روش محاسبه اعتبار و روایی پرسشنامه‌ی مذبور به استاد راهنمای پژوهش (پس از بررسی و نگرش کامل) ارائه گردید. پس از بررسی و مطالعه‌ اصل این پرسشنامه و طریقه‌ی محاسبه اعتبار روایی آن روش مذکور از نظر ایشان مورد تأکید قرار گرفت و از پرسشنامه‌ی رضایت زناشویی جهت برآوردن میزان رضایت زناشویی^[۲۰] در ‌گروه‌های مطالعه و مقایسه ازدواج‌ها استفاده شده.

پرسشنامه صمیمیت زوجین

برای سنجش میزان صمیمیت زوجین از پرسشنامه صمیمیت زوجین (اولیاء، ۱۳۸۵ ) استقاده می شود. این پرسشنامه ۸۷ سوال دارد و ۹ خرده مقیاس را می سنجد که عبارتند از: صمیمیت عاطفی، صمیمیت عقلانی، صمیمیت بدنی، صمیمیت اجتماعی- تفریحی، صمیمیت ارتباطی، صمیمیت مذهبی، صمیمیت روانشناختی، صمیمیت جنسی و صمیمیت کلی. هر سوال در طیف لیکرت به صورت چهار گزینه ای از همیشه (نمره ۴) تا اصلاً (نمره ۱) پاسخ داده می شود. حداکثر نمره در این پرسشنامه ۳۴۸ و حداقل نمره ۸۷ است. نمره بیشتر نشانگر صمیمیت بالاتر و نمره کمتر به معنی صمیمیت کمتر است. ضریب آلفای این آزمون برای کل پرسشنامه توسط سازنده آن (اولیاء، ۱۳۸۵ ) ۹۲/۰ گزارش شده است . (ذوالفقاری، ۱۳۸۷ )

روش اجرا :

با تهیه لیست از ۳۵ زوج ثبت نام شده، به طور تصادفی ۳۰ زوج انتخاب شدند. نحوه قرار دادن ۳۰ زوج در دو گروه آزمایشی و کنترل با انتساب تصادفی انجام گرفت. قبل از شروع آموزش، تمام اعضای دو گروه، پیش آزمون (دو پرسشنامه) را تکمیل نمودند. سپس جلسات آموزشی در نه جلسه یک ساعت و نیمه با حضور هر دو عضو از زوجهای گروه آزمایشی، برگزار گردید. در پایان ، کلیه زوجهای گروه آزمایشی و کنترل پس آزمون (دو پرسشنامه) را تکمیل نمودند.

جلسه اول : آشنایی با شرکت کنندگان و برقراری رابطه، توضیح هدف از برگزرای جلسات انجام تکنیک دور زدن و شنیدن اهداف شرکت کنندگان.

جلسه دوم: بیان اصول اساسی مشاوره راه حل محور، اظهارنظر اعضا در خصوص چگونگی اداره امور و بحث آن در گروه و رسیدن به راه حل توافقی، صحبت اعضا در خصوص مشکلات خودشان، تمرکز زدایی از موارد منفی و تأکید بر موارد مثبت.

جلسه سوم: به کارگیری مقیاس بندی برای ارزیابی میزان تعهد و امیدواری شرکت کنندگان برای حل تعارض و بحث در خصوص درجه بندی ها، شناسایی مقاومت اعضاء با بهره گرفتن از سؤالات چگونه، چه موقع، چه چیزی و حل آن.

جلسه چهارم: ترغیب شرکت کنندگان برای بیان مشکلات و راه حلها در زمینه مسائل مالی، مراقبت از کودک و ارتباط با خویشاوندان و کلا مسائلی که باعث و دلیل به وجود امدن بین زوجین می شود و مورد بحث قرار دادن آن در گروه، ترغیب اعضا برای صحبت ‌در مورد راه حلها حل تعارض به جای صحبت ‌در مورد شکل و شناسایی راه حلهای مفید، ضعیف و مناسب.

جلسه پنجم: پرسیدن سؤال معجزه آسا و بحث ‌در مورد آن در گروه، ترغیب اعضا برای بیان توانمندی هایشان در خصوص حل تعارضاتشان و تقویت آن.

جلسه ششم: پرسیدن سؤال معجزه آسا و بحث و جایگزین کردن افکار، « به جای » در خصوص پاسخ‌ها در گروه.

جلسه هفتم: استفاده از واژه احساسات و رفتار مناسب به جای افکار، احساسات و رفتار مشکل ساز و انجام تکنیک چرخش ۱۸۰ درجه ای که در اکثر موارد برای حل تعارض زوجین تکنیک مؤثر و کارایی است ، درخواست از شرکت کنندگان برای بیان حداقل دو ویژگی مثبت همسرشان و تحسین و قدردانی کردن از آن.

جلسه هشتم : خلاصه کردن جلسات و درخواست از اعضا برای اظهارنظر در خصوص جلسات،

جلسه نهم : اجرای پس آزمون و قدردانی از شرکت کنندگان و همچین اهدای هدایایی به خاطر همکاری و حضور در جلسات.

روش تجزیه و تحلیل داده ها:

بعد از جمع اوری اطلاعات ، داده ها وارد رایانه و توسط نرم افزار SPSS با بهره گرفتن از میانگین و انحراف معیار داده ها توصیف شدند همچنین با آزمون تحلیل کواریانس تحلیل آماری صورت گرفت .

فصل چهارم

تجزیه و تحلیل داده ها

آمار توصیفی :

در این بخش با بهره گرفتن از جداول توزیع فراوانی به توصیف داده ها پرداخته ایم.

ابتدا میانگین و انحراف معیار رضایت زناشویی زوجین مورد مطالعه ارائه می شود .بر این اساس نتایج جدول ۱میانگین و انحراف معیار نمرات آزمودنی ها مورد مطالعه در دو مرحله پیش آزمون ، پس آزمون حاصل از اجزای آموزش حل تعارض در دو گروه آزمایش و گواه نشان داده شده است .

جدول ۱ میانگین و انحراف معیار نمرات رضایت زناشویی در پیش آزمون و پس آزمون به تفکیک گروه

گروه

آزمون

میانگین

انحراف معیار

آزمایش

پیش آزمون

۲۸/۱۲۳
۰۵۸/۲۷

پس آزمون

۹۰/۱۵۴
۱۱۹/۱۷
کنترل

پیش آزمون

۰۲/۱۲۴
۰۰۵/۲۸

پس آزمون

۶۰/۱۲۳
۷۵۸/۲۷

نتایج جدول ۱، نشان می‌دهد که میانگین و انحراف معیار نمرات رضایت زناشویی کلی گروه آزمایشی در پس آزمون بیشتر از پیش آزمون می‌باشد؛ اما میانگین و انحراف معیار نمرات رضایت زناشویی گروه کنترل در پیش آزمون و پس آزمون نه تنها بیشتر نشده بلکه افت محسوسی را داشته است . این نتیجه بیانگر افزایش میزان رضایت زناشویی گروه آزمایشی در پس آزمون است.

جدول ۲: میانگین و انحراف معیار نمرات صمیمیت زناشویی در پیش آزمون و پس آزمون به تفکیک گروه

نتایج جدول ۲، نشان می‌دهد که میانگین و انحراف معیار نمرات صمیمیت کلی گروه آزمایشی در پس آزمون بیشتر از پیش آزمون می‌باشد؛ اما میانگین و انحراف معیار نمرات صمیمیت کلی گروه کنترل در پیش آزمون و پس آزمون تغییر چندانی نکرده است . این نتیجه بیانگر افزایش میزان صمیمیت کلی گروه آزمایشی در پس آزمون است.

جدول ۳: میانگین و انحراف معیار نمرات در ابعاد صمیمیت در پیش آزمون و پس آزمون گروه آزمایشی

نتایج جدول ۳، نشان می‌دهد که میانگین و انحراف معیار نمرات گروه آزمایشی تقریباً در تمام ابعاد صمیمیت بویژه در صمیمیت روانشناختی و عقلانی در پس آزمون بیش از پیش آزمون می‌باشد، که بیانگر افزایش میزان ابعاد صمیمیت در این گروه است.

جدول ۴: میانگین و انحراف معیار نمرات در ابعاد صمیمیت در پیش آزمون و پس آزمون گروه کنترل

نتایج جدول ۴، نشان می‌دهد که میانگین و انحراف معیار نمرات ابعاد صمیمیت گروه کنترل در پس آزمون نسبت به پیش آزمون تغییر چندانی نکرده است. این نتیجه نشان می‌دهد که میزان ابعاد صمیمیت در این گروه افزایشی نداشته است.

آمار استنباطی :

برای تحلیل داده ها، از تحلیل کوواریانس استفاده شد.. نتایج در جدول های زیر ارائه شده است.

فرضیه اول : آموزش مهارت حل تعارض ، میزان رضایت زناشویی زوجین را افزایش می‌دهد .

جدول ۵ : نتایج تحلیل کوواریانس اثرات آموزش حل تعارض بر رضایت زناشویی زوجین

منابع
میانگین مجذورات
درجه آزادی

به استناد مواد ۱۱۹ و ۱۲۰ قانون آیین دادرسی کیفری و مواد ۱۷۹ به بعد ق.آ.د.ک جدید، جلب متهم به وسیله برگه جلب و در روز به عمل می‌آید، مگر در موارد فوری یا ضروری.

همچنین نکته بسیار مهم در خصوص جلب متهم توسط ضابطان، حاضر نمودن بلافاصله متهم در نزد مقام قضایی می‌باشد. ماده ۱۸۵ ق.آ.د.ک جدید مقرر داشته است: ضابطان دادگستری مکلفند متهم جلب شده را بلافاصله نزد بازپرس بیاورند و در صورت عدم دسترسی به بازپرس یا مقام قضائی جانشین، در اولین وقت اداری، متهم را نزد او حاضر کنند. در صورت تأخیر از تحویل فوری متهم، باید علت آن و مدت زمان نگهداری در پرونده درج شود. به هر حال مدت نگهداری متهم تا تحویل وی به بازپرس یا قاضی کشیک نباید بیش از بیست و چهار ساعت باشد.

۳-۱-۱-۳٫بازجویی متهم

پس از حضور متهم نزد مقام قضایی خواه بر مبنای احضار خواه بر مبنای جلب و پس از تفهیم اتهام و تفهیم دلایل اتهام، مقام رسیدگی کننده شروع به بازجویی از متهم می‌کند. ماده ۱۲۹ ق.آ.د.ک در رابطه با بازجویی مقرر می‌دارد:

“قاضی ابتدا هویت و مشخصات متهم و همچنین آدرس او را دقیقاً سؤال نموده ….. و متذکر‌می‌شود که مواظب اظهارات خود باشد و سپس موضوع اتهام و دلایل آن را به صورت صریح به متهم تفهیم می‌کند آنگاه شروع به تحقیق می‌کند.”

ماده ۱۸۹ ق.آ.د.ک جدید بیان می‌دارد: بازپرس مکلف است بلافاصله پس از حضور یا جلب متهم، تحقیقات را شروع کند و در صورت عدم امکان، حداکثر ظرف بیست و چهار ساعت از زمان تحت نظر قرار گرفتن او توسط ضابطان دادگستری، با رعایت ماده (۹۸) این قانون مبادرت به تحقیق نماید. در صورت غیبت یا عذر موجه بازپرس یا امتناع وی از شروع تحقیقات به دلایل قانونی، دادستان انجام تحقیقات را به بازپرس دیگر یا در صورت اقتضاء به دادرس دادگاه محول می‌کند.

تبصره: تحت‌نظر قرار دادن متهم بیش از بیست و چهار ساعت، بدون آنکه تحقیق از او شروع یا تعیین تکلیف شود، بازداشت غیرقانونی محسوب و مرتکب به مجازات قانونی محکوم می‌شود.

پس تحت‌نظر قرار دادن متهم بیش از بیست و چهار ساعت، بدون آنکه تحقیق از او شروع یا تعیین تکلیف شود، جرم محسوب و فرد خاطی به مجازات قانونی برای بازداشت غیرقانونی خواهد رسید.

۳-۱-۱-۱-۳٫ ورود به منزل و تفتیش منزل

کنوانسیون اروپایی حمایت از حقوق بشر و آزادی های اساسی مصوب ۱۹۵۰ میلادی در بند ۲ ماده۵ بازرسی و تجسس را فقط طبق قانون و زمانی که برای منافع امنیت ملی، سلامت عمومی، رفاه اقتصادی کشور، حفظ نظم و پیشگیری از جرایم، حمایت از بهداشت یا اخلاقیات، یا حمایت از حقوق و آزادی های دیگران لازم باشد، جایز می شمارد.

کنوانسیون آمریکایی حقوق بشر مصوب ۱۹۶۹ نیز دربرگیرنده اصولی است که در مرحله کشف جرم بایستی مورد رعایت قرار گیرند. بر اساس بند ۱ ماده پنجم کنوانسیون «هر شخص حق دارد که تمامیت جسمی، روانی واخلاقی اش محترم باشد.» همچنین ماده هفتم کنوانسیون حق آزادی شخصی را مورد تأیید و شناسایی قرارداده است: «۱٫ هر شخص حق آزادی و امنیت خصوصی دارد. ۲٫ از هیچ کس نمی توان سلب آزادی بدن نمود مگر به دلایل و بر اساس شرایط از پیش تعیین شده به موجب قانون اساسی کشور مربوط یا بر اساس که طبق قانون اساسی وضع شده باشد. ۳٫ بر اساس این ماده کنترل هویت و توقیف اشخاص مغایر با حق آزادی شخصی است و در مواقع لزوم بایستی تشریفاتی رعایت گردد. کنوانسیون همچنین منع تجسس و بازرسی را در بند دوم ماده یازدهم خود مورد میان قرار داده است : « ۲٫ در زندگی خصوصی، خانواده، خانه یا مکاتبات هیچ کس نباید دخالت خودسرانه شود یا به شرافت یا حیثیتش غیر قانونی معترض شود.»

یکی از مهمترین اسناد بین الملی که در ارتباط با اصل برائت بایستی مورد توجه قرار گیرد،اساسنامه دیوان کیفری بین‌المللی است. این اساسنامه تشریفاتی را که بایستی موقع تحقیق و کشف جرم مورد رعایت قرار گیرد، مورد بیان قرار داده است و دادستان و مقامات تحقیق و کشف جرم ملزم به رعایت آن ها هستند. بر اساس بند ۱ ماده ۵۴ اساسنامه «۱- دادستان باید : الف – به منظور کشف واقع ، به هنگام تحقیق تمامی وقایع و ادله مربوط را در نظر بگیرد، به نحوی که بتواند مشخص کند که آیا اساساً مسئولیت کیفری موضوع مقررات این اساسنامه تحقق یافته است یا خیر و اگر پاسخ مثبت است اوضاع واحوال و قرائن له و علیه متهمین را بی طرفانه مورد تحقیق قرار دهد. ج – حقوق اشخاص را که ناشی از مقرارت این اساسنامه است، محترم شمارد. اگرچه عملا اغلب تحقیقات نظیر بازجویی ، بازرسی، توقیف اموال واقدامات مشابه آن به موجب قوانین ملی کشور مورد تقاضا انجام می‌گیرد ولی اساسنامه حقوق افراد را در جریان تحقیقات، مورد حمایت های خاصی قرار داده است. ‌بنابرین‏ از این نظر بین اساسنامه و حقوق ملیت به طور قابل توجهی تفاوت وجود دارد و دیوان خود را به آئین دادرسی قضایی ملی که ممکن است حقوق اساسی افراد را نقض کند، منحصر نمی کند. در واقع اساسنامه تقریباً فرض را بر این می‌گذارد که نظام های قضایی ملی برای تأمین حقوق افراد در این زمینه ناکافی و غیر قابل اعتماد می‌باشند. مقررات مندرج در اساسنامه استانداردهای بالا و مدل بهتری را در مقایسه با نظام های ملی مقرر می‌کند(شبث، ۱۳۸۴: ۱۴۱). به هر حال اساسنامه به طور صریح در ماده ۶۶ اصل را بر بی گناهی اشخاص دانسته است و افراد ‌تا زمانی‌که اتهام آنان بر طبق حقوق قابل اجرا ‌در دیوان اثبات نشود بی گناهی محسوب می‌شوند و بایستی مثل شهروندان بی گناه با آن ها برخورد شود.

از اسناد بین‌المللی و منطقه ای حقوق بشر مرتبط با اصل برائت از جمله اساسنامه دیوان بین‌المللی کیفری چنین بر می‌آید که در مرحله کشف جرم و در حین بازرسی ها ، کنترل هویت اشخاص و توقیف افراد اصل برائت بایستی مورد احترام قرار گیرد و به آزادی ها و امنیت شخصی افراد بایستی با دیده احترام نگاه کرد. لذا بایستی کنترل هویت، توقیف و بازرسی ها مستلزم و تابع تشریفاتی باشند تاحقوق و آزادی های فردی مورد خدشه قرار نگیرد.

منظور از تشریفات بازرسی این است، که مأموران صلاحیتدار نمی توانند به هرنحو که مایل باشند و در هر زمان که می خواهند مبادرت به بازرسی کنند ،بلکه بازرسی منازل تابع پاره ای قواعد تشریفاتی است که مراعات آن ها برای مأموران الزامی می‌باشد. الزامی بودن رعایت مقررات تشریفات بازرسی از اصل قانونی بودن طرز رسیدگی و نیز اصل برائت ناشی می شود که به موجب آن ، حقوق اشخاص در قبال خودسری عمال دولت مورد حمایت و صیانت قرار می‌گیرد(رک: انصاری، ۱۳۸۰: ۲۹۴).

بر طبق هر دو قانون فعلی و جدید هر مأموری که اجازه ورود به منزلی را پیدا می‌کند، باید حکم و دستور مقام قضایی با توصیف دقیق مکان و زمان بازرسی را داشته باشد. این اولین شرط ورود به منزل و محل کار شهروندان است. قبل از اینکه مقام قضایی این دستور را صادر کند باید دو شرط را احراز کند:

کوان (۱۹۹۸) معتقد است که دانش‌آموزان در هنگام تفکر انعکاسی درگیر یک مسئله یا رویداد می‌شوند و این درگیری معمولا به شکل درگیری نزدیک و تنگاتنگ در فرایند یادگیری است و شاخصی از میزان یادگیری فرد به حساب می‌آید. در این معنا، فرد یادگیرنده در موقع اندیشیدن به یک مطلب به جزئیات محرک توجه می‌کند. در تفکر انعکاسی از فرایندهای ذهنی سطح بالا که فراتر از تفکر صرف و یادآوری مطلق اطلاعات است استفاده می‌شود (مون ، ۱۹۹۹).‌بنابرین‏، تفکر انعکاسی نقش زیادی در یادگیری و به‌ خصوص یادگیری از راه حل‌مسئله دارد. تحریک تفکر انعکاسی انتقال یادگیری را تسهیل می‌کند و با تقویت این نوع تفکر به دانش‌آموز کمک می‌شود تا از آموخته‌های خود در موقعیت‌های جدید و پیچیده استفاده کند. ارتباط بین مطالب یادگیری جدید و آموخته‌های قبلی، اندیشیدن به امور انتزاعی و سطح بالا، استفاده از راهبردهای خاص یادگیری، درک تفکر شخصی و راهبردهای یادگیری و پرداختن به یادگیری از راه حل‌مسئله از جمله پیامدهای مثبت ترویج تفکر انعکاسی است.رابطه یادگیری مسئله محور و تفکر انعکاسی را می‌توان بدین گونه مطرح کرد که هرگاه دانش‌‌آموز با مسئله‌ای مواجه می‌شود، تفکر انعکاسی به او کمک می‌کند تا نسبت به پیشرفت یادگیری خود آگاه‌تر شود، راهبردهای مناسب برای حل‌مسئله را انتخاب کند، و مشخص کند که از چه راهی می‌تواند اطلاعات لازم را برای حل مسئله جمع‌ آوری کند.

۲-۷ شیوه های تقویت تفکر انعکاسی و ارتقاء اندیشه‌ورزی

برخی از مهمترین شیوه ها برای تقویت تفکر انعکاسی به شرح زیر خلاصه می‌شوند. استفاده از این راه‌ها به معلمان و مربیان توصیه‌ می‌گردد:

۱٫ارائه الگوهای فراشناختی از حل مسئله و تفکر: فراشناخت نقش زیادی در اندیشه‌ورزی دارد. از این رو معلمان می‌توانند به منظور تقویت فعالیت‌های فراشناختی دانش‌آموزان الگوهایی از تجارب فراشناختی فراهم نمایند. آن‌ ها می‌توانند با بهره گرفتن از تفکر با صدای بلند یا «بلند اندیشیدن» به دانش‌آموزان نشان دهند که چگونه می‌اندیشند و از جه طریق راهبردها را امتحان می‌کنند (اسکراو^[۳۳]، ۱۹۹۸)

ارائه مسئله به دانش‌آموزان نیز سبب تحریک آگاهی فراشناختی آن ها می‌شود (ویسینگر ، ۲۰۰۴). در چارچوب حل‌مسئله موقعیتی فراهم می‌شود که فرد بر روی سوالاتی که از موقعیت مبهم بر‌می‌خیزد تأمل و اندیشه کند و افکار خود را مورد بازبینی و وارسی مجدد قرار دهد. اگر این مسائل مرتبط با جهان واقع باشند و از ساختار کمتری برخوردار باشند تاثیر بیشتری در تحریک اندیشه‌ها خواهند داشت. مسائلی که از یک پاسخ صحیح برخوردار باشند و دارای ساختار روشن و واضحی باشند نقش تحریک‌کنندگی کمتری در تفکر ایفا می‌کنند. تحقیقات زیادی نشان می‌‌دهند که استفاده از تفکر با صدای بلند در زمانی که فرد به ارائه دلیل بپردازد، پردازش فراشناختی و در نتیجه حل مسئله را افزایش می‌دهد (فولادچنگ، ۱۳۷۵).

۲٫تدوین نشریه اندیشه: با وادار ساختن دانش‌آموزان به تهیه نشریاتی که در آن عقاید و اندیشه‌های خود را مطرح کنند می‌توان اندیشه‌ورزی را در بین دانش‌آموزان گسترش داد. در این نشریات دانش‌آموز دیدگاه خود را بیان می‌کند، دلیل حمایت از آن دیدگاه را مطرح می‌کند، آگاهی خود از نظرات مخالف و مقابل را نشان می‌دهد، معایب دیدگاه خود را بر‌می‌شمارد، و به طور کلی در این نشریات نشان‌می‌دهد که بر روی آن مطلب و جوانب مختلف آن تأمل کرده‌است.

۳٫ترویج فرهنگ پرسش‌گری: راهبردهای «سوال‌کردن» از اهمیت زیادی در پرورش فکری یادگیرندگان برخوردارند. به‌ویژه، سوال‌هایی که در باره چرایی، چگونگی، و دلیل اتخاذ تصمیمات پرسیده می‌شوند. اساس فهم انسان از هستی و دنیای خود استفاده از پرسش‌گری هوشمندانه است. به اعتقاد کریمی (۱۳۸۲) برای ترویج فرهنگ پرسش‌گری باید فضای آزاد همراه با امنیت و اعتماد در میان مخاطبان ایجاد شود. بدون امنیت روانی نمی‌توان به پرسش‌های آزاد که از ذهن خلاق می‌جوشد پاسخ داد.روش تفکر انتقادی ماکس پلانک،یکی از راهبردهای اساسی در تعلیم و تربیت فعال و خلاق،‌ زمینه‌سازی برای ایجاد پرسش‌گری و تقویت تفکر نقادانه در دانش‌‌آموزان است تا بتوانند در چنین شرایطی اعتماد به نفس، استقلال، آزاداندیشی و شهامت در فرایند یاددهی-یادگیری را در خود بارور سازند (کریمی، ۱۳۸۲).

به اعتقاد مهرمحمدی (۱۳۷۹) این تعلیم و تربیت سوال‌محور -و نه پاسخ‌محور- است که دانش‌آموز را کنجکاو و جستجوگر بار می‌آورد و در جهت حفظ و تقویت حس کنجکاوی و لذت از یادگیری و سوال‌کردن عمل می‌کند. برعکس، تعلیم و تربیت پاسخ‌محور که دانش‌آموز را از لذت به‌کارگیری و استفاده از حس کنجکاوی، پرسش‌گری و جست وجوگری محروم می‌سازد و پوشش‌دادن به حجم وسیعی از اطلاعات را وجهه همت خود قرار می‌دهد، تعلیم و تربیتی غیرانسانی است، زیرا لذت از یادگیری و ارضاء حس کنجکاوی را از انسان می‌گیرد.

۴٫یادگیری پروژه ‌محور: این نوع یادگیری بیانگر رویکردی مستقل در آموزش و پرورش است که در آن دانش‌آموزان به برنامه‌ریزی،‌ اجرا، و ارزیابی پروژه ‌هایی می‌پردازند که کاربرد آن‌ ها فراتر از سطح کلاس و مدرسه است و بیشتر در موقعیت‌های جهان واقع کاربرد دارند. منظور از یادگیری از راه پروژه، اضافه کردن یک یا دو پروژه به درس روزانه نیست، بلکه بیانگر یک راهبرد کلی آموزشی است. کار پروژه ‌محور بخش معمی از فرایند یادگیری است. این روش به ‌ویژه برای کلاس‌هایی مؤثر است که دانش‌آموزان آن از نظر ویژگی‌های مختلف نظیر سبک یاگیری، پیشینه فرهنگی و سطح توانایی با یکدیگر تفاوت داشته باشند. دانش‌آموزمحوری، تدوین اهداف و فعالیت‌های بلندمدت، و استفاده از تکالیف میان ‌رشته‌ای از جمله خصوصیات این روش آموزشی است. استفاده از این مدل ریشه در دیدگاه ساختن‌گرایی پیاژه، ویگوتسکی، برونر و دیویی دارد. مطابق این دیدگاه باید از پروژه هایی استفاده شود که لذت‌بخش، برانگیزاننده، و چالش‌انگیز باشد. هدف از یادگیری از راه پروژه فعال‌ساختن دانش‌آموز در فرایند یادگیری و کل جریان یاددهی-یادگیری است.

که در این رابطه نشان دهنده نرخ بهره بدون ریسک در شرایط آرمانی، به ترتیب یک و صفر می‌باشد. در واقع سه نوع ضریب واکنش در برابر سود خالص وجود دارد که امکان دارد در یک صورت سود و زیان همه آن ها وجود داشته باشند. راماکریشنان و توماس بر این باورند که سرمایه گذاران به جای محاسبه میانگین ضریب واکنش در برابر سود خالص باید در صدد برآیند، هر یک از این سه نوع را شناسایی کنند و برای هر یک از آن ها یک ضریب واکنش در برابر سود خالص محاسبه نمایند. آن ها با انجام دادن چنین کاری می‌توانند قدرت سودآوری دائمی یا بادوام شرکت را مشخص نمایند. این بدان معنی است که حسابداران باید در صورت سود و زیان طبقات گوناگون با شرح تفصیلی ارائه نمایند (چان^[۵۴]، ۲۰۰۲).

برای درک ضریب واکنش در برابر سود خالص ‌در مورد سودهای خالص دائمی، توجه کنید که می توان رابطه را به صورت زیر نوشت : از این رو، در شرایط آرمانی، واکنش بازار در برابر یک دلار سود خالص دائمی شامل جریان نقدی یک دلار در سال جاری به اضافه ارزش فعلی جریان نقدی دائمی آینده می شود (در این رابطه ریسک جریان های نقدی آینده نادیده انگاشته می شود زیرا اگر سرمایه گذاران از نظر ریسک خنثی باشند یا سود خالص یک شرکت خاص دائمی باشد، این وضع صدق می‌کند). اگر ضریب واکنش در برابر سود خالص را بدین گونه بنویسیم، می توان این موضوع را نشان داد: هنگامی که تداوم سود خالص به ورای سال جاری برسد، مقدار ضریب واکنش در برابر سود خالص با نرخ بهره رابطه معکوس پیدا خواهد کرد. جنبه دیگری از ضریب واکنش در برابر سود خالص این است که تداوم آن می‌تواند به رویه های حسابداری شرکت بستگی داشته باشد. می توان با انتخاب رویه حسابداری بخش های تشکیل دهنده صورت سود و زیان را به گونه ای در آورد که مقدار تداوم به صفر برسد. برای مثال، فرض کنید شرکتی مبلغ بزرگی از هزینه های تأسيس را به عنوان هزینه سرمایه ای منظور نماید. این کار باعث خواهد شد که در صورت سود و زیان سال جاری خبر خوب بدهد، زیرا بدان سبب که هزینه ها به حساب سرمایه منظور شده اند، در آن دوره هزینه های قابل ملاحظه ای وجود ندارد. ولی، فرض کنید که ارزش اسقاط هزینه های تأسيس به صفر برسد و در آن صورت بازار در برابر خبر خوب هیچ واکنشی نشان نخواهد داد، زیرا تداوم این حالت به صفر می‌رسد. مثال دیگر، فرض کنید شرکتی در اجرای «بخش ۳۴۵۰» از دستورالعمل انجمن حسابداران رسمی کانادا هزینه های پژوهش را در همان دوره به عنوان هزینه دوره منظور نماید. این اقدام باعث خواهد شد که سود خالص دوره جاری خبر بد اعلام نماید. ولی تا آنجا که بازار چنین بیندیشد که هزینه های پژوهش دارای ارزش آینده هستند در برابر این خبر بد واکنش نشان نخواهند داد، به گونه ای که، باز هم، تداوم به صفر می‌رسد یا حتی منفی می شود. احتمال تداوم صفر موید این است که باید در صورت سود و زیان اطلاعات مفصل ارائه نمود که شامل شرحی از رویه های حسابداری هم بشود (چان^[۵۵]، ۲۰۱۰).

۴) کیفیت سود

از دیدگاه شهودی،باید هر قدر که کیفیت سود بالاتر باشد ضریب واکنش در برابر سود خالص بالاتر برود. انتظار بر این است که ضریب واکنش در برابر سود خالص بیشتر شود، زیرا سرمایه گذاران بهتر می‌توانند بر اساس عملکرد دوره جاری عملکرد آینده شرکت را برآورد نمایند. در دنیای عمل، نمی توان به راحتی مقدارکیفیت سود ‌را محاسبه کرد، زیرا احتمالات سیستم اطلاعاتی، به صورت مستقیم، قابل مشاهده نمی باشند (دیچو و همکاران^[۵۶]،۲۰۰۸).

بندیوپادیا (۱۹۹۴) روش مستقیم تری را به کاربرد و او ‌در مورد شرکت های نفت و گاز ضریب واکنش در برابر سود خالص تلاش های موفقیت آمیز را با هزینه کامل مقایسه کرد. این پژوهشگر پیش‌بینی کرد شرکت هایی که از روش تلاش های موفقیت آمیز استفاده می‌کنند دارای ضریب واکنش در برابر سود خالص بالاتری هستند، زیرا اجرای روش مبتنی بر کل هزینه ها اثر منظور کردن هزینه ها به حساب سرمایه ای و پس از پایان یافتن ذخیره چاه، مستهلک کردن (از دفتر خارج کردن) کل مبلغ باعث خواهد شد که در صورت سود و زیان بخش هایی به وجود آید که از نظر قیمت اثرگذار نمی باشند (در اینجا ما از همان اصطلاحاتی استفاده کرده ایم که راماکریشنان و توماس در بحث از سود خالص گزارش شده مورد استفاده قرار دادند). یعنی، سود خالص ناشی از روش تلاش های موفقیت آمیز دارای کیفیت بالاتری است. همچنین بندیوپادیا پیش‌بینی کرد که برای شرکت هایی که روش تلاش های موفقیت آمیز به کار می‌برند ضریب واکنش در برابر سود خالص بسیار بیشتر است، ولی در دوره هایی که فعالیت اکتشاف در سطح پایین است کمتر اعلام می شود(دیچو و همکاران،۲۰۰۸).

بندیوپادیا با پژوهش بر روی نمونه ای متشکل از ۳۹ شرکت طی سال های ۱۹۸۵-۱۹۸۲ ‌به این نتیجه رسید، شرکت هایی که از روش تلاش های موفقیت آمیز استفاده می‌کردند طی دوره دو روزه مربوط به اعلام سود خالص سه ماهه دارای ضریب واکنش در برابر سود خالص بالاتری بودند، در مقایسه با شرکت هایی که از روش مبتنی بر کل هزینه ها استفاده می نمودند. طی سال های ۱۹۹۰- ۱۹۸۶ ، زمانی که فعالیت اکتشاف نفت و گاز، به صورت نسبی ، اندک بود ضریب های واکنش در برابر سود خالص تفاوت معنی داری نداشتند. این نتیجه ها دیدگاه بندیوپادیا را تأیید می‌کنند مبنی بر اینکه در شرکت هایی که کیفیت سود بالاتری دارند ضریب واکنش در برابر سود خالص بیشتر است. لو و تیاگارایان (۱۹۹۳) از روش دیگری استفاده کردند. آن ها ۱۲ مبنا را که مورد استفاده تحلیلگران مالی (برای برآورد کیفیت سود خالص مورد توجه) بود شناسایی نمودند. برای مثال، یکی از این مبانی تغییر در موجودی کالا نسبت به فروش بود. اگر موجودی کالا افزایش یابد، آن می‌تواند بیانگر کاهش در کیفیت سود خالص باشد (امکان دارد شرکت وارد مرحله یا دوره ای شود که فروش رو به کاهش است و یا اینکه مدیریت بر موجودی کالا دچار ضعف عمده ای شده است). تغییر در هزینه های سرمایه ای، انباشت سفارشات و غیره نمونه های دیگری از این

1. 1. Kapopoulos, P. and S. Lazaretou ↑

1. 1. -Aggressive ↑

1. 1. -Chan et al. ↑

1. 1. Goel and Thakor ↑

1. 1. Accruals ↑

1. 1. – Accruals Accounting ↑

1. 1. Cohen, D ↑

1. 1. Desai, H., S. Rajgopal, and M.Venkatachalam. ↑

1. 1. -Information Risk ↑

1. 1. -Aggressive ↑

1. 1. Ball, R., A. Robin ↑

1. 1. -Revenue Recognition ↑

1. 1. – Matching ↑

1. 1. -Mischief ↑

1. 1. Demerjian.P, Lewis.M, Lev.B and McVay.S ↑

1. 1. Demerjian.P, Lewis.M, Lev.B and McVay.S ↑

1. 1. -Feransis,2004 ↑

1. 1. – Pires and Lansdman ,2003 ↑

1. 1. -Operation environment ↑

1. 1. – Earning management ↑

1. 1. Francis, J., LaFond, R., Olsson, P.,Schipper, K ↑

1. 1. McNichols, M ↑

1. 1. Hribar, P. and D. Collins ↑

1. 1. -Dechow, P. & D. Skinner, (2000), ↑

1. 1. Jenkins , D. Kane , G and U.Velury ↑

1. 1. Jenkins , D. Kane , G and U.Velury ↑

1. 1. Francis J. and M. Smith ↑

1. 1. Hollie, D., C. Nichols, C., And Q. Zhao ↑

مدل­هایی برای ارزیابی خانواده ­ها

برخی از مدل­های مبتنی بر تحقیق بر روی ارزیابی خانواده ها را مد نظر قرار می­دهیم. مدل مک مستر ‌در مورد کنش خانواده (اپستین، پیشاب و لوین^[۱۶]، ۱۹۷۸)، مدل فرایند کارکرد خانواده را که ارتباط تنگاتنگی با آن دارد(استین هاور، سانتا، بار بارا، و اسکینر^[۱۷]،۱۹۸۴)، مدل ساختاری مینوچین (مینوچین، ۱۹۷۶؛ ترجمه ثنایی ذاکر،۱۳۸۰)، طرح سه محوری تسنگ و مک در موت^[۱۸](۱۹۷۹)، مدل چند مختصات السون و همکارانش(۱۹۷۹)و مدل بیورز( بیورز، ۱۹۸۱)، سپس در صورت مفید بودن مدل برای ارزیابی خانواده و طرح درمان، فرایند کسب اطلاعات را بررسی می‌کنیم .

مدل مک مستر و مدل فرایند، نقاط مشترک زیادی دارند ‌بنابرین‏ مورد بررسی قرار خواهند گرفت:

رویکرد ساختاری در ارزیابی خانواده

مدل کارکرد ساختاری خانواده در کتاب خانواده­ و خانواده درمانی مینوچین توصیف شده است. این رویکرد به توصیف شش جنبه از کارکرد خانواده می پردازد که مینوچین پیشنهاد می­ کند باید ارزیابی شوند و بر اساس، آن نوع درمان طرح شود. این شش جنبه عبارتند از: ساختار خانواده، انعطاف پذیری، منبع، محیط زندگی، مرحله­ رشدی و رابطه­ علائم بیمار با الگوهای تعاملی خانواده، و مرزهای آن را نیز یاد آور می­ شود.

درمانگر ساختی نظام خانوادگی را بدون درگیر شدن با وسعت تحریف واقعیت به هم پیوند می­دهد و ساختار آن را با ورود با تعاملات آن تجربه می­ کند .مرزها به وسیله­ مشاهده­ تعاملات خانوادگی و اقدامات طرح شده مانند تلاش برای ایجاد مرزهای میان سیستم های فرعی، یا فرو ریختن آن ها که نتایج آن به دقت یادداشت می شود ترسیم می­گردد(مینوچین، ۱۹۷۶؛ ترجمه ثنایی ذاکر،۱۳۸۰).

مدل مک مستر ‌در مورد کار کرد خانواده

این مدل (اپستین و همکاران^[۱۹]،۱۹۷۸؛ به نقل از گلادینگ^[۲۰]،۱۹۹۴؛ ترجمه بهاری، ۱۳۸۸) برای نخستین بار در سال ۱۹۶۲مطرح گشت. این مدل راه مفیدی برای بررسی خانواده ­ها ارائه داده است و بر رویکرد نظام­دار استوار است. این رویکرد شش جنبه­ کارکرد خانواده را مد نظر قرار می­دهد:

1. 1. حل مسئله

1. 1. ارتباط

1. 1. نقش­ها

1. 1. پاسخگوی عاطفی^[۲۱]

1. 1. دخالت عاطفی^[۲۲]

1. کنترل رفتاری^[۲۳]

این طرح با کار کرد فعلی^[۲۴] خانواده سر رو کار دارد نه با رشد قبلی یا مرحله­ تحولی کنونی آن.

مدل فرایند کارکرد خانواده:

این مدل کارکرد خانواده را در طول هفت بعد بررسی می­ کند، که همه بجز یکی شبیه به طبقات مدل مک مستر است. آن ها عبارتند از:

1. 1. انجام وظیفه که شبیه به حل مسئله مدل مک مستر است

1. 1. ایفای نقش

1. 1. ارتباط (از جمله ابراز عاطفی)

1. 1. دخالت عاطفی

1. 1. کنترل

1. 1. ارزش­ها و هنجارها

1. انجام وظیفه و حل مسئله

مدل مک مستر مرحله­ ای اضافی نیز در فرایند حل مسئله دارد به معنی آگاه کردن هر کس که لازم است از وجود مشکل مطلع شود و راجع به آن نکاتی بداند(گلادینگ،۱۹۹۴؛ ترجمه بهاری، ۱۳۸۸).

نقش­ها

نقش­ها در قالب رفتارهای توصیه شده و تکراری موجود در مجموعه ای از فعالیت های دو جانبه با سایر اعضای خانواده تعریف شده است. انجام وظیفه نیازمند این است که تخصیص نقش مناسبی وجود داشته باشد و اعضای خانواده فعالیت­های خواسته شده را بر اساس تخصیص نقش انجام دهند. نقش­ها باید تخصیص یابند توافق صورت گیرد و به عمل در آیند. همچنین باید با یکدیگر یک پارچه گردند. برای این که یک وظیفه به نحو رضایت آمیزی انجام گیرد، باید نقش ها همه­ آن چه که باید انجام شود، در بر گیرند. در بسیاری از خانواده ها نقش های بسیاری است که باید ایفا گردند، اما به شیوه­ای رسمی تخصیص نمی­یابند، بلکه بیشتر به صورت الگوهای عادتی برخی از اعضای خانوده در می‌آیند. مدل مک مستر کارکرد های ضروری خانواده، یعنی نقش هایی را که باید برای کارکرد سالم­تر خانواده انجام بگیرند و سایر کارکردهای خانواده را از هم متمایز می­سازد. کارکردهای ضروری شامل سایر کارکردهای خانوده عبارتند از: کارکردهایی که ویژگی خانوده­ی خاصی هستند مثل: سپر بلا یا ایده آل کردن یکی از اعضای خانوده آن طور که مدل فرایند تعریف می­ کند. نقش ها عبارتند از سنتی و اختصاصی. اولی زمینه ای مشابه کارکردهای ضروری خانواده را در بر می‌گیرد که قبلاًذکر شد. در حالی که نقش­های اختصاصی اغلب جلوه­ای از آسیب شناسی فرد و خانوده هستند مولفان این مدل نیز نقش سپر بلا را به عنوان یک نقش اختصاصی متذکر می­شوند(استین هاور و همکاران،۱۹۸۴؛ به نقل از امینی، ۱۳۸۵).

دخالت عاطفی

دخالت عاطفی به (درجه وکیفیت علاقه و نگرانی اعضای خانواده نسبت به هم) مربوط است. به طور ایده آل خانواده نیازهای هیجانی تمام اعضایش را برآورده می­ کند تا به مرحله­ ای از رشد برسند. بعضی از این نیازها توسط افراد خارج از خانوده بر آورده می شود. این امر به طور فزاینده­ای در دوره­ طبیعی رشد و در مقطع نوجوانی روی می­دهد. استین هاور و همکاران (۱۹۸۴؛ به نقل از اصلانی، ۱۳۸۳) می‌گویند انواع دخالت به درجه دخالت و کیفیت آن ها بستگی دارد، که می ­تواند پرورش دهنده یا مخرب باشد و هر چند روی هم رفته ما با موقعیت­های این یا آن رو به رو نیستیم، بلکه با تعداد بیشماری از متغیرهای ممکن در جهات متعدد سر و کار داریم .

بخش دوم: ارتباطات، تعاریف و مدل­های آن

ارتباط: تعاریف و مفاهیم

کلمه ارتباط^[۲۵] از یک لغت لاتین مشتق شده اسـت که این لغت در زبان لاتین^[۲۶] به معنای عمومی کردن^[۲۷] و در معرض عمــوم قرار دادن است(نلسون^[۲۸] ، ۱۹۸۳، به نقل از میر محمد صادقی، ۱۳۸۳). هنگامی که ارتباط برقرارمی شود طرفین دو خواسته اصلی دارند: ۱)تولید احساسات مثبت ۲) رسیدن به هدف. ارتباط زمانی مؤثر است که هر دو طرف به خواسته های خود برسند (جانسون^[۲۹]،۲۰۰۳).