمن صحت تعمیم و نتیجه گیری می باشد. (آذر و مؤمنی،۳۸۰۱)
برای بدست آوردن حجم نمونه از جدول مورگان استفاده شده است و حجم نمونه برابر با ۱۲۷نفر بود که در اینجا برای سهولت و اطمینان بیشتر ۱۳۰ نفر درنظر گرفته شد.
۳-۵ ابزار تحقیق
پرسشنامه ^[۵۰]یکی از ابزارهای رایج تحقیق و روشی مستقیم برای کسب داده های تحقیق است . پرسشنامه
مجموعهای از سوال ها (گویه ها^[۵۱] ) است که پاسخ دهنده با ملاحظه ی آن ها پاسخ لازم را ار ائه می دهد . این پاسخ، داده مورد نیاز پژوهشگر را تشکیل می دهد. سؤالهای پرسشنامه را نوعی محرک – پاسخ می توان محسوب کرد . از طریق سؤال های پرسشنامه می توان دانش، علایق، نگرش و عقاید فرد را مورد ارزیابی قرار داد، به تجربیات قبلی وی پی برده و به آنچه در حال حاضر انجام می دهد آگاهی یافت. باید توجه داشت که در برخی فرهنگ ها با توجه به شرایط اجتماعی، پرسشنامه نمیتواند داده ها را با دقت لازم، همانند یک مصاحبه ی عمیق، بدست دهد . بنابراین برای بالا بردن دقت داده های گردآوری شده توصیه میشود که تکمیل پرسشنامه همراه با سایر ابزارهای گردآوری داده ها باشد . در غیر این صورت باید داده های حاصله را با قید احتیاط به کار برد.
در این تحقیق از پرسشنامه بسته استفاده شده است و در سوالات پرسشنامه که برای سنجش متغیرهای اصلی مورد استفاده قرار گرفته از مقیاس۵ گزینه ای لیکرت (جدول ۳-۱ ) استفاده شده است.

کاملا مخالفم

مخالفم

نظری ندارم

موافقم

کاملاموافقم

۱

۲

۳

۴

۵

جدول ۳- ۱ : طیف لیکرت
پرسشنامه مذکور شامل ۲ بخش عمده می باشد :